Đề HSG 2022 Đề 1 Câu 1 (8 0 điểm) Dù chúng ta sống dưới cùng một bầu trời nhưng mỗi người có một khung trời riêng Lấy khung trời riêng làm chủ đề, hãy viết bài văn bàn luận về ý kiến trên Câu 2(12 0 đ[.]
Trang 1Đề HSG 2022
Đề 1
Câu 1 (8.0 điểm)
Dù chúng ta sống dưới cùng một bầu trời nhưng mỗi người có một khung trời riêng Lấy khung trời riêng làm chủ đề, hãy viết bài văn bàn luận về ý kiến trên.
Câu 2(12.0 điểm)
Trong diễn từ nhận giải Nobel văn học 2016, Bob Dylan cho rằng: “Bất cứ ai viết một cuốn sách, một bài thơ hay một vở kịch ở bất cứ đâu trên thế giới đều có thể nuôi dưỡng giấc mơ
bí mật từ trong sâu thẳm Có thể nó được chôn sâu đến mức chính họ cũng không nhận ra.”
Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Qua một số tác phẩm đã học hãy làm rõ
*Giải thích (1.0đ):
- Bầu trời: không gian sinh tồn, cuộc sống của con người nói chung.
- Khung trời riêng: không gian riêng tư, cuộc sống cá nhân của mỗi con người.
-> Nội dung nghị luận: Trong cuộc đời, mỗi con người ai cũng có một đời sống riêng
* Bàn luận (5.0đ):
- Mỗi người có một khung trời riêng
+ Khung trời riêng là nơi con người được sống là mình: thể hiện cá tính, bản sắc; theo đuổi những đam mê, khát vọng; xử lí các mối quan hệ của mình
+ Khung trời riêng là nơi con người sống với chính mình: đó là nơi con người cất giấu những bí mật, làm lành những vết đau
+ Mỗi người đều có khung trời riêng vì mỗi cá nhân là một bản thể, không ai có thể sống thay, sống hộ cuộc đời người khác
- Mối liên hệ giữa khung trời riêng và bầu trời chung
+ Khung trời riêng không phải là không gian bị cô lập, tách rời khỏi bầu trời chung mà là những mảnh ghép làm nên sự đa dạng, phong phú của đời sống
+ Khung trời riêng cần được kết nối, liên thông với bầu trời chung để cuộc sống cá nhân tràn đầy sinh khí và năng lượng
* Bài học (2.0đ) :
- Mỗi người cần xác lập khung trời riêng của bản thân và tôn trọng khung trời riêng của người khác
- Con người cũng cần ý thức mình đang ở dưới một bầu trời chung để sống có trách nhiệm, sống
có ý nghĩa
Câu 2 (12 điểm)
a Yêu cầu chung: Biết làm bài NLVH; vận dụng tốt các thao tác giải thích, phân tích, chứng
minh văn học; biết kết hợp kiến thức lí luận với kiến thức về tác phẩm để bàn luận, đánh giá; văn viết có hình ảnh và giàu cảm xúc, có giọng điệu riêng
b Yêu cầu cụ thể:
* Giải thích
- Giấc mơ: mong muốn, khát vọng mà người nghệ sĩ gửi gắm trong sáng tác và thể hiện trong
chủ đề, tư tưởng thẩm mĩ của tác phẩm
- Giấc mơ bí mật từ trong sâu thẳm, có thể được chôn sâu đến mức chính họ cũng không nhận ra:
+ Giấc mơ của người nghệ sĩ được thoát ra từ hình tượng nghệ thuật trong tác phẩm, có thể vượt
ra ngoài ý đồ sáng tạo của tác giả
Trang 2+ Giấc mơ là ước vọng tha thiết nhất của người sáng tạo, là tiếng nói của bản thể, đôi khi bản thân người nghệ sĩ cũng không ý thức rõ
- Theo Bob Dylan, ý nghĩa thẩm mĩ của tác phẩm nghệ thuật nói chung, tác phẩm văn học nói riêng vô cùng phong phú và không phải lúc nào cũng gắn với dụng ý nghệ thuật của người sáng tác Tác phẩm nghệ thuật chứa đựng những giấc mơ bí mật, vì vậy nó là một cấu trúc mở thu hút
sự kiếm tìm, khám phá, lí giải của người đọc
-Ý kiến của Bob Dylan bàn về tư tưởng của người nghệ sĩ và ý nghĩa thẩm mĩ của tác phẩm nghệ thuật Tác phẩm không chỉ thể hiện nhận thức, lí giải của nhà văn về hiện thực mà còn chứa đựng những giấc mơ về cuộc đời, là phương tiện để tác giả thực hiện sứ mệnh của “người dẫn đường đến xứ sở của cái đẹp.”
* Phân tích, bình luận
Giấc mơ trong TP1
Giấc mơ trong TP1
Giawcs mơ trong TP 3
- So sánh
+ Giống nhau:
+ Khác nhau: Mỗi nhà văn thể hiện giấc mơ của mình theo một lối riêng
* Mở rộng, nâng cao.
- Ý nghĩa của nhận định: Những giấc mơ bí mật được chôn giấu làm cho tác phẩm văn học có
chiều sâu vô tận, luôn luôn mới mẻ và hấp dẫn
- Trong diễn từ nhận giải Nobel, giấc mơ bí mật mà Bob đề cập còn có thể hiểu là giấc mơ được sáng tạo, được khẳng định và ghi nhận của nghệ sĩ muôn đời
Đề 2
Câu 1 (8,0 điểm)
Vì sao chúng ta lại ưu tiên tin xấu, đắm đuối với chúng, thay vì chú ý tới những điều tốt lành? Vì sao chúng ta muốn kêu ca, phàn nàn thay vì vui tươi chuyền tay nhau những tin vui, những câu chuyện đẹp?
(Bức xúc không làm ta vô can – Đặng Hoàng Giang , NXB Hội nhà văn, 2015)
Hãy đối thoại với tác giả về quan điểm gửi gắm qua những câu hỏi trên
Câu 2 (12 điểm)
“… Bắt rễ ở cuộc đời hàng ngày của con người, văn nghệ lại tạo được sự sống cho tâm hồn người Nghệ thuật mở rộng khả năng của tâm hồn, làm cho con người vui buồn nhiều hơn, yêu thương và căm hờn được nhiều hơn…”
(Tiếng nói của văn nghệ - Nguyễn Đình Thi, NXB Văn học, Hà Nội, 1997).
Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến trên? Bằng trải nghiệm văn học hãy làm rõ
- tin xấu: thông tin về những điều sai trái, tiêu cực… trong cuộc sống.
- những điều tốt lành: những người tốt việc tốt, những tấm lòng, nghĩa cử cao đẹp,
niềm hạnh phúc… trong cuộc sống
Tác giả đặt ra vấn đề: Tại sao chúng ta chỉ thích quan tâm đến những mặt tiêu
cực của cuộc sống để rồi kêu ca, phàn nàn mà không quan tâm chú ý và góp phần
lan tỏa những điều tốt đẹp?
Tại sao chúng ta chỉ thích quan tâm đến những mặt tiêu cực của cuộc sống. 2,0
- Cái ác, cái xấu, những mặt tiêu cực luôn tồn tại song song cùng với những điều tốt
đẹp Đó chính là hai mặt của cuộc sống và của mỗi con người.
Trang 3- Những tin xấu thường để lại ấn tượng mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm và
thường gây sự bức xúc mạnh mẽ, tạo ra những làn sóng dư luận trong dư luận
- Tâm lí con người dễ bị ảnh hưởng bởi số đông, dẫn đến trạng thái bức xúc
thường lan truyền một cách chóng mặt
- Bức xúc cũng là một trong những cách để đấu tranh với cái xấu, cái ác, với
những điều tiêu cực trong cuộc sống Hơn nữa, khi tỏ ra bức xúc ta thường có
được cảm giác ưu việt về mặt đạo đức, và tự hài lòng vì thấy mình tốt đẹp hơn
Tại sao chúng ta cần quan tâm chú ý và góp phần lan tỏa những điều tốt đẹp. 4,0
- Những vấn đề tiêu cực là một phần của cuộc sống nhưng không phải là tất cả,
cuộc sống còn có rất nhiều những điều tốt lành
- Việc thường xuyên tỏ ra bức xúc rồi kêu ca, phàn nàn trước những tin xấu
nhiều lúc chỉ là một cách để trấn an bản thân khi không đủ dũng cảm để đấu
tranh trực diện, bằng những hành động thiết thực với những điều sai trái
- Nếu ưu tiên những tin xấu không đúng mức, nó chẳng những không làm xã
hội tốt lên mà đôi khi còn lan truyền những điều xấu một cách ồn ào, vô bổ, tạo
nên cái nhìn bi quan, tiêu cực trước cuộc đời
- Việc hướng sự chú ý vào những điều tốt lành, giúp lan truyền những tấm
gương tốt, những nghĩa cử cao đẹp… có thể góp phần khiến cuộc sống dần trở
nên tốt đẹp hơn, giúp chúng ta sống một cách tích cực, lạc quan
- Cần có cách nhìn đúng đắn để thấy rằng các ác, cái xấu, những mặt tiêu cực
có thể đang hiện hữu, lan rộng, nhưng đó chỉ là nhìn bên ngoài bề mặt, còn thực
chất những điều tốt đẹp luôn được nhân loại trân trọng và gìn giữ
- Không nên ưu tiên tin xấu mà hãy chú ý hơn đền những điều tốt lành, giúp
lan tỏa những điều tốt đẹp
- Hãy dũng cảm hành động để làm hết những gì có thể làm trước những sai
trái trong xã hội thay vì chỉ than vãn và bức xúc…
Câu 2 (12,0 điểm)
I Yêu cầu về kĩ năng
- Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học: hiểu và giải quyết một vấn đề lí luận về đặc trưng, chức năng của văn học; chứng minh qua một bài thơ cụ thể (có những cảm nhận, đánh giá mang màu sắc cá nhân)
- Bài viết có bố cục rõ ràng, hệ thống luận điểm, luận cứ thuyết phục
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu Hành văn trôi chảy, linh hoạt, có chất văn chương
- Trình bày sạch sẽ, khoa học
II Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau, song cần đảm bảo những nội dung cơ bản sau:
iểm
,0đ
- Bắt rễ ở cuộc đời hàng ngày của con người: văn học bắt nguồn từ hiện
thực cuộc sống
Trang 4- văn nghệ lại tạo được sự sống cho tâm hồn người,mở rộng khả năng của tâm hồn: văn nghệ giúp con người sống phong phú hơn, tự hoàn thiện nhân cách,
tâm hồn mình
- vui buồn, yêu thương, căm hờn: là những trạng thái cảm xúc, thể hiện sự
nhạy cảm, những rung động mãnh liệt, sâu xa của con người Tác phẩm văn học vừa
là kết tinh tâm hồn của người sáng tác, vừa là sợi dây truyền cho người đọc sự sống,
cảm xúc mà nghệ sĩ mang trong lòng
Nhận định khẳng định vai trò, chức năng to lớn của văn học trong việc hình thành và bồi dắp tâm hồn, tình cảm, nhân cách cho con người
I
- Văn học bắt nguồn từ hiện thực đời sống nhưng không bao giờ là sự sao chép nguyên si, sơ cứng Hiện thực đời sống được phản ánh trong tác phẩm được
sàng lọc qua lăng kính chủ quan và sự sáng tạo của người nghệ sĩ vì thế mà trở nên
ám ảnh, khơi gợi ở người đọc những rung cảm sâu xa, mãnh liệt
- Chức năng giáo dục là một trong những chức năng căn bản của văn học
Giá trị giáo dục của văn học trước hết biểu hiện ở khả năng đem đến cho con
người những bài học quý giá về lẽ sống, tư tưởng, tình cảm Văn học giúp con
người biết yêu, ghét đúng đắn, làm cho tâm hồn con người trở nên lành mạnh,
trong sáng, cao thượng hơn
- Đặc trưng giáo dục của văn học hoàn toàn khác với những nguyên tắc áp đặt của luật pháp hay những lời giáo huấn trực tiếp trong những bài giảng đạo đức,
bởi văn học giáo dục con người bằng con đường từ cảm xúc tới nhận thức, bằng
cái thật, cái đúng, cái đẹp của những hình tượng sinh động đầy sức thuyết phục
- Vai trò, chức năng của văn học chỉ được thực hiện khi có được sợi dây đồng cảm kì diệu giữa người nghệ sĩ với bạn đọc Khi ấy, tác phẩm văn học sẽ khơi dậy ở bạn
đọc vui buồn nhiều hơn, yêu thương và căm hờn được nhiều hơn , sẽ bồi đắp và làm
giàu có cho tâm hồn con người
I
II
Phân tích, chứng minh : Ít nhất hai tác phẩm
1
Giới thiệu về Một số TP
2
Các tác phẩm đã “bắt rễ ở cuộc đời”:
3
.
Các Tác phẩm làm cho con người “vui buồn nhiều hơn, yêu thương”
nhiều hơn:
d
.
Các Tác phẩm làm cho con người “căm hờn” nhiều hơn:
I
V
Đánh giá,
Vì thế mà thi phẩm đã khơi dậy được sự đồng cảm sâu xa trong lòng người đọc, góp phần bồi đắp cho tâm hồn con người những tình cảm chân, thiện, mĩ
Trang 5- Bài học với người sáng tạo: Muốn “viết nhân đạo” phải “sống nhân đạo”
Người nghệ sĩ phải sống sâu sắc với đời, với người, phải có trách nhiệm với việc cầm bút của mình Thông qua tác phẩm, tác giả phải gửi được những thông điệp mang giá trị nhân văn sâu sắc, như vậy tác phẩm mới có sức sống trường tồn trong lòng người đọc
- Bài học với người tiếp nhận: Với người đọc, phải đồng cảm, tri âm với tác giả thông qua tác phẩm Có như vậy tâm hồn người đọc mới được bồi đắp, trở nên giàu có và tràn đầy niềm tin yêu với cuộc sống