Đề thi Ngữ văn 10.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH TUYÊN QUANG Năm học 2008 2009 Môn thi Ngữ văn Thời gian làm bài 180 phút (Không kể t[.]

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH

TUYÊN QUANG Năm học 2008 - 2009

Môn thi: Ngữ văn Thời gian làm bài: 180 phút

(Không kể thời gian giao, nhận đề)

Đề này có 01 trang

Câu 1: (6 điểm)

Trong truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam, khi con tàu đã rời xa phố huyện, ông viết:

" Liên lặng theo mơ tưởng Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực vui vẻ và huyên náo Con tàu như đã đem một chút thế giới khác đi qua Một thế giới khác hẳn, đối với Liên, khác hẳn cái vầng sáng ngọn đèn của chị Tí và ánh lửa của bác Siêu Đêm tối vẫn bao bọc chung quanh, đêm của đất quê, và ngoài kia, đồng ruộng mênh mang và yên lặng."

(Ngữ văn 11 - tập 1, NXBGD) Hãy phân tích đoạn văn trên từ đó nêu chủ đề của tác phẩm

Câu 2: (6 điểm)

Cảm nhận của em về hình ảnh thiên nhiên trong hai đoạn thơ sau:

"Sóng gợn tràng giang buồng điệp điệp, Con thuyền xuôi mái nước song song, Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả;

Củi một cành khô lạc mấy dòng"

(Tràng giang - Ngữ văn 11 - tập 2, NXBGD)

" Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi"

(Tây Tiến - Ngữ văn 12 - tập 1, NXBGD)

Câu 3: (8 điểm)

Trong bài "Tiếng ru", nhà thơ Tố Hữu có viết:

Một ngôi sao, chẳng sáng đêm Một thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng

Một người - đâu phải nhân gian?

Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi!"

Theo em, nhà thơ muốn nói gì qua đoạn thơ? Hãy viết một bài nghị luận ngắn bàn về vấn đề đó

Hết

-sở giáo dục và đào tạo đáp án Đề thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh tuyên quang Năm học 2008- 2009 .

Môn : Ngữ văn.

Thời gian : 180 phút

(Không kể thời gian giao, nhận đề)

Đáp án này có 03 trang.

Câu 1: (6 điểm)

2.1.Về kĩ năng :

- Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học kiểu bài phân tích, làm rõ một vấn đề văn học

- Kết cấu chặt chẽ, bố cục rõ ràng, diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu, chữ viết cẩn thận…

2.2.Về kiến thức :

điểm

- Giới thiệu nhà văn Thạch Lam, truyện “Hai đứa trẻ”

và đoạn văn

- Phân tích đoạn văn:

1 Dòng mơ tởng của Liên :“Hà Nội xa xăm, vui vẻ

và huyên náo…” - Hà Nội trong kí ức tuổi thơ đầy

hạnh phúc mà Liên khao khát đợc sống lại dù trong

khoảnh khắc Sống trong cảnh buồn chán tẻ nhạt nơi

phố huyện chỉ có sự háo hức đợi tàu mỗi đêm mới

giải thoát cho Liên khỏi nỗi buồn

Khi tàu qua, tất cả là giấc mơ, Liên lại phải quay

về với hiện thực đang sống- tù đọng, quẩn quanh

(đêm tối bao bọc, ánh sáng nhỏ bé leo lét…)

-> Tâm trạng buồn vui lẫn lộn trớc quá khứ, hiện

tại, tơng lai mơ hồ xa xôi

2 ý nghĩa dòng mơ tởng: Hiện thực, nhân văn,

nhân đạo - Cuộc sống tù đọng, những kiếp ngời nhỏ

bé, không cam chịu cuộc sống tẻ nhạt buồn chán,

khao khát điều tốt đẹp

1,0

điểm

3,0

điểm

1,0

điểm

- Chủ đề của truyện:

+ Thơng cảm với những kiếp ngời nhỏ bé, bất

hạnh, sống âm thầm, lay lắt, tàn lụi, không biết đến

ánh sáng, hạnh phúc; trân trọng khát khao đợc sống

cuộc sống có ý nghĩa, thoát khỏi cuộc đời tăm tối

quẩn quanh đang muốn chôn vùi họ

1,0

điểm

Câu 2: (6 điểm )

3.1.Về kĩ năng :

HS biết cách làm bài nghị luận VH kiểu bài phân tích, so sánh làm rõ cảm nhận điểm giống, khác nhau về bức tranh thiên nhiên ở 2 đoạn thơ, kết cấu chặt chẽ, bố cục rõ ràng, diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu, chữ viết cẩn thận…

3.2.Về kiến thức :

điểm

1 Giới thiệu 2 tác giả, 2 bài thơ, 2 đoạn thơ.

2 Cảm nhận về 2 bức tranh thiên nhiên:

+ Sóng nớc tràng giang mênh mông, rợn ngợp…

gợi buồn

+ Núi rừng miền Tây hùng vĩ, dữ dội- thơ

mộng…đẹp, khoẻ

3 So sánh:

- Giống nhau: đề tài, thể loại

- Khác nhau:

+ Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ

“Tràng giang”: là bức tranh thiên nhiên sông nớc

(VHLM); trong bài thơ “Tây Tiến”: là cảnh núi

rừng Tây Bắc (VHCM)

+ Bút pháp miêu tả: lãng mạn- trớc và sau

0,5 điểm 1,0 điểm

0,5 điểm

3,0 điểm

Cách mạng.

+ Tác dụng: cảnh sông nớc gợi cô đơn,

buồn…trớc thời thế, mang tâm sự của 1 thế hệ,

cảnh núi rừng miền Tây hùng vĩ, mỹ lệ làm nền

để ngời lính Tây Tiến xuất hiện

4 Đánh giá:

Đóng góp của 2 nhà thơ về đề tài đất nớc, làm

phong phú cho thơ ca dân tộc, có ý nghĩa giáo

dục, bồi dỡng tình cảm của mỗi ngời với đất nớc

quê hơng…

1,0 điểm

Câu 3: (8 điểm)

1.1.Về kĩ năng :

HS biết cách làm bài nghị luận XH kiểu bài bình luận

1 vấn đề XH, kết cấu chặt chẽ, bố cục rõ ràng, diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu, chữ viết cẩn thận…

1.2.Về kiến thức :

điểm

- Giới thiệu nhà thơ Tố Hữu, bài thơ “Tiếng ru”, vấn

đề nhà thơ

đề cập đến trong đoạn thơ: Mối quan hệ giữa vai

trò của cá nhân và sức mạnh của tập thể

- Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng: Một ngôi sao

tách khỏi bầu trời- không đủ sức soi sáng; một cây

lúa tách khỏi cánh đồng- không thành mùa vàng;

một ngời tách khỏi nhân gian chỉ là đốm lửa tàn

-> Cá nhân tách khỏi tập thể không thể có đợc sức

mạnh

- Bình luận: Mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể

+ Cá nhân không thể có sức mạnh khi tách rời

tập thể Vì sức lực vật chất, tinh thần của cá nhân

1,0 điểm

2,0 điểm

2,0

điểm

có hạn…không thể tự mình sản xuất ra mọi của cải

vật chất, tinh thần, mọi lĩnh vực khoa học để phục

vụ đời sống, không thể tự mình làm nên sự nghiệp

cách mạng…Dẫn chứng- phân tích

+ Cá nhân chỉ có sức mạnh khi hoà mình vào

tập thể Tập thể - nhân dân, đợc Đảng lãnh đạo, là

ngời tạo ra mọi của cải vật chất, tinh thần cho XH,

làm nên sự nghiệp cách mạng vĩ đại Xét đến cùng

đạo đức, tài năng của cá nhân cũng là do họ học

tâp, tiếp thu từ kinh nghiệm mọi mặt của nhân

dân…Dẫn chứng- phân tích

- Mở rộng: Cá nhân phải biết hoà mình vào tập

thể để phát huy sức mạnh, phải có quan điểm

quần chúng, phục tùng sự lãnh đạo của Đảng, đặt lợi

ích của tập thể lên trên lợi ích của cá nhân

2,0

điểm

1,0

điểm

………… Hết…………