Microsoft word p31d02 drive train

Microsoft Word p31d02 Drive Train doc Kü thuËt viªn chÈn ®o¸n – Hép sè th­êng HÖ thèng truyÒn lùc 0 Truyền lực Khái quát của chương Chương này trình bày về Hệ thống truyền lực • Mô tả • Bộ vi sai • Bá[.]

Truyền lực

Khái quát của chương

Chương này trình bày về Hệ thống truyền lực.

· Mô tả

· Bộ vi sai

· Bán trục/Trục cầu xe

· Cầu xe

Mô tả Mô tả

Hệ thống truyền lực truyền công suất của động cơ đến các bánh xe

Người ta thường chia nó thành các loại sau đây:

1 FF (Động cơ ở phía trước – Xe dẫn động bánh trước)

Lực dẫn động từ động cơ truyền qua bộ vi sai của hộp số ngang đến các bán trục, các bánh xe và các lốp ở bên trái và bên phải

2 FR (Động cơ ở phía trước – Xe dẫn động bánh sau)

Lực dẫn động từ động cơ truyền từ hộp số rồi qua trục các đăng và bộ vi sai đến bán trục (hoặc cầu xe), cầu xe, các bánh xe và các lốp ở bên trái và bên phải

Gợi ý:

Tổ hợp bán trục và cầu xe cũng được gọi là bán trục dẫn động

(1/1)

Bộ vi sai tiếp tục tăng mômen quay đã truyền qua hộp số dọc và phân phối lực dẫn động tới các bán trục bên trái và bên phải

Ngoài ra, chính truyền lực vi sai tạo ra sự chênh lệch về tốc độ quay giữa bánh xe phía trong và bánh xe phía ngoài khi xe quay vòng và làm cho xe chạy êm trên những đường cong

1 Truyền lực cuối cùng

Truyền lực cuối cùng giảm số vòng quay từ hộp số ngang (dọc) để tăng mômen quay Truyền lực cuối cùng của xe FR tăng mômen quay khi xe chuyển hướng

2 Truyền lực vi sai

Truyền lực vi sai tạo ra tốc độ quay chênh lệch giữa hai bánh xe khi xe chạy trên các

đường vòng

(1/5)

1 Bộ vi sai của loại xe FF

Bộ vi sai dùng trong các xe FF có động cơ lắp ngang được gắn liền với hộp truyền lực Người ta lắp cụm vi sai ở giữa vỏ hộp số ngang và vỏ hộp truyền lực

Bánh răng lớn là loại bánh răng xoắn Bánh răng này được kết hợp với hộp vi sai và lắp trên vỏ hộp số ngang qua hai vòng bi bán trục Bán trục ăn khớp với then hoa trong của bánh răng bán trục

Thường có hai bánh răng vi sai để dẫn

động, nhưng ở các bộ vi dùng cho các động cơ có công suất cao thường dùng bốn bánh răng vi sai để dẫn động

(2/5)

2 Bộ vi sai của loại xe FR

Truyền lực cuối cùng và bộ vi sai trong thực

tế được lắp liền thành một cụm, như được thể hiện ở hình bên trái, và được lắp đặt trực tiếp trong vỏ hộp vi sai và được tiếp tục lắp vào hộp cầu sau, thân xe hoặc khung xe Khớp nối các đăng của trục các đăng được lắp cố định vào mặt bích nối làm quay bánh răng quả dứa được nối với bích này

Bánh răng quả dứa được lắp trong vỏ hộp vi sai trên 2 ổ lăn côn Người ta lắp bánh răng vành chậu liền với vỏ hộp vi sai vào giá đỡ vi sai qua hai vòng bi bán trục

Bánh răng quả dứa và bánh răng vành chậu

là các bánh răng côn xoắn có đường tâm của trục lệch nhau, vì vậy phải dùng loại dầu bánh răng hypoit đặc biệt để bôi trơn cho chúng

Người ta lắp các bánh răng bán trục vào các bán trục sau bằng rãnh then

(3/5)

3 Điều chỉnh (1) Điều chỉnh tải trọng ban đầu của vòng bi bán trục

Người ta dùng ổ lăn côn trong vòng bi bán trục, nên cần phải điều chỉnh tải trọng ban đầu của các vòng bi bán trục này

(2) Điều chỉnh tải trọng ban đầu của bánh răng quả dứa

Người ta thường điều chỉnh tải trọng ban đầu của các vòng bi bánh răng quả dứa bằng cách thay đổi khoảng cách các vòng lăn trong của ổ

đỡ trước và sau, trong khi cố định các vòng lăn ngoài vào hộp vi sai Cũng có thể thực hiện việc này bằng cách thay đổi tổng độ dày của các vòng đệm được sử dụng, hoặc đặt áp lực vào vòng cách co giãn (bằng cách vặn chặt

đai ốc) để làm thay đổi chiều dài của nó

(3) Điều chỉnh khe hở ăn khớp bánh răng vành chậu

Điều chỉnh khe hở ăn khớp là điều chỉnh khe

hở của bề mặt tiếp xúc giữa bánh răng quả dứa và bánh răng vành chậu

Khi khe hở ăn khớp lớn, điều chỉnh hộp vi sai

về phía bánh răng quả dứa, còn khi he hở ăn khớp nhỏ, điều chỉnh theo hướng ra xa bánh răng quả dứa Sử dụng đai ốc điều chỉnh để thực hiện việc điều chỉnh này

(4) Điều chỉnh vết tiếp xúc răng của bánh răng vành chậu

Điều chỉnh vết tiếp xúc răng của bánh răng vành chậu bằng cách sử dụng vòng đệm điều chỉnh để dịch chuyển độ lệch giữa bánh răng quả dứa và bánh răng vành chậu

(4/5)

Gợi ý khi sửa chữa:

1 Tải trọng ban đầu của vòng bi bán trục

Bánh răng vành chậu phát sinh ra lực đẩy dọc trục, vì vậy nếu điều chỉnh tải trọng ban đầu không đúng, ổ lăn côn bên sẽ mòn làm cho tốc độ quay không ổn định

Để tránh hiện tượng này, cần phải điều chỉnh tải trọng ban đầu bằng đệm điều chỉnh hoặc đai ốc điều chỉnh

2 Tải trọng ban đầu của bánh răng quả dứa (FR)

Bánh răng vành chậu phát sinh ra lực đẩy dọc trục, vì vậy nếu điều chỉnh tải trọng ban đầu không đúng, các

ổ lăn côn ở cả hai đầu của bánh răng quả dứa sẽ bị mòn làm cho tốc độ quay không ổn định

Để tránh hiện tượng này cần phải điều chỉnh tải trọng ban đầu bằng đệm điều chỉnh hoặc vòng cách co giãn

3 Khe hở ăn khớp của bánh răng vành chậu hypoit (FR)

Bánh răng vành chậu tạo ra một lực đẩy tác động vào bánh răng quả dứa, vì vậy nếu điều chỉnh khe hở ăn khớp không chính xác, lực tác động sẽ quá lớn làm cho răng của cả hai bánh răng này bị hư hỏng và bị kẹt Cần phải dùng đai ốc điều chỉnh hoặc đệm điều chỉnh để điều chỉnh khe hở răng này

4 Vết ăn khớp của bánh răng vành chậu (FR)

Bánh răng vành chậu tạo ra một lực đẩy tác động vào bánh răng quả dứa, vì vậy nếu không điều chỉnh tốt vết ăn khớp này, lực tác động sẽ quá mức làm cho răng của cả hai bánh răng này bị hư hỏng và bị kẹt hoặc sinh ra tiếng ồn

Phải điều chỉnh không chỉ khe ăn khớp, mà phải điều chỉnh cả vết ăn khớp của bánh răng bằng vòng đệm

điều chỉnh

(5/5)

Hoạt động

1 Khi xe chạy thẳng

Khi xe chạy thẳng, một lực cản đều nhau tác

động lên cả bánh xe bên phải và bánh xe bên trái, vì vậy bánh răng vành chậu, bánh răng vi sai và bánh răng bán trục đều quay như một khối liền để truyền lực dẫn động

đến cả hai bánh xe

2 Khi xe chạy trên đường vòng

Khi xe chạy trên đường vòng, tốc độ quay của lốp ngoài và lốp trong sẽ khác nhau Nói khác đi, bên trong bộ vi sai, bánh răng bán trục B phía trong quay chậm và bánh răng vi sai phải quay sao cho bánh răng bán trục A phía ngoài quay nhanh hơn

Đó là cách mà bộ vi sai làm cho xe chạy êm qua các đường vòng

Gợi ý:

Bộ vi sai hoạt động để tác động cùng một mômen quay vào cả bánh xe bên phải và bánh xe bên trái

Vì vậy, trong khi điều này có ưu điểm là làm cho xe chạy được êm qua các đường vòng, thì lại có nhược điểm là làm giảm lực dẫn

động đến cả hai bánh xe khi lực dẫn động của một bánh xe bị giảm

(1/1)

Bán trục/cầu xe truyền lực dẫn động đến bánh

xe

1 Bán trục (loại hệ thống treo độc lập)

Chúng phải có một cơ cấu để triệt tiêu những thay đổi về chiều dài của các bán trục gây ra do các chuyển động lên xuống của các bánh xe

Trong trường hợp các xe FF, vì các bánh xe

được sử dụng vừa để lái vừa để dẫn động, chúng phải duy trì được cùng một góc làm việc trong khi các bánh trước đang được lái,

và phải quay các bánh xe với tốc độ đồng

đều

2 Cầu xe (loại hệ thống treo phụ thuộc)

Các bánh xe bên trái và bên phải được nối thẳng với cầu xe

Hộp cầu xe vừa phải đỡ trọng lượng của xe vừa phải chứa bộ vi sai ở tâm của nó

(1/1)

Cấu tạo và hoạt động

1 Các khớp nối có tốc độ không đổi

Các khớp nối có tốc độ không đổi dùng để tránh xảy ra tốc độ quay khác nhau giữa bán trục và trục bị dẫn, bất

kể góc của khớp nối như thế nào Các khớp nối này chủ yếu được sử dụng ở các bán trục của xe với các hệ thống treo độc lập

Có nhiều loại khớp nối tốc độ không đổi khác nhau

(1) Khớp nối Rzeppa (Birfield)

Vòng lăn trong lồng vào vòng lăn ngoài hình bát, với sáu viên bi thép được vòng cách bi giữ cách nhau

Cấu tạo của hệ thống này đơn giản và có khả năng truyền lực lớn

Người ta sử dụng loại khớp nối này ở phía bánh xe của bán trục

(2) Nguyên lý của khớp nối có tốc độ không đổi (khớp Rzeppa)

Mặt tựa của các viên bi có một độ cong đặc biệt sao cho

điểm giao nhau (0) của các đường tâm của các trục chủ

động và bị động luôn luôn nằm ở trên đường nối tâm (P) của các viên bi thép Do đó, tốc độ góc (tốc độ quay theo một góc) của bán trục luôn luôn bằng tốc độ của trục bị

động

(1/3)

2 Khớp chạc ba

Trong khớp nối này, có một chạc ba với ba trục xoay trên cùng một mặt phẳng Ba con lăn được lắp vào các trục xoay này, và ba vỏ hình khum có các rãnh song song

được lắp với mỗi con lăn Cấu tạo của hệ thống này đơn giản và không đắt tiền Nói chung, loại khớp nối này có thể dịch chuyển theo chiều trục

Người ta sử dụng loại khớp nối này ở phía bộ vi sai của bán trục

3 Tốc độ không thay đổi có độ lệch kép

Cấu tạo của loại khớp nối này gần giống như loại khớp Rzeppa (Birfield), nhưng nó có thể trượt theo chiều trục Các bề mặt trong và ngoài của vòng cách bị lệch trục với nhau

(2/3)

4 Khớp tốc độ không đổi kiểu rãnh chéo

Đây là loại khớp nối nhỏ và nhẹ, trong đó các rãnh đặt bi của vòng lăn ngoài và các rãnh của vòng lăn trong tạo thành các góc

Có hai loại, một loại trượt dọc trục, và loại kia không trượt

gợi ý khi sửa chữa:

ã Nếu có vết nứt ở các cao su chắn bụi của khớp nối tốc độ không đổi, mỡ bôi trơn sẽ bị giảm chất lượng và chảy ra ngoài, gây ra tiếng kêu bất thường và làm cho khớp không thể chuyển động được

ã Vì có nhiều loại vòng kẹp để giữ cao su chắn bụi bán trục, hãy tham khảo sách hướng dẫn sửa chữa để xử lý chúng chính xác

ã Loại và lượng mỡ bôi trơn dùng ở bên trong cao su chắn bụi bán trục thay đổi theo kiểu xe, hãy tham khảo sách hướng dẫn sửa chữa

(3/3)

ở các xe FF, sự chênh lệch về chiều dài của các bán trục bên trái và bên phải cũng có thể làm cho vô lăng lái bị ngoặt đột ngột về một bên, hoặc xe đổi hướng khi khởi hành nhanh hoặc khi tăng tốc độ đột ngột Người ta gọi hiện tượng này là “lái có mômen cản”

Vì lẽ này, một số kiểu xe sử dụng một trục trung gian kết hợp với các bán trục bên trái và bên phải có cùng chiều dài để tránh xảy ra hiện tượng lái có mômen cản

(1/1)

Cầu xe Mô tả

Cầu xe đỡ các bánh xe Do đó, thiết kế cầu xe

có thể thay đổi theo loại hệ thống treo và hệ thống truyền lực (FF, FR, 4WD, v.v ) Trục cầu xe đỡ bánh xe và truyền mômen dẫn

động từ bán trục

Gợi ý:

Tổ hợp bán trục và trục cầu xe cũng gọi là bán trục dẫn động

(1/1)

1 Loại sử dụng các vòng bi chặn (1) Cầu trước có bán trục

Các bán trục có thể dịch chuyển lên xuống

và sang phải sang trái theo chuyển động của xe trong khi đồng thời truyền công suất

từ bộ vi sai trực tiếp đến các bánh xe Hầu hết các xe hiện đại sử dụng các vòng bi chặn hoặc các vòng bi đũa côn hai dãy làm các vòng bi đũa côn cho cầu xe

(2) Cầu sau không có bán trục

Cầu sau của các xe kiểu FF chỉ dùng để chịu tải Hầu hết các xe hiện đại cũng sử dụng các vòng bi chặn làm ổ đỡ cầu xe, như

ở cầu trước

(3) Cầu trước không có bán trục

Các cầu trước của các xe kiểu FR chỉ dùng

để đỡ trọng lượng của xe, và là một bộ phận của hệ thống lái

Người ta sử dụng các vòng bi chặn ở các xe chở khách mới nhất

(4) Cầu sau có bán trục

Trong hệ thống treo độc lập, không có hộp bán trục sau, và bộ vi sai được lắp trực tiếp vào thân xe Bán trục truyền công suất từ bộ

vi sai đến các bánh xe

Gợi ý

Khi lắp vòng bi chặn, phải siết chặt đến lực vặn qui định Không cần điều chỉnh độ tải trọng ban đầu

(1/2)

2 Loại sử dụng các vòng bi đũa côn (1) Cầu trước không có bán trục

Với cam quay được dùng như một trục tâm, tải trọng ở các bánh xe trước được truyền vào hệ thống treo

Người ta lắp mỗi bánh xe vào cam quay của

nó qua các vòng bi đũa côn

(2) Cầu sau không có bán trục

Người ta lắp vòng bi đũa côn vào trục cầu xe qua trống phanh, và vòng bi đũa côn này đỡ trục cầu xe

Gợi ý:

Phải thực hiện việc điều chỉnh tải trọng ban

đầu cho vòng bi đũa côn

3 Loại sử dụng các vòng bi cầu hướng kính

(1) Cầu sau (xe FR)

Cầu sau của xe FR không chỉ đỡ tải trọng trên các bánh sau, mà còn truyền công suất

từ động cơ đến các bánh xe

(2/2)

Bài tập

Hãy sử dụng các bài tập này để kiểm tra mức hiểu biết của bạn về các tài liệu trong chương này Sau khi trả lời mỗi bài tập, bạn có thể dùng nút tham khảo để kiểm tra các trang liên quan đến câu hỏi về câu hỏi hiện tại Khi các bạn có câu trả lời đúng, hãy trở về văn bản để duyệt lại tài liệu và tìm câu trả lời đúng Khi đã trả lời đúng mọi câu hỏi, bạn có thể chuyển sang chương tiếp theo

C©u hái-1

Hình minh hoạ dưới đây thể hiện các bộ phận của bộ vi sai Từ những cụm từ sau đây, hãy chọn các từ tương ứng với 1 đến 4

a) Bánh răng quả dứa b) Bánh răng lớn (vành chậu) c) Bánh răng vi sai d) Hộp vi sai e) Bánh răng bán trục f) Vòng đệm điều chỉnh

C©u hái-2

Những câu trình bày sau đây liên quan đến các việc chỉnh bộ vi sai của xe FR hoặc 4WD Hãy chọn câu trình bày nào là Đúng.

1 Vì người ta chọn các vòng bi đỡ chặn thường dùng cho các vòng bi bán trục, nên không cần điều chỉnh tải trọng ban đầu.

2 Bánh răng dẫn động (quả dứa) cần điều chỉnh độ tải trọng ban đầu bằng các vòng đệm điều chỉnh hoặc các vòng cách co giãn.

3 Khi khe hở ăn khớp của bánh răng vành chậu là lớn, điều chỉnh bằng cách dịch chuyển hộp vi sai rời xa bánh răng dẫn động (quả dứa).

4 Nếu vết ăn khớp của bánh răng vành chậu không đúng, hãy điều chỉnh bằng cách làm lệch vị trí của bánh răng bán trục và bánh răng vi sai.

C©u hái-3

Những hình minh hoạ sau đây thể hiện các loại khớp nối có tốc độ không đổi Từ những cụm từ dưới đây, hãy chọn các từ tương ứng với 1 đến 4

a) Khớp nối Rzeppa (Birfield) b) Khớp nối chạc ba c) Khớp nối tốc độ không đổi lệch 2 lần d) Khớp nối tốc

độ không đổi có rãnh chéo

Trả lời: 1 2 3 4.

C©u hái-4

Các hình minh hoạ sau đây thể hiện các loại vòng bi dùng trong các cầu trục Từ các cụm từ sau đây, chọn vòng bi thích hợp với

1 đến 4

a) Vòng bi đỡ chặn b) Vòng bi đũa côn c) Vòng bi cầu d) Vòng bi đũa

Trả lời: 1 2 3 4.