Trong bài tập lớn hôm nay, em sẽ trình bày mô hình khảo sát ảnh hưởng của góc phun sớm tới tính năng lượng, kinh tế và phát thải của động cơ diesel 4BD1T, sử dụng phần mềm Diesel - RK..
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HCM
KHOA CƠ KHÍ CÔNG NGHỆ
BỘ MÔN KỸ THUẬT Ô TÔ
TIỂU LUẬN ỨNG DỤNG MÁY TÍNH TRONG THIẾT KẾ & MÔ
PHỎNG ĐỘNG CƠ
KHẢO SÁT ĐỘNG CƠ DIESEL 4BD1T
GVHD: ThS Lê Quốc Cường
SVTH: Nhóm 8
Lớp: DH18OT
MSSV: 18154105
Trang 2MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM KẾT CẤU ĐỘNG CƠ 1
1.1 Giới Thiệu 1
1.2 Thông Số Kỹ Thuật 3
CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU PHẦN MỀM DIESEL-RK 6
CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN ẢNH HƯỞNG CỦA GÓC PHUN SỚM ĐẾN TÍNH KINH TẾ, NĂNG LƯỢNG VÀ PHÁT THẢI ĐỘNG CƠ 8
3.1 Xây Dựng Mô Hình 8
3.2 Khảo Sát Đường Đặc Tính Ngoài Động Cơ 13
3.3 Khảo Sát Ảnh Hưởng Của Góc Phun Sớm Đến Tính Kinh Tế, Năng Lượng 16
3.4 Khảo Sát Ảnh Hưởng Của Góc Phun Sớm Đến Phát Thải Động Cơ 18
Trang 3BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
Đinh Hoàng Sơn18154105
Làm Word báo cáochương 3, Diesel – RK,Origin và Power Point
Trang 4GIỚI THIỆU
- Động cơ diesel được biết đến với công suất và momen lớn, tiết kiệm nhiên liệu,
nhưng khí thải của động cơ diesel lại chứa nhiều thành phần độc hại, ảnh hưởng
tới sức khỏe con người Trong bài tập lớn hôm nay, em sẽ trình bày mô hình khảo
sát ảnh hưởng của góc phun sớm tới tính năng lượng, kinh tế và phát thải của động
cơ diesel 4BD1T, sử dụng phần mềm Diesel - RK Qua đó phân tích, nhận xét khả
năng vận hành, đặc tính của động cơ
Trang 5CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM KẾT CẤU ĐỘNG CƠ 1.1 Giới Thiệu
- Động cơ 4BD1T của hãng Isuzu được ra mắt vào năm 1985 4BD1T là một phiên
bản có thêm bộ tăng áp từ 4BD1, chữ “T” ở cuối có nghĩa là “Turbocharged” – bộ
tăng áp cho động cơ Động cơ này được sử dụng trên các xe tải NPR của hãng
Isuzu từ năm 1986 đến năm 1991 và xe tải Chevrolet W4500 Ngoài ra nó còn có
trên Land Rover 110 hay Land Rover Perentie – một loại xe quân sự được sử dụng
trong quân đội Úc ở hai phiên bản 4x4 và 6x6 Với phiên bản tăng áp này, công
suất của 4BD1T cao hơn phiên bản tiền nhiệm và tổn hao công suất cũng ít hơn
Hình 1.1 Động cơ 4BD1T
Trang 6Hình 1.2 Isuzu NRP truck năm 1985 (bên trái) và năm 1990 (bên phải)
Hình 1.3 1990 Chevrolet W4500
Trang 7Hình 1.4 1990 Land Rover Perentie
1.2 Thông Số Kỹ Thuật
1 Công suất định mức ~100 kW tại 3000 vòng/phút
2 Momen xoắn ~329 N.m tại 1800 vòng/phút
Trang 817 Áp suất nén 441 psi tại 200 vòng/phút
18 Khe hở xupap nạp và thải (khi động
19 Số xupap trên 1 xy lanh 2
20 Góc mở sớm/đóng muộn xupap nạp 280 – 620
21 Góc mở sớm/đóng muộn xupap thải 700 – 280
22 Loại bơm nhiên liệu Bơm cao áp PE – BOSCH
23 Áp suất khi bắt đầu phun nhiên liệu 2631 psi
24 Bộ điều tốc Cơ khí
25 Bơm nhiên liệu Cơ khí
26 Vòi phun Loại lỗ (hole type) – 4 lỗ phun
27 Phương pháp bôi trơn Bôi trơn cưỡng bức
28 Dung tích cacte dầu bôi trơn 8 lít
29 Dung tích cacte nước làm mát 14 lít
30 Bơm dầu Hãng Trochoid
31 Bộ tăng áp RH-B6A
Trang 932 Số vòng quay tối đa cho phép 130,000 vòng/phút
33 Tỉ số áp suất tối đa 2,8
34 Nhiệt độ khí thải 7500K
35 Nhà sản xuất Công ty TNHH Ishikawajima
Harima
Trang 10CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU PHẦN MỀM DIESEL-RK
- Diesel-RK là phần mềm tính toán động cơ đốt trong do các chuyên gia củaĐại học Kỹ thuật Quốc gia Moskva Bauman (Nga) phát triển và đã được nhiều cơ
sở chuyên nghiên cứu phát triển, sản xuất động cơ sử dụng
- Việc phát triển phần mềm Diesel-RK được bắt đầu vào năm 1981 Ngay từđầu, phần mềm đã được tạo ra như một công cụ để nghiên cứu tối ưu hóa, chú
trọng đến tính đầy đủ và tốc độ hoạt động của các mô hình toán học và thuật toán
được áp dụng Trong suốt những năm qua, công việc luôn được thực hiện liên tục
và quá trình nghiên cứu tính toán được thực hiện theo đơn đặt hàng của các nhà
sản xuất Động cơ đốt trong (ICE) khác nhau Trong bản cập nhật gần nhất, tính
đầy đủ của phần mềm đã được thử nghiệm để phù hợp với hàng chục loại động cơ
thuộc nhiều loại và mục đích khác nhau Nhiều thủ tục và tùy chọn tính toán đã
được đưa vào phần mềm để phù hợp với nhu cầu của các doanh nghiệp công
nghiệp và những người sử dụng phần mềm bao gồm cả các nhà sản xuất động cơ
lớn nhất của Nga
- Phiên bản phần mềm đầu tiên được phát hành vào năm 1991 nhờ sự hỗ trợtài chính của A Surin, người đứng đầu dự án Phần mềm Diesel-RK đầu tiên được
các nhà sản xuất động cơ hàng đầu của Nga sử dụng vì giao diện và lập trình đơn
giản, thuận tiện với mô hình các động cơ hiện nay
- Phần mềm Diesel-RK mô phỏng đầy đủ động cơ nhiệt động chu trình
Được thiết kế để mô phỏng và tối ưu hóa quá trình làm việc của động cơ đốt trong
hai kỳ, bốn kỳ và cả loại tăng áp Phần mềm được sử dụng để tính toán các loại
động cơ sau:
Trang 11+ Động cơ DI Diesel, bao gồm PCCI và động cơ chạy bằng nhiên liệu sinhhọc.
+ Động cơ xăng SI
+ Động cơ khí SI bao gồm và động cơ được cung cấp nhiên liệu bằng cácloại khí khác nhau: Metan, Propane-Buthane, Biogas, Wood gas, Syngas,…
+ Động cơ hai thì với động cơ piston đơn và quét vòng, động cơ pistonngược (động cơ OP hoặc Junkers) và động cơ OPOC
+ Động cơ nhiên liệu kép (động cơ có ít hệ thống phun nhiên liệu độc lậpcho các loại nhiên liệu khác nhau) Động cơ với RCCI
- Phần mềm Diesel-RK bao gồm các tính năng:
+ Dự đoán và tối ưu hóa mức tiêu thụ nhiên liệu
+ Momen xoắn và các hiệu suất động cơ
+ Phân tích quá trình đốt cháy và phát thải, bao gồm PCCI / HCCI
+ Phân tích sự hình thành và đốt cháy hỗn hợp động cơ nhiên liệu kép
Trang 12CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN ẢNH HƯỞNG CỦA GÓC PHUN SỚM ĐẾN TÍNH KINH TẾ, NĂNG LƯỢNG VÀ PHÁT THẢI ĐỘNG CƠ 3.1 Xây Dựng Mô Hình
- Ta tiến hành xây dựng mô hình tính toán bằng phần mềm Diesel-RK:
Hình 3.1 Giao diện phần mềm Diesel-RK
- Khởi động phần mềm, khai báo sơ bộ các đặc tính kỹ thuật của động cơ:
Trang 13Hình 3.2 Cài đặt loại động cơ khảo sát
- Chọn kiểu bố trí xy lanh, số lượng xy lanh và loại hệ thống làm mát:
Hình 3.3 Cửa sổ cài đặt kiểu bố trí động cơ
- Chọn đường kính xylanh, hành trinh piston, tốc độ vòng quay khảo sát, tỉ số nén:
Trang 14Hình 3.4 Cửa sổ cài đặt các thông số cơ bản của động cơ
- Tiếp theo tiến hành nhập các thông số môi trường (nhiệt độ, áp suất và nơi sử
dụng động cơ):
Trang 15Hình 3.5 Cửa sổ cài đặt thông số môi trường
- Chọn bộ siêu nạp hoặc tăng áp, tỉ số áp suất nén và chế độ làm mát:
Hình 3.6 Cửa sổ cài đặt bộ siêu nạp – tăng áp
- Các thông số trên có thể chỉnh sửa được bằng các cửa sổ cài đặt trong phần mềm
Để cài đặt các thông số cơ bản của động cơ: đường kính, hành trình piston, vật liệu
nắp xy lanh, mô hình tính toán truyền nhiệt,…ta chọn vào biểu tượng có hình
piston trên thanh công cụ – “General Parameters”
Trang 16- Cài đặt các thông số về hệ thống phun nhiên liệu: góc phun, đường kính lỗ phun,
kích thước đầu piston, khí thải,…bằng cách chọn vào biểu tượng có hình kim phun
trên thanh công cụ - “Fuel Injection System, Combustion Chamber”
Hình 3.8 Cửa sổ cài đặt hệ thống phun nhiên liệu
- Cài đặt các thông số về trao đổi khí: kích thước, thiết kế đường ống nạp/thải; góc
mở sớm, đóng muộn của xupap nạp/thải,…bằng cách chọn vào biểu tượng có hình
xupap trên thanh công cụ - “Gas Exchange System”
Hình 3.9 Cửa sổ cài đặt các thông số trao đổi khí
Trang 17- Cài đặt các thông số về bộ siêu nạp, tăng áp: bằng cách chọn vào biểu tượng có
hình tua bin trên thanh công cụ - “Super – and Turbocharging”
Hình 3.10 Cửa sổ cài đặt các thông số bộ siêu nạp và tăng áp
- Cài đặt nhiên liệu cho động cơ thí nghiệm: bằng cách chọn vào biểu tượng có
hình giọt nước trên thanh công cụ - “Fuel”
Hình 3.11 Cửa sổ cài đặt nhiên liệu cho động cơ
Trang 183.2 Khảo Sát Đường Đặc Tính Ngoài Động Cơ
- Sau khi đã cài đặt xong các thông số của động cơ, chọn “Operating Mode” trên
thanh công cụ, nhập các thông số đầu vào và “OK”
Hình 3.12 Cửa sổ cài đặt các chế độ chạy
- Click chuột vào biểu tượng mũi tên - “Run”, sau đó chọn “ICE simulation” để
phần mềm thực hiện tính toán:
Trang 19- Sau khi tính toán xong ta chọn vào biểu tượng trên thanh công cụ Chọn Fuel
Injection and Heat Release, sau đó chọn Engine Performance để xem kết quả của
quá trình tính toán
Hình 3.14 Cửa sổ kết quả đồ thị
- Tại đây cột bên trái có các thông số để khảo sát, ta click chuột phải tại biểu đồ
sau đó chọn Select Argument và chọn Engine Speed Sau đó kéo thông số công
suất (P_eng), momen xoắn (Torque) và lượng tiêu hao nhiên liệu (SFC) từ cột bên
trái và thả vào biểu đồ Ta sẽ được đồ thị đường đặc tính ngoài:
Trang 20Hình 3.15 Đồ thị đường đặc tính ngoài trên phần mềm Diesel – RK
Hình 3.16 Đồ thị đường đặc tính ngoài xây dựng trên phần mềm Origin
=> Nhận xét: ta thấy động cơ hoạt động tốt trong khoảng từ số vòng quay 1800
vòng/phút đến 2200 vòng/phút Vì ở đó momen đạt cực đại, công suất đang tăng
lên và lượng tiêu hao nhiên liệu là ít nhất Nếu sử dụng dưới 1800 vòng/phút thì
momen giảm, công suất yếu và lượng tiêu hao nhiên liệu cao Khuyến cáo nên sử
Trang 21dụng ở số vòng quay từ 1800 vòng/phút đến 2200 vòng/phút để động cơ đạt được
tối ưu năng lượng và kinh tế
3.3 Khảo Sát Ảnh Hưởng Của Góc Phun Sớm Đến Tính Kinh Tế, Năng Lượng
- Nhập các thông số để khảo sát theo yêu cầu, sau đó cho phần mềm thực hiện tính
toán:
Hình 3.17 Cài đặt các chế độ chạy để khảo sát ảnh hưởng của góc phun sớm
- Đồ thị kết quả:
Trang 22Hình 3.19 Đồ thị khảo sát xây dựng trên phần mềm Origin
=> Nhận xét: ta thấy ở góc phun sớm 120 công suất, momen và lượng tiêu hao
nhiên liệu là tối ưu nhất Công suất, momen động cơ đạt cực đại, đồng thời lượng
tiêu hao nhiên liệu là thấp nhất Nên dùng góc phun sớm 120 để đạt được tính kinh
tế và năng lượng cho động cơ
3.4 Khảo Sát Ảnh Hưởng Của Góc Phun Sớm Đến Phát Thải Động Cơ
- Đồ thị kết quả:
Trang 23Hình 3.20 Đồ thị khảo sát ảnh hưởng của góc phun sớm đến phát thải động cơ
Hình 3.21 Đồ thị khảo sát xây dựng trên phần mềm Origin
=> Nhận xét: ta thấy ở góc phun sớm 120 công suất động cơ đạt giá trị lớn nhất,
lượng khí thải PM đạt giá trị gần như thấp nhất, nồng độ NOx tuy chưa đạt giá trị
cực tiểu nhưng để tối ưu hóa, ta vẫn chọn góc phun sớm 120 để đáp ứng tính phát
thải của động cơ
Trang 24KẾT LUẬN
- Động cơ diesel 4BD1T được khảo sát dựa trên các thông số đặc tính kỹ thuật của
nhà sản xuất Qua quá trình phân tích và tính toán nhóm em đã hoàn thành các nội
dung theo yêu cầu:
+ Khảo sát ảnh hưởng của góc phun sớm đến tính năng lượng, kinh tế
+ Khảo sát ảnh hưởng của góc phun sớm đến tính phát thải của động cơ
- Quá trình mô phỏng tính toán sử dụng phần mềm Diesel – RK, hỗ trợ vẽ đồ thị
sử dụng phần mềm Origin, nhóm em đưa tới kết luận: sử dụng góc phun sớm 120
để động cơ đạt được tối ưu tính năng lượng, kinh tế và phát thải
- Nhóm em xin cảm ơn thầy giáo Lê Quốc Cường đã tận tình giảng dạy, hướng
dẫn chúng em hoàn thành bài tập lớn Chúng em xin chân thành cảm ơn !