Theo trường phái của Mỹ: nguyên nhân của bệnh Tự kỷ hiện vẫn chưa đượcxác định nhưng người ta khẳng định rằng hoàn toàn không phải là nguyên nhân từ việc nuôi dạy trẻ trong gia đình, từ
Trang 1TÀI LIỆU VỀ TỰ KỶ
(Trên Internet:http://www.lamchame.com,
http://www.webtretho.com/forum)
Người biên soạn: Trần Văn Công
Hà nội, ngày 26 tháng 03 năm 2006
Trang 2- Bù lại, trẻ tư duy bằng hình ảnh rất tốt, nên có thể sử dụng lợi thế này.
- Phải dùng hình ảnh kèm theo thay vì chỉ nói bằng lời
- Giúp bé biểu đạt nhu cầu của mình bằng những hình tương ứng
- Đòi hỏi kiên trì và rất nhiều thời gian
- Nhiều trẻ tự kỷ suốt đời không nói được câu nào hoặc không có ngôn ngữ hữudụng, nhưng cũng có nhiều trẻ khác nói được sau một thời gian áp dụng cácbiện pháp giáo dục thích hợp
- Tất cả sinh hoạt của trẻ được thể hiện bằng hình ảnh
- Tập cho bé đi từ nhà đến trường: hình vẽ dán lên tường nhà gốc cây cho trẻnhìn theo…
2 Đi học ở trường bình thường chưa chắc là tốt cho trẻ, vì môi trường đó
không phù hợp với đặc tính của trẻ, chúng sẽ hoảng sợ
3 Vấn đề chậm nói: trong hội chứng tự kỷ, đa số các gia dình phát hiện được
do thấy con chậm nói, vì vậy thường hay quá quan tâm, tập trung vào vấn dềngon ngữ của trẻ Thực ra vấn dề lón hơn lại là vấn đề hành vi Trẻ vẫn có thểhòa nhập khi không biết nói (nhưng vẫn hiểu, vẫn nhận thức đước thế giới, hiểungôn ngữ) Đa số các nhà khoa học qua nghiên cứu thống nhất là bộ não trẻ tiếptục phát triển và định hình từ 0-5 tuổi
4 Có hai trường phái lớn giải thích nguyên nhân tự kỷ (theo Ông Nguyễn
Quỳnh Sơn): các nhà tâm lý học theo trường phái của Pháp: Tự kỷ là hậu quảsau vài cú sốc tâm lý Vd::sau sốt cao, sau tai nạn, chứng kiến cảnh tượng kinhkhủng, sống trong moi trường tâm lý không tốt, bố mẹ bỏ nhau,bị hành hạ, bịlạm dụng vì vậy cách giải quyết cũng theo hướng logic đó
Theo trường phái của Mỹ: nguyên nhân của bệnh Tự kỷ hiện vẫn chưa đượcxác định nhưng người ta khẳng định rằng hoàn toàn không phải là nguyên nhân
từ việc nuôi dạy trẻ trong gia đình, từ môi trường sống, từ yếu tố tâm lý mà lànguyên nhân xuất phát từ não bộ, tức là trẻ Tự kỷ thường gặp một số trục trặc ởnão (cụ thể như thế nào thì khoa học ngày nay vẫn chưa tìm ra được) Nhân lúcthầy nói như vậy, mình có trình bày là ở Vn, nếu gia đình ai có con bị bệnh gìliên quan đền thần kinh thì hay nghĩ rằng tại kiếp trước cha mẹ không ở hiền,tại cha mẹ không quan tâm đúng mức đến con, tại cha mẹ không có cách giáodục đúng
Trang 35 Mọi lý thuyết và nguyên tắc vẫn là lý thuyết và nguyên tắc chung, cái chính
là áp dụng và xây dựng chương trình như thế nào cho có hiệu quả
6 Đối với trẻ tự kỷ, điều chỉnh hành vi là thách đố lớn nhất trong việc nuôi
dạy con Cử chỉ lạ lùng lặp đi lặp lại như đập tay, vung vẫy tay, cáu giận la hét
có thể làm bạn muốn bỏ cuộc và thấy cô lập hơn bất cứ khuyết tật nào khác.Trong nhà, hành vi của con có thể làm bạn kiệt sức, ra ngoài xã hội bạn có thểcảm thấy người khác xét đoán khả năng làm cha mẹ của một đứa trẻ phá phách
mà bề ngoài bình thường Đừng để hành vi của con bạn phá rối gia đình
Đặt ra luật lệ
Trẻ nào cũng cần có kỷ luật, kể cả con bạn Đặt ra kỷ luật rõ ràng và cho biếtchuyện gì sẽ xảy ra nếu phá luật Áp đặt tính kỷ luật và thông lệ này công bằngcho tất cả mọi người trong nhà Luật phải dễ hiểu ở mức phát triển của con bạn
Có cha mẹ chống lại việc áp dụng kỷ luật đối với trẻ tự kỷ vì họ thấy tội nghiệpcho trẻ, hay thấy có lỗi đã sinh ra con khuyết tật, họ cho rằng những đứa trẻ nàykhông thể học được hành vi tốt Cũng có những cha mẹ khác thì xem kỷ luật làtrừng phạt thay vì hướng dẫn để trẻ học hỏi và có thể phát triển vui tươi lànhmạnh Con bạn cần kỷ luật để cảm thấy an toàn trong thế giới của mình, y nhưbạn cần chỉ dẫn để lo việc nhà hay tuân theo qui định nơi làm việc
Nhất quán trước sau như một
Nhiều trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong việc nhận ra các dấu hiệu tinh tế của môitrường xung quanh Chúng có thể học được hành vi nhưng không thể thích ứnghay tổng quát hóa trong hoàn cảnh mới hay môi trường mới Vậy hãy xếp đặtcác tình trạng sao cho chúng xảy ra theo dự liệu để giúp trẻ thực hành cách đápứng thích hợp Khi các thành viên trong gia đình phản ứng theo cùng một cách,bằng cùng một chữ hay hành động thì trẻ xem đây là dấu hiệu để lặp lại một sốhành vi Thực tập hành vi tới lúc trở thành tự động
Người nhà mà cho phản ứng không nhất quán thì trẻ cho rằng hành vi không thểchấp nhận được lại được phép có và hành vi không đúng này sẽ lại được củng
cố Ví dụ khi trẻ khóc đòi sự chú ý của người lớn, trong gia đình có người lờ vàmặc kệ hành vi của trẻ, lại có người thương trẻ bế ẵm trẻ lên, như vậy sẽ củng
cố hành vi tiêu cực Vì vậy, tuy đơn giản nhưng đòi hỏi mọi người trong giađình phải có hành động nhất quán
Khích lệ con sửa đổi hành vi
Trẻ tự kỷ thường không biết chắc là nên hành xử ra sao, nhưng giống như cáctrẻ khác, chúng lặp đi lặp lại hành vi nào làm chúng thấy thoải mái Một cách đểhướng dẫn việc học tập của con là khen ngợi, hay có thưởng cho các hành vi tốt
mà bạn muốn con lặp lại Sự thỏa mãn của con sẽ làm tăng cách cư xử này, tâm
lý gia gọi đây là sự khích lệ tích cực
Trang 4Phương pháp hữu hiệu nhất để thay đổi hành vi trong chứng tự kỷ là có kếhoạch thứ tự để uốn nắn lối cư xử của con Hệ thống dùng phần thưởng để cũng
cố những hành vi tốt và trừng phạt để hạn chế những hành vi không chấp nhậnđược Nguyên tắc là mọi hành vi đều dẫn đến một kết quả hay một hậu quả nào
đó Kết quả tích cực hay hậu quả tiêu cực này sẽ dẫn đến việc hành vi có đượclặp lại nữa hay không
• Xác định hành vi bạn muốn thay đổi Chỉ nên chọn một hay hai việc cần làmmột lúc mà thôi, có thể bạn muốn giảm hành vi lặp đi lặp lại nào đó, hãy dạycon ngồi yên ở bàn ăn 15 phút Giới hạn hành vi muốn sửa đổi giúp bạn làmviệc thống nhất hơn và cho con cơ hội nhiều hơn để thành công mà ko bị rối tríhay lo quá nhiều chuyện
• Ghi chép khi nào và hành vi xảy ra thường như thế nào Nhờ quan sát này bạn
có thể phân tích chuyện gì gây ra hành vi của con hay mô thức mà con cư xử
Ví dụ bạn có thể thay đổi khung cảnh như đẩy ghế ra xa khỏi bàn mà con bạnleo lên, làm thay đổi hành vi theo cách tích cực
• Chọn phần thưởng tích cực làm thúc đẩy con Chuyện này có thể tế nhị đốivới chứng tự kỷ Ban đầu con bạn có thể cần nhiều hơn là một nụ cười, giọngnói vui vẻ hay cái ôm hôn để chịu làm theo ý bạn, vậy nên nghĩ đến phầnthưởng như xoa bóp người trẻ, vỗ đầu, hay đồ chơi không đắt tiền Có trẻ nóiđược và cho bạn biết chúng muốn gì, trẻ lớn hơn có thể thích sưu tập đồng cắc,stickers và được miễn làm chuyện nhà chúng ko thích Hãy nhớ rằng mục tiêu
là biến phần thưởng cụ thể thành phần thưởng có tính cách xã hội hơn như lờikhen Theo với thời gian con sẽ cư xử một cách dễ chấp nhận hơn vì trẻ thấythoải mái khi làm vậy
• Đặt ra thời biểu để thưởng Bạn có thể thưởng con ngay khi làm xong mộtchuyện, hay vào lúc đi ngủ Giờ giấc ấn định tùy theo khả năng của con bạntrong việc nối kết phần thưởng với hành vi đúng đắn, và thưởng con thườnghơn nếu trẻ ko hiểu được ý bạn muốn gì Ban đầu thưởng mỗi lần trẻ làm hành
vi nên có, hay cách quãng đều đặn trong lúc hành vi xảy ra, cùng lúc ngỏ lờikhen con Bạn muốn con hiểu là hành vi đang được thưởng
• Soạn ra một bản ghi lại những lần trẻ được thưởng cho một hành vi nào đó.Bảng như vậy giúp trẻ theo dõi được tiến bộ của mình, và cho bạn lượng xét là
kế hoạch có thành công hay ko Khởi đầu thì hành vi bất hảo có thể gia tăng,đây là cách trẻ thử thách bạn và học về luật Trong vòng vài tuần thì hành vi sẽgiảm xuống Tăng dần dần khoảng cách mỗi lần bạn thưởng cho con và chuyển
từ phần thưởng cụ thể sang cái ôm hôn và lời khen
• Làm ngơ hành động muốn được chú ý làm ngơ là kỹ thuật khác nhầm loại trừhành vi muốn được chú ý của trẻ, bạn cắt đi phần thưởng là sự chú ý của bạnđối với con bằng cách làm ngơ Nhất định ko nhìn vào mặt con, đụng chạm haychiu noi mỗi lần con có hành vi mà bạn muốn loại trừ như la nu hay la hét Banđầu hành vi có thể gia tăng để thử thách quyết tâm của bạn nhưng cuối cùnghành vi sẽ chấm dứt Khi khó mà làm ngơ hành vi thì tìm chuyện khác để chútâm vào, bằng không thì ra khỏi phòng
Trang 5• Giờ trống Vài hành vi tệ hại đến mức ko thể làm ngơ được, và bạn có thể cầnphải am con lại để làm chúng yên hay để được an toàn Theo đó bạn bình tĩnhđem con ra khỏi nơi xáo trộn vào một phòng khác, hay cái ghế khác, hay nơidành riêng cho việc này Giờ trống cho bạn lấy lại hơi sức và cho trẻ cơ hội dịuxuống Khi giúp con bạn cải thiện hành vi là bạn thực sư cho con cách sốngcông bằng và đáng yêu hơn.
7 Nuôi dưỡng tính độc lập
Trẻ dù rất nhỏ cũng nên biết là chúng phải nhận trách nhiệm về hành vi củamình, và chứng tự kỷ không phải là cái cớ để không học cách đóng góp vào giađình, nhưng chứng tự kỷ có thể có nghĩa là bạn cần xếp đặt chi tiết việc họcnhững công việc nhà mà đa số các gia đình thấy là tự nhiên, VD như: Đặt ra lệhàng ngày rửa mặt, gội đầu, đánh răng và mặc quần áo để khuyến khích việcchăm sóc đầu tóc và tự mặc y phục Xếp đặt một chỗ đặc biệt cho các đồ đạccủa con bạn, xem chắc là trẻ biết cách cất vật vào chỗ sau khi dùng hay chơixong Tập cho con càng sớm càng tốt thói quen dọn dẹp, những thói quen này
có thể cần một thời gian dài mới thành tự động Việc thành thạo những sinhhoạt tự lo cho bản thân khiến con bạn thấy hài lòng về chính mình và cuối cùngkhiến bạn đỡ được trách nhiệm
Xếp đặt những buổi sinh hoạt chung tốt đẹp
• Nên ý thức rằng bạn là thầy cô đầu tiên và quan trọng hơn hết của con Việcbạn nói chuyện và tương tác với con đóng một vai trò then chốt trong cách trẻphát triển, ngay cả khi trẻ tỏ ra dửng dưng thì trẻ cũng phấn khởi khi được bạn
ôm hôn, xoa đầu và nói năng âu yếm
• Cách bạn chăm sóc và sự kiên trì sẽ khiến con bạn có lòng tự tin học tập, tấtnhiên đòi hỏi sự nỗ lực cố gắng nơi bạn
• Học nhận ra những dấu hiệu riêng của con, trẻ nào dù biết nói hay không cũngcho ra ý tưởng về cảm xúc của mình Có thể con bạn vung vẩy tay mạnh hơnlúc bực dọc hay khóc lúc đói Những dấu hiệu này cho bạn biết để xếp đặt lạisinh hoạt trước khi cử chỉ của trẻ gây ra vấn đề Khi bạn nhận ra được nỗ lựcđơn giản muốn liên lạc của trẻ và đáp lại, bạn khiến trẻ thấy tự tin hơn để liênlạc nhiều hơn
• Bắt chước con bạn, chứng tự kỷ có thể phá mất khả năng tự nhiên của trẻ làbắt chước người khác, nhưng bắt chước là đường lối chính mà thông qua đó trẻhọc hỏi Hãy đi vào thế giới của con bạn bằng cách bắt chước âm thanh và cửchỉ của trẻ, một khi làm con bạn chú ý thì trẻ lại có thể bắt chước lại bạn và lúc
đó bạn có thể dạy trẻ điều muốn trẻ học
• Mở rộng tính hiếu kì của con, nếu con chú tâm quá đáng vào chuyện gì thìbiến nó thành sinh hoạt chấp nhận được về mặt xã hội Cũng có thể trở thànhchuyện kể trước giờ đi ngủ cho con
• Sẵn sàng làm lại hoạt động, bạn có thể cần vài buổi để khiến con bạn chú ý vàchịu học Nhắc đi nhắc lại làm trẻ chú ý và giúp trẻ thoải mái với ý niệm hay
Trang 6sinh hoạt Tuy nhiên bạn có thể chán nản, nhưng tránh đừng thay đổi sinh hoạtcho tới khi con tỏ dấu hiệu là tới lúc có thể thay đổi.
• Cho con có sinh hoạt đa dạng, tại nhà thì khuyến khích con khám phá hìnhảnh, mùi vị, âm thanh, xúc giác khác nhau Tăng cường việc học hỏi bằng cách
đi chơi bên ngoài, hay đi chợ, vào các cửa hàng, sân chơi, viện bảo tàng Trẻ
tự kỷ có thể gặp khó khăn trong việc tổng quát hóa điều chúng học trong hoàncảnh mới, hãy nên nói chuyện trước với con về chuyện gì sẽ làm, sẽ thay đổitrong ngày
• Nhìn nhận rằng đôi lúc bạn thấy không muốn dạy con và nghỉ ngơi một lúc.Đừng thấy có lỗi khi bạn cần thì giờ để tái tạo lại mình, cha mẹ nào cũng có lúcphải làm như vậy
• Tỏ ra tích cực khi dạy con, ý tưởng lạ khiến việc dạy dỗ trở thành trò chơi vui
vẻ và kinh nghiệm xã hội thích thú Khuyến khích con là chuyện vui, đừng nêncoi đó là gánh nặng Nên giữ một tập nhật ký về những thành công của con bạn,
và theo định kỳ duyệt lại sự tiến bộ của con, cùng nhau ăn mừng những thànhquả đạt được Giúp con có cảm nghĩ tích cực về chính mình qua những thànhđạt này và dành thời giờ để nghỉ ngơi, học hỏi vui chơi với nhau
Xác định nhu cầu của con bạn
Đặc điểm của chứng tự kỷ thay đổi khi trẻ lớn dần và trưởng thành Mỗi giaiđoạn phát triển của trẻ dẫn tới những thách đố mới đòi hỏi các quyết định của
bố mẹ cần phải được suy nghĩ cân nhắc Bạn sẽ phải hỏi là chương trình chữatrị có hiệu quả không, liệu có nên thay đổi cách trị liệu hay lớp học hay có cáchnào khác để sửa đổi hành vi của con Vì bạn là người hiểu rõ con nhất nên phầnviệc của bạn là thẩm định cách trẻ đáp ứng với những điều trên để xem các đápứng này có lợi cho tiến bộ chung của trẻ không
Trước hết, quan tâm chính yếu của bạn là làm sao hiểu ra hành vi không tiênđoán được của con, tính dửng dưng và cách liên lạc bày tỏ ý nghĩ của con Bạnmuốn con học cách đi vệ sinh, biết nói chuyện, biết những kỹ năng mà cha mẹnào cũng muốn con mình biết làm Ở mỗi giai đoạn đa số trẻ bình thường cóthêm trách nhiệm trong việc tự quyết đinh lấy một số chuyện, nhưng trẻ tự kỷ
và rồi người lớn tự kỷ có thể cần được hướng dẫn cả đời, luôn phải có hỗ trợcho họ không ít thì nhiều và bằng cách này hay cách kia Quyết định của bạnchi phối khả năng sống độc lập của con vì vậy bạn cần phải có thông tin cậpnhật chương trình nào thích hợp nhất cho cá tính và kỹ năng của con bạn
Thêm về định bệnh
Cần tham khảo các nhà thính âm, chỉnh âm, trị liệu ngôn ngữ…
Chuyên gia này sẽ thẩm định về thính giác và xem xét coi khó khăn về giọngnói cũng như ngôn ngữ của con bạn là do chứng tự kỷ hay tật nào khác Điềunày có được do phân tích giọng nói và ngôn ngữ của trẻ như:
- Ngôn ngữ biểu lộ, là khả năng dùng chữ, biểu tượng cà cử chỉ để liên lạc vớingười khác
Trang 7- Ngôn ngữ tiếp nhận, là khả năng hiểu được chữ biểu tượng và cử chỉ.
- Cử động miệng khi nói, là việc con bạn dùng lưỡi, môi và hàm
- Phẩm chất giọng nói, như vâm vang, cao độ, mức lưu loát, trôi chảy hay ácliên lạc khác bằng lời
- Ký ức thícnh giác, là việc con bạn có khả năng nhớ tới mức nào thông tin màtrẻ được nghe
- Khả năng tổng quát về chơi đùa và làm việc, như mức chú ý được bao lâu, vàcách trẻ liên hệ với người khác và đồ vật
Dạy con học nói.
Dấu hiệu chung của tự kỷ là trẻ chậm nói, hay đã biết nói ở mức bình thườnglúc 2 tuổi, đến 2 tuổi rưỡi thoái hóa chậm lại và sau một thời gian trẻ quên đinhững chữ đã học được
Trẻ tự kỷ có thể học tên đồ vật bằng chữ viết, làm vậy là đi ngược với lợi thếđặc trưng ngôn ngữ của trẻ bình thường là nghe người khác nói Cha mẹ có thểdạy con bằng cách vẽ đồ vật và ghi tên bên dưới, như vẽ cái nhà rồi vẽ chữNHÀ Cách học này đáp ứng hiệu quả đối với người tự kỷ có thể vì họ đáp ứngtốt với hình ảnh, đáp ứng mạnh với kích thích thị giác hơn là thính giác, và ta cóthể lợi dụng đặc điểm ấy trong việc huấn luyện ngôn ngữ Lời nói không giữ lạitrong ký ức trẻ, tuy nhiên tháy chữ viết thì trẻ học và nhớ Có vẻ như hình dángchữ viết làm cổ động ý niệm của các em, giúp em nghe được phát âm của chữ.Chữ viết ra còn có công dụng là làm em chủ tâm đến với âm thanh và ý nghĩa.Giá trị khác của việc dùng hình vẽ và chữ viết đi chung với nhau là chúng giảithích được một số khái niệm khó có thể nắm bắt được chỉ bằng lời nói mà thôi.Cha mẹ là thày dạy hay nhất cho con và cách mà cha mẹ nghĩ ra để giúp convượt qua khó khăn về ngôn ngữ thường hay nhất, cho dù có thể không hợp vớiphương pháp có kiểm chứng khoa học của các chuyên gia (tâm lý, giáo dục,điều trị…), vì nó nảy sinh do trực giác và do vậy đi thẳng vào vấn đề
Ngôn ngữ còn có thể dùng để giảm bớt một số trở ngại rất lớn của chứng tự kỷ
là thiếu tính uyển chuyển, thích nghi Ta đã biết là người tự kỷ thường muốntheo sát thông lệ lặp đi lặp lại, không thích thói quen bị thay đổi, nhưng thay đổibất trắc là chuyện không thể tránh được trong đời sống hàng ngày
Trẻ tự kỷ có khuynh hướng là dùng tay người khác như là dụng cụ để lấy haylàm điều mà em muốn khi em không nói được Chẳng hạn như trên bàn ănmuốn gắp món gì đó em sẽ cầm tay người ngồi cạnh hất về đĩa thức ăn, đó làdấu hiệu cho biết em muốn người này lấy món đó cho em Để con tập nói trongtrường hợp đó, áp dụng chung một số kỷ luật để việc huấn luyện thuần nhất ởnhà cũng như ở trường, là chỉ lấy hay làm cho em khi nào nói tên vật em muốn
Nguyên tắc chung
Cha mẹ mà chịu nói chuyện, chơi đùa và khuyến khích con khám phá là thực sựdạy sự phát triển của con Những tương tác đó làm trẻ thấy rằng chúng đượcthương yêu và chấp nhận, để rồi trẻ học từ những cảm xúc này và biết về chính
Trang 8mình và ảnh hưởng chung có thể có trong thế giới của chúng Ý thức lớn dần vềbản thân làm trẻ có tự tin và vươn ra ngoài, thăm dò những vật xa hơn ngoàicha mẹ, và biết về những người khác Trẻ cảm thấy tự nhiên với việc khả năng,tình cảm của chúng khác biệt đối với cha mẹ Tình thương, sự hỗ trợ và chấpnhận của cha mẹ làm chúng có được sự độc lập ấy.
Tri Thức.
Tri thức nói tới khối thông tin tổng quát mà trẻ chứa đựng và xếp đặt hay nóicho sát thì khả năng tri thức gồm khả năng suy nghĩ, nhớ, lý luận và giải quyếtvấn đề Trước tiên, trẻ dùng ngữ quan để hiểu thế giới bên ngoài của chúng,chúng đáp ứng lại tùy theo nhu cầu căn bản theo cách hết sức cụ thể Khi trẻ lớndần, chúng học rằng đồ vật vẫn còn hiện hữu cho dù ta không thấy vật Trẻ hiểuđượcc khái niệm phức tạp hơn về nguyên nhân và hệ quả, cung cách người vàvật liên hệ với nhau Chúng diễn dịch các nhận thức này và hiểu biết trước đó
để giải quyết những vấn đề hàng ngày Chứng tự kỷ làm người ta không cónhận thức chính xác nên thế giới bị đảo lộn và sự suy nghĩ bị hư hại
Kỹ năng giao tiếp và tình cảm.
Những kỹ năng này phản ánh sự tự ý thức bản thân và khả năng tổng quát vềviệc tương tác với những trẻ và người lớn khác Chúng quan trọng cho sự pháttriển toàn vẹn của trẻ Trẻ nhận ra được các dấu hiệu trong việc tương tác vớingười khác và phát triển kỹ năng giao tiếp như biết chia sẻ, cho tới làm phiền,cảm thấy phiền và làm bạn Nhờ hiểu cách đối phó với người khác, trẻ họcđược cách sinh hoạt như là thành viên trong cộng đồng, còn khi trẻ hiểu nhầm ýnghĩa của sự giao tiếp như trong chứng tự kỷ thì chúng ko thể hành xử thíchhợp trong hoàn cảnh ngoài xã hội
Dấu hiệu đáng ngại nhất về chứng tự kỷ xảy ra khi trẻ tiến triển bình thườngnay thụt lùi lại giai đoạn trước đó hay mất hẳn một kỹ năng như không nói nữa.Nhưng mặt bị ảnh hưởng nhiều nhất là kỹ năng liên lạc và giao tiếp
Hãy vẫn hy vọng, chú tâm vào chuyện mà bé có thể làm và từ đó khuyến khíchthêm lên, nhờ hiểu biết về chứng tự kỷ và cách nó ảnh hưởng sự phát triển, nênsoạn ra những phương thức để khắc phục được bất cứ thử thách nào mà chứng
tự kỷ sinh ra
Triệu chứng sớm sủa về chứng tự kỷ là trẻ không nói được ngôn ngữ hữu dụng.Khi trẻ được 1 hay 2 tuổi thì vấn đề trở nên rõ ràng hơn, vào lúc mà trẻ khácbiết tên của mình, biết đáp ứng với chữ Có và Không, hiểu được ý niệm trừutượng về con trai con gái, và biết làm theo những lời yêu cầu đơn giản thì trẻ tự
kỷ có thể chỉ lặp lại điều đã nói với trẻ, hay không nói chút nào, mất hẳn ngônngữ Thay vì vươn tới để lấy vật, con của bạn có thể đi lại gần đồ vật mà trẻmuốn rồi la to, để bạn phải tự đoán ra là trẻ muốn gì Trẻ bình thường hiểu đượcngôn ngữ và dùng nó để thõa mãn nhu cầu của mình, còn trẻ tự kỷ thì có thểthiếu khả năng hiểu và biểu lộ chính mình Nhiều chuyên gia cho rằng trẻ màkhông có được ngôn ngữ hữu dụng tới lúc năm tuổi thì tương lai có ít triển
Trang 9vọng, tuy nhiên đây không phải là giới hạn bất di bất dịch, có trường hợp ghinhận là trẻ 6 tuổi bắt đầu biết nói rồi học lên ĐH đi làm sống độc lập Hay cótrẻ bị chậm phát triển nhưng biết nói lúc 12 tuổi và sau đó phần nào khả năngliên lạc, giao tiếp
Bạn có thể giúp con về mặt ngôn ngữ bằng cách thường xuyên nói về sinh hoạtcủa trẻ và mở rộng sinh hoạt cho con, hãy nói chuyệ với chuyên viên ngôn ngữ
để có cách cải thiện khả năng liên lạc của trẻ
Trẻ nhỏ tự kỷ có thể ko bắt được dấu hiệu trong việc tương tác bình thường vớicha mẹ Tới 2 tuổi, con bạn có thể không chịu giao tiếp mà thích có những cửchỉ tự kích động như vung tay, nhìn hoài không chán máy giặt làm việc Trẻkhông phát triển hơn mức muốn đòi hỏi được thỏa mãn ngay, và cười khóckhông rõ nguyên do rõ rệt Nếu bạn làm gián đoạn trò chơi của trẻ thì chúng lahét Khả năng giao tiếp là một cách để phân biệt chứng tự kỷ với việc chậmphát triển Bình thường, trẻ chậm phát triển có khả năng giao tiếp tương xứngvới khả năng trí tuệ, trong khi đó, dù rằng đa số trẻ tự kỷ tới tuổi đi học biết bày
tỏ đôi chút về sự thương mến, nhưng khả năng giao tiếp thường kém so với khảnăng trí tuệ Chẳng hạn thấy mẹ khóc thì trẻ vẫn chơi đùa thản nhiên, phải đượchuấn luyện thì trẻ mới biết đưa khăn giấy cho mẹ, mà cũng chỉ biết đưa hộpgiấy mà không biết hỏi han, hay làm gì khác Trẻ có thể cần được chỉ dạy từng
kĩ năng giao tiếp, mà trẻ em bình thường có thể tự động thâu nạp, và với kỹthuật can thiệp đặc biệt, con bạn có thể học cách đáp ứng về mặt giao tiếp
Tự chăm sóc
Con bạn có thể trì hoãn trong việc học kỹ năng tự chăm sóc bản thân Ngoài ra,trẻ có tật né tránh không muốn có sự thay đổi, hoàn toàn không chịu sự thay đổithông lệ trong việc tiểu tiện, ăn uống hay mặc y phục Bạn cần phải kiên nhẫn
để giải quyết từng nét đặc biệt của chứng tự kỷ một cách riêng rẽ Cha mẹ cũngphải kiên tâm thách thức con, có cha mẹ mà con bị khuyết tật tỏ ra che chở quáđáng, hay giảm thiểu sự thay đổi trong đời sống vì sợ làm lớn chuyện, dù lý do
là gì đi nữa thì việc che chở quá đáng, giống như bất cứ khuyết tật nào khác làmngăn trở mức phát triển của trẻ Hãy kiểm soát ý muốn làm mọi việc cho con,
mà thay vào đó theo dõi mức tăng trưởng của con như của bất cứ trẻ nào khác.Cung cấp cơ hội để kích thích lòng hiếu kỳ và khuyến khích tăng trưởng Đừngnghĩ rằng con có tự kỷ, mà xem con là một con người sinh ra là con của bạn Nỗlực thay đổi hành vi tự kỷ của con, nhưng ráng sức hơn nữa để củng cố những
ưu điểm đang phát triển nơi trẻ Hãy tin rằng con bạn có thể tiến bộ xa hơn vàtrẻ sẽ làm theo niềm tin này
Chứng tự kỉ gồm nhiều hành vi chồng lên nhau hay có vẻ giống như các khuyết tật khác làm ta khó nhận ra đây là chứng tự kỉ mà không phải là chứng khác Thường thì sẽ cần phải đi đến các chuyên viên sau: Bác sĩ nhi
Trang 10khoa, bác sĩ tâm thần nhi, Nhà tâm lý học, Chuyên gia ngôn ngữ, chuyên viên
về thính giác
Nguyên do chứng tự kỷ không phải là do tâm lý như tâm thần hay việc nuôi conkhông đúng gây nên, nói khác đi cha me không có làm gì khiến con bị chứng tựkỷ
Một số nguyên do dẫn đến tự kỷ:
1 Não bất thường, có tiểu não nhỏ hơn một cách khác lạ, tiểu não ko phát triểntoàn vẹn Tiến trình chung la chúng phát triển ngôn ngữ bình thường giống nhưmọi trẻ khác, rồi thoái hóa và biến mất đi Sự việc có thể là do não tăng trưởngrồi ngừng lại
2 Thiếu quân bình về hóa chất, gần 50% người tự kỷ cần lượng lớn sinh tố B6,
có tài liệu khác tin là tự kỷ liên quan đến việc có dị ứng với các sản phẩm củasữa bò (bơ, cheese, sữa), bột mì, đường
3 Di truyền, có nhiễm sắc thể X mong manh Loại này chiếm 1/10 trường hợp
tự kỷ., hay lộ ra bất thường rất rõ về mặt thể chất như tai to, mũi dài và trán cao.Anh chị em cũng hay có khiếm khuyết nặng về trí tuệ, có thể có tới 15% anhchị em của trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong việc học
4 Những yếu tố khác, Trong lúc mang thai và sau khi trẻ sinh ra cũng như việcnhiễm trùng trước và sau khi sinh có thể gây hư hại cho não
5 Nhiễm độc thủy ngân trong thuốc chích ngừa Nhiều bs điều trị bằng phươngpháp giải độc qui mô Kiểm tra trong máu và nước tiểu cho thấy trẻ đã nhiễmthủy ngân trong một thời gian
6 Thiếu sinh tố, Có rối loạn trong việc hấp thụ sinh tố A
7 Màng ruột bị hở
8 Dị ứng
Cụ thể hơn về các nguyên nhân của tự kỷ:
Nhiễm độc thủy ngân trong thuốc chích ngừa
Người ta ý thức rằng lượng thủy ngân dùng làm chất trữ trong nhiều thuốcchích ngừa cao hơn bội phần tiêu chuẩn cho phép Trong năm 2000, một số bác
sĩ tại Hoa Kỳ đã tường trình nhiều kết quả hết sức tốt đẹp về việc cải thiện sứckhỏe và hành vi của trẻ tự kỷ, khi thủy ngân trong cơ thể trẻ được loại trừ bằngphương pháp giải độc quy mô Vài bác sỹ trong nhóm này đã chuyên điều trịchứng tự kỷ từ nhiều năm cho hàng trăm trẻ tự kỷ, họ ghi nhận rằng không cólối điều trị nào khác đã mang lại cải thiện đáng kể như họ đã thấy trong nhiềutrường hợp giải độc thủy ngân Tuy nhiên việc giải độc không đơn giản và cónhiều cách thực hiện khác nhau Phương thức gồm việc sử dụng vài chất giảiđộc một loạt nhiều vòng thường là 3-4 ngày, sau đó là thời gian nghỉ ngơichừng 10-11 ngày Có trẻ bắt đầu biết nói nhưng chỉ trong chu kỳ có việc giảiđộc mạnh mẽ Mọi đặc tính quan trọng của chứng tự kỷ đều lộ ra trong một sốtrường hợp bị nhiễm độc thủy ngân Thời điểm thủy ngân đi vào người do việcchích ngừa trùng hợp với việc phát sinh chứng tự kỷ ở trẻ Chất thiomersal chứa