Microsoft Word 01 LLDH Lý Luận Dạy Học Đại Học | Nguyễn Thị Thu Hiền ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC CHUYÊN ĐỀ “LÝ[.]
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC CHUYÊN ĐỀ
“LÝ LUẬN DẠY HỌC ĐẠI HỌC”
LỚP BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM CHO GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG
Họ và tên: NGUYỄN THỊ THU HIỀN
Số báo danh:
Ngày/tháng/năm sinh: 13/06/1995
Nơi sinh: Quảng Ngãi
Đơn vị công tác: Nova FnB
Số điện thoại: 0902 443 279
Địa chỉ email: Christinanguyen.mpn@gmail.com
Đề bài Trình bày những hiểu biết của anh/chị về quan điểm “Dạy học lấy người học làm trung tâm” và quan điểm của anh/chị trong việc triển khai thực tế công việc này
hiện nay
Bài làm
Trang 2MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 2
PHẦN I PPDH LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM LÀ GÌ? 1
1.1 Cơ sở lý luận 1
1.2 Khái niệm và bản chất 2
1.2.1 Thế nào là “PPDH lấy người học làm trung tâm” 2
1.2.2 Năm hình thức tiếp cận lấy người học làm trung tâm 2
PHẦN II THỰC TRẠNG VIỆC TRIỂN KHAI VÀ VẬN DỤNG PPDH LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM 5
2.1 Ưu điểm của PPDH lấy người học làm trung tâm 5
2.2 Nhược điểm của PPDH lấy người học làm trung tâm 5
PHẦN III ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 6
PHẦN IV KẾT LUẬN 6
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 7
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
1 PPDH Phương pháp dạy học
Trang 3PHẦN I PPDH LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM LÀ GÌ? 1.1 Cơ sở lý luận
Thuật ngữ “dạy học lấy người học làm trung tâm” chỉ mới xuất hiện và được sử dụng phổ biến trong những năm gần đây Theo K.Barry và King (1993), đặt cơ sở cho dạy học lấy người học làm trung tâm là những công trình của John Dewey (Experience and education, 1938) và Carl Rogers (Freedom to learn, 1986) Các tác giả này đề cao nhu cầu, lợi ích của người học, đề xuất việc để cho người học lựa chọn nội dung học tập, được tự lực tìm tòi nghiên cứu Theo hướng đó, bên cạnh xu hướng truyền thống thiết kế chương trình dạy học lấy logic nội dung môn học và vai trò người dạy làm trung tâm đã xuất hiện xu hướng thiết kế chương trình học tập lấy nhu cầu, lợi ích của người học làm trung tâm
Từ lĩnh vực dạy học, tư tưởng lấy người học làm trung tâm được mở rộng sang lĩnh vực giáo dục nói chung Trong “thuật ngữ giáo dục người lớn” do Unesco xuất bản năm 1979 bằng ba thứ tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha đã dùng thuật ngữ “giáo dục căn
cứ vào người học”, “giáo dục tập trung vào người học” với định nghĩa là “sự giáo dục
mà nội dung quá trình học tập và giảng dạy được xác định bởi nhu cầu, mong muốn của người học và người học tham gia tích cực vào việc hình thành và kiểm soát, sự giáo dục này huy động những nguồn lực và kinh nghiệm của người học”
R.C Sharma (1988) viết: “Trong phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm, toàn bộ quá trình dạy học đều hướng vào nhu cầu, khả năng, lợi ích của người học Mục đích là phát triển ở học sinh kĩ năng và năng lực độc lập học tập và giải quyết các vấn đề Vai trò của giáo viên là tạo ra những tình huống để phát triển vấn đề, giúp học sinh nhận biết vấn đề, lập giả thuyết, làm sáng tỏ và thử nghiệm các giả thuyết, rút ra kết luận”
R.R.Singh (1991) cho rằng tư tưởng dạy học lấy người học làm trung tâm đặc biệt nhấn mạnh vai trò của người học, hoạt động học Người học được đặt ở vị trí trung tâm của hệ giáo dục, vừa là mục đích lại vừa là chủ thể của quá trình học tập Vì nhấn mạnh điều này, tác giả đề nghị thay thuật ngữ “quá trình dạy học lấy người học làm trung
Trang 4tâm”, “quá trình học tập do người học điều khiển” Tác giả đã viết: “Làm thế nào để
cá thể hóa quá trình học tập để cho tiềm năng của mỗi cá nhân được phát triển đầy đủ đang là một thách thức chủ yếu đối với giáo dục”
1.2 Khái niệm và bản chất
1.2.1 Thế nào là “PPDH lấy người học làm trung tâm”
Phương pháp dạy học “lấy học sinh làm trung tâm” là phương pháp dạy học tích cực nhằm phát huy sự chủ động sáng tạo của người học Với phương pháp này, người học sẽ là người tự khai phá tri thức, thầy cô giáo chỉ là người hướng dẫn và cung cấp thông tin Vai trò của người thầy lúc này là dẫn dắt, khơi gợi, truyền cảm hứng cho người học Để có thể là người hướng dẫn, người cung cấp thông tin, các thầy cô giáo phải có hiểu biết sâu sắc về những kiến thức cơ bản mình đảm nhiệm, đồng thời phải tự
bổ sung vốn kiến thức của mình thường xuyên
Dưới sự hướng dẫn của thầy, người học phải tích cực hơn, tự giác hơn trong việc tham gia giải quyết các vấn đề, vận dụng cũng như học hỏi kiến thức mới, phải tự tìm
ra phương pháp học tối ưu nhất (Hội Thảo Chuyên Đề “Giới Thiệu Phương Pháp Dạy Học Lấy Học Sinh Làm Trung Tâm” - VACC, n.d.)
1.2.2 Năm hình thức tiếp cận lấy người học làm trung tâm
Tiến sĩ Đoàn Nguyệt Linh chia sẻ:1 “Dạy học lấy người học làm trung tâm" có
tư tưởng chủ đạo là lấy tự học làm chính; lấy tập thể để bổ trợ cho cá nhân; lấy máy móc thiết bị làm phương tiện; lấy tài liệu, sách giáo khoa, băng hình và tự đánh giá kết quả học tập Lối học này hình thành ở học sinh sự mạnh dạn, có tính cách, tự tin, biết cách học, biết cách làm, biết cách giao tiếp xã hội, biết cách khẳng định chân lý, tạo nên con người rất thực tế, dẫn đến sự năng động và sáng tạo trong tư duy, trong hoạt động cuộc sống"
Các hình thức tổ chức dạy học được sử dụng nhiều nhất là tự học, học theo nhóm, trò chơi đóng vai, hoạt động trải nghiệm, dự án học tập, tham quan Các phương pháp
1 https://congdankhuyenhoc.vn/hieu-ve-quan-diem-lay-nguoi-hoc-lam-trung-tam-trong-chuong-trinh-giao-duc-pho-thong-moi-179220826100436478.htm
Trang 5dạy học được sử dụng nhiều nhất là phương pháp nêu vấn đề, đàm thoại, tranh luận, nghiên cứu tài liệu
1 Thúc đẩy sự hợp tác bằng các hoạt động nhóm
Bằng cách đặt người học làm trung tâm, hãy cho họ được thể hiện nhiều hơn suy nghĩ, nhu cầu và mong muốn của bản thân thông qua hoạt động nhóm Bạn có thể biến mình thành một huấn luyện trong các hoạt động tranh luận, hội ý tại lớp học Chỉ đưa ra lời khuyên và sự khuyến khích khi thật sự cần thiết, thay vì trở thành một giảng viên chuyên độc thoại cho người học
2 Để người học phát triển và xây dựng nội dung
Trước kia, giảng viên sẽ là người phát triển và xây dựng nội dung cho các buổi học Thế nhưng với phương pháp lấy người học làm trung tâm, hãy cho các thành viên tham gia được đóng góp ý kiến về những gì họ sẽ học Bằng cách tạo phiếu khảo sát trước khóa học hoặc diễn đàn để người học có thể đưa ra những điều họ mong muốn nhận được trong chương trình và từ giảng viên Hãy cho học viên biết những chủ đề nào nên được đề cập, chú ý, quan tâm và khuyến khích họ nghiên cứu chúng
3 Cho học viên thuyết trình trên sân khấu
Cho học viên thuyết trình trước mọi người Với ưu tiên hàng đầu là lấy học viên làm trung tâm, bạn hãy giao cho họ nhiều nhiệm vụ hơn Thay vì tự trình bày tất cả nội dung từ đầu đến cuối, dễ gây nhàm chán cũng như khó tiếp thu, hãy để học viên được thuyết trình Bằng cách yêu cầu người học của bạn phát triển các bài thuyết trình dựa trên nội dung chính của chương trình Giảng viên cũng có thể gợi ý nếu người học gặp phải khó khăn Nhờ việc tìm hiểu sâu các thông tin để có thể trình bày trên sân khấu khiến học viên ghi nhớ lâu hơn và có thể biết nhiều hơn so với kiến thức ban đầu Hình thức này không chỉ giúp người học của bạn tìm hiểu chủ đề từ trong ra ngoài mà còn có
cơ hội phát triển kỹ năng quan trọng khác tại nơi làm việc đó là thuyết trình
Trang 64 Tổ chức các cuộc thi trong lớp học
Đây là một hoạt động mang tính cạnh tranh lành mạnh Bằng cách tổ chức những cuộc thi trong quá trình giảng dạy có thể thúc đẩy động lực các thành viên trong nhóm Không nhất thiết bạn là người ra yêu cầu mà có thể để cả nhóm tự quyết định tính chất của cuộc thi và giải thưởng mong muốn, hoặc một lời tuyên dương
5 Tổ chức hoạt động tranh luận
Thực hiện hoạt động này bằng cách chia lớp học thành ba nhóm và luân chuyển vai trò giữa các nhóm Một nhóm tranh luận về chủ đề mà giảng viên đưa ra, một nhóm lập luận để phản bác ý kiến đó và nhóm cuối cùng sẽ đánh giá Tất cả các nhóm phải hoàn toàn tham gia vào chủ đề cho đến khi kết thúc và nên thoát khỏi cuộc tranh luận khi được thông báo Hoạt động này có thể được áp dụng tại buổi đào tạo trực tiếp hoặc
tổ chức trên các hệ thống học trực tuyến
Trang 7PHẦN II THỰC TRẠNG VIỆC TRIỂN KHAI VÀ VẬN DỤNG
PPDH LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM 2.1 Ưu điểm của PPDH lấy người học làm trung tâm
Giúp học sinh có được tính chủ động trong việc học tập, khám phá bản thân và người làm thầy sẽ giúp học sinh có được sự độc lập và trách nhiệm với bản thân Loại bỏ được sự bất bình đẳng trong quá trình học, học sinh sẽ nắm chắc được
“chất lượng kiến thức”
Dạy học lấy học sinh làm trung tâm với tư tưởng chủ đạo là tổ chức cho học sinh những suy nghĩ tích cực, sáng tạo hơn trong học tập, lấy tự học làm chính – lấy tập thể
bổ trợ cho cá nhân – lấy máy móc thiết bị làm phương tiện học tập Từ đó giúp trẻ làm chủ được kiến thức, mạnh dạn và tự tin hơn
Chú trọng kỹ năng thực hành, vận dụng giải quyết các vấn đề thực tiễn, học sinh
sẽ được chuẩn bị đầy đủ những kỹ năng cần thiết để thành công khi trưởng thanh 2.2 Nhược điểm của PPDH lấy người học làm trung tâm
Việc khai thác và áp dụng còn gặp nhiều khó khăn trong bối cảnh thực tế Nhiều giáo viên còn lạc hậu, điều kiện cơ sở vật chất nhà trường còn hạn chế Phương pháp này chưa có bất kỳ tiêu chuẩn nào cụ thể về việc giáo viên cần trình độ như thế nào, học sinh cần học những nội dung gì Đánh giá phải có ý nghĩa và sáng tạo hơn thay vì các bài kiểm tra đơn thuần như trước kia.(Những Rào Cản Khi Thực Hiện “Lấy Học Sinh Làm Trung Tâm,” n.d.)
Để thực hiện hiệu quả quan điểm dạy học lấy người học làm trung tâm, cần phải chuẩn bị nhiều điều kiện, trong đó, quan trọng nhất là đội ngũ giáo viên Theo Tiến sĩ Đoàn Nguyệt Linh, trước hết là công tác bồi dưỡng cho giáo viên làm sao để họ chuyển biến rõ rệt từ nhận thức đến hành động; tích cực, chủ động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trong hoạt động giảng dạy, sắp xếp thời gian đủ cho các chuyên đề
Trang 8Sau đó là chuẩn bị cơ sở vật chất, đặc biệt là phương tiện dạy học, những điều kiện đảm bảo tốt nhất cho quá trình tổ chức và thực hiện hoạt động dạy học
Trong những công đoạn ấy, việc thay đổi tư duy, phương pháp dạy học của đội ngũ giáo viên là khó nhất Thay đổi tư duy không phải là việc dễ thực hiện trong một sớm một chiều Trên tiến trình hướng đến thực hiện quan điểm giáo dục lấy người học làm trung tâm, sự cố gắng, nỗ lực của thầy cô là vô cùng quan trọng Bên cạnh đó cũng không thể thiếu được sự đồng hành, tạo điều kiện của các nhà trường và lãnh đạo quản
lý giáo dục để thầy cô giáo có thời gian và giảm áp lực khi tìm hiểu, thực hiện quan điểm giáo dục này.2
PHẦN III ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP Với phương pháp này yêu cầu cơ bản là điều kiện học tập phải đạt yêu cầu như:
cơ sở vật chất phải đủ đáp ứng từ phòng học, phương tiện nghe nhìn, giấy bút, tài liệu tham khảo, và mỗi lớp chỉ không quá 20 học sinh nghĩa là số phòng học và giáo viên hiện tại không đủ, chưa nói đến một bộ phận giáo viên đã quá tuổi học tập để có thể cập nhật lại phương pháp mới; vậy cần phải có sự đầu tư hơn nữa cho giáo dục và giải pháp căn cơ và lâu dài
Nhà trường phải hướng đến một hệ sinh thái học tập, bao gồm chủ thể học tập là
HS, GV, nhóm Hệ thống học tập như bài giảng, tài liệu học tập, thư viện số, thiết bị dạy học, công nghệ học tập, gồm phần cứng và phần mềm kết nối GV, HS, các bài giảng và bối cảnh học tập như học lý thuyết, học thực hành, hoạt động trải nghiệm thực tế
PHẦN IV KẾT LUẬN
Ở Việt Nam hiện nay, dạy học lấy người học làm trung tâm chưa phải là đã được mọi người chấp nhận và được quan niệm một cách thống nhất Có người phản đối vì cho rằng cách dịch thuật ngữ này sang tiếng Việt không thành công, có thể gây ra sự
2
Trang 9https://congdankhuyenhoc.vn/hieu-ve-quan-diem-lay-nguoi-hoc-lam-trung-tam-trong-chuong-trinh-giao-duc-hiểu lầm Có người cho rằng lấy người học làm trung tâm là một lý thuyết giáo dục đã lỗi thời, thậm chí đã bị bác bỏ tại chính nơi sản sinh ra nó.3
Tuy nhiên người học có thực sự trở thành trung tâm của việc dạy hay không đòi hỏi sự cố gắng cả từ hai phía: thầy và trò Và để có thể áp dụng phương pháp trên vào thực tế giảng dạy các nhà trường cho có hiệu quả là một vấn đề đáng quan tâm với một
xã hội còn chịu nhiều ảnh hưởng của lối học truyền thống như nước ta.(Hội Thảo Chuyên
Đề “Giới Thiệu Phương Pháp Dạy Học Lấy Học Sinh Làm Trung Tâm” - VACC, n.d.)
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bàn về quan điểm giáo dục: “Lấy người học làm trung tâm” | giaoduc.edu.vn (n.d.) Retrieved November 1, 2022, from https://www.giaoduc.edu.vn/ban-ve-quan-diem-giao-duc-lay-nguoi-hoc-lam-trung-tam.htm
2 Hội thảo chuyên đề “Giới thiệu phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm” - VACC (n.d.) Retrieved November 1, 2022, from https://vacc.org.vn/hoi- thao-chuyen-de-gioi-thieu-phuong-phap-day-hoc-lay-hoc-sinh-lam-trung-tam-2/
3 LEARNER – CENTERED | PHƯƠNG PHÁP ĐÀO TẠO LẤY NGƯỜI HỌC LÀM TRUNG TÂM | LinkedIn (n.d.) Retrieved November 1, 2022, from https://www.linkedin.com/pulse/learner-centered-ph%C6%B0%C6%A1ng-
ph%C3%A1p-%C4%91%C3%A0o-t%E1%BA%A1o-l%E1%BA%A5y-
ng%C6%B0%E1%BB%9Di-h%E1%BB%8Dc-l%C3%A0m-thanh-nh%C3%A0n/
4 Những rào cản khi thực hiện “lấy học sinh làm trung tâm.” (n.d.) Retrieved November 2, 2022, from https://thanhnien.vn/nhung-rao-can-khi-thuc-hien-lay-hoc-sinh-lam-trung-tam-post1080838.html
5 Phương pháp lấy giáo viên làm trung tâm và lấy học sinh làm trung tâm - The Dewey Schools (n.d.) Retrieved November 2, 2022, from
https://thedeweyschools.edu.vn/so-sanh-phuong-phap-giao-duc-lay-giao-vien-3 https://kynangnghiepvusupham.blogspot.com/2016/05/quan-iem-day-hoc-lay-nguoi-hoc-lam.html (Thanh, 2016)
Trang 10lam-trung-tam-va-lay-hoc-sinh-lam-trung-tam/#Uu_diem_cua_phuong_phap_day_hoc_hien_dai