Ngày 22/9/2021, tại Phiên thảo luận chung Cấp cao Khóa họp 76 Đại hội đồng Liên hợp quốc, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu: “Nhà nước và nhân dân Việt Nam sẽ cùng người dân t
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN ỨNG HÒA
(Đề thi gồm 01 trang)
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CÁC MÔN VĂN HÓA LỚP 9 ĐỢT 2 NĂM HỌC 2021 - 2022
ĐỀ THI MÔN: GDCD
(Thời gian làm bài: 120 phút không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (6,5 điểm)
Đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
“Hồ Hữu Hạnh quê ở Gia Canh - Định Quán - Đồng Nai, em không có hai tay ngay từ
đầu, tắm rửa… Vào lớp một, em dùng chân để viết, nhiều lần bị bút đâm vào da trầy xước, rỉ máu nhưng em luôn cố gắng và đạt học sinh giỏi Lớn hơn, em đã tự đi xe đạp đến trường bằng
cách tựa vai và trán của mình vào hai tay nắm của xe Hiện nay, Hạnh đã là sinh viên năm thứ
ba ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Lạc Hồng (Đồng Nai) và được mời vào Google làm việc”
a Những thông tin trên gợi cho em nhớ tới nội dung bài học nào em đã học trong khoảng
từ bài 4 đến bài 10 chương trình GDCD lớp 8? Em hãy trình bày nội dung bài học đó
b Em học được gì từ tấm gương Hồ Hữu Hạnh?
Câu 2 (4,5 điểm)
Tục ngữ có câu “Đói cho sạch, rách cho thơm”
a Nội dung câu tục ngữ trên là gì? Việc thực hiện lời khuyên trong câu tục ngữ dựa trên
cơ sở nào? Nếu không thực hiện có bị xử phạt không? Hình thức là gì?
b Người có hành vi trộm cắp tài sản của người khác thì có bị xử phạt không? Vì sao?
c Hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa đạo đức và pháp luật về cơ sở hình thành; tính chất, hình thức thể hiện và các phương thức bảo đảm thực hiện?
Câu 3 (6,0 điểm)
Ngày 22/9/2021, tại Phiên thảo luận chung Cấp cao Khóa họp 76 Đại hội đồng Liên hợp
quốc, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu:
“Nhà nước và nhân dân Việt Nam sẽ cùng người dân trên toàn thế giới chung nhịp đập
sẻ chia, yêu thương, hợp tác để cùng nhau sớm chiến thắng đại dịch, xây dựng một thế giới hòa bình, phát triển phồn vinh, người dân hạnh phúc Đó sẽ là chiến thắng vĩ đại của tất cả chúng ta”
a Theo em, vì sao chiến thắng đại dịch COVID-19, xây dựng thế giới hòa bình, người dân hạnh phúc lại là chiến thắng vĩ đại nhất?
b Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn coi trọng và tăng cường hợp tác Vậy hợp tác có
ý nghĩa như thế nào? Em làm gì để hợp tác với bạn bè và mọi người xung quanh?
Câu 4 (3,0 điểm)
Để mua quà sinh nhật tặng bạn, T (12 tuổi) định bán chiếc máy tính xách tay của bố mẹ vừa mua cho Bạn T cho rằng chiếc máy tính đó là của mình, mình đã lớn có thể tự quyết định bán mà không cần hỏi ý kiến của bố mẹ
a Em hãy nhận xét những suy nghĩ, ý định của T Trong trường hợp trên, bạn T có những quyền nào đối với chiếc máy tính?
b Nếu là bạn của T, em sẽ ứng xử thế nào khi biết ý định của bạn?
Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2NỘI DUNG ĐIỂM
Câu 1 (6,5 điểm)
a * Những thông tin gợi nhớ tới nội dung bài học trong khoảng từ bài 4 đến bài
10 chương trình GDCD lớp 8 là bài “Tự lập"
0,5
* Nội dung bài học “Tự lập”
-Tự lập là tự làm lấy, tự giải quyết công việc của mình, tự lo liệu, tạo dựng cho
cuộc sống của mình: Không trông chờ, dựa dẫm phụ thuộc vào người khác
-Tự lập thể hiện sự tự tin, bản lĩnh cá nhân dám đương đầu với khó khăn thử thách;
ý chí nỗ lực phấn đấu vươn lên trong học tập, trong công việc và trong cuộc sống
VD minh họa
* Biểu hiện tự lập
- Tự chăm sóc sức khỏe, vệ sinh cá nhân, tích cực tập thể dục thể thao Tự giác làm
việc nhà, việc trường, tích cực hỗ trợ, giúp đỡ mọi người xung quanh
- Tự giác học tập, tích cực nghiên cứu, tìm tòi các phương pháp học tập hiệu quả,
chủ động học hỏi mọi lúc, mọi nơi Biết sắp xếp thời gian, công việc hợp lý, khoa
học
-Quyết tâm, vượt khó, chủ động, tích cực, dám nghĩ , dám làm thực hiện những
mục tiêu, kế hoạch đề ra
-Tích cực, chủ động rèn luyện tu dưỡng đạo đức, tích lũy tri thức để tạo dựng cuộc
sống của bản thân sống có ích cho gia đình và xã hội
* Trái với tự lập:
- Lười biếng, ỷ lại, dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác, phụ thuộc vào hoàn cảnh
-Thường xuyên nhờ vả, phiền hà người khác Bị động, thiếu trách nhiệm trong công
việc
- Không biết lo toan, sắp xếp công việc của mình Làm gì cũng phải có người nhắc
nhở, hỗ trợ Chép bài, mượn đồ dùng của bạn, quay cóp khi làm bài kiểm tra
- Hèn nhác, sợ khó, sợ khổ Thiếu tự tin và không tự gây dựng cuộc sống của mình
0,5 0,5
0,5 0,25 0,25
0,25 0,25
0,25 0,25 0,25
0,25 -Người có tính tự lập thường thành công trong cuộc sống, họ xứng đáng nhận được
sự kính trọng của mọi người.(Cho ví dụ minh họa)
-Người không có tính tự lập thường thất bại trong cuộc sống, họ không nhận được
sự kính trọng của mọi người.(Cho ví dụ minh họa)
0,5 0,5
Liên hệ bản thân:
Là học sinh cần rèn tính tự lập ngay còn khi ngồi trên ghế nhà trường Luôn ủng
hộ, đồng tình, học tập và làm theo những người có tính tự lập Lên án, phê phán
những người thiếu tính tự lập Tự làm, tự giải quyết công việc của mình không cần
ai nhắc nhở Chăm học, chăm làm , có ý chí phấn đấu vươn lên, vượt khó trong học
tập, trong cuộc sống…
0,5
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN ỨNG HÒA
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CÁC MÔN VĂN HÓA LỚP 9 ĐỢT 2 NĂM HỌC 2021 - 2022
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN GDCD
Trang 3-Khâm phục và học tập tính tự lập của anh: không có tay nhưng anh đã dùng đôi
chân của mình để tự làm mọi việc ngay từ khi còn nhỏ như: tự chăm sóc bản thân,
vệ sinh cá nhân chu đáo, dùng chân tự viết Đặc biệt tự đi xe đạp đến trường bằng
vai và trán
- Học tập anh ở sự tự tin, bản lĩnh, đương đầu với khó khăn, thử thách Dù khó
khăn đến đâu anh cũng tự mình làm hết, không phụ thuộc vào cha mẹ, thầy cô, bạn
bè, không bị ràng buộc buộc bởi hoàn cảnh Anh tự lo liệu, tự giải quyết công việc
của mình
-Học tập ý chí nghị lực phi thường và niềm tin mãnh liệt vào tương lai của anh Ở
hoàn cảnh của anh nhiều người sẽ buông xuôi, bất lực, phụ thuộc trông chờ vào
người khác Còn anh dù bút đâm trầy xước, rỉ máu vẫn cố gắng, dù ngã bầm rập vì
tập đi xe đạp thì vẫn quyết tâm Dù học vi tính khó khăn thế nào thì cũng không
nản chí
-Học tập ở anh lòng tự trọng, tình yêu thương gia đình và tình yêu cuộc sống Vì
muốn sống có ích, muốn đỡ đần cha mẹ, muốn truyền cảm hứng cho những người
thiệt thòi, bất hạnh mà anh đã cố gắng và nỗ lực không mệt mỏi Thật kỳ diệu anh
đã thành công, anh đã trở thành sinh viên ngành công nghệ thông tin và được
Google mời làm việc Anh là niềm tự hào của gia đình, quê hương, đất nước
0,25
0,25
0,25
Câu 2 (4,5 điểm)
a.Nội dung câu tục ngữ “Đói cho sạch, rách cho thơm” là một lời khuyên vô
cùng quý giá với mỗi người Câu tục ngữ muốn răn dạy chúng ta phải biết giữ gìn
phẩm giá, nhân cách tốt đẹp, trong sạch dù trong bất cứ hoàn cảnh khó khăn, gian
khổ nào
Cho ví dụ
- Việc thực hiện lời khuyên trong câu tục ngữ dựa trên cơ sở đạo đức xã hội
- Trong một số trường hợp,vì đói khổ mà tham lam, tranh công, đổ lỗi, thiếu trung
thực, thiếu tự trọng, thiếu trách nhiệm…không thực hiện lời khuyên của câu tục
ngữ thì không bị cơ quan Nhà nước xử phạt
- Hình thức là: họ sẽ bị dư luận xã hội lên án, người đời cười chê, khinh miệt Họ
sẽ bị ắn rứt lương tâm, bị tòa án lương tâm xét xử
0,5
0,5 0,5 0,5
b Người có hành vi trộm cắp tài sản của người khác thì sẽ bị xử phạt theo
quy định của pháp luật
-Bởi vì đó là hành vi vi phạm pháp luật Tùy mức độ vi phạm mà sẽ chịu hình thức
xử phạt thích đáng
0,5 0,5
c So sánh giữa đạo đức và pháp luật:
Giống nhau:
- Đều hướng con người đến những việc làm tốt đẹp, đem lại lợi ích chung cho mọi
người, xây dựng xã hội văn minh, giàu đẹp.Đều giáo dục con người biết bổn phận,
trách nhiệm, những điều nên làm và không nên làm
Khác nhau:
từ kinh nghiệm, từ văn hóa trong nhân dân
Do Nhà nước ban hành
buộc
Bắt buộc chung, áp dụng cho mọi đối tượng
0,5
0,25
0,25
0,25
Trang 4Hình thức thể hiện Các câu ca dao, tục ngữ
các câu châm ngôn
Các văn bản pháp luật như
Bộ luật, Luật trong đó quy định các quyền, nghĩa
vụ của công dân…
Phương thức bảo đảm
thực hiện
Tự giác, thông qua tác động của dư luận xã hội lên án, khuyến khích, khen, chê
Nhà nước đảm bảo thực hiện thông qua tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục hoặc cưỡng chế và
xử lý các hành vi vi phạm
0,25
Câu 3 (6 điểm)
a Chiến thắng đại dịch Covid19, xây dựng thế giới hòa bình, người dân hạnh
phúc lại là chiến thắng vĩ đại nhất bởi vì:
-Đại dịch Covid19 là một cuộc chiến, một cuộc chiến không tiếng súng nhưng đầy
cam go, thách thức và hiểm nguy Trên thế giới có hàng trăm triệu ca mắc và có
hàng triệu ca tử vong Dịch bệnh đã cướp đi tính mạng, sức khỏe, tiền bạc, tự do,
hạnh phúc của con người Nó làm đảo lộn cuộc sống của toàn nhân loại Chưa bao
giờ con người lại có cảm giác giữa sự sống và cái chết mong manh đến thế!
-Để chiến thắng được đại dịch, biết bao người phải hy sinh thầm lặng nhất là những
chiến sĩ áo trắng, lực lương quân đội, công an, những người ở nơi tuyến đầu chống
dịch Họ phải chia ly giữa thời bình: Vợ phải xa chồng, con phải xa mẹ , có những
người đã ngã xuống, có những đám cưới phải hoãn lại, có những người con không
thể về nhà chịu tang và tiễn biệt cha, mẹ về cõi vĩnh hằng Họ phải làm việc với
quần áo bảo hộ kín mít, trong điều kiện thời tiết nắng nóng 39-40 độC Cuộc chiến
ấy từng ngày, từng giờ lên rất vĩ đại
-Chiến thắng đại dịch không phải là chiến thắng của một người mà đó là chiến
thắng của cả dân tộc, cộng động Đó là kết quả của truyền thống đoàn kết, tương
thân, tương ái, lá lành đùm lá rách, lá rách ít đùm là rách nhiều Đó là kết quả của
là lòng yêu nước, ý thức công dân, trách nhiệm cộng động, là ý chí kiên cường
quyết chiến quyết thắng của cả dân tộc “Ai ở đâu thì ở yên đấy”
-Trải qua bao mất mát, đau thương, bao gian lao, vất vả mới thấu hiểu được sự
bình yên Chiến thắng đại dịch sẽ đem lại tự do, hạnh phúc cho nhân dân Mọi
người được làm việc, được phát triển, trẻ em được tung tăng tới trường Xã hội ổn
định, phồn vinh, hạnh phúc Đó là mơ ước của tất cả mọi người nên đó là chiến
thắng vĩ đại nhất
0,5
0,5
0,5
0,5
b Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn coi trọng và tăng cường hợp tác
Việt Nam đã tham gia vào các tổ chức quốc tế trên thế giới ở nhiều lĩnh vực:
Thương mại, y tế, lương thực, nông nghiệp, giáo dục, khoa học… và đạt nhiều
thành tựu rực rỡ Đó là sự hợp tác đa phương góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn
diện của đất nước
-Hợp tác là cùng chung sức làm việc, giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau trong công việc, lĩnh
vực nào đó vì lợi ích chung
0,25
0,25
0,25
Trang 5VD: Dự án xây dựng cầu Nhật Tân (Cầu hữu nghị Việt-Nhật): Là một trong những
cây cầu dây văng có quy mô lớn nhất tại Đông Nam Á, bắc qua sông Hồng với tổng
chiều dài 8,91km
Ý nghĩa:
- Hợp tác quốc tế để cùng nhau giải quyết những vấn đề bức xúc mang tính toàn
cầu (bảo vệ môi trường, hạn chế sự bùng nổ dân số, khắc phục tình trạng đói nghèo,
đẩy lùi dịch bệnh hiểm nghèo ) mà không một quốc gia, một dân tộc riêng lẻ nào
có thể tự giải quyết, thì sự hợp tác quốc tế là một vấn đề quan trọng và tất yếu
- Hợp tác quốc tế để cùng nhau phát triển và tiến bộ, tiếp thu tinh hoa nhân loại làm
giàu cho Tổ quốc
- Giúp đỡ tạo điều kiện cho các nước nghèo phát triển Hợp tác sẽ giúp Việt Nam
có điều kiện giao lưu, học hỏi nền khoa học kĩ thuật tiên tiến trên thế giới, rút ngắn
khoảng cách phát triển kinh tế và đuổi kịp các nước phát triển
-Tạo điều kiện để các nước hợp tác hữu nghị, bình đẳng và thân thiện cùng có lợi,
cùng hướng đến mục tiêu hòa bình cho toàn nhân loại
0,5
0,5 0,5
0,5
Em làm gì để hợp tác với bạn bè và mọi người xung quanh:
- Luôn lắng nghe, tôn trọng ý kiến của mọi người, ủng hộ, đồng tình những ý kiến
cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả
-Tích cực giúp đỡ bạn bè và mọi người xung quanh
- Chủ động, tìm tòi, giao lưu học hỏi các bạn trong nước và trên thế giới để trao đổi
phương pháp học tập, nâng cao trình độ ngoại ngữ
- Có ý thức học tập mọi lúc, mọi nơi, khai thác triệt để các cơ hội học tập, giao lưu
Luôn giữ thái độ tích cực, cởi mở, thân thiện, hòa nhã trong các mối quan hệ
- Học tập và làm theo những người có tinh thần hợp tác, lên án, phê phán những
người có thái độ bất hợp tác …
( Tùy theo sự diện đạt của học sinh cho điểm)
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 4: ( 3 điểm)
a.*Nhận xét những suy nghĩ, ý định của T
-Suy nghĩ và ý định của T là không đúng
-Trẻ em 12 tuổi vẫn là tuổi vị thành niên nên chưa đủ tuổi để tự “giao dịch dân sự”
mà phải được cha mẹ đồng ý (cha mẹ là người đại diện theo pháp luật hợp pháp)
*Theo nội dung bài học “Quyền sở hữu tài sản và nghĩa vụ tôn trọng tài sản của
người khác” thì quyền sở hữu tài sản của công dân là quyền của công dân (chủ sở
hữu) đối với tài sản thuộc sở hữu của mình Quyền sở hữu tài sản bao gồm:
Quyền chiếm hữu là quyền trực tiếp nắm giữ, quản lý tài sản
Quyền sử dụng là quyền khai thác giá trị sử dụng của tài sản và hưởng lợi từ giá trị
sử dụng tài sản đó
Quyền định đoạt là quyền quyết định với tài sản như mua, bán, tặng,cho, để lại kế
thừa, phá hủy, vứt bỏ
Như vậy trong trường hợp của T, T còn ở tuổi vị thành niên nên chỉ có 2 quyền đối
với chiếc máy tính xách tay mà bố mẹ mua cho đó là quyền chiếm hữu và quyền
sử dụng T chưa có quyền định đoạt Tức là T là người trực tiếp nắm giữ, bảo quản,
khai thác giá trị sử dụng của chiếc máy tính để học tập T không có quyền bán, cho,
tặng chiếc máy tính
0,25 0,25
0,25
0,25 0,25 0,25
0,5
b Nếu là bạn của T em sẽ:
0,25
Trang 6- Tìm hiểu các quy định của pháp luật về quyền sở hữu tài sản đưa cho bạn đọc để
bạn biết quyền của mình đến đâu
- Kiên quyết khuyên bạn không bán máy tính mà trung thực trao đổi với bố mẹ xin
tiền tặng quà sinh nhật bạn, vì đây là việc chính đáng chắc chắn bố mẹ sẽ ủng hộ
- Giải thích cho bạn hiểu, quà tặng cốt nhất ở tấm lòng, ở tình cảm chân thành, thiện
chí của người tặng chứ không phải quá nặng về vật chất, không phù hợp với lứa
tuổi Nếu người nhận quà mà biết T phải bán cả máy tính xách tay để mua quà tặng
bạn thì chắc chắn bạn sẽ không vui
- Dạy bạn cách làm những món quà sinh nhật thật đẹp, sinh động, ý nghĩa, phù hợp
mà không quá tốn kém, phù hợp với lứa tuổi học trò
0,25
0,25 0,25