Trường Tổ TOÁN Ngày soạn / /2021 Tiết Họ và tên giáo viên Ngày dạy đầu tiên TÊN BÀI HỌC ÔN TẬP CHƯƠNG II Môn học/Hoạt động giáo dục Toán HH 12 Thời gian thực hiện tiết I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Hệ thống[.]
Trang 1Trường:………
Tổ: TOÁN
Ngày soạn: … /… /2021
Tiết:
Họ và tên giáo viên: ……… Ngày dạy đầu tiên:………
TÊN BÀI HỌC: ÔN TẬP CHƯƠNG II
Môn học/Hoạt động giáo dục: Toán - HH: 12
Thời gian thực hiện: tiết
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Hệ thống các kiến thức cơ bản về mặt tròn xoay và các yếu tố cơ bản về mặt tròn xoay như trục, đường sinh,
- Phân biệt được các khái niệm về mặt và khối nón, trụ, cầu và các yếu tố liên quan
- Nắm vững các công thức tính diện tích xung quanh và thể tích của khối nón, khối trụ, công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích khối cầu
2 Năng lực
- Năng lực tự học:Học sinh xác định đúng đắn động cơ thái độ học tập; tự đánh giá và điều
chỉnh được kế hoạch học tập; tự nhận ra được sai sót và cách khắc phục sai sót
- Năng lực giải quyết vấn đề: Biết tiếp nhận câu hỏi, bài tập có vấn đề hoặc đặt ra câu hỏi Phân
tích được các tình huống trong học tập
- Năng lực tự quản lý: Làm chủ cảm xúc của bản thân trong quá trình học tập vào trong cuộc
sống; trưởng nhóm biết quản lý nhóm mình, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên nhóm, các thành viên tự ý thức được nhiệm vụ của mình và hoàn thành được nhiệm vụ được giao
- Năng lực giao tiếp: Tiếp thu kiến thức trao đổi học hỏi bạn bè thông qua hoạt động nhóm; có
thái độ tôn trọng, lắng nghe, có phản ứng tích cực trong giao tiếp
- Năng lực hợp tác: Xác định nhiệm vụ của nhóm, trách nhiệm của bản thân đưa ra ý kiến đóng
góp hoàn thành nhiệm vụ của chủ đề
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Học sinh nói và viết chính xác bằng ngôn ngữ Toán học
3 Phẩm chất:
- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
- Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới, biết quy lạ về quen, có tinh thần trách nhiệm hợp tác xây dựng cao
- Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV
- Năng động, trung thực sáng tạo trong quá trình tiếp cận tri thức mới, biết quy lạ về quen, có tinh thần hợp tác xây dựng cao
- Hình thành tư duy logic, lập luận chặt chẽ, và linh hoạt trong quá trình suy nghĩ
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Máy chiếu, MTCT
- Bảng phụ
- Phiếu học tập
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1.HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
a) Mục tiêu: Củng cố lại các công thức một cách có hệ thống toàn chương Nón-Trụ- Cầu để làm
bài tập ôn chương hiệu quả nhất
b) Nội dung: GV phát phiếu học tập và yêu cầu học sinh thực từng hiện cá nhân độc lập
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Trang 2Mặt nón-Khối nón Mặt trụ-Khối trụ Mặt cầu-Khối cầu Diện tích S xq ?
?
tp S
?
xq S
?
tp S
?
S
c) Sản phẩm:
Câu trả lời của HS
Mặt nón-Khối nón Mặt trụ-Khối trụ Mặt cầu-Khối cầu Diện tích S xq Rl
2
tp
S RlR
2
xq
2
tp
S Rl R
2 4
S R
3
3
V R
d) Tổ chức thực hiện:
Chuyển giao GV: Trình chiếu phiếu học tập lên màn hình
HS: Nhận nhiệm vụ
Thực hiện GV: Điều hành, quan sát, hướng dẫn
HS: Học sinh nghiên cứu PHT, suy nghĩ, làm việc cá nhân độc lập
Báo cáo thảo luận
GV: Gọi lần lượt 3 học sinh, trình bày câu trả lời của mình cho từng loại Hình – Khối
Các học sinh khác nhận xét, bổ sung để hoàn thiện câu trả lời
Đánh giá, nhận xét,
tổng hợp
GV: nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của các học sinh, ghi nhận
và tuyên dương học sinh có câu trả lời đúng
Chốt kiến thức, lưu ý học sinh tránh nhầm lẫn giữa các công thức
Hướng dẫn học sinh chuẩn bị cho nhiệm vụ tiếp theo/
3 HOẠT ĐỘNG 3: Bài tập tổng hợp các kiến thức về Mặt nón – Mặt trụ - Mặt cầu
a) Mục tiêu: Giúp học sinh nhớ lại cách làm và thực hiện được cơ bản các dạng bài tập trong SGK
b) Nội dung:
Bài 1: (trang 50 SGK) Cho ba điểm , A B C cùng thuộc một mặt cầu và cho biết ABC900 Trong các khẳng định sau khẳng định nào đúng ?
a) Đường tròn đi qua ba điểm A B C, , nằm trên mặt cầu
b) ABlà một đường kính của mặt cầu đã cho
c) AB không là một đường kính của mặt cầu đã cho
d) ABlà một đường kính của đường tròn giao tuyến tạo bởi mặt cầu và mặt phẳng (ABC)
Bài 2: Cho tứ diện đều ABCD cạnh a Gọi H là hình chiếu của A trên mặt phẳng BCD N là trung điểm CD
a) Chứng minh HBHCHD Tính độ dài đoạn AH
b) Tính S xq và V của khối nón tạo thành khi quay miền tam giác AHN quanh cạnh AH c) Tính S xq và V của khối trụ có đường tròn đáy ngoại tiếp tam giác BCD và chiều cao AH
Bài 3: Cho hình trụ có diện tích xung quanh bằng 4 , thiết diện qua trục là hình vuông Tính thể tích V của khối trụ giới hạn bởi hình trụ
A V 2 B V 6 C V 3 D V 5
Trang 3Bài 4: (BT6 – SGK – Tr 50) Cho hình vuông ABCD cạnh a Từ tâm O của hình vuông dựng
đường thẳng vuông góc với mặt phẳng (ABCD Trên ) lấy điểm S sao cho
2
a
SO Xác định tâm và bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình chóp S ABCD Tính diện tích của mặt cầu và thể tích của
khối cầu được tạo nên bởi mặt cầu đó
c) Sản phẩm:
Học sinh vận dụng được các kiến thức đã học vào việc giải các bài tập liên quan
Bài 1: (trang 50 SGK)
+ Trả lời: Có duy nhất mp (ABC )
+ mp ABC cắt mặt cầu theo giao tuyến là đường tròn qua , ,( ) A B C Suy ra kết quả a đúng
+ Chưa biết (Có 2 khả năng)
+ Dựa vào CH3 suy ra: b -Không đúng
c-Không đúng
+Dựa vào giả thiết: ABC900và kết quả câu a
Bài 2:
a) AH (BCD)
Các tam giác AHB AHC AHD, , vuông tại H
Lại có: AH cạnh chung
ABAC AD ( ABCD là tứ diện đều)
3 tam giác AHB AHC AHD, , bằng nhau
Suy ra HBHCHD
*AH AB2BH2 =
3
2
a =
3
6
a
b) Khối nón tạo thành có:
3
6 6
3 2
3
a
AH
h
a
HN
r
a
AN
l
xq
S rl
6
3
a
2
3
a
= 4
2
a
V= B h
3
1
=
3
6 12
3
1 a2 a =
108
6 3
a
c) Khối trụ tạo thành có:
3 6 3
3
a AH
h
l
a
HB
r
Trang 4xq
S rl 2
3
3
3
a
3
2
2a2
V Bh
3
6 3
2
a a
9
a
Bài 3:
Đáp án là A
Thiết diện qua trục là hình vuông nên hình trụ có chiều cao h là độ dài cạnh bên và bằng 2 lần
bán kính đáy R
2
xq
S Rh R R h Vậy 2
2
V R h
Bài 4:
a Gọi '
,
O R lần lượt là tâm và bán kính của mặt cầu
Vì O A' O B' O C' O D' O’ thuộc SO (1)
Trong (SAO , gọi ) M là trung điểm của SA và d là đường trung trực của đoạn SA
Vì O S' O A' O'thuộc d (2)
Từ (1) và (2) '
O SOd
'
R O S
Hai tam giác vuông SAO và SMO' đồng dạng nên:
SA SM
SO
SO
2
a
SA SO AO ' 3
4
a
SO R
b) Mặt cầu có bán kính 3
4
a
R nên:
2 2
4 ( )
3 3
( )
d) Tổ chức thực hiện
Chuyển giao - GV: Chia lớp theo nhóm và phát phiếu học tập tiết bài tập
- HS : Nhận nhiệm vụ
Thực hiện
- HS thảo luận theo cặp đôi thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, theo dõi các nhóm Giải thích câu hỏi nếu các nhóm chưa hiểu nội dung các vấn đề nêu ra
Báo cáo thảo luận
- Các cặp thảo luận đưa ra cách tính diện tích xung quanh, thể tích khối nón, trụ, cầu
- Phân biệt được các khái niệm về mặt và khối nón, trụ, cầu và các yếu tố liên quan
- Nắm vững các công thức tính diện tích xung quanh và thể tích của khối nón, khối trụ, công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích khối cầu để vận dụng làm bài
- Thuyết trình các bước thực hiện
- Các nhóm khác nhận xét hoàn thành sản phẩm
Trang 5Đánh giá, nhận xét,
tổng hợp
- GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của học sinh, ghi nhận
và tuyên dương nhóm học sinh có câu trả lời tốt nhất
4 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Giải quyết một số bài toán về ứng dụng các vật thể trong thực tế
b) Nội dung:
PHIẾU HỌC TẬP 1 Vận dụng 1 Phần không gian bên trong của chai rượu có hình dạng như hình bên
Biết bán kính đáy bằng R4,5cm bán kính r1,5cm AB; 4,5cm;
6,5 ; 20
BC cm CD cm Thể tích phần không gian bên trong của chai rượu đó
bằng:
A 3321 3
8
cm B 7695 3
16
cm
C 957 3
2
cm D 3
478cm Vận dụng 2 Hình bên cho ta hình ảnh của một đồng hồ cát với các kích thước kèm theo OAOB Khi đó tỉ số tổng thể tích của hai hình nón V n và thể tích hình trụ V t bằng
A 1
2 B 1
4
C 2
3
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Vận dụng 3 Một nút chai thủy tinh là một khối
tròn xoay (H) , một mặt phẳng chứa trục của
(H) cắt H theo một thiết cho trong hình vẽ
dưới Tính thể tích của (H) (đơn vị: cm )? 3
A. 41
3
H
V B.V H 13
C.V H 23 D.V H 17
Vận dụng 4 Một cốc nước hình trụ có chiều cao 9cm , đường kính 6cm Mặt đáy phẳng và
dày1cm , thành cốc dày 0, 2cm Đổ vào cốc 120ml nước sau đó thả vào cốc 5 viên bi có đường
kính2cm Hỏi mặt nước trong cốc cách mép cốc bao nhiêu cm (Làm tròn đến hai chữ số sau dấu phẩy)
A.3, 67cm B.2, 67cm C.3,82cm D.2, 28cm
Vận dụng 5 Người ta đặt được vào một hình nón hai khối cầu có bán kính lần lượt là a và 2a sao cho các khối cầu đều tiếp xúc với mặt xung quanh của hình nón, hai khối cầu tiếp xúc với nhau và khối cầu lớn tiếp xúc với đáy của hình nón Bán kính đáy của hình nón đã cho là:
A.8
3
a
3
a
Trang 6c) Sản phẩm: Sản phẩm trình bày của các nhóm
d) Tổ chức thực hiện:
Chuyển giao GV: Chia lớp theo nhóm và phát phiếu học tập tiết bài tập
HS : Nhận nhiệm vụ
Thực hiện Học sinh tìm tòi và nghiên cứu ở nhà
Báo cáo thảo
luận
- Các nhóm cử đại diện trình bày ở tiết bài tập cuối
- Các nhóm theo dõi và phản biện để làm rõ các vấn đề của bài toán
Đánh giá, nhận
xét, tổng hợp
- Giáo viên nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời các vấn đề Ghi nhận và khen thưởng các nhóm có câu trả lời tốt, khắc phục những tồn tại của các nhóm làm chưa tốt
- Chốt kiến thức tổng thể của bài học: Ứng dụng tính thể tích vật thể trong thực tế
* Hướng dẫn làm bài
Vận dụng 1 Phần không gian bên trong của chai rượu có hình dạng như hình
bên Biết bán kính đáy bằng R4,5cm bán kính r1,5cm AB; 4,5cm;
6,5 ; 20
BC cm CD cm Thể tích phần không gian bên trong của chai rượu đó
bằng:
A.3321 3
8 cm
B 7695 3
16 cm
C.975 3
2 cm
D. 3
478 cm
Lời giải
Đáp án C
Gọi V là thể tích phần không gian bên trong của chai rượu
Ta có: 1 2 .1,5 4,52 81
8
V r AB
2
4,5 1,5 4,5.1,5
957 4,5 20 405
2
Vận dụng 2 Hình bên cho ta hình ảnh của một đồng hồ cát với các kích thước kèm theo OAOB Khi đó tỉ số tổng thể tích của hai hình nón ( )V n và thể tích hình trụ (V T) bằng
A 1
2 B
1
4
C 2
1 3
Lời giải
Trang 7Chiều cao của hình nón là
2
h
Tổng thể tích của 2 hình nón là V nãn
2 2
1
2 .
h R h
Thể tích của hình trụ 2 1
3
n t
t
V
V R h
V
Vận dụng 3 Một nút chai thủy tinh là một khối
tròn xoay (H , một mặt phẳng chứa trục của )
(H) cắt (H) theo một thiết cho trong hình vẽ
dưới Tính thể tích của (H) (đơn vị: cm )? 3
A. ( ) 41
3
H
B.V(H) 13
C.V(H) 23
D.V(H) 17
Lời giải
Thể tích của phần hình trụ là
2
1
3
2
V r h cm
Thể tích phần hình nón cụt là hiệu thể tích của 2 hình nón, hình nón lớn có bán kính đáy 2cm , chiều cao 4cm và hình nón nhỏ có bán kính đáy 1cm , chiều cao 2cm , do đó thể tích phần hình
.2 4 1 2
Vận dụng 4 Một cốc nước hình trụ có chiều cao 9cm , đường kính 6cm Mặt đáy phẳng và
dày1cm , thành cốc dày 0, 2cm Đổ vào cốc 120ml nước sau đó thả vào cốc 5 viên bi có đường kính 2cm Hỏi mặt nước trong cốc cách mép cốc bao nhiêu cm (Làm tròn đến hai chữ số sau dấu phẩy)
A.3, 67cm B.2, 67cm C.3,82cm D.2, 28cm
Lời giải
Thành cốc dày 0, 2cmnên bán kính đáy trụ bằng 2,8cm Đáy cốc dày1cm nên chiều cao hình trụ bằng 8cm Thể tích khối trụ là 2 3
.(2,8) 8 197, 04( )
Đổ 120ml vào cốc, thể tích còn lại là 3
197, 04 120 77, 04(cm ) Thả 5 viên bi vào cốc, thể tích 5 viên bi bằng 4 3 3
5 .1 20,94( )
3
bi
77, 04 20,94 56,1(cm )
Ta có.56,1h' .(2,8) 2 h' 2, 28cm
Trang 8O2
O1
C A
B
D1 D2
Vận dụng 5 Người ta đặt được vào một hình nón hai khối cầu có bán kính lần lượt là a và 2a sao
cho các khối cầu đều tiếp xúc với mặt xung quanh của hình nón, hai khối cầu tiếp xúc với nhau và khối cầu lớn tiếp xúc với đáy của hình nón Bán kính đáy của hình nón đã cho là:
A.8
3
a
3
a
Lời giải
Giả sử thiết diện qua trục của hình nón là ABC với A là đỉnh nón, BC là đường kính đáy nón
H là tâm đáy O O1; 2lần lượt là tâm của mặt cầu lớn và nhỏ, D D1; 2lần lượt là tiếp điểm của AC
với (O1);(O2) Cần tính rHC
Vì O D1 1/ /O D2 2 và O D1 12O D2 2nên O2là trung điểm AO1AO1 2O O1 2 2.3a6a
2
2