TRONG NUÕC auôc TẼ 10 sụ KIỆN THÊ GIÓI Nôi BẬT NĂM 2021 (Theo bình chọn của Tạp chi Kiểm tra) 1 Đại dịch Covid 19 tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho thế giới vói các biến chủng mói Tính đến cuối tháng[.]
Trang 110 sụ KIỆN THÊ GIÓI Nôi BẬT NĂM 2021
(Theo bình chọn của Tạp chi Kiểm tra)
1 Đại dịch Covid-19 tiếp tục gây tổn thất
nặng nề cho thế giới vói các biến chủng mói
Tính đến cuối tháng 12-2021, sau 2 năm
dịch bệnh xuất hiện, tổng số ca mắc Covid-
19 trên toàn cầu chạm ngưỡng gần 280 triệu,
số tử vong xấp xỉ 5,4 triệu người Dịch bệnh
không chỉ tàn phá các nước nghèo mà còn
khiến những nước phát triển có hệ thống y tế
hàng đầu bị tổn thương nghiêm trọng Trong
bối cảnh đó, nhiều loại vaccine phòng
Covid-19 và thuốc kháng virus được các
nước phát triển thành công, có hiệu quả tốt
Tính đến giữa tháng 12-2021, toàn thế giới
đã tiêm 8,55 tỷ liều vaccine phòng Covid-19,
với khoảng 56,4% dân số thế giới được tiêm
ít nhất 1 mũi vaccine, trong đó hơn 44% tiêm
đủ liều
2 Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình
Dương tiếp tục là tâm điếm của các hoạt
động ngoại giao quốc tế, trở thành khu
vực có vai trò chiến lược đối với các nước
lởn, kéo theo những cơ cấu an ninh mới ra
đời và các mối liên kết cũ được củng cố.
Bên cạnh thể hiện mối quan tâm chung
của cộng đồng quốc tế trước yêu cầu khách
quan về bảo đảm sự an toàn, an ninh, ổn định
và tuân thủ luật pháp quốc tế tại khu vực đặc
biệt quan trọng về kinh tế - thương mại toàn
cầu này, còn là sự cạnh tranh giữa phương
Tây và Trung Quốc nói chung, giữa Mỹ và
Trung Quốc nói riêng tiếp tục leo thang trên
ba lĩnh vực kinh tế, quân sự và an ninh quốc
gia Trong bối cảnh ảnh hưởng của Trung
Quốc ngày càng tăng, trong năm cầm quyền
đầu, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden
tiếp tục coi khu vực này là ưu tiên cao trong
tổng thể chính sách đối ngoại, thông qua thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược Ấn Độ Dương
- Thái Bình Dương tự do và rộng mở cùng với các đồng minh và đối tác, trước hết bằng tăng cường phối họp với nhóm Bộ Tứ (gồm
Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia), liên minh AUKUS (Mỹ, Anh và Australia), ASEAN, cũng như NATO và nhiều nước châu Âu
3 Giữa bộn bề thách thức, ASEAN khẳng định vững chắc vị thế.
Trong bổi cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt giữa các cường quốc bên ngoài, các nước thành viên phải tập trung nỗ lực kiểm soát đại dịch trong nước và phục hồi kinh tế, việc Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tiếp tục thúc đẩy Tầm nhìn Cộng đồng, duy trì và củng cố vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực xuyên suốt năm
2021 thực sự là thành tích đáng được ghi nhận, nhất là trong triển khai những sáng kiến và chương trình phòng chống Covid-19, phục hồi kinh tế, chuyển đổi số và phát triển bền vững Nhiều chương trình, sáng kiến trong số đó được khởi xướng từ năm Chủ tịch ASEAN 2020 của Việt Nam như Quỳ ứng phó Covid-19, Kho dự phòng vật tư y tế, Khung phục hồi tổng thể và Khung thỏa thuận hành lang đi lại ASEAN và các đối tác cũng đạt được nhiều thỏa thuận về thúc đẩy hợp tác ứng phó với Covid-19, khôi phục kinh tế và xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau 2025
Ón định khu vực cũng là một trọng tâm được ASEAN đặc biệt quan tâm, tìm kiếm giải pháp và đạt một số kết quả, khẳng định
cDCuâ/ì/ cỵi/tânv
ỉễân-Tạp chí Kiểm tra - Sô 1-2022 89
Trang 2vai trò trung tâm trong khu vực Tuyên bố
Chủ tịch Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ
38 và 39 thể hiện rõ quan ngại của khu vực
về những hành động đon phương và sự cố
nghiêm trọng trên biển Đông; tái khẳng định
sự cần thiết phải tăng cường xây dựng lòng
tin và tin cậy lẫn nhau, kiềm chế những hành
động làm phức tạp tình hình; duy trì hòa
bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng
hải, hàng không ở biển Đông Trước khủng
hoảng chính trị tại Myanmar sau cuộc đảo
chính của quân đội nước này (tháng 2-2021),
ASEAN đạt được đồng thuận 5 điểm, cử đặc
phái viên của Chủ tịch ASEAN làm trung
gian thúc đẩy tiến trình đối thoại và cung cấp
hỗ trợ nhân đạo cho người dân Myanmar
4 Đăng Cộng sản Trung Quốc thông qua
nghị quyết quan trọng về lịch sử hoạt động.
Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung
ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC)
khóa 19 diễn ra tại thủ đô Bắc Kinh tháng
11 -2021 thông qua Nghị quyết bước ngoặt
về những thành tựu nổi bật và kinh nghiệm
lịch sử trong 100 năm nồ lực của CPC Đây
là nghị quyết thứ ba về lịch sử đảng được
thông qua trong quá trình 100 năm thành
lập và hoạt động của Đảng Cộng sản Trung
Quốc Theo các nhà phân tích, nghị quyết
nói trên đúc kết kinh nghiệm lịch sử và vạch
ra con đường cho tương lai sắp tới của
Trung Quốc
5 Kinh tế thế giới phục hồi nhưng vẫn
chưa ổn định, thiếu bền vững
Không chỉ thoát khỏi bóng đen suy thoái,
kinh tế thế giới trong năm 2021 phục hồi
nhanh hơn kỳ vọng và lấy lại đà tăng trưởng,
bất chấp diễn biến phức tạp của dịch Covid-19
cùng cuộc khủng hoảng năng lượng và tình
trạng đứt gãy chuồi cung ứng, đặc biệt là linh
kiện bán dẫn, đẩy lạm phát tại nhiều nước
tăng cao kỷ lục trong vài thập niên trở lại đây
Cùng với hiệu quả từ các gói kích thích kinh
tế khổng lồ, việc nhiều nước dần kiểm soát dịch bệnh nhờ triển khai tiêm vaccine phòng Covid-19 đại trà, cũng như sớm điều chỉnh chính sách chống dịch phù hợp để mở cửa trở lại nền kinh tế, đã tạo lực đấy giúp nền kinh
tế thế giới lấy được đà tăng trưởng Các thể chế tài chính đều cho rằng kinh tế thế giới năm 2021 tăng trưởng ở mức 5-6%, thương mại toàn cầu tăng trưởng 10,7%
6 Vụ bạo loạn tại trụ sở Quốc hội Mỹ gây chấn động thế giói, thế hiện sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Mỹ sau cuộc bầu cử ngày 3/11/2020.
Ngày 6/1/2021, một số người úng hộ Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã xông vào Điện Capitol (Trụ sở Quốc hội Mỹ) tại thủ đô Washington, sau khi ông này kêu gọi những người ủng hộ mình tuần hành đến đây
để gây áp lực nhằm lật ngược kết quả cuộc bầu cử Họ chiếm giữ tòa nhà trong vài giờ, lục soát các văn phòng, buộc các nhà lập pháp phải hoãn các cuộc họp xác nhận kết quả phiếu bầu đại cử tri Với 5 người chết, tình trạng hồn loạn xảy ra tại địa điểm biểu tượng của nền dân chủ Mỹ khiến thế giới bàng hoàng, về thực chất, đây là hệ quả từ những tranh cãi dai dẳng và cuộc chiến pháp lý sau cuộc bầu cử tổng thống căng thẳng và bất thường nhất trong lịch sử Mỹ với phần thắng đầy kịch tính thuộc về ông Joe Biden Vụ bạo loạn khoét sâu thêm chia rẽ, bất đồng phe phái trên chính trường và xã hội Mỹ, tác động xấu đến hiệu quả hoạt động chương trình nghị sự của chính quyền Tổng thống Biden
7 Taliban giành quyền kiểm soát Afghanistan sau khi Mỹ và đồng minh rút quân, đặt ra nhiều cục diện mói tại Tây Nam Á.
Ngày 31/8/2021, Mỹ hoàn thành kế hoạch rút toàn bộ lực lượng quân đội khỏi
<ĐCuân/ cYl/úừn/ &>ấh'
90 Tạp chí Kiểm tra - Sô 1-2022
Trang 3Afghanistan, kết thúc sự có mặt từ 20 năm
nay tại quốc gia Tây Nam Á này, sau khi
Tổng thống Joe Biden ra lệnh chấm dứt cuộc
chiến tranh kéo dài nhất trong lịch sử nước
Mỹ với chi phí hơn 2.000 tỷ USD, 2.355 lính
Mỹ thiệt mạng Trước đó, từ tháng 5-2021,
phe Taliban đã phát động cuộc tổng tấn công
vào các khu vực do chính quyền được Mỹ
hậu thuẫn ở Cabul kiểm soát và nhanh chóng
mở rộng sự thống trị, sau khi Washington ra
lệnh rút quân và tuyên bố không can thiệp
vào nội chiến ở Afghanistan Trước sự hồn
loạn và viễn cảnh đen tổi, nhiều người
Afghanistan tìm mọi cách rời khỏi đất nước
Trong những ngày cuối cùng, Mỳ và liên
quân đã di tản được 123.000 dân thường
Afghanistan Sau khi kiểm soát hoàn toàn
đất nước và lập ra chính phủ mới, với các
chính sách cực đoan hà khắc của mình, phe
Taliban tạo ra cục diện tiềm ẩn nhiều căng
thẳng mới ở Tây Nam Á Hiện bị cô lập về
nhiều mặt với thế giới, với nền kinh tế bị
chiến tranh tàn phá, khiến cộng đồng quốc tế
lo ngại về nguy cơ xảy ra khủng hoảng nhân
đạo tại đây
8, Bà A.Merkel rời chính trường, sau
16 năm liên tục giữ cưong vị Thủ tướng Đức.
Kỷ nguyên Angela Merkel kết thúc vào
ngày 8/12/2021 khi nữ thủ tướng 67 tuổi
được ví như “tượng đài” của nước Đức này
chính thức rời nhiệm sở sau 16 năm cầm
quyền Trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của
Đức vào ngày 22/11/2005, bằng những kết
quả nổi trội trong hoạt động của mình, bà
được ghi nhận là người đã nâng cao tiềm lực
kinh tế, sức cạnh tranh, danh tiếng và ảnh
hưởng của nước Đức trên thế giới, nồ lực
cùng nhau xây dựng một Liên minh châu Âu
vững chắc, “tháo ngòi nổ” hàng loạt cuộc
khủng hoảng trong nước và quốc tế, trở
thành hình mẫu của người phụ nữ năng động
và bình đẳng giới
9 Hội nghị COP 26 bế mạc với thỏa thuận lịch sử về ứng phó biến đổi khí hậu.
Tại Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) diễn ra tại Glasgow, Scotland (Vương quốc Anh) từ 31/10 đến 14/11/2021, tất cả 197 quốc gia tham gia Công ước nhất trí thông qua Hiệp ước khí hậu Glasgow (Glasgow Climate Pact) với việc tái khẳng định duy trì mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở ngưỡng 1,5 độ
c theo Hiệp định Paris Mục tiêu này đòi hỏi phải cắt giảm lớn lượng khí thải CO2 một cách nhanh chóng và bền vừng, bao gồm giảm 45% lượng phát thải CO2 vào năm
2030 so với mức năm 2010 và về 0 vào khoảng giữa thế kỷ, cũng như giảm sâu phát thải các khí nhà kính khác
10 Olympic Tokyo 2020 diễn ra thành công, là chiến thắng của thể thao trước đại dịch.
Là kỳ Thế vận hội mùa hè kỳ lạ nhất trong lịch sử sự kiện thề thao lớn nhất hành tinh này, mặc dù bị hoãn 1 năm do đại dịch Covid-19, nhưng Thế vận hội lần thứ 32 - Olympic Tokyo 2020 vẫn giữ nguyên tên, diễn ra từ 23-7 đến 8/8/2021, kết thúc thành công với lễ bế mạc đầy ấn tượng Được tổ chức trong hoàn cảnh đặc biệt, với những quyết định đặc biệt, Olympic Tokyo trở thành một kỳ thế vận hội hiếm có Gần 11.000 vận động viên của 205 quốc gia và vùng lãnh thổ vượt qua nồi sợ hãi về nguy cơ dịch bệnh để tham gia tranh tài ở 33 bộ môn Vượt lên tất cả, dù phải thi đấu không có người xem cổ vũ, các vận động viên vẫn thi đấu rất thành công với hàng loạt kỷ lục thế giới mới được thiết lập Đoàn Thể thao Mỹ dẫn đầu với 113 huy chương, trong đó có 39 huy chương vàng Tiếp đó, Paralympic Tokyo
2020 dành cho người khuyết tật từ ngày 24/8 đến 5/9/2021 cũng diễn ra thành công □
MINH vũ
<DCuatt/ c)'lĂány ỉèấ/v
Tạp chí Kiểm tra - Sô 1-2022 91