Giới thiệu chi tiết về Miếu bà Chúa Xứ Núi Sam

Miếu bà chúa xứ núi sam Mục lục I Khái quát chung 1 Vị trí địa lý Miếu Bà Chúa Xứ nằm ở chân núi Sam, phường núi Sam, Thành phố Châu Đốc An Giang, Việt Nam Miếu Bà nằm cách trung tâm Châu Đốc khoả. Một số tuyến đường di chuyển đến Miếu Bà Chúa Xứ: • Nếu xuất phát từ thành phố Hồ Chí Minh, có thể lựa chọn phương tiện là xe máyxe ô tô hoặc xe buýt. Khoảng cách từ thành phố HCM đi đến Châu Đốc chừng 250km, thời gian di chuyển tầm 56h. Tuyến khi di chuyển bằng xe máyxe ô tô: Đi theo Phan Văn Hớn đến Xa lộ Đại HànQL1A tại Tân Thới Nhất. Sau đó đi theo ĐCT Thành phố Hồ Chí Minh – Trung LươngĐCT01 và QL62 đến ĐT 819 tại Tân Lập. Tiếp tục Đi dọc theo ĐT 819 đến đường 3 Tháng 2 tại Tân Hưng. Sau đó Đi dọc theo TL831Tỉnh lộ 831 ĐT831, ĐT842 và ĐT841 đến Thường Phước 2. Tiếp tục đi đến Phà Tân ChâuTân Châu – Hồng Ngự. Đến đây, mua vé tuyến phà Phà Tân ChâuTân Châu – Hồng Ngự. Sang bên kia sông, tiếp tục đi thẳng để vào Phà Tân ChâuTân Châu – Hồng Ngự. Tiếp tục rẽ phải vào đường Trần Hưng ĐạoĐT954. Sau đó chạy thẳng ĐT953 đến Phà Châu Giang tại Phú Hiệp. Tiếp tục qua chuyến phà thứ 2, cuối cùng lái xe đến Châu Thị TếTân Lộ Kiều Lương tại Núi Sam.

Trường Cao Đẳng Nghề Du Lịch Sài Gòn

Giảng viên: Ths.Trần Thị Vui

Môn: Hệ thống di tích và lễ hội Việt Nam

Mục lục:

I. Khái quát chung:

1. Vị trí địa lý:

- Miếu Bà Chúa Xứ nằm ở chân núi Sam, phường núi Sam, Thành phố Châu Đốc - An Giang, Việt Nam Miếu Bà nằm cách trung tâm Châu Đốc khoảng 9km Châu Đốc là điểm đặt chân trước khi đi đến Miếu Bà Chúa Xứ

(Miếu Bà Chúa Xứ Châu Đốc – An Giang)

- Một số tuyến đường di chuyển đến Miếu Bà Chúa Xứ:

• Nếu xuất phát từ thành phố Hồ Chí Minh, có thể lựa chọn phương tiện là xe máy/xe ô tô hoặc xe buýt Khoảng cách từ thành phố HCM đi đến Châu Đốc chừng 250km, thời gian

di chuyển tầm 5-6h

Tuyến khi di chuyển bằng xe máy/xe ô tô: Đi theo Phan Văn Hớn đến Xa lộ Đại

Hàn/QL1A tại Tân Thới Nhất Sau đó đi theo ĐCT Thành phố Hồ Chí Minh – Trung Lương/ĐCT01 và QL62 đến ĐT 819 tại Tân Lập Tiếp tục Đi dọc theo ĐT 819 đến

đường 3 Tháng 2 tại Tân Hưng

Sau đó Đi dọc theo TL831/Tỉnh lộ 831/ ĐT831, ĐT842 và ĐT841 đến Thường Phước 2 Tiếp tục đi đến Phà Tân Châu/Tân Châu – Hồng Ngự Đến đây, mua vé tuyến phà Phà Tân Châu/Tân Châu – Hồng Ngự Sang bên kia sông, tiếp tục đi thẳng để vào Phà Tân Châu/Tân Châu – Hồng Ngự Tiếp tục rẽ phải vào đường Trần Hưng Đạo/ĐT954 Sau đó chạy thẳng ĐT953 đến Phà Châu Giang tại Phú Hiệp

Tiếp tục qua chuyến phà thứ 2, cuối cùng lái xe đến Châu Thị Tế/Tân Lộ Kiều Lương tại Núi Sam

• Hoặc có thể di chuyển bằng xe khách để đến được miếu Bà Chúa Xứ với giá vé giao động từ 150.000 đồng - 220.000 đồng/vé/chuyến Có thể tham khảo một số nhà xe như: Phương Trang, Hùng Cường, Thành Bưởi,

• Nếu xuất phát từ trung tâm thành phố Châu Đốc chỉ việc di chuyển theo hướng Tây Nam lên Tân Lộ Kiều Lương khoảng 3.6km, bạn đi theo hướng Mai Văn Tạo khoảng 1.4km là sẽ đến nơi

- Núi Sam - có tên khác Vĩnh Tế Sơn hay Ngọc Lãnh Sơn cao 284 m có chu vi 5.200m, trước thuộc xã Vĩnh Tế nay thuộc phường Núi Sam thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, Việt Nam Sở dĩ núi Sam còn có tên gọi “Vĩnh Tế Sơn” là do vua Minh Mạng đặt để ghi công củaThoại Ngọc Hầu (cho việc hoàn thành đào kênh Vĩnh Tế vào năm 1819 – 1824) Còn “Ngọc Lãnh Sơn” Ngọc nghĩa là con sam, sơn nghĩa là núi,giả thuyết cho rằng gọi là núi Sam vì hình thù của núi giống như con sam

- Châu Đốc - An Giang trước đây có tên là “vùng Thất Sơn” Đây là địa danh ẩn chứa nhiều điều kỳ bí Nhắc đến Châu Đốc thì không thể không nhắc đến chùa Bà Chúa Xứ nổi tiếng linh thiêng khắp cả nước Án ngữ ngay cửa ngõ vào vùng Thất Sơn, từ nhiều năm qua, miếu

bà chúa Xứ Núi Sam luôn giữ kỷ lục về lượng khách tham quan chiêm bái với hơn 4 triệu lượt người mỗi năm Người ta đến viếng Bà với lòng tôn kính, sùng bái trước bao truyền thuyết về tượng Bà Chúa Xứ

2. Ý nghĩa lịch sử:

- Vậy tượng Bà xuất hiện từ khi nào và các sự tích ly kì về Bà Chúa Xứ ở vùng Châu Đốc, AnGiang là gì?

a) Nguồn gốc tượng Bà Chúa Xứ chứa nhiều giai thoại:

• Theo truyền thuyết, tượng Phật bà Chúa Xứ là một pho tượng cổ rất thiêng nằm trênđỉnh núi Sam từ rất lâu Lịch sử về nguồn gốc pho tượng bà Chúa Xứ có nhiều giảthuyết chứa đựng nhiều điều bí ẩn còn lưu truyền đến ngày nay

• Tượng Bà được xem là “pho tượng bằng đá Sa Thạch xưa nhất Việt Nam” và “có áophụng cúng nhiều nhất” – Theo sách kỉ luật của An Giang 2009 Vào năm 1941, nhàkhảo cổ người Pháp đã đến miếu bà chúa Xứ Núi Sam khảo sát rất tỉ mỉ và kết luậntượng bà thuộc loại tượng thần Vishnu (Nam thần), nguồn gốc từ Ấn Độ Tượng bàchúa làm bằng chất liệu đá Sa Thạch có giá trị nghệ thuật cao, ra đời vào khoảng cuốithế kỷ thứ 6 và có thể đây là hiện vật của nền Văn Hoá Óc Eo.

• Trong chương trình khảo cổ học nét xưa, cố nhà văn Sơn Nam lại đưa ra khẳng định, tượng Bà là pho tượng Phật đàn ông của người Khrme bị bỏ quên lâu đời trên đỉnh núiSam Sau này, người Việt đưa tượng vào miếu điểm tô lại với nước sơn mới trở thành tượng Phật đàn bà mặc áo lụa, đeo dây chuyền Hiện nay Bà Chúa Xứ rất được nhiều nơi thờ cúng và lập miếu, bởi sự linh thiêng của tượng Ông Trần văn Dũng tác giả của công trình khoa học “Khai phá vùng đất Châu Đốc” cũng khẳng định, tượng bà Chúa Xứ thật ra là tượng nam ngồi ở tư thế vương giả, phần đầu của tượng hiện thờ tại miếu không phải là nguyên gốc được chế tác sau làm bằng chất liệu khác với phần thân tượng

xuống núi:

(Nguồn gốc tượng Bà Chúa Xứ với nhiều giả thuyết )

• Chùa Bà Chúa Xứ là một ngôi chùa cổ ở Châu Đốc, An Giang có giá trị tín ngưỡngđặc sắc được bảo tồn đến tận ngày nay Tượng bà Chúa Xứ trước đây nằm trên đỉnhnúi, sau này người dân mới cung thỉnh bà xuống chân núi tiện việc nhang khói, chămsóc tượng bà Việc di chuyển tượng bà xuống núi cũng có những câu chuyện ly kỳkhông thể lý giải được.

• Trước đây, khi chưa được xây miếu thì người Việt mình lên núi vô tình nhìn thấy pho tượng bỏ quên từ lâu Người dân ta không biết đó là vị thần, vị thánh hay tín ngưỡng nào hết chỉ là theo phong tục có thờ có thiêng nên đã đặt lư hương để nhang khói tín ngưỡng tâm linh Nhưng điều đặc biệt là bà chúa Xứ lúc đó rất linh hiển, khiến cho người dân đặc biệt tin tưởng, sùng bái bà

• Với mong muốn được thờ cúng Bà được thuận tiện và trang nghiêm hơn, các bậc caoniên trong làng thời đó đã hội họp bàn bạc đưa tượng Bà xuống núi dựng miếu thờ Bà.Chín thanh niên trai tráng, lực lưỡng được giao nhiệm vụ khiêng tượng bà xuống núi.Nhưng kỳ lạ là dù làm thế nào thì tượng bà cũng không hề nhúc nhích Đúng lúc đó,

có một cô gái được Bà nhập xác báo mộng phải cử chín cô gái đồng trinh, tắm gộisạch sẽ lên làm lễ rước Bà xuống Điều kỳ tích xảy ra sau khi làm theo thì chín cô gái

đã khiêng tượng Bà xuống một cách nhẹ nhàng Khi rước tượng Bà đến chỗ lập miếuthờ bà bây giờ, bỗng nhiên tượng Bà nặng trĩu không thể đi tiếp được nữa Các bậctrưởng lão mới khẳng định rằng, bà đã chọn nơi này nên đã đặt tượng bà xuống tựalưng vào vách núi, nhìn ra ngoài cánh đồng, nơi dân làng sinh sống để lập miếu

(Lễ rước tượng Bà Chúa Xứ mô phỏng trong Lễ hội Vía Bà)

c) Bà Chúa Xứ hiển linh bảo vệ dân làng chống giặc ngoại xâm:

• Thời bấy giờ, người Việt sinh sống tại vùng đất này hay bị người Xiêm (Thái Lan) tràn sang cướp bóc, xâm chiếm Khi đã phát hiện ra tượng Bà trên đỉnh núi và đặt lư hương cúng bái tâm linh, người dân thường chạy trốn lên núi vì đặt niềm tin vào bà chúa Xứ Và quả thật, mỗi lần lên thắp hương cầu khấn xin bà bảo vệ thì đều được an toàn Vì vậy, người dân ở đây ngày càng đặt niềm tin mãnh liệt vào bà chúa Xứ

• Có một giai thoại kể lại rằng, có khoảng mấy chục tên giặc Xiêm rược đuổi người dân theo lên núi thấy pho tượng của Bà to, đẹp, bọn chúng muốn mang tượng Bà về nước Khi họ dùng dây thừng và cây đòn xỏ qua pho tượng để khiêng về, dù là mấy chục binh lính tráng sĩ khiêng nhưng chỉ đi được vài bước thì pho tượng nặng trịch, không thể đi được nữa Tên tướng cầm đầu tức giận quá lấy binh khí ra đập bể một cánh tay của Bà Và lập tức, Bà trừng phạt tên này chết ngay tại chỗ, những tên còn lại hoảng loạn bỏ chạy Từ đó quân Xiêm kính sợ, không dám sách nhiễu dân làng ở vùng đó nữa Dân làng cũng từ đấy tôn kính gọi Bà là Bà Chúa Xứ Bởi vậy mà ngày nay, chính điện của miếu Bà chúng ta sẽ thấy câu đối:

“Cầu tất ứng, thí tất linh, mộng trung chỉ thịXiêm khả kinh, Thanh khả mộ, ý ngoại nan lượng”

Có nghĩa là:

“Cầu bà tất được, ban thì tất linh, báo điềm trong mộngNgười Xiêm khiếp sợ, người Thanh kính nể, không thể tưởng tượng được”

(Tượng Bà Chúa Xứ trong Miếu trang nghiêm ngày nay)

d) Ly kì những câu chuyện linh ứng của Bà Chúa Xứ:

• Đầu thế kỷ 19, ông Thoại Ngọc Hầu (1761-1829) tên thật là Nguyễn Văn Thoại, ngườiQuảng Nam thừa lệnh vua Gia Long đã vào trấn thủ vùng Tây Nam Bộ Ông đã thammưu và được triều đình giao cho việc đào kênh Vĩnh Tế Con kênh này dài 100km,rộng 50m nối Châu Đốc với Hà Tiên Đây là công trình vĩ đại nhằm thoát lũ, xả phèncho đồng bằng sông Cửu Long và rút ngắn con đường giao thương, đường thủy phíaTây vùng đồng bằng

• Mặc dù 8 vạn nhân công được huy động, song khi bắt đầu vào cuộc thì liên tiếp gặptrục trặc, nhiều người chết vì tai nạn, bệnh tật, thú dữ tấn công Trước khó khăn đó, bàChâu Thị Tế vợ ông Thoại đã nghe lời dân làng lên núi Sam khấn vái pho tượngthiêng Quả nhiên sau khi hành lễ, việc xây dựng công trình diễn ra suôn sẻ, làm đâuđược đó Từ đó, ông đặt niềm tin tuyệt đối vào bà chúa Xứ, quyết định trùng tu, xâydựng miếu bà chúa Xứ trang nghiêm và nguy nga, để nhân dân thờ cúng bà được chuđáo và thành tâm hơn.

(Bệ đá Sa Thạch trên đỉnh núi Sam – Nơi ngự của tượng Bà ngày xưa)

• Ngoài ra, còn rất nhiều câu chuyện kể về sự linh thiêng của Bà Chúa Xứ trong việcban phước lành cho nhân dân, trừng trị kẻ ác cũng được người dân Châu Đốc truyềntai nhau từ đời này qua đời khác Các câu chuyện linh ứng không chỉ là truyền thuyết

mà ngày nay, người dân đi chùa Bà Chúa Xứ kêu cầu cũng được Bà giúp đỡ Điều đó

đã chứng minh cho sức mạnh tâm linh của người dân nơi đây và du khách thậpphương khi đến với chùa Bà Chúa Xứ

I. Đặc điểm kiến trúc:

- Miếu Bà Chúa Xứ ban đầu được xây dựng đơn sơ bằng tre lá, nằm trên vùng đất trũng, quay lưng vào vách núi, chánh điện nhìn ra cánh đồng Năm 1870, ông Giáo Gia đề xướng tái thiết, lập thành ngôi miếu ngói và sau đó trùng tu, sửa chữa nhiều lần

- Năm 1972, miếu được xây mới quy mô, theo đường nét kiến trúc phương Đông Mái cong nhiều tầng, lợp ngói xanh, tường ốp gạch men bóng, các khung cửa bằng gỗ quý chạm trổ hoa văn Chánh điện thoáng đãng, vừa uy nghi và ấm cúng Đông lang, tây lang, nhà khách

bao bọc quanh miếu cũng rất rộng rãi, theo đồ án của kiến trúc sư Huỳnh Kim Mãng nhưng xây dở dang Năm 1995, Ban Quản trị lăng miếu Núi Sam xây phần còn lại Trường học được dời đi nơi khác, dành chỗ cho nhà trưng bày trang phục của Bà.Tổng diện tích khu vực miếu Bà là 11.150m2, diện tích xây dựng 3.025m2, và nhà truyền thống 1.000m2

1. Bên ngoài:

- Miếu bà chúa xứ gồm 3 cổng gồm: 2 cổng phụ và một cổng chính Cổng chính mang nét tôn giáo của Phật giáo – Cổng tam quan với ý niệm "ba cách nhìn" gồm có "hữu quan", "không quan" và "trung quan", thể hiện cái sắc (giả), cái không (vô thường) và trung dung của cả hai Giải thích thứ hai là tam quan là cửa của Tam bảo Mặc dù miếu theo tín ngưỡng thờ mẫu nhưng vẫn xen lẫn những nét kiến trúc của Phật giáo làm nên điểm đặc điểm của miếu

Bà Chúa Xứ

(Cổng chính vào miếu)

(Cổng phụ vào miếu)

(Toàn cảnh miếu Bà Chúa Xứ)

- Miếu Bà có bố cục kiểu chữ “Quốc”, hình khối tháp dạng hoa sen nở, mái tam cấp ba tầng

lầu, lợp ngói đại ống màu xanh, góc mái vút cao như mũi thuyền đang lướt sóng Các hoa

văn ở cổ lầu chánh điện thể hiện đậm nét nghệ thuật Mang kiến trúc kiểu chùa tháp VN

(Miếu Bà có kiến trúc kiểu chữ “Quốc”)

- Phía trên cao, các tượng thần khỏe mạnh,

(Phần mái được lợp ngói đai ống màu xanh)

đẹp đẽ giăng tay đỡ những đầu kèo Các khung bao, cánh cửa đều được chạm trổ, khắc, lộng tinh xảo và nhiều liễn đối, hoành phi lộng lẫy Đặc biệt, bức tượng phía sau tượng Bà, bốn cây cột cổ lầu trước chánh điện gần như được giữ nguyên như cũ.

2. Bên trong:

(Góc mái của miếu xâytheo hướng vút cao như mũi thuyền đang lướt sóng)

(Trông từ xa, ngôi miếu như một bông senxanh ngự uy nghi trên cao)

- Bước vào bên trong miếu Bà Chúa Xứ sẽ bắt gặp miếu thờ ông Tà – tín ngưỡng của người dân địa phương nơi đây Ông Tà có nguồn gốc từ tín ngưỡng của người Khmer và được người Việt thờ ở nhiều nơi Đó là vị thần có tên Neak Ta, được quyền năng cai quản trong phạm vi phum sóc hoặc một khu vực rộng lớn hơn nên ai nấy đều tôn kính

(Miếu thờ ông Tà được đặt trong khuôn viên miếu Bà)

(Bên trong miếu thờ “củ đất”)

- Phía trước chánh điện sẽ bắt gặp tượng ông cọp (hay còn gọi là ông 30) - con vật núi rừng dữ tợn người dân thờ cúng với ý nghĩa là để canh giữ cho miếu

(hình ảnh phía trước lối vào chính điện)

- Quần thể kiến trúc bên trong miếu có chánh điện (nơi thờ tượng Bà), võ ca, phòng khách

và phòng Ban quý tế cùng các công trình phụ khác Nghệ thuật trang trí trong miếu khá đặc sắc với những nét trạm trổ tinh tế công phu và những bước hoành phi

- Bên trong miếu thì lại được thiết kế và trang trí mang đậm nét nghệ thuật Ấn Độ Các cánh cửa miếu được các nghệ nhân chạm trổ, điêu khắc tinh xảo Đặc biệt, nhiều liễn đối

và hoành phi ở nơi đây cũng được dát vàng son rực rỡ

(hoa văn chạm khắc bên trong chánh điện)

- Bốn góc chánh điện là các tượng hình điêu khắc, đắp nổi các hình thần tiên dao du vàthanh thoát Xen kẽ là các bức tranh, các bức sơn dầu (tùng, cúc, trúc, mai)

(các bức tranh sơn dầu bên trên trần chánh điện)

(các tượng hình đắp nổi bên trên mỗi góc chánh điện)

- Chánh điện gồm 2 lớp Lớp trong cùng là nơi thờ Bà Chúa Xứ với tượng Bà bằng đá đặt trên bệ cao, hai bên là hai con hạc trắng biểu tượng cho cốt cách tiên thánh của Bà Bên phải tượng Bà là một Linga cũng bằng đá đặt trên một hương án thờ, gọi là bàn thờ Cậu Bên trái tượng Bà là hương án thờ một tượng gỗ chạm hình Yoni, gọi là bàn thờ Cô

(Bên trong chánh điện nơi thờ Bà)

(Tượng Linga - bàn thờ Cậu) (Tượng Yoni - bàn thờ Cô)

- Lớp thứ hai là bàn thờ Hội đồng, sát liền hai tượng chim phượng Hai bên trái, phải của bàn thờ Hội đồng là bàn thờ Tiền hiền khai khẩn (ở bên trái) và bàn thừo Hậu hiền khai

cơ (ở bên phải)

(Hai lớp của chánh điện)

(Hình ảnh chánh điện bên trong miếu)

- Nhung toà nhà xung quanh chánh điện được dùng để trưng bày những vật phẩm cúng dường đã dâng cho bà Đa số là những vật phẩm có giá trị cao và hoành tráng nên được lưu giữ và bảo quản cẩn thận Ban quản trị dùng tiền người dân cúng dường để giúp đỡ xây dựng trường học, nhà tình thương,… và giúp đỡ những trường hợp gặp khó khăn của địa phương

(nơi lưu trữ đồ vật của Bà)

- Khuôn viên vô cùng rộng rãi thoáng đãng với những cây cổ thụ rợp bóng xanh mát và nhiều cảnh được tạo dáng đẹp mắt Điểm tô cho không gian là sắc hoa rực rỡ Vào buổi tối, khi đèn lên, không gian miếu cổ kính lại thêm phần lung linh Vãn cảnh chùa, thắp nhang cầu những điều bình an tốt lành cho bản thân và gia đình xong, bạn có thể leo lên tầng cao của ngôi miếu, ngắm nhìn cảnh vật từ trên cao, đưa mắt hướng về phía xa, bạn

có thể thấy được cả 1 góc của thành phố

(khuôn viên bên trong của miếu Bà)

II. Lễ Hội:

- Lễ hội Bà Chúa Xứ (hay còn gọi là lễ Vía Bà Chúa Xứ) được tổ chức hàng năm, bắt đầu

từ đêm 23/4 đến 27/4 âm lịch tại Miếu Bà Chúa Xứ thuốc Phường Núi Sam (trước là xã Vĩnh Tế), thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang

- Lễ hội thu hút hàng ngàn lượt du khách đến viếng thăm, dâng lễ cầu xin tài lộc, may mắn

và chiêm ngưỡng cảnh sắc thiên nhiên xinh đẹp của vùng đất An Giang

- Năm 2001, lễ hội Bà Chúa Xứ được Bộ Văn Hoá, Thể Thao và Du Lịch Việt Nam công nhận là lễ hội cấp Quốc Gia

- Phần lễ của lễ hội Bà Chúa Xứ được phân làm 5 phần:

• Nghi thức đầu tiên là thắp sáng hai cây đèn cầy to trước tượng Bà Ông chánh bái và hai vị bô lão niệm hương, dâng rượu, trà, kế đến là ban quản trị lần lượt niệm hương cầu nguyện, lễ tất.

• Bức màn vải có viền ren thêu chữ, hoa nhiều màu sắc sặc sỡ được kéo ngang bệ thờ, che khuất khu vực đặt tượng Một nhóm từ 4-5 phụ nữ đã được chọn lựa, phân công từtrước vén màn bước vào trong chuẩn bị tắm Bà Đầu tiên là cởi mão, khăn đội trên tượng, rồi lần lượt đến đai áo, áo ngoài, áo trong, để lộ toàn thân pho tượng bằng đá sathạch ở tư thế ngồi Dưới chân tượng Bà được đặt một chậu nước nhỏ đựng nước hoa xông lên thơm ngát, hàng chục chiếc khăn được nhúng vào chậu, vắt khô rồi lau lên cốt tượng Sau đó một mâm đầy lọ nước hoa loại đắt tiền được dâng lên, mỗi lọ đều được xịt một ít vào tượng cốt, xong trả lại cho chủ Người dâng cúng kính cẩn mang

về nhà xem như một vật gia bảo Kế đến, một bộ áo đẹp nhất dâng cúng trong kỳ lễ hội được khoác lên tượng, thắt dây đai áo rộng và các bộ phận khác, cuối cùng đội mão lên tượng

• Lễ tắm Bà xong, bức màn được kéo qua một bên, mọi người chen nhau đến gần để chiêm ngưỡng, khấn vái, ai cũng cố đến sát bên bệ thờ để xin lộc bà là một vài cành hoa, một vài trái cây để trên bàn Lễ tắm Bà thường kéo dài khoảng một giờ, sau đó mọi người được tự do lễ bái

(Tượng Bà Chúa Xứ sau khi “Tắm” xong)