tiểu luận pháp lí đại cương

tiểu luận pháp lý đại cương

M c l c ục lục ục lục Trang

1 LỜI MỞ ĐẦU 2

2 GIỚI THIỆU VÀI NÉT VỀ JETSTAR VÀ VINAPCO 3

2.1 Về công ty cổ phần hàng không Jetstar Pacific Airline 3

2.2 Về công ty TNHH một thành viên xăng dầu hàng không Việt Nam Vinapco 3

3 VỤ KIỆN XĂNG DẦU HÀNG KHÔNG CỦA JETSTAR VỚI VINAPCO 4

3.1 Nguyên nhân vụ kiện 4

3.2 Các diễn biến chính 4

3.3 Giới thiệu về Luật Cạnh Tranh; khoản 2 điều 14 và khoản 3 điều 14 Luật cạnh tranh (được áp dụng trong vụ việc trên) 6

3.3.1 Giới thiệu đôi nét về Luật Cạnh Tranh 6

3.3.2 Khoản 2 điều 14 và khoản 3 điều 14 Luật cạnh tranh được áp dụng trong vụ kiện… ………6

3.4. Lập luận của các bên liên quan (cơ quan xét xử và Vinapco) 7

3.4.1 Lập luận của Cục quản lý cạnh tranh và Hội đồng xử lí 7

3.4.2 Lập luận của Vinapco 9

3.5 Phân tích của chuyên gia về diễn biến của vụ kiện 9

3.6 Hướng giải quyết cuối cùng của các cơ quan chức năng 12

3.6.1 Phán quyết của Hội đồng cạnh tranh 12

3.6.2 Các phán quyết của Tòa án Nhân dân Tp Hà Nội 13

4 TỔNG HỢP, ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ VỤ KIỆN 13

4.1 Đánh giá chung về vụ kiện 13

4.2 Việc giải quyết vụ việc và sự mở đường cho luật cạnh tranh 14

4.3 Khả năng bảo vệ doanh nghiệp nhỏ trong cạnh tranh 20

4.4 Luật cạnh tranh trên thương trường Việt: vẫn còn mới lạ 21

1 LỜI MỞ ĐẦU

Vụ kiện về xăng dầu hàng không của công ty cổ phần hàng không JetstarPacific Airline với công ty xăng dầu hàng không Việt Nam Vinapco năm 2008 làmột vụ kiện nóng hổi, thu hút nhiều sự quan tâm, chú ý của dư luận, xã hội, đặc biệt

là các công ty, doanh nghiệp Đây là một tranh chấp thương mại khá phức tạp Nókhông mới về nội dung tranh chấp nhưng lại rất mới lạ trong hình thức, phươngthức giải quyết và hệ quả của vụ kiện mang lại Đây là vụ kiện đầu tiên được Hộiđồng cạnh tranh Quốc gia đưa ra giải quyết về hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thịtrường theo Luật cạnh tranh Từ đó, mở đường cho “luật chơi về cạnh tranh”, mở ramột tiền lệ mới, một lối đi mới cho các công ty, doanh nghiệp Việt Nam về phươngthức giải quyết các tranh chấp về độc quyền Qua vụ kiện, ta sẽ không chỉ thấy đượccác quan niệm khác nhau của các công ty, doanh nghiệp Việt Nam (đặc biệt là cáccông ty, doanh nghiệp độc quyền) về pháp luật cạnh tranh mà còn thấy được sự tácđộng mạnh mẽ của vụ kiện đến môi trường cạnh tranh tại Việt Nam, đến ý thứcpháp luật của các doanh nghiệp cũng như thấy được vai trò của pháp luật cạnh tranhtrong trật tự thị trường lành mạnh và trong quản lý kinh tế đất nước Cũng từ đó tathấy được tác động, ảnh hưởng của pháp luật Việt Nam trong thực tiễn cuộc sốngđối với sự tồn tại, phát triển của các công ty, doanh nghiệp thương mại trong vàngoài nước

Với tính chất mới và đặc biệt như trên của vụ kiện, nhóm chúng em đã quyết

định lựa chọn đề tài “ VỤ KIỆN PHÁ THẾ ĐỘC QUYỀN XĂNG DẦU HÀNG

KHÔNG CỦA JETSTAR VỚI VINAPCO – SỰ MỞ ĐƯỜNG CHO LUẬT CHƠI

VỀ CẠNH TRANH” để đi sâu nghiên cứu và làm rõ một phần về vấn đề này.

Trong quá trình thực hiện, do thiếu kiến thức và kinh nghiệm thực tế, nhóm khôngtránh khỏi việc mắc một số sai sót Chúng em hi vọng sẽ nhận được nhiều góp ý,nhận xét của cô giáo để đề tài nghiên cứu được hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

2 GIỚI THIỆU VÀI NÉT VỀ JETSTAR VÀ VINAPCO

2.1.Về công ty cổ phần hàng không Jetstar Pacific Airline

Công ty Hàng không Cổ phần Jetstar Pacific Airlines (Jetstar Pacific Airlines Joint Stock Aviation Company), hoạt động với tên gọi Jetstar Pacific, là

một hãng hàng không giá rẻ có trụ sở tại Sân bay Quốc tế Tân SơnNhất (SGN), Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam Đây là hãng hàng không lớn thứhai tại Việt Nam, điều hành các dịch vụ bay chở hành khách và hàng hoá tới cácđiểm đến trong nước và quốc tế, chiếm 40% thị phần vận chuyển hành khách trêntuyến bay chính của họ giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội và chiếm tổngcộng 5% thị trường hàng không nội địa

Hình 1 Máy bay của hãng hàng không Jetstar Pacific Airlines

2.2.Về công ty TNHH một thành viên xăng dầu hàng không Việt Nam Vinapco

Công ty Xăng dầu hàng không (Vinapco) được thành lập theo quyết định số768/QĐ-TCCBLĐ ngày 22 tháng 4 năm 1993 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải

và chính thức đi vào hoạt động tháng 7 năm 1993

Đến ngày 9 tháng 6 năm 1994, Công ty thành lập lại theo quyết định số 847/QĐ-TCCBLĐ của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải và được giao chức năng xuấtnhập khẩu trực tiếp các sản phẩm hóa dầu

Công ty xăng dầu hàng không đã từng bước vượt qua khó khăn, cạnh tranhcủa cơ chế thị trường để xây dựng và trở thành nhà cung ứng nhiên liệu hàng không

có uy tín cho các hãng hàng không Quốc tế và Nội địa ở Vịêt Nam Và trở thànhdoanh nghiệp xăng dầu “độc quyền” của hàng không Việt Nam

3 VỤ KIỆN XĂNG DẦU HÀNG KHÔNG CỦA JETSTAR VỚI VINAPCO

3.1.Nguyên nhân vụ kiện

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đỉnh điểm của vụ việc tranh chấp là do khôngthỏa thuận được về giá bán nhiên liệu, Vinapco đã ngừng bơm xăng cho JP khiếnhoạt động bay của hãng này bị đình trệ Điều này chưa từng có tiền lệ ở VN và cũng

là hy hữu đối với quốc tế

Từ sự cố này, hàng loạt mâu thuẫn khác trong quan hệ kinh tế giữa JP vàVinapco cũng được xới lên JP tố Vinapco chiếm dụng vốn bằng cách bắt hãng nàyphải ứng trước tiền mua xăng, bắt JP mua nhiên liệu với giá cao hơn giá bán choVietnam Airlines (VNA), để đồng hồ đo nhiên liệu ô tô chênh lệch với đồng hồ máybay khiến mỗi tháng hãng này thiệt hại 500 triệu đồng Phía Vinapco tố cáo JPkhông trả tiền xăng nên buộc phải ngừng cung cấp Nếu như trước đây, cả Vinapco

và JP đều là người nhà, thuộc VNA thì “lọt sàng xuống nia” nhưng khi JP ra ởriêng, mọi việc phải sòng phẳng

3.2.Các diễn biến chính

Vụ kiện kéo dài trong 3 năm được tóm tắt như sau :

Ngày 1/4/2008, Vinapco chính thức ngừng cung cấp nhiên liệu bay cho JetstarPacific Airlines (khi đó còn là Pacific Airline -PA) Hệ quả là hàng loạt máy baycủa Jetstar bị chậm giờ bay, 30 chuyến bay bị hủy và 5100 hành khách của hãngnày phải chờ chuyến bay trong nhiều giờ tại sân bay, từ đó gây ảnh hưởng đến côngviệc đặc biệt là uy tín của Jetstar Pacific Airlines (JPA) Phải đến khi Bộ GiaoThông Vận Tải can thiệp thì Vinapco mới tiếp tục cung ứng xăng trở lại cho JPA.[1]

Sau khi JPA lên tiếng, ngày 28/5/2008, Cục Quản lý cạnh tranh ra quyết địnhđiều tra chính thức và đến ngày 2/1/2009 đã kết luận: Vinapco vi phạm quy định tạikhoản 2, Điều 14 Luật Cạnh tranh về “áp đặt các điều kiện bất lợi cho khách hàng”

và khoản 3 Điều 14 Luật Cạnh tranh về “lợi dụng vị trí độc quyền để đơn phươngthay đổi hoặc huỷ bỏ hợp đồng đã giao kết mà không có lý do chính đáng”.

Tiếp đó, ngày 2/3/2009, Hội đồng Cạnh tranh đã lập hội đồng xử lý vụ việc.Đến ngày 14/4/2009, Hội đồng xử lý đã có Quyết định số 11/QĐ-HĐXL xửphạt Vinapco

Tuy nhiên, Vinapco khiếu nại quyết định này về 3 nội dung [2]:

Không chấp nhận phán quyết trên, Vinapco đã khởi kiện Hội đồng Cạnhtranh quốc gia ra Tòa hành chính - TAND TP Hà Nội

Án hành chính sơ thẩm số 09/2010/HCST ngày 22/12/2010 của Tòa hànhchính - TAND TP Hà Nội đã quyết định: Không chấp nhận yêu cầukhởi kiện của Công ty Xăng dầu hàng không Việt Nam, về việc đề nghị hủyQuyết định số 12/QĐ-HĐCT ngày 26/6/2009 của Hội đồng Cạnh tranh về việcgiải quyết khiếu nại đối với Quyết định số 11/QĐ-HĐXL ngày 14/4/2009 củaHội đồng Xử lý cạnh tranh

Cho rằng phán quyết này vẫn chưa khách quan, Vinapco tiếp tục kháng cáo,

đề nghị xem xét lại vụ kiện theo trình tự phúc thẩm Tuy nhiên, trong phiên tòangày 19/9/2011 của Tòa phúc thẩm - TAND Tối cao tại Hà Nội, vì không cóthêm tình tiết mới, tài liệu mới và bản chất vụ kiện không thay đổi nên Tòaphúc thẩm quyết định giữ nguyên bản án sơ thẩm.[3]

Như vậy, có 2 vấn đề (liên quan đến 3 phía) trong sự việc trên đó là:

- Jetstar tố cáo Vinapco về việc độc quyền xăng dầu hàng không theo Luật Cạnh Tranh Cục quản lý canh tranh và Hội đồng Cạnh tranh quốc gia

xử lý vụ việc trên (Diễn ra từ tháng 4/2008 đến tháng 6/2009)

- Vinapco tố cáo Hội đồng cạnh tranh quốc gia vì những phán quyết tại

sự việc nêu trên đến TAND TP Hà Nội (Diễn ra từ tháng 12/ 2010 đến tháng

9 năm 2011).

3.3.Giới thiệu về Luật Cạnh Tranh; khoản 2 điều 14 và khoản 3 điều 14 Luật cạnh tranh (được áp dụng trong vụ việc trên).

3.3.1 Giới thiệu đôi nét về Luật Cạnh Tranh

Luật cạnh tranh gồm 6 chương với 123 điều qui định về cạnh tranh.[4]

 Thời điểm có hiệu lực: Luật cạnh tranh được Quốc hội nước cộng hòa xã hộichủ nghĩa Việt Nam thông qua và ban hành ngày 03/12/2004, có hiệu lực thihành từ ngày 01/07/ 2005

 Phạm vi điều chỉnh: Luật này quy định về hành vi hạn chế cạnh tranh, hành vicạnh tranh không lành mạnh, trình tự, thủ tục giải quyết vụ việc cạnh tranh, biệnpháp xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh (Điều 1 chương I Luật CạnhTranh)

 Đối tượng áp dụng:

(1)Tổ chức, cá nhân kinh doanh (sau đây gọi chung là doanh nghiệp) bao gồm

cả doanh nghiệp sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích, doanh nghiệp hoạtđộng trong các ngành, lĩnh vực thuộc độc quyền nhà nước và doanh nghiệp nướcngoài hoạt động ở Việt Nam;

(2) Hiệp hội ngành nghề hoạt động ở Việt Nam

 Nhiệm vụ cơ bản:

+ Khẳng định và bảo hộ quyền tự do kinh doanh của doanh nhân

+ Duy trì và ổn định trật tự cạnh tranh

+ Góp phần hình thành ý thức cạnh tranh lành mạnh

+ Góp phần khơi thông dòng chảy và điều tiết cạnh tranh

3.3.2 Khoản 2 điều 14 và khoản 3 điều 14 Luật cạnh tranh được áp dụng trong vụ kiện.

Điều 14 trong Luật Cạnh Tranh qui định về “Các hành vi lạm dụng vị trí

độc quyền bị cấm”, theo Hội đồng cạnh tranh Vinapco đã vi phạm khoản 2 và

3, cụ thể là có những hành vi:

- Áp đặt các điều kiện bất lợi cho khách hàng (khoản 2)

- Lợi dụng vị trí độc quyền để đơn phương thay đổi hoặc huỷ bỏ hợp đồng đãgiao kết mà không có lý do chính đáng (khoản 3)

Nói về vị trí độc quyền của Vinapco, trước năm 2009 Vinapco là đơn vị duynhất cung cấp xăng dầu cho ngành hàng không tại Việt Nam, từ ngày 16/9/2009,khi cục hàng không cấp giấy phép cho Petrolimex cung cấp xăng dầu cho máy bayđến nay[5], Vinapco vẫn chiếm 97% thị phần trong ngành xăng dầu hàng không [6]:

Tr ước năm 2009 c năm 2009

Vinapco Thị phần của các hãng xăng dầu khác

Năm 2012

Vinapco Các hãng khác

Hình 2 Biểu đồ thị phần xăng dầu hàng không Việt Nam trước năm 2009 và hiện nay (số liệu năm 2012)

Rõ ràng thế độc quyền xăng dầu của Vinapco là không thể chối cãi vì hãng nàychiếm thi phần quá lớn trong ngành nhiên liệu hàng không

3.4.Lập luận của các bên liên quan (cơ quan xét xử và Vinapco)

3.4.1 Lập luận của Cục quản lý cạnh tranh và Hội đồng xử lí.

Cục quản lý cạnh tranh cho rằng Vinapco đã vi phạm Luật canh tranh, cụ thể

là đã thực hiện hai hành vi lạm dụng vị trí độc quyền bị cấm:

+ Việc Vinapco gửi cho JPA công văn số 560/XDHK-KDXNK yêu cầu PAchấp thuận mức cung ứng phí mới là 750.000 Đ/tấn trước ngày 31/3/2008 vàthông báo sẽ dừng cung ứng nhiên liệu cho mọi chuyến bay của JPA cho đến khiJPA chấp thuận được coi như hành vi “áp đặt các điều kiện cho khánh hàng.”(Khoản 2 điều 14 Luật Cạnh tranh)

+ Đến ngày 01/04/2008, Vinapco ngừng cung cấp xăng cho JPA khiến hãngnày thiệt hại về tiền của và uy tín là hành vi “lợi dụng vị trí độc quyền để đơnphương thay đổi hoặc huỷ bỏ hợp đồng đã giao kết mà không có lý do chínhđáng.” (Khoản 3 điều 14 Luật Cạnh tranh)

Lập luận của cơ quan giải quyết vụ việc (Hội đồng cạnh tranh)

- Với hành vi “áp đặt các điều kiện bất lợi cho khách hàng của doanh nghiệp

có vị trí độc quyền”, Hội đồng Cạnh tranh dựa trên Điều 32 của Nghị định số

116/2005/NĐ-CP để đặt ra hai khía cạnh cần phân tích khi xác định hành vi viphạm:

+ Hành vi của Vinapco là buộc PA chấp nhận vô điều kiện những nghĩa

vụ Dấu hiệu này được chứng minh bằng việc Vinapco đã dừng thương lượng với

PA bằng việc đơn phương đặt thời hạn cuối cùng để buộc PA phải chấp nhậnbằng văn bản mức phí cung ứng mới và Vinapco đã thực hiện lời đe dọa trongthông điệp gửi đến PA để buộc PA phải chấp nhận mức phí mới Vinapco đãngừng cung cấp nhiên liệu bay cho PA từ 0h00 ngày 01/4/2008 cho đến khi nhậnđược chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải

+ Những nghĩa vụ này gây khó khăn cho PA trong quá trình thực hiện hợpđồng Ở khía cạnh này, Hội đồng Cạnh tranh đã dựa vào kết quả hiệp thương giácung cấp xăng dầu hàng không do Bộ Tài chính tổ chức là 725.000 đồng/tấn(theo Công văn số 261/BT-BTC ngày 14/7/2008) để kết luận mức phí màVinapco đề nghị ban đầu với PA (750.000đ/tấn) là cao Bên cạnh đó, khiVinapco ngừng cung cấp nhiên liệu bay cho PA vào ngày 01/4/2008 đã dẫn đếnviệc các chuyến bay của PA trong thời gian này bị chậm hoặc hủy chuyến

- Với hành vi: “Lợi dụng vị trí độc quyền để đơn phương thay đổi hoặc hủy

bỏ hợp đồng đã giao kết mà không có lý do chính đáng”, Hội đồng dựa vào bađiều kiện để kết luận đã có hành vi vi phạm:

+ Vinapco có hành vi đơn phương thay đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng đã giaokết bằng việc ngừng cung cấp nhiên liệu bay

+ Vinapco dựa vào lý do không liên quan trực tiếp đến các điều kiện cầnthiết để tiếp tục thực hiện đầy đủ hợp đồng Hội đồng cho rằng mức phí cung ứng

là yếu tố không liên quan trực tiếp đến các điều kiện cần thiết để tiếp tục thựchiện đầy đủ hợp đồng bởi theo Hợp đồng số 34/PA2008 chỉ duy nhất một trường

hợp Vinapco có thể tạm ngừng việc thực hiện Hợp đồng, đó là do PA chậm thanhtoán Cho đến ngày 01/4/2008, PA chưa hề chậm thanh toán cho Vinapco (Mặc

dù đến năm 2009 JPA có tin đang nợ Vinapco)

+ Vinapco không phải chịu biện pháp chế tài nào Đối với sự việc ngày01/4/2008, tại phiên điều trần, Vinapco thừa nhận cho đến nay, Vinapco chưachịu chế tài nào

3.4.2 Lập luận của Vinapco

+ Theo Vinapco thì tranh chấp này chỉ là tranh chấp hợp đồng thương mại

thuần túy, các bên trong hợp đồng đều tự nguyện, bình đẵng và không bị bất kýsức ép nào trong quà trình thương thảo ký kết hợp đồng Sự việc tạm ngừng giaodịch sau ngày ngày 1/4/2008 là một tranh chấp thương mại thuần túy phát sinhtrong quá trình thực hiện hợp đồng Mặt khác, hợp đồng giữa Vinapco và PA đã

có đầy đủ chế tài và phương thức xử lý các tranh chấp Vì vậy, nếu có sự vi phạmhợp thì chỉ áp dụng các chế tài trong hợp để xử lý cơ quan cạnh tranh không nêncan thiệp bằng các chế tài hành chính vào các giao dịch dân sự, thương mại thuầntúy

+ Vinapco cho rằng hành vi ngừng cung cấp nhiên liệu chỉ là phản ứngtiêu cực trước thái độ không tích cực tham gia thương lượng về mức phí cung cấpxăng cho PA Bởi vì, nếu PA kéo dài việc đàm phán mà không đi đến kết quảnhất định thì Vinapco phải gánh chịu thiệt hại do mức giá đầu vào đang tăng cao

và có dấu hiệu cho thấy PA cố tình kéo dài thời điểm thực hiện hợp đồng thấphơn 20% giá hiện tại

+ Hội đồng xử lý nên đánh giá cân nhắc các điều kiện khách quan khókhăn của Vinapco tại thời điểm Quý II/2008 khi giá nhiên liệu thế giới tăng caokhông có điểm dừng, lạm phát và trươt giá làm cho chi phí sản xuất của Vinapcotăng theo Mặt khác, hợp đồng cũng có quy đỉn rằng mức phí cung ứng sẽ đượcđiều chỉnh theo thị trường và cho phép Vinapco chỉ cần thông báo bằng fax

3.5.Phân tích của chuyên gia về diễn biến của vụ kiện

Theo Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Sơn - Khoa Kinh tế, Đại học quốc gia TP.HCM đây là một vụ kiện phức tạp, đã phát sinh nhiều vấn đề về tình hình cạnh tranh trên thị trường Việt Nam cũng như đặt ra một số vấn đề trong quan niệm độc quyền của các doanh nghiệp, trong pháp luật cạnh tranh của Việt Nam[8]

(1) Đối tượng bị điều tra và xử lý trong vụ việc này là doanh nghiệp độc quyền nhà nước hoạt động trong thị trường dịch vụ cung cấp xăng dầu hàng không dân dụng -Vinapco Theo hồ sơ vụ việc cạnh tranh số KNCT-HCCT0004, thụ lý ngày 06/01/2009, Vinapco bị điều tra vì đã thực hiện hai hành vi hạn chế cạnh tranh theo Điều 14 của Luật Cạnh tranh là áp đặt các điều kiện bất lợi cho khách hàng (khoản 2) và lợi dụng vị trí độc quyền để đơn phương thay đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng đã giao kết mà không có lý do chính đáng (khoản 3) Doanh nghiệp bị áp đặt các điều kiện bất lợi và có giao kết hợp đồng bị hủy bỏ với Vinapco là PA Vào thời điểm xảy ra hành vi, trên thị trường vận chuyển hành khách bằng máy bay trong nước chỉ có PA và VNA trực tiếp cạnh tranh với nhau

mà Vinapco là doanh nghiệp trực thuộc VNA Với tình trạng này, có hai vấn đề cạnh tranh được đặt ra:

+ Nhiên liệu bay là đầu vào thiết yếu cho các hãng hàng không Vinapco làdoanh nghiệp độc quyền cung cấp nhiên liệu bay cho các hãng hàng không dândụng tại các sân bay dân dụng của Việt Nam Khi Vinapco dừng cung cấp nhiênliệu bay cho bất kỳ công ty kinh doannh vận tải hàng không nào, công ty ấykhông thể tiếp tục hoạt động vì không có nguồn cung cấp thay thế Đã có quanđiểm cho rằng, việc áp dụng Luật Cạnh tranh vào môi trường độc quyền là chưaphù hợp Nhưng trong quá trình phát triển của Việt Nam hiện nay, vì nhiều lý do,

có hàng trăm doanh nghiệp kinh doanh ở vị trí độc quyền, việc nhận định cáctranh chấp thương mại của doanh nghiệp độc quyền theo hướng xử phạt hànhchính như trên sẽ tạo ra một tiền lệ không tốt cho phát triển kinh tế nói chungcũng như ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp và

cơ quan quản lý cạnh tranh nói riêng Quan điểm này cho thấy vẫn còn một sốdoanh nghiệp chưa hiểu rõ về khả năng điều chỉnh và vai trò của Luật Cạnh tranhtrong thị trường hiện đại

+ Trong vụ việc này, những hành vi mà các cơ quan tiến hành tố tụnghướng đến điều tra là những hành vi không nhằm bóc lột khách hàng củaVinapco mà chủ yếu là gây ra những khó khăn cho PA trong hoạt động kinhdoanh

Như vậy, đối tượng bị điều tra khá đặc biệt không chỉ bởi vị thế độc quyền

mà còn liên quan khá lớn đến thị trường vận chuyển hành khách bằng máy bay.Việc xử lý hành vi vi phạm Luật Cạnh tranh không chỉ bảo vệ quyền cho PA

trước Vinapco mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì sự cạnh tranh trênthị trường vận tải hàng không dân dụng nội địa giữa PA và VNA.

(2) Vụ việc diễn ra trong quá trình thực hiện hợp đồng giữa Vinapco và

PA như đã nêu ở trên Với diễn biến đó, có một số vấn đề pháp lý được đặt ra:

+ Vụ việc diễn ra trong quá trình hai doanh nghiệp thực hiện hợp đồngthương mại nên hành vi không tiếp tục thực hiện hợp đồng hoặc không tích cựcthực hiện các nghĩa vụ ghi trong hợp đồng có là hành vi vi phạm pháp luật cạnhtranh? Theo Vinapco, đây là một hợp đồng thương mại thuần túy, các bên tronghợp đồng đều tự nguyện, bình đẳng và không bị bất kỳ sức ép nào trong việcthương thảo ký kết hợp đồng Trong Hợp đồng, quyền và nghĩa vụ của các bên

đã được xác định rõ, tuân thủ toàn bộ các quy định của pháp luật hiện hành vàphù hợp với thông lệ quốc tế trong lĩnh vực cung ứng nhiên liệu hàng không.Trong suốt thời gian thực hiện Hợp đồng, PA cũng như Vinapco chưa bao giờ cóvăn bản khiếu nại để phản ánh về sự không bình đẳng, đơn phương hủy bỏ hợpđồng hoặc lạm dụng vị thế độc quyền gây khó khăn cho khách hàng Về bản chất,

sự việc tạm ngừng giao hàng theo Hợp đồng ngày 01/4/2008 là một tranh chấpthương mại thuần túy phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng Mặt khác,hợp đồng ký giữa Vinapco và PA đã có đầy đủ chế tài và phương thức xử lý cáctranh chấp, Bản thân các bên liên quan đã giải quyết ổn thỏa, PA không khởikiện Vinapco ra tòa, cơ quan chủ quản của cả hai doanh nghiệp là Bộ Giao thôngvận tải cũng đã có kết luận2 Vì vậy, nếu có sự vi phạm hợp đồng thì chỉ áp dụngcác chế tài đã được thỏa thuận trong hợp đồng để xử lý Pháp luật cạnh tranh vàcác cơ quan quản lý cạnh tranh không nên can thiệp bằng các chế tài hành chínhvào các giao dịch dân sự - thương mại thuần túy Quan điểm này đã giới hạn sựcan thiệp từ phía các cơ quan quản lý cạnh tranh đối với hoạt động của doanh

nghiệp trên thị trường khi cho rằng việc tiến hành điều tra, xử lý phạt hành chính theo Luật Cạnh tranh đối với một tranh chấp hợp đồng thương mại là không phù hợp với bản chất của vụ việc.

+ Dường như hành vi ngừng cung cấp nhiên liệu chỉ là phản ứng tiêu cựccủa Vinapco trước thái độ không tích cực tham gia thương lượng về phí cung cấpxăng dầu của PA Vấn đề là phản ứng dây chuyền của các bên trong vụ việc có làyếu tố cấu thành sự vi phạm hoặc là cơ sở để giải phóng trách nhiệm của ngườithực hiện hành vi hay không Bởi lẽ, nếu kéo dài việc đàm phán mà không đi đến