THUỐC KHÁNG NẤM doc

 Kháng sinh đặc hiệu chỉ tác động trên tbào nấm Phân loại : Các thuốc kháng nấm THUỐC KHÁNG NẤM Toàn thân Amphotericin B Ketoconazol... AMPHOTERICIN BCơ chế tác dụng  Amphotericin

THUỐC KHÁNG NẤM

 Thông thường có thể phân loại nấm nhiễm bệnh

Bề mặt

(Dermatophytes )

Tòan thân

(Histoblasma Cryptococcus ),

Nấm Nấm

 Kháng sinh đặc hiệu chỉ tác động trên tbào nấm

 Phân loại :

Các thuốc kháng nấm

THUỐC KHÁNG NẤM

Toàn thân Amphotericin B Ketoconazol

 Nhóm polyen macrolid, ly trích từ nấm Streptomyces

- Hấp thu kém qua PO tiêm IV

- Gắn giữ mạnh ở mô gan, thận, phổi ,…

- Thải trừ rất chậm qua mật.

AMPHOTERICIN B (1957)

AMPHOTERICIN B

Cơ chế tác dụng

 Amphotericin gắn + sterol/ màng tế bào

( ergostrerol, cholesterol)

Thay đổi tính thấm màng tế bào

Hư hoại tế bào nấm

AMPHOTERICIN B

Tác dụng phụ – Độc tính

 Độc tính thận

- xảy ra ở >80% bệnh nhân dùng liều cao

(3-4gIV) tổn thương quản cầu, ống thận và mạch máu.

- Hoại tử ống thận không hồi phục nếu dùng kéo dài với liều cao hay có phối hợp với thuốc khác độc với thận.

 Cần hiệu chỉnh liều sd khi créatinin/huyết > 3mg/dl

histamin; paracetamol trước tiêm.

 Thiếu máu, giảm tiểu cầu, bạch cầu hạt Sau nhiều tuần

AMPHOTERICIN B

Chỉ định trị liệu

 Dùng PO ( viên, hỗn dịch) trị nấm Candida

miệng và đường tiêu hóa

 Dùng tiêm IV : trị nhiễm nấâm toàn thân nặng :

Cryptococcus, Histoblasma, Candida, Blastomyces…

 Lưu ý :

- dd tiêm là 5% glucoz, không dùng dd muối Na /K

- Tiêm truyền chậm 8 - 10h và cách nhau 48 h

AMPHOTERICIN B

Dạng liposom hay phức lipid (1990s)

 Dạng phức hợp lipid (ABELCET 1996)

 Dạng liposom ; d<100nm (AMBISOM 1997)

 Dạng phân tán keo ( AMPHOTEC 1996)

 là các dạng tiêm IV giúp thuốc dễ dung nạp

hơn và giảm độc tính trên thận.

 Chỉ định trong các trường hợp suy thận, không dung nạp hay thất bại với dạng amphotericin B cổ điển

 Ly trích từ Penicillum griseofulvium

 Chỉ tác động trên nấm da, nấm tóc và nấm

móng

( Microsporum, Epidermophyton , Trichophyton)

 Ức chế sự gián phân của tế bào nấm.

 Dược động học:

- Hấp thu tương đối tốt qua PO, nhất là trong bữa ăn có chất béo

- Phân bố chủ yếu vào chất sừng ở da,tóc,

móng

- Thải trừ chậm vào qua thận.(T 1/2 =10=15h)

GRISEOFULVIN

Tác dụng phụ & chỉ địnhtrị liệu

 Tác dụng phụ :

 Rối loạn tiêu hóa

 Phản ứng da ( dị ứng, nhạy cảm ánh sáng)

 Rối loạn thần kinh(hiếm nhưng tăng khi có rượu)

 Rối loạn về máu ( hiếm)

 Chỉ định : PO, bôi tại chỗ

 Nấm móngchân (6-12tháng) móng tay 4-8 tháng)

 Nấm da ( 2-4 tuần),

 Nấm tóc ( 4-6 tuần)

GRISEOFULVIN

Tương tác thuốc

 Là chất cảm ứng enzym gan

 Không nên dùng chung với : rượu, thuốc ngừa thai dùng uống,

 Cần thận trọng khi dùng với

- AVK (chống đông máu)

FLUCYTOSIN: 5-fluorocytosin

 Phổ hẹp: Candida, Cryptococcus, Toluropsis, Aspergilus

 Cơ chế tác dụng: trong cơ thể

5-fluorocytosin 5-fluorouracil (5-Fu)

Chất chống chuyển hóa

_

Tổng hợp DNA Tổng hợp protein

Enzym chuyeân bieät

 Cần giảm liều ở người suy thận

 Có thể gây xáo trộn máu và suy tủy xương

Dẫn chất Imidazol và Triazol: cơ chế TĐ

 DC / Imidazol & Triazol

Ưùc chế Cytochrom P-450 / tb nấm

14α-metylsterol ergosterol

Ưùc chế

Sự tăng trưởng của nấm

-Dẫn chất Imidazol

Ketoconazol ( NIZORAL  )

 Dạng dùng: PO, tại chỗ( kem, dầu gội )

 Hấp thu cần pH acid để hòa tan

 Phân tán nhanh trong cơ thể , trừ LCR

 Thải trừ chủ yếu qua mật

Dẫn chất Imidazol

Ketoconazol ( NIZORAL  )

 TDP-Độc tính:

 Tiêu hóa : buồn nôn, kém ăn (20%).

 Dị ứng da, rụng tóc.

 Rối loạn nội tiết ở nam và nữ, phụ thuộc liều và giảm khi ngừng trị liệu.

 Viêm gan : hiếm nhưng rất nặng.

 Gây quái thai ở thú :

CCĐ ở phụ nữ có thai và cho con bú

Dẫn chất Imidazol

Ketoconazol ( NIZORAL  )

 Tương tác thuốc

 Là chất ức chế enzym gan , do đó làm tăng C nhiều thuốc trong cơ thể và có thể dẫn đến độc tính:

- Phenytoin, cyclosporin, terfenadin, astemizol

cisaprid., ergotamin, corticosteroid…

 Chất kháng acid và ngăn tiết acid

 Rifampicin : giảm C/ ketoconazol trong plasma.

 Warfarin , tolbutamid chưa rõ cơ chế)

 - Các sulfonyl urea khác ??

Dẫn chất TRIAZOL

Fluconazol và itraconazol

 Không bị ảnh hưởng bởi thức ăn và độ acid ở dạ dày

 Ít làm tăng C/ terfenadin trong máu

 Qua dịch não tủy tốt > itraconazol

là thuốc chọn lọc điều trị bước đầu trong trị viêm não do

Cryptococcus ở bệnh nhân AIDS và ngăn ngừa sự tái phát bệnh

Thuốc kháng nấm tại chỗ

 Ly trích từ Streptomyces noursei

 Candida albicans ở ruột dùng uống cho tác

động trực tiếp trên nấm.

 C albicans miệng : dùng dạng dịch treo ,

ngậm vài phút trước khi nuốt.

 C albicans ở da-màng nhày : dạng thuốc

mỡ.trị trong 2 tuần

 C albicans âm đạo: viên đặt , thường phối hợp với thuốc kháng viêm dùng trong 2-3

tuần

Thuốc kháng nấm tại chỗ

 Daãn chaát Imidazol

ketoconazol, miconazol, clotrimazol

 Daãn chaát Triazol