Cách thực hiện và đọc ST, n ST

Phân tích được kết quả của NST – ST Nội dung: - Để đánh giá sức khỏe thai bằng Monitoring sản khoa người ta thường áp dụng Non Stress Test và Contraction Stress Test.. Non Stress Test NS

CÁCH THỰC HIỆN VÀ ĐỌC NON STRESS

TEST-STRESS TEST ( NST – ST)

BS Lưu Thị Thanh Đào

Mục tiêu:

1 Biết được cách thực hiện NST – ST

2 Kể được chống chỉ định của ST

3 Phân tích được kết quả của NST – ST

Nội dung:

- Để đánh giá sức khỏe thai bằng Monitoring sản khoa người ta thường áp dụng Non Stress Test và Contraction Stress Test

- Test được dùng rộng rãi, đơn độc hay kết hợp với các lượng giá sức khỏe thai khác

1 Non Stress Test (NST)

Freeman và Lee và CS (1975) đã giới thiệu NST nhằm mô tả sự tăng nhịp tim thai khi có cử động thai

đánh giá sức khoẻ thai Nó dễ thực hiện hơn và kết quả dương tính giả

ít hơn Stress Test

- NST cho phép lượng giá sự toàn vẹn của hành não thai

1.1 Điều kiện:

- Chưa chuyển dạ, nghĩa là khi không có cơn co tử cung

- Không làm NST khi tuổi thai quá nhỏ (chưa có khả năng nuôi)

- Thời gian thực hiện ít nhất 20’

- Sản phụ nằm ở tư thế Fowler hơi nghiêng trái

- Tp tự ghi nhận và đánh dấu các cử động thai khi cảm nhận được

- Tp nên đi tiểu và làm sau khi ăn

1.2 Thực hiện:

- Mắc 2 đầu dò:

+ 1 đầu dò ghi nhịp tim thai

+ 1 đầu dò ghi cơn co tử cung (khi làm ST)

Một dụng cụ bấm đánh dấu cử động thai và hướng dẫn cho sản phụ cách

sử dụng hoặc sản phụ được hỏi để ghi nhận cử động thai qua việc nhấn 1 nút ký hiệu trên dãy máy Monitoring

- Chuẩn bị máy, giấy ghi và cho máy chạy trong thời gian quy định

1.3 Đánh giá kết quả:

Trước đây sự diễn giải NST dựa trên phản ứng của nhịp tim khi có

cử động thai:

(1) NST bình thường hoặc có đáp ứng khi nhịp tim thai tăng ít nhất

15 nhịp kéo dài ít nhất 15’’ theo sau 1 cử động thai, và phải có 2 lần như thế trong khoảng cách 20’

(2) NST gọi là không đáp ứng khi không có những lần tăng nhịp tim thai trong đáp ứng với cử động thai Ví dụ: được minh họa ở hình 1.1

NST có đáp ứng thường đảm bảo chắc chắn rằng không có suy thai Tùy vào tình trạng lâm sàng, thử nghiệm được lập lại mỗi 3- 4 ngày hay mỗi tuần

Một NST không đáp ứng ngay lập tức nên tiến hành một đánh giá xa hơn

về sức khỏe thai là Stress Test

Ngày nay, để có sự nhất quán và rõ ràng trong việc diễn giải kết quả, Hiệp hội Sản Phụ Khoa Canada (SOOC) Chia kết quả NST thành các tiêu chuẩn CTG sau đây:

Bình thường: trước đây gọi là đáp ứng

• Tần số tim thai cơ bản 110-150 lần/phút trong suốt 10 phút

• Biên độ dao động giữa 10 và 25 nhịp/phút

• Không nhịp giảm

• 2 nhịp tăng > 15 nhịp/phút và kéo dài > 15 giây

(Ý nghĩa rằng hiện tại tình trạng sức khỏe thai bình thường, test có giá trị đảm bảo trong thời gian 1 tuần nếu như không có bất cứ vấn đề gì xảy ra trong thời gian này)

Nghi ngờ (không điển hình):

• Nhịp tim thai 100-109 hoặc 151-170 lần/phút

• Biên độ dao động ≤ 5 nhịp/phút và kéo dài 40-80 phút

• Nhịp giảm bất định

• Không có nhịp tăng trong suốt 40 phút hoặc sau cử động thai

(Cần thực hiện thêm các test hổ trợ khác)

Bệnh lý:

• Nhịp tim thai cơ bản < 100 hoặc > 170 lần/phút

• Biên độ dao động ≥25 nhịp/phút, dài > 10 phút Nhịp hình sin

• Nhịp giảm muộn

(Chỉ định chấm dứt thai kỳ ngay trong trường hợp có NST bệnh lý).

Hiện chưa có khuyến cáo thực hiện NST thường qui cho tất cả các thai kỳ

2 Stress Test ( ST)

CST (The contraction stress test) nhằm khảo sát sự đáp ứng của nhịp tim thai với cơn co tử cung

Khi có cơn co tử cung, sự tưới máu tử cung nhau giảm, sức khỏe thai có khả năng bù cho việc giảm tưới máu từng đợt này Trong khi đó, một thai nhi bị suy không có khả năng làm được việc đó, sẽ biểu hiện những bất thường như nhịp tim thai giảm

2.1 Chống chỉ định:

2.2 Thực hiện:

- Giải thích cho Sp hiểu thử nghiệm sắp được làm

- Cử người có kinh nghiệm theo dõi trong quá trình thực hiện

- Cho Sp nằm tư thế Fowler hơi nghiêng trái

- Lực co tử cung kế được đặt trên bụng người mẹ dọc theo đầu dò ghi nhịp tim thai

- Tạo cơn co tử cung:

o Nếu cơn co tử cung đang xảy ra một cách tự nhiên thì thí nghiệm được gọi là Contraction Stress Test (CST)

Oxytocin Challenge Test (OCT), liều ban đầu là 0,5mIU/ phút và tăng gấp đôi mỗi 10 phút cho đến khi có cơn co tử cung thích hợp (Freeman, 1975), hoặc đạt liều tối đa 10mIU/phút Tiêu chuẩn stress được đạt nếu có ít nhất 3 cơn co kéo dài 40 giây trong khoảng thời gian 10 phút

được gọi là Breast Stimulating Test (BST)

* Tiêu chuẩn stress được đạt nếu có ít nhất 3 cơn co kéo dài 40 giây trong khoảng thời gian 10 phút Thời gian thực hiện 30- 45’ (nếu nghi ngờ có thể làm 60’) thời điểm tính từ khi có cơn co tử cung thích hợp

2.3 Đánh giá kết quả:

Bình thường:

• Nhịp tim thai cơ bản giữa 110 và 150 lần/phút

• Biên độ dao động 10-25 nhịp/phút

• Không có nhịp giảm

• Nhịp tăng bất định > 15 nhịp kéo dài > 15 giây

Nghi ngờ:

• Nhịp yim thai cơ bản 100-109 hay 151-170 lần/phút

• Biên độ dao động < 10 hay > 25 nhịp/phút

• Nhịp giảm bất định

• Không có nhịp tăng trong > 40 phút hoặc khi có cử động thai

Bệnh lý:

• Nhịp tim thai cỏ bản < 100 hay > 170 lần/phút

• Biên độ dao động < 5 nhịp/phút, số lần cắt ngang đường cơ bản < 5

• Không có nhịp tăng, nhịp giảm muộn hay nhịp giảm bất định

Có chỉ định chấm dứt thai kỳ ngay trong những trường hợp CST bệnh lý.

* CST bình thường cho phép kết luận rất chính xác về tình trạng khỏe mạnh của thai nhi Tỷ lệ CST âm tính giả khoảng 1/1000 thai kỳ và dương giả là 25-75%

* Nhiều nghiên cứu ghi nhận độ đặc hiệu của ST chỉ khoảng 50- 60%

Do đó nên kết hợp bệnh cảnh lâm sàng để phối hợp đánh giá

Nhịp tim thai tăng

Nhịp giảm sớm

Nhịp giảm muộn

Nhịp giảm bất định