59 dau ngoac kep

Nam Cao, Lão Hạc => Đánh dấu đoạn dẫn trực tiếp d.. Kết luận: - Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp - Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai; - Đánh dấu

Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

Công dụng của dấu ngoặc kép.

2 Kĩ năng:

- Sử dụng dấu ngoặc kép.

- Sử dụng phối hợp dấu ngoặc kép với các dấu khác.

- Sửa lỗi về dấu ngoặc kép.

3 Thái độ:

Có ý thức sử dụng dấu ngoặc kép khi tạo lập văn bản.

4 Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh:

- Năng lực tự học.

- Năng lực giao tiếp.

Tiết 48: DẤU NGOẶC KÉP

I Công dụng của dấu ngoặc kép:

1 Xét ví dụ:

a) Hai tiếng “em bé” mà cô tôi ngân dài ra thật ngọt, thật rõ, quả nhiên đã

xoắn chặt lấy tâm can tôi như ý cô tôi muốn ( Nguyên Hồng, Những ngày

thơ ấu)=> Đánh dấu từ ngữ dẫn trực tiếp

b Người xưa có câu: “ Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng” Tre là thẳng thắn, bất khuất! (Cây tre Việt Nam, Thép Mới )

=> Đánh dấu câu dẫn trực tiếp

c Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử nhìn tôi như muốn bảo với tôi rằng: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?” (Nam Cao, Lão Hạc)

=> Đánh dấu đoạn dẫn trực tiếp

d Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra “ “ dải lụa” dải lụa ” ấy nặng tới 17 tấn

-> Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt.

e.Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ “văn minh”,“khai hoá” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người. (Cây tre Việt Nam, Thép Mới)

-> Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa mỉa mai, châm biếm.

f Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”, “Giác ngộ”,“Bên kia sông Đuống”,… ra đời (Ngữ văn7, tập hai)

-> Đánh dấu tên các tác phẩm.

Tiết 33: DẤU NGOẶC KÉP

I Công dụng của dấu ngoặc kép.

2 Kết luận:

- Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp

- Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai;

- Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san… được dẫn.

Tiết 33: DẤU NGOẶC KÉP

I Công dụng của dấu ngoặc kép

II.Luyện tập:

1.Bài tập 1

Bài tập 1: Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép.

Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu:

a) Câu nói được dẫn trực tiếp Đây là những câu nói

mà lão Hạc tưởng như là con chó Vàng muốn nói với

lão.

b) Từ ngữ được dùng với hàm ý mỉa mai: một anh

chàng được coi là “hầu cận ông lí” mà bị một người đàn ”

bà đang nuôi con mọn túm tóc lẳng ngã nhào ra thềm c) Từ ngữ được dẫn trực tiếp, “ em bé” dẫn lại lời của “ em bé”

người khác.

d) Từ ngữ được dẫn trực tiếp và cũng có hàm ý mỉa

mai.

e) Từ ngữ được dẫn trực tiếp “Mặt sắt ”, “ ngây vì

tình ” được dẫn lại từ hai câu thơ của Nguyễn Du Hai ”

câu thơ này cũng được dẫn trực tiếp, nhưng khi dẫn thơ người ta ít khi đặt vào trong dấu ngoặc kép

II.Luyện tập

Bài tập 2: Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp (có điều chỉnh chữ viết hoa trong trường hợp cần thiết) trong đoạn trích và giải thích lí do.

a) Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo :

- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ

phải đề biển là “ cá tươi” ?

Nhà hàng nghe nói, bỏ ngay chữ “tươi ”đi (Theo Treo biển)

b) Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê : “Cháu hãy vẽ

cái gì thân thuộc nhất với cháu ”

(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)

=> Dấu 2 chấm : Đánh dấu(báo trước) lời đối thoại.

Dấu ngoặc kép đánh dấu từ ngữ được dẫn lại.

c) Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ

gìn cho lão Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh

ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào…

(Theo Nam Cao, Lão Hạc)

Đặt dấu hai chấm sau “bảo hắn” (đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp, dấu ngoặc kép cho phần còn lại “Đây là… đi một sào…” (đánh dấu lời dẫn trực tiếp) Cần viết hoa từ “Đây”

II.Luyện tập

mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn : “ Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại

cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu

bán đi một sào… ”

(Theo Nam Cao, Lão Hạc)

=>Đánh dấu lời dẫn trực tiếp (trong trường hợp này là

lời của chính người nói là ông giáo được dùng vào một

thời điểm khác , lúc con trai lão Hạc trở về.

Bài tập 3: Vì sao hai câu có ý nghĩa giống nhau mà dùng những dấu câu khác nhau?

a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham

muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được

hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do , đồng

bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học

hành.”

b) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham

muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được

hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào

ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.

=> Dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép để đánh dấu lời dẫn trực tiếp (dẫn nguyên văn lời của Chủ tịch Hồ Chí

Minh )

⇒ Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép như trên

vì câu nói không được dẫn nguyên văn (lời dẫn gián tiếp ).

II.LUYỆN TẬP:

Bài tập 5:

*Ví dụ: Văn bản: “Ôn dịch thuốc lá” (SGK/118)

+ Ngày trước, Trần Hưng Đạo căn dặn nhà vua: “Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu”.

+ Có người bảo: Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi !

+ Người ta cấm hút thuốc…(ở Bỉ, từ năm 1987,vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la).

Dấu ngoặc đơn (dẫn chứng) đánh dấu phần giải thích.

11

Hướng dẫn về nhà

- Làm bài tập 4 SGK trang 144

- Học thuộc lòng phần ghi nhớ.

- Chuẩn bị bài “Ôn luyện về dấu câu”.