4 điểm Khi học bài 8 "Chủ nghĩa xã hội", bạn D cho rằng, nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội nhất thiết phải qua chế độ tư bản chủ nghĩa vì chỉ có qua chế độ tư bản chủ nghĩa thì mới có đầy
Trang 1UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề thi có 01 trang)
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2018 – 2019
Môn thi: GDCD - Lớp 11 Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (4 điểm)
Anh A đi xe máy trên đường hoàn toàn đúng luật giao thông Anh B đi phía sau vô tình va phải Anh A quay lại nhìn thấy anh B bị ngã xuống đường và bị sây sát nhẹ Anh A biết rằng mình không vi phạm luật giao thông nên lẳng lặng cho xe tiếp tục đi, không giúp anh B đứng dậy và sơ cứu các vết thương
a) Em nhận xét gì về cách ứng xử của anh A?
b) Phân biệt đạo đức với pháp luật trong sự điều chỉnh hành vi của con người Cho ví dụ?
c) Vẽ sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật?
Câu 2 (3 điểm)
Năm nay vải được mùa, bác D thu hoạch vườn vải được 1.200kg Bác dành 100kg để ăn và biếu họ hàng, số còn lại bác D đem ra chợ bán lấy tiền và sắm được một ti vi mới Hãy cho biết:
a) Số vải nhà bác D có bao nhiêu kilogam là hàng hóa? Vì sao?
b) Trường hợp này, tiền tệ thực hiện chức năng nào? Nêu rõ nội dung.
c) Để nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa của mình, bác D cần phải làm gì?
Câu 3 (4 điểm)
Có ý kiến cho rằng, một quốc gia không giàu về tài nguyên thiên nhiên nhưng vẫn có thể trở thành một cường quốc kinh tế nếu ở đó sức lao động có chất lượng cao Một xã hội muốn có nhiều của cải vật chất phải thường xuyên chăm lo phát triển nguồn lực con người
a) Em có đồng ý với ý kiến trên không? Giải thích?
b) Em hiểu thế nào về chủ trương coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu?
Câu 4 (4 điểm)
Khi học bài 8 "Chủ nghĩa xã hội", bạn D cho rằng, nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội nhất thiết phải qua chế độ tư bản chủ nghĩa vì chỉ có qua chế độ tư bản chủ nghĩa thì mới có đầy đủ cơ sở vật chất để xây dựng chủ nghĩa xã hội.
a) Theo em nước ta có cần phát triển qua chế độ tư bản chủ nghĩa không? Vì sao?
b) Tại sao Đảng ta lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa?
Câu 5 (5 điểm)
Trong một cuộc tranh luận giữa M và H:
- M: Học xong THPT tớ sẽ đi học đại học, cao học Khi có bằng cấp cao các doanh nghiệp sẽ tìm đến tớ và nhà nước sẽ bố trí việc làm nên không lo thất nghiệp.
- H: Ở các nước phát triển thì mới có việc tìm người, còn nước ta hiện nay càng học cao càng thất nghiệp, học nhiều làm gì Việc làm là do mình tạo ra, Nhà nước không thể giải quyết được vấn đề thất
nghiệp và thiếu công ăn việc làm.
a) Em có tán thành ý kiến của H không? Vì sao?
b) Trình bày thực trạng, mục tiêu và phương hướng của chính sách giải quyết việc làm?
c) Trách nhiệm của em trong vấn đề này như thế nào?
HẾT
Trang 2-Họ và tên thí sinh : Số báo danh
UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2018 – 2019
Môn thi: GDCD - Lớp 9
Câu 1 Anh A đi xe máy trên đường hoàn toàn đúng luật giao thông Anh B đi phía sau vô
tình va phải Anh A quay lại nhìn thấy anh B bị ngã xuống đường và bị sây sát
nhẹ Anh A biết rằng mình không vi phạm luật giao thông nên lẳng lặng cho xe
tiếp tục đi, không giúp anh B đứng dậy và sơ cứu các vết thương
4.0
a) Em nhận xét gì về cách ứng xử của anh A?
Hành vi của anh A là vi phạm đạo đức 0.5
b) Phân biệt đạo đức với pháp luật trong sự điều chỉnh hành vi của con người Cho
ví dụ?
* Giống nhau: đạo đức và pháp luật cùng điều chỉnh hành vi của con người hướng
theo những quy tắc chuẩn mực chung
* Khác nhau:
- Sự điều chỉnh hành vi của pháp luật mang tính bắt buộc, cưỡng chế Đó là sự điều
chỉnh thông qua những yêu cầu tối thiểu, được quy định thành văn bản của Nhà nước,
buộc các cá nhân và tổ chức phải tuân theo để đảm bảo lợi ích chung cho xã hội, nếu
không thực hiện sẽ phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước
- Sự điều chỉnh hành vi của đạo đức mang tính tự nguyện, tự giác tuân theo những
chuẩn mực của xã hội và thường là những yêu cầu cao của xã hội đối với con người,
nếu không thực hiện sẽ bị dư luận xã hội lên án
* HS nêu:
Một ví dụ về sự điều chỉnh hành vi của đạo đức
Một ví dụ về sự điều chỉnh hành vi của pháp luật.
0.5 1.0
1.0
0.25 0.25
c) Vẽ sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật?
Sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật (vẽ đúng, hoặc vẽ hình thức khác nhưng
thể hiện đúng mối quan hệ đều được điểm)
Đạo đức
Pháp luật
0.5
Câu 2 Năm nay vải được mùa, bác D thu hoạch vườn vải được 1.200kg Bác dành 100kg
để ăn và biếu họ hàng, số còn lại bác D đem ra chợ bán lấy tiền và sắm được một
ti vi mới
3.0
a) Số vải nhà bác D có bao nhiêu kg là hàng hóa? Vì sao?
- Số vải nhà bác D có 1.100 kg là hàng hóa
Trang 3+ Là sản phẩm của lao động
+ Thỏa mãn một nhu cầu nào đó của con người
+ Được đem ra trao đổi, mua bán.
=> Còn 100kg bác để ăn và biếu họ hàng không phải là hàng hóa vì không có đầy đủ 3
điều kiện trên (thiếu điều kiện trao đổi mua bán).
0.25 0.25 0.25 0.25
b) Trường hợp này, tiền tệ thực hiện chức năng nào? Nêu rõ nội dung.
- Chức năng phương tiện lưu thông.
Vì: Trường hợp này tiền là môi giới trong quá trình trao đổi hàng hóa theo công thức: H-T-H
(trong đó H-T là quá trình bán và T-H là quá trình mua) Người ta bán hàng hóa lấy tiền rồi
dùng tiền mua hàng hóa mình cần.
0.5 0.5
c) Để nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa của mình, Bác D cần phải làm gì?
- Áp dụng KHKT để tăng năng xuất, nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm, mở
rộng thị trường (HS chỉ ra biện pháp khác nếu đúng vẫn cho điểm tương đương)
0.5
Câu 3 Có ý kiến cho rằng, một quốc gia không giàu về tài nguyên thiên nhiên nhưng vẫn
có thể trở thành một cường quốc kinh tế nếu ở đó sức lao động có chất lượng cao.
Một xã hội muốn có nhiều của cải vật chất phải thường xuyên chăm lo phát triển
nguồn lực con người
4.0
a) Em có đồng ý với ý kiến trên không? Giải thích?
- Đồng ý
- Giải thích: + Nhấn mạnh vai trò của sức lao động
(Gợi ý: Để phát triển kinh tế cần nhiều yếu tố như: sức lao động, vị trí địa lí, tài
nguyên thiên nhiên, chính sách của nhà nước Trong đó, sức lao động là quan trọng
nhất Vì, sức lao động mang tính sáng tạo nên nó là nguồn lực không cạn kiệt Ngoài
ra, xét về thực chất, trình độ phát triển của tư liệu sản xuất là sự biểu hiện của trình độ
sức lao động)
+ Để có nguồn lực con người có chất lượng cao thì cần phải quan tâm đầu
tư cho giáo dục đào tạo.
0.5 0.5
0.5
b) Em hiểu thế nào về chủ trương coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu?
- Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu bởi vì: Giáo dục và đào tạo có vai trò quan
trọng trong việc giữ gìn, phát triển và truyền bá văn minh nhân loại, là một trong những
động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều
kiện để phát huy nguồn lực con người
- Giáo dục và đào tạo có ba nhiệm vụ:
+ Nâng cao dân trí: Đây là nhiệm vụ hàng đầu, quyết định đến sự thành bại của đất
nước trong điều kiện hiện nay dân trí thấp tức là tụt hậu
+ Đào tạo nhân lực: Nhiệm vụ này rất quan trọng tạo ra đội ngũ người lao động,
chuyên gia, nhà quản lý giỏi Đội ngũ này góp phần trực tiếp làm tăng năng suất lao
động xã hội, tạo ra bước chuyển về mọi mặt.
+ Bồi dưỡng nhân tài: Đây là nhiệm vụ phải chú ý thường xuyên, đất nước phải có
nhiều những nhân tài và chuyên gia giỏi thì mới giành được những thành tựu trên các
lĩnh vực mũi nhọn, mới có khả năng đuổi kịp các nước văn minh, nhân tài nào cũng
phải được giáo dục đào tạo thì mới thành tài được.
1.0
0.5 0.5 0.5
Câu 4 Khi học về bài chủ nghĩa xã hội, bạn D cho rằng, nước ta không nên đi thẳng lên
chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ Tư bản chủ nghĩa, ngược lại trước khi đi lên Chủ
nghĩa xã hội cần phải phát triển chủ nghĩa Tư bản thì mới có cơ sở vật chất để xây
dựng chủ nghĩa xã hội.
4.0
a) Theo em nước ta có cần phát triển qua chế độ tư bản chủ nghĩa không? Vì sao?
Khẳng định: Không
- Vì bản chất của chế độ tư bản chủ nghĩa vẫn là chế độ bóc lột như các chế độ trước
đó, nhưng trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, ta vẫn phải kế thừa, học hỏi
những mặt tiến bộ của chủ nghĩa tư bản về trình độ quản lí, sự phát triển của khoa học
kĩ thuật, công nghệ… để từ đó tạo tiền đề xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã
hội.
0.25 0.75
Trang 4b) Tại sao Đảng ta lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư
bản chủ nghĩa?
- Nêu được hình thức quá độ lên CNXH ở nước ta là quá độ gián tiếp
- Đây là sự lựa chọn đúng đắn vì: chỉ có đi lên CNXH thì đất nước mới thực sự độc
lập; mới xóa bỏ được áp bức, bóc lột; xã hội mới có cuộc sống ấm no, tự do và hạnh
phúc; mọi người mới có điều kiện phát triển toàn diện.
- Đảng ta khẳng định:
+ Quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa về cơ bản là “bỏ qua
việc xác lập vị trí thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng tư bản chủ
nghĩa, nhưng tiếp thu, kế thừa những thành tựu mà nhân loại đã đạt được dưới chế độ
tư bản chủ nghĩa, đặc biệt về khoa học và công nghệ, để phát triển nhanh lực lượng sản
xuất, xây dựng nền kinh tế hiện đại tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.
+ Bỏ qua việc xác lập vị trí chi phối của quan hệ sản xuất TBCN trong nền sản xuất xã
hội đang vận động đi lên CNXH, cũng có nghĩa ở đó còn tồn tại ở mức độ nhất định
các quan hệ sản xuất tư bản và tiền tư bản, chúng vận động và tác động đến sự phát
triển của nền kinh tế - xã hội đang định hướng đi lên CNXH Chính vì vậy, trong thực
tiễn cần có những chính sách để các quan hệ này vận động, đóng góp vào sự tăng
trưởng chung, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực của chúng.
0.5 0.5
1.0
1.0
Câu 5 Trong một cuộc tranh luận giữa M và H:
- M: Học xong THPT tớ sẽ đi học đại học, cao học Khi có bằng cấp cao các doanh
nghiệp sẽ tìm đến tớ và nhà nước sẽ bố trí việc làm nên không lo thất nghiệp.
- H: Ở các nước phát triển thì mới có việc đi tìm người, còn nước ta hiện nay càng
học cao càng thất nghiệp, học nhiều làm gì Việc làm là do mình tạo ra, Nhà nước
không thể giải quyết được vấn đề thất nghiệp và thiếu công ăn việc làm.
5.0
a) Em có tán thành ý kiến của H không? Vì sao?
Khẳng định: không tán thành với ý kiến trên và nêu được quan điểm của mình 0.5
b) Trình bày thực trạng, mục tiêu và phương hướng của chính sách giải quyết việc
làm?
- Thực trạng: Tình trạng thiếu việc làm ở nước ta vẫn là vấn đề bức xúc ở cả nông thôn
và thành thị.
- Mục tiêu: tập trung sức giải quyết việc làm ở cả nông thôn và thành thị, phát triển
nguồn nhân lực, mở rộng thị trường lao động, giảm tỉ lệ thất nghiệp và tăng tỉ lệ người
lao động đã qua đào tạo nghề
- Phương hướng:
+ Thúc đẩy phát triển sản xuất dịch vụ
+ Khuyến khích làm giàu theo pháp luật, tự do hành nghề, khôi phục và phát triển các
ngành nghề truyền thống, đẩy mạnh phong trào lập nghiệp của thanh niên.
+ Đẩy mạnh xuất khẩu lao động.
+ Sử dụng có hiệu quả nguồn vốn trong chương trình mục tiêu quốc gia để giải quyết
việc làm.
0.5 1.0
0.5 0.5
0.5 0.5
c) Trách nhiệm của em trong vấn đề này như thế nào?
- Chấp hành chính sách giải quyết việc làm và pháp luật về lao động.
- Động viên bạn bè, người thân trong gia đình cùng thực hiện.
- Đấu tranh chống những hành vi vi phạm chính sách giải quyết việc làm.
- Có ý chí vươn lên nắm bắt khoa học công nghệ, định hướng nghề nghiệp đúng đắn,
chủ động tìm kiếm việc làm để tăng thu nhập cho bản thân và gia đình, góp phần thúc
đẩy sự phát triển chung của đất nước.
0.25 0.25 0.25 0.25