-Biểu hiện của tụn trọng lẽ phải: chấp hành tốt mọi quy định, nội quy nơi mỡnh sống, học tập và làm việc; khụng vi phạm đạo đức và phỏp luật; biết đồng tỡnh, ủng hộ những việc làm, ý kiế
Trang 1Bài 1 Tụn trọng lẽ phải
Cõu 1 (3,5 điểm): Ca dao Việt Nam cú cõu:
"Khú mà biết lẽ, biết lời,
Biết ăn, biết ở hơn người giàu sang."
Cõu ca dao trờn núi đến phẩm chất đạo đức nào? Nờu những hiểu biết của em về phẩm chất đạo đức đú?
Học sinh phải trỡnh bày được cỏc nội dung chủ yếu sau
-Cõu ca dao trờn núi đến phẩm chất tụn trọng lẽ phải
-Vỡ nội dung của cõu ca dao trờn muốn núi đến một người sống biết phõn biệt phải trỏi, đỳng sai, biết sống phự hợp với chuẩn mực đạo đức của người Việt Nam sẽ hơn là được sống giàu
cú, sung sướng mà khụng biết được đỳng, sai, tốt, xấu Đú là một người biết tụn trọng lẽ phải
-Lẽ phải là những điều đỳng đắn, phự hợp với đạo lớ và lợi ớch chung của xó hội
-Tụn trọng lẽ phải là cụng nhận, ủng hộ, tuõn theo và bảo vệ những điều đỳng đắn; biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mỡnh theo hướng tớch cực; khụng chấp nhận và khụng làm những việc sai trỏi
-Biểu hiện của tụn trọng lẽ phải: chấp hành tốt mọi quy định, nội quy nơi mỡnh sống, học tập
và làm việc; khụng vi phạm đạo đức và phỏp luật; biết đồng tỡnh, ủng hộ những việc làm, ý kiến, quan điểm đỳng; cú thỏi độ phờ phỏn những quan điểm, việc làm sai
-Biểu hiện trỏi với tụn trọng lẽ phải: Vi phạm nội quy, quy định nơi mỡnh sống, học tập cụng tỏc; vi phạm chuẩn mực đạo đức, phỏp luật; xuyờn tạc, búp mộo sự thật; bao che, làm theo cỏi sai, cỏi xấu
-í nghĩa của tụn trọng lẽ phải: Giỳp con người cú cỏch cư xử phự hợp; sẽ được mọi người yờu quý, kớnh trọng; gúp phần xõy dựng cỏc mối quan hệ xó hội lành mạnh, tốt đẹp; gúp phần thỳc đẩy xó hội ổn định phỏt triển
-Để trở thành người biết tụn trọng lẽ phải, mỗi người phải biết suy nghĩ và hành động theo
lẽ phải; cú ý thức tụn trọng lẽ phải và ủng hộ những người làm theo lẽ phải; khụng đồng tỡnh, ủng hộ những hành vi làm trỏi lẽ phải, làm trỏi đạo lớ của dõn tộc
Cõu 2 (3 điểm)
An 15 tuổi đi xe máy phân khối lớn Do phóng nhanh, vư ợt ẩu An đã đâm vào bác
Ba đi ngư ợ c chiều làm bác Ba bị thư ơ ng Hoảng sợ An phóng xe bỏ chạy bất chấp
đèn đỏ Như ng một chiến sĩ cảnh sát giao thông đã đuổi kịp và giữ An lại
Em hãy: a, Nhận xét hành vi của An
b, Chỉ ra các vi phạm của An
c, Cho biết trách nhiệm của An, bố mẹ An?
d, Từ đó, cho biết vì sao pháp luật phải có những qui định về trật tự an toàn giao
- Đi sai phần đường qui định
- Đi xe với tốc độ không đúng qui định
c, * Trách nhiệm của An:
+ Xin lỗi bác Ba và cùng bác tới bệnh viện
Trang 2+ Báo cho bố mẹ biết để chăm sóc, bồi thờng sức khoẻ cho bác Ba
* Trách nhiệm của bố mẹ An:
Phải chịu sử phạt hành chính về hành vi của con mình trước cơ quan pháp luật Đồng thời có
trách nhiệm giáo dục An thực hiện đúng qui định của pháp luật khi tham gia giao thông
d, Pháp luật phải có những qui định về trật tự an toàn giao thông là nhằm mục đích bảo đảm
an toàn cho người và phương tiện khi lưu thông trên đường Bởi vậy tất cả mọi người, dù đi
bộ hay điều khiển phương tiện gì cũng cần tuân theo để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể
xảy ra
Bài 3: Tụn trọng người khỏc:
Cõu 1 (3.0 điểm)
Tụn trọng người khỏc là gỡ? Nờu biểu hiện và ý nghĩa của tụn trọng người khỏc? Cú ý kiến
cho rằng tụn trọng người khỏc là luụn đồng tỡnh ủng hộ mà khụng cú sự phờ phỏn, đấu tranh
khi họ cú ý kiến và việc làm khụng đỳng Em cú đồng tỡnh khụng? Vỡ sao?
HS nờu được :
-Tụn trọng người khỏc là sự đỏnh giỏ đỳng mức,coi trọng danh dự, phẩm giỏ và lợi ớch của
người khỏc; thể hiện lối sống cú văn húa của mỗi người
- Biểu hiện: Biết lắng nghe, biết cư xử lễ phộp, lịch sự với người khỏc, biết thừa nhõn, học
hỏi những điểm mạnh của người khỏc, tụn trọng sở thớch, thúi quen, bản sắc riờng của người
khỏc…
-í nghĩa :
+ Người biết tụn trọng người khỏc thỡ sẽ được người khỏc tụn trọng lại
+ Mọi người tụn trọng lẫn nhau là cơ sở để quan hệ xó hội trở nờn lành mạnh trong sỏng và
tốt đẹp hơn
- Thỏi độ :
+ Khụng đồng tỡnh với ý kiến trờn
+ Vỡ : -Tụn trong người khỏc khụng cú nghĩa là luụn đồng tỡnh ủng hộ, lắng nghe mà khụng
cú sự phờ phỏn, đấu tranh khi họ cú ý kiến và việc làm khụng đỳng -Tụn trọng người khỏc phải được thể hiện bằng hành vi cú văn húa kể cả trong trường hợp
đấu tranh, phờ bỡnh họ: khụng coi khinh, xỳc phạm, miệt thị, hay dựng những lời núi thụ tục,
thiếu tế nhị để chỉ trớch mà cần phõn tớch chỉ cho họ thấy cỏi sai trong ý kiến hay việc làm của
họ
Cõu 2 (3.0 điểm) Shakespeare đó núi: “Yờu mọi người, tin vài người, đừng xỳc phạm đến ai”
Cõu núi trờn thể hiện cho một phẩm chất đạo đức tiờu biểu của con người Bằng kiến thức đó học,
em hóy làm nổi bật phẩm chất đạo đức đú
Cần đảm bảo được cỏc ý sau:
- Khẳng định trờn thể hiện đức tớnh tụn trọng người khỏc Đú là phẩm chất đạo đức cần thiết
ở trong mọi thời đại
- Tụn trọng người khỏc là sự đỏnh giỏ đỳng mức, coi trọng danh dự phẩm giỏ và lợi ớch của
người khỏc
- Người biết tụn trọng người khỏc sẽ được người khỏc tụn trọng lại Mọi người biết tụn trọng
lẫn nhau sẽ gúp phần làm cho quan hệ xó hội trong sỏng, lành mạnh và tốt đẹp
- Nờu được những hành vi thiếu tụn trọng người khỏc trong cuộc sống hàng ngày cần phờ
phỏn
Trang 3- Tầm quan trọng của tụn trọng người khỏc ở mọi lỳc, mọi nơi
- Liờn hệ trỏch nhiệm của học sinh
Cõu 5 ( 3 điểm): Thế nào là tụn trọng người khỏc? Nờu biểu hiện và ý nghĩa của tụn trọng người khỏc? Cú ý kiến cho rằng: Tụn trọng người khỏc là luụn đồng tỡnh, ủng hộ mà khụng
cú sự phờ phỏn, đấu tranh khi họ cú ý kiến và việc làm khụng đỳng Em cú đồng tỡnh với ý kiến trờn khụng? Vỡ sao?
- í nghĩa:
+ Biết tụn trọng người khỏc sẽ được người khỏc tụn trọng lại
+ Mọi người tụn trọng lẫn nhau là cơ sở để quan hệ xó hội trở nờn lành mạnh, trong sang và tốt đẹp hơn
- Em khụng đồng tỡnh với ý kiến cho rằng: Tụn trọng người khỏc là luụn đồng tỡnh, ủng hộ
mà khụng cú sự phờ phỏn, đấu tranh khi họ cú ý kiến và việc làm khụng đỳng Bởi vỡ:
+ Tụn trọng người khỏc khụng cú nghĩa là luụn đồng tỡnh, ủng hộ, lắng nghe mà khụng cú sự phờ phỏn, đấu tranh khi họ cú ý kiến và việc làm khụng đỳng Khi thấy họ cú ý kiến và việc làm khụng đỳng phải phõn tớch, chỉ ra sự sai trỏi ấy để họ sửa chữa
+ Tụn trọng người khỏc phải được thể hiện bằng hành vi cú văn húa kể cả trong trường hợp đấu tranh phờ bỡnh họ Khụng coi khinh, xỳc phạm, miệt thị, hay dựng những lời núi thụ tục thiếu tế nhị để chỉ trớch mà cần phõn tớch chỉ cho họ thấy cỏi sai trong ý kiến hay việc làm của họ
Bài 5 Phỏp luật và kỉ luật
Cõu 1: (3.0 điểm):
Thế nào là pháp luật? Đặc điểm, bản chất, vai trò của pháp luật nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam?
* Pháp luật là những quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được Nhà nước
đảm bảo thực hiện bằng biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế (0.5 điểm)
* Đặc điểm của pháp luật: (1.5 điểm)
+ Tính quy phạm phổ biến : Các quy định của pháp luật là thước đo hành vi của mỗi người trong
xã hội quy định khuôn mẫu, những quy tắc xử sự chung mang tính phổ biến (0.5 điểm)
+ Tính xác định chặt chẽ : các điều luật được quy định rõ ràng, chính xác, chặt chẽ, được thể hiện trong các văn bản pháp luật (0.5 điểm)
+ Tính bắt buộc ( tính cưỡng chế): Pháp luật do Nhà nước ban hành, mang tính quyền lực Nhà
nư-ớc, bắt buộc mọi người đều phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị Nhà nước xử lí ( 0.5 điểm)
* Bản chất của pháp luật : Pháp luật nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, thể hiện
quyền làm chủ của nhân dân Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội ( 0.5 điểm)
*Vai trò của pháp luật : Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lí nhà nước, quản lí kinh tế, văn hoá xã hội; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, là phương tiện phát huy quyền làm chủ
của nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm công bằng xã hội ( 0.5
điểm)
Trang 4Cõu 2: ( 4,0 điểm ): Hóy trỡnh bày những hiểu biết của em về phỏp luật, kỷ luật? Theo em
bản nội quy nhà trường cú phải là phỏp luật khụng? Vỡ sao? Tớnh kỹ luật của học sinh được biểu hiện như thế nào trong học tập, sinh hoạt ở nhà trường và ngoài cộng đồng?
- Kỷ luật là những quy định, quy ước ở phạm vi hẹp trong một tập thể , một cơ quan
Nhưng khụng được trỏi quy định của phỏp luật .(0,5đ)
- Những quy định của phỏp luật và kỷ luật giỳp cho mọi người cú một chuẩn mực chung để rốn luyện và thống nhất trong hoạt động (0,5đ)
* Hiểu biết học sinh (1,0 đ)
- Bản nội quy trường khụng phải là phỏp luật mà là kỷ luật vỡ bản nội quy đú khụng do nhà nước ban hành (0,25đ)
- Trong học tập: tự giỏc, thực hiện nghiờm nội quy của nhà trường, (0,25đ)
- Trong sinh hoạt hằng ngày ở ngoài cộng đồng: biết giỳp đỡ bố mẹ, cú trỏch nhiệm với cụng việc chung, cú lối sống lành mạnh (0,5đ)
Cõu 3 (3,0 điểm) Hóy trỡnh bày những hiểu biết của em về Phỏp luật và kỉ luật:
a Theo em bản nội quy của nhà trường cú phải là phỏp luật khụng ? vỡ sao ?
b Tớnh kỷ luật của học sinhđược biếu hiện như thế nào trong học tập,sinh hoạt và ngoài cộng đồng?
Cần đảm bảo được cỏc ý sau:
_ Hiểu biết của em về phỏp luật:
+ Nờu khỏi niệm phỏp luật :
Là những quy tắc xử sự chung cú tớnh bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng cỏc biện phỏp: giỏo dục, thuyết phục, cưỡng chế
+ Nờu khỏi niệm kỉ luật:
Quy định chung của tập thể, xã hội, mọi người phải tuân theo Nếu vi phạm sẽ bị xử lý theo qui định
_ Khẳng định bản nội quy của nhà trường khụng phải là phỏp luật vỡ :
+ Khụng phải do Quốc hội ban hành
+ Chỉ ỏp dụng trong tập thể nhà trường
+Hỡnh thức xử phạt chỉ mang tớnh chất giỏo dục
_ Tớnh kỉ luật của học sinh được biểu hiện như sau:
Trong học tập : Đi học đỳng giờ
Trong sinh hoạt : Làm việc đỳng kế hoạch
Ngoài cộng đồng: Đổ rỏc đỳng nơi quy địn
Cõu 4 (4.0 điểm):
Trang 5Phỏp luật là gỡ? Em hóy nờu đặc điểm, vai trũ của phỏp luật trong quản lý Nhà nước, quản lý xó hội? Hóy so sỏnh sự giống nhau và khỏc nhau giữa đạo đức và phỏp luật về cơ sở hỡnh thành, hỡnh thức thể hiện và cỏc biện phỏp đảm bảo thực hiện?
(Tà i liệu riờng)
CÂU 5: (4,5 điểm)
a Phỏp luật là gỡ ? Vai trũ của Phỏp luật Việt Nam ?
b Thế nào là tớnh bắt buộc (tớnh cưỡng chế) của Phỏp luật ? Hóy nờu 02 vớ dụ về tớnh bắt buộc của Phỏp luật ?
c Cú cõu ca dao: “Người trờn ở chẳng kỉ cương
Cho nờn kẻ dưới lập đường mõy mưa”
Cõu ca dao trờn là biểu hiện trỏi với chủ đề đạo đức nào mà em đó được học ? Nờu ý nghĩa của chủ đề đạo đức đú ?
CÂU 5: (4,5 Điểm)
a Khái niệm: Phỏp luật là quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nớc ban hành, đợc
Nhà nớc bảo đảm thực hiện bằng biện pháp giáo dục, thuyết phục, cỡng chế.(0.5 đ)
Vai trò của pháp luật Việt Nam:
- Là cụng cụ để thực hiện quản lớ nhà nước, quản lớ kinh tế, văn húa, xó hội.(0.25 đ)
- Giữ vững an ninh chớnh trị, trật tự an toàn xó hội (0.25 đ)
- Là phương tiện phỏt huy quyền làm chủ của nhõn dõn, bảo vệ quyờn và lợi ớch hợp phỏp của cụng dõn, bảo đảm cụng bằng xó hội (0.5 đ)
b Tớnh bắt buộc(cưỡng chế) của phỏp luật là: Khi phỏp luật đó ban hành mang tớnh quyền lực nhà nước thỡ mọi người phải tuõn theo, ai vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của phỏp luật (0.5 đ)
Vớ dụ: (mỗi VD 0,5 điểm)
- Luật Hụn nhõn và gia đỡnh quy định nghiờm cấm con ngược đói cha mẹ, nờn ai vi phạm cũng sẽ bị xử lý theo quy định của phỏp luật
- Luật bảo vệ mụi trường ở nước ta quy định cụng dõn cú nghĩa vụ bảo vệ mụi trường, nếu ai
vi phạm, tựy mức độ sẽ bị xử phạt hành chớnh hoặc bị xử lý theo quy định của Bộ luật Hỡnh
sự
(hs cú thể nờu vớ dụ khỏc nhưng phải nờu rừ hành vi vi phạm và hỡnh thức xử lý)
c Cõu ca dao trờn là biểu hiện trỏi với chủ đề đạo đức: “Dõn chủ và kỉ luật” (0,5 điểm)
í nghĩa của dõn chủ và kỉ luật
- Thực hiện tốt dõn chủ và kỉ luật sẽ tạo ra sự thống nhất cao về nhận thức, ý chớ và hành động của cỏc thành viờn trong một tập thể; (0,5 điểm) tạo điều kiện để xõy dựng mối quan hệ xó hội tốt đẹp; nõng cao chất lượng và hiệu quả học tập, lao động, hoạt động xó hội (0,5 điểm
Bài 6: Xõy dựng tỡnh bạn trong sỏng lành mạnh:
Cõu 1 (3 điểm) Tỡnh bạn cú ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống của mỗi con người? Em
hiểu thế nào về tỡnh bạn trong sỏng, lành mạnh? Theo em để xõy dựng được tỡnh bạn trong
sỏng, lành mạnh học sinh cần làm những gỡ?
Cần đảm bảo được cỏc ý sau :
- Tỡnh bạn là: tỡnh cảm gắn bú giữa 2 hoặc nhiều người trờn cơ sở hợp nhau về tớnh tỡnh, sở
thớch, hoặc cú chung xu hướng hành động, cú cựng lớ tưởng sống
- í nghĩa của tỡnh bạn: giỳp con người thấy ấm ỏp, tự tin hơn, yờu con người và cuộc sống
hơn, biết tự hoàn thiện bản thõn để sống tốt hơn, xứng đỏng với bạn bố hơn, giỳp ta vượt qua được những khú khăn của cuộc sống,
- Tỡnh bạn trong sỏng, lành mạnh:
Trang 6+ Phù hợp nhau về quan niệm sống, bình đẳng và tôn trọng nhau, chân thành, tin cậy có trách nhiệm, thông cảm, đồng cảm sâu sắc với nhau, giúp đỡ nhau lúc khó khăn, tình bạn đẹp này
có thể có giữa những người cùng giới hoặc khác giới Nó sẽ giúp ta sống tốt hơn, có ý nghĩa hơn, vui vẻ, hạnh phúc hơn
+ Không có những thái độ, hành vi, việc làm không phù hợp như: lợi dụng bạn bè, bao che khuyết điểm cho nhau, dung túng cho nhau làm điều xấu, a dua theo nhau ăn chơi, đua đòi, đàn đúm, đua xe máy, sử dụng ma túy, vi phạm pháp luật,
- Để xây dựng được tình bạn trong sáng, lành mạnh HS cần:
+ Tôn trọng, tự hào và có ý thức bảo vệ, giữ gìn những tình bạn trong sáng, lành mạnh đã có với bạn bè trong lớp, trường và cộng đồng kể cả bạn cùng giới và khác giới
+ Có mong muốn tiếp tục xây dựng tình bạn trong sáng, lành mạnh với các bạn bè khác trong lớp, trường và cộng đồng, kể cả bạn cùng giới và khác giới
+ Trong quan hệ với bạn bè trong lớp, trường và cộng đồng luôn thể hiện những tình cảm, thái độ, lời nói, cách cư xử, hành vi, việc làm phù hợp với tình bạn trong sáng, lành mạnh + Biết quý trọng những người có ý thức xây dựng tình bạn trong sáng, lành mạnh; ủng hộ những thái độ hành vi, lời nói, cách cư xử thể hiện tình cảm quý mến, sự tôn trọng chân thành thân thiện biết cảm thông và giúp đỡ bạn bè; biết phê phán những hành vi dèm pha, nói xấu, gán ghép, trêu chọc, bạn bè trong lớp, trong trường và ở cộng đồng
(Căn cứ vào mức độ liên hệ hợp lí của HS dựa trên các ý cơ bản trên để GK cho điểm phù hợp)
Câu 2: (3 điểm)
Thế nào là tình bạn trong sáng, lành mạnh? Nêu những biểu hiện cơ bản của tình bạn trong sáng, lành mạnh? Theo em, tình bạn trong sáng, lành mạnh có ý nghĩa như thế nào?
*.Học sinh trình bày được các nội dung sau: ( đúng mỗi ý ,0đ)
- Khái niệm: Tình bạn là tình cảm gắn bó giữa hai hoặc nhiều người trên cơ sở hợp nhau về tính tình,
sở thích, hoặc có chung xu hướng hành động, có cùng lí tưởng sống
- Biểu hiện: Phù hợp nhau về quan điểm sống, bình đẳng và tôn trọng nhau, chân thành, tin cậy, có
trách nhiệm, thông cảm, đồng cảm sâu sắc với nhau, giúp đỡ nhau lúc khó khăn…
- Ý nghĩa : Tình bạn trong sáng, lành mạnh giúp con người cảm thấy ấm áp, tự tin, yêu con người và
cuộc sống hơn, biết tự hoàn thiện bản thân để sống tốt hơn, xứng đáng với bạn bè hơn
Câu 3: (2.5 điểm) Em hiểu thế nào là tình bạn? Có ý kiến cho rằng: “Tình bạn đẹp chỉ có
trong sách vở” Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?
- Tình bạn là tình cảm gắn bó giữa hai hoặc nhiều người trên cơ sở hợp nhau về tính tình, sở thích hoặc có chung xu hướng hoạt động, có cùng lí tưởng sống
- Em không tán thành với ý kiến đó
Vì: Tình bạn đẹp không chỉ có trên sách vở mà trên thực tế cũng tồn tại nhiểu tình bạn đẹp như tình bạn giữa Mác và Ăngghen; giữa Lưu Bình và Dương Lễ
Bài 8 Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác
Trang 7- Vì mỗi dân tộc đều có những thành tựu nổi bật về kinh tế, khoa học- kĩ thuật, văn hoá, nghệ thuật, những công trình đặc sắc, những truyền thống quý báu Đó là vốn quý của loài người cần được tôn trọng tiếp thu và phát triển Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác sẽ tạo điều kiện để nước ta tiến nhanh trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh và phát triển bản sắc dân tộc
- Chúng ta nên học tập, tiếp thu những tinh hoa, kinh nghiệm về văn hoá về những thành tựu khoa học, về phát triển kinh tế xã hội…của các dân tộc khác trên thế giới Không kì thị chế giễu, coi thường hoặc phân biệt giữa các dân tộc, đồng thời phải thể hiện lòng tự hào dân tộc chính đáng của mình
VD: Tôn trọng về ngôn ngữ, trang phục, tập quán của các dân tộc trên thế giới Giữ gìn bản sắc các phong tục, tập quán của dân tộc mình
Câu 2: (3 điểm)
Thế nào là tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác? Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác
có ý nghĩa gì? Tại sao khi học hỏi, tiếp thu những tinh hoa văn hóa trên thế giới, chúng ta lại phải tiếp thu một cách có chọn lọc?
Học sinh trình bày được các nộ dung:
- Khái niệm: Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác là tôn trọng chủ quyền, lợi ích và nền văn hóa
và nền văn hóa của các dân tộc khác; luôn tìm hiểu và tiếp thu những điều tốt đẹp trong nên kinh tế, văn hóa, xã hội của các dân tộc khác; đồng thời thể hiện lòng tự hào dân tộc chính đáng của mình
- Ý nghĩa: Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác giúp chúng ta có thêm kinh nghiệm tốt, tìm ra hướng đi phù hợp trong việc xây dựng và phát triển đất nước, giữ gìn được bản sắc dân tộc, góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển của đất nước
- Giải thích:
+ Không phải tất cả tinh hoa văn hóa trên thế giới đều phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh, truyền thống của dân tộc ta
+ Nếu không chọn lọc sẽ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc
Bài 9 Xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư
* Trách nhiệm bản thân khi tham gia xây dựng nếp sống văn hóa:
Trang 8Xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư là làm cho đời sống văn hóa tinh thần ngày càng lành mạnh, phong phú như giữ gìn trật tự an ninh, vệ sinh nơi ở; bảo vệ cảnh quan môi trường sạch đẹp; xây dựng tình đoàn kết xóm giềng; bài trừ phong tục tập quán lạc hậu, mê tín dị đoan và tích cực phòng, chống các tệ nạn xã hội
* Trách nhiệm bản thân khi tham gia xây dựng nếp sống văn hóa:
* Trách nhiệm bản thân khi tham gia xây dựng nếp sống văn hóa:
- Cần tránh những việc làm xấu (0.5đ)
- Tham gia những hoạt động vừa sức trong việc xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân
cư (0.5đ)
Bài 10 Tự lập
Câu 1 ( 3 điểm): Tục ngữ Việt Nam có câu: “Tay làm hàm nhai, tay quay miệng trễ”
Theo em câu tục ngữ trên thể hiện phẩm chất đạo đức nào? Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về phẩm chất đạo đức ấy?
HS nêu được: Câu tục ngữ trên thể hiện phẩm chất đạo đức tự lập
- Khái niệm: Tự lập là tự làm lấy, tự giải quyết công việc của mình, tự lo liệu, tạo dựng cho cuộc sống của mình; không trông chờ, dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác
- Biểu hiện của người có tính tự lập: Tự tin, bản lĩnh, kiên trì, dám đương đầu với khó khăn,
có ý chí vươn lên trong học tập và cuộc sống,…
- Ý nghĩa của tính tự lập: Tự lập có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển cá nhân, giúp con người thành công trong cuộc sống và được mọi người kính trọng
- Rèn luyện:
+ Ưa thích sống tự lập, không dựa dẫm, ỷ lại, phụ thuộc vào người khác như thích tự làm lấy,
tự giải quyết các nhiệm vụ học tập, lao động của bản thân, làm việc nhà và lao động tự phục
vụ bản thân…
+ Cảm phục và tự giác học hỏi những bạn, những người xung quanh biết sống tự lập…
Câu 2 (3.0 đ)
Có ý kiến cho rằng: Chỉ có con nhà nghèo mới cần tính tự lập?
a Em có đồng tình với ý kiến đó không? Vì sao?
b Tính tự lập có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống?
Câu 6(3 điểm)
* Không đồng ý với ý kiến chỉ có con nhà nghèo mới cần tự lập (1,0 đ)
Vì tính tự lập cần cho tất cả mọi người chứ không riêng gì đối với con nhà nghèo Nếu như con nhà giàu có khá giả lúc nào cũng quen được bố mẹ lo cho thì sẽ chỉ biết sống ỷ lại vào
Trang 9bố mẹ, không tự giác trong công việc và như vậy sẽ không thể thành công được.Sự thành
công phải từ sự nỗ lực phấn đấu của bản thân mới được bền vững.(1.5đ) (HS có thể diễn
đạt khác nhưng nếu vẫn đảm bảo nội dung tùy bài làm GV cho điểm)
* Ý nghĩa: Tự lập có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển cá nhân giúp con người thành công trong cuộc sống và được mọi người kính trọng (0.5 đ)
Câu 3 (3 điểm):
Thế nào là tự lập? Biểu hiện của người có tính tự lập là gì? Tính tự lập có ý nghĩa như thế nào với mỗi con người? Học sinh cần phải làm gì để có được phẩm chất tốt đẹp này?
Cần đảm bảo được các ý sau:
- Tự lập là tự làm lấy, tự giải quyết công việc của mình, tự lo liệu tạo dựng cho cuộc sống của mình, không trông chờ dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác
- Biểu hiện của người có tính tự lập, tự tin, bản lĩnh, kiên trì, dám đương đầu với khó khăn có
ý chí vươn lên trong học tập và trong cuộc sống…
- Ý nghĩa của tính tự lập: Giúp con người đạt được thành công trong cuộc sống , thành công trong sự nghiệp phát triển của cá nhân người tự lập sẽ luôn được mọi người kính trọng, nể phục
- Học sinh có thể nêu một số tấm gương lớn như: Bác Hồ; thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí… (Học
sinh phải giới thiệu cơ bản ngắn gọn về sự tự lập của họ)
- HS cần phải :
+ Tự giải quyết, tự làm những công việchàng ngày của bản thân trong học tập, lao động, sinh hoạt Cụ thể như: tự làm bài tập, sưu tầm tranh ảnh, tư liệu học tập, tự thực hiện các nhiệm
vụ được phân công ở trường, lớp, tự gấp chăn màn, quét dọn nhà cửa, giặt quần áo, …
+ Không dựa dẫm, ỷ lại, phụ thuộc vào người khác, tự giác học hỏi những bạn, người thân, xung quanh biết sống tự lạp, phê phán những hành vi dựa dấm, ỷ lại…
Bài 11 Lao động tự giác và sáng tạo
Câu 1 (3 điểm):
Thế nào là lao động tự giác và sáng tạo? Biểu hiện của sự tự giác và sáng tạo trong lao động
và học tập là gì? Lao động tự giác, sáng tạo có ý nghĩa như thế nào với mỗi người? Để trở thành người lao động tự giác và sáng tạo học sinh cần phải làm gì?
- Lao động tự giác, sáng tạo là chủ động làm việc không đợi ai nhắc nhở, không phải do áp lực từ bên ngoài, luôn suy nghĩ, cải tiến để tìm tòi cái mới, tìm ra cách giải quyết tối ưu nhằm không ngừng nâng cao chất lượng hiệu quả lao động
- Biểu hiện của sự tự giác, sáng tạo trong lao động, học tập: tự giác học bài, làm bài, đổi mới phương pháp học tập luôn suy nghĩ tìm ra những cách giải bài tập, những cách lập luận, giải quyết vấn đề khác nhau, biết nhìn nhận, phân tích vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, biết đưa
ra ý kiến, quan điểm riêng của bản thân…
- Ýnghĩa của lao động tự giác sáng tạo: Giúp con người mau tiến bộ, nâng cao chất lượng hiệu quả cao trong học tâp, trong lao động, thúc đẩy xã hội phát triển nhanh hơn
- Để tự giác sáng tạo HS cần phải:
+ Biết lập kế hoạch học tập, lao động của bản thân, luôn tích cực tìm tòi đổi mới phương pháp học tập lao động…
+ Tích cực tự giác học bài, làm bài, đổi mới phương pháp học đạt hiệu quả cao hơn, tích cực bày tỏ ý kiến, quan điểm của bản thân…
Trang 10+ Biết quý trọng, ủng hộ và học tập làm theo những người tự giác, sáng tạo trong học tập và lao động, đồng thời biết phê phán đấu tranh những biểu hiện lừa nhắc trong học tập, lao động của bạn bè và người xung quanh
Câu 2 (4.0 điểm): Nhận thức của em sau khi học bài Lao động tự giác và sáng tạo là gì?
Cần đảm bảo được các ý sau:
- Hiểu thế nào là Lao động tự giác, sáng tạo
Lao động tự giác, sáng tạo là chủ động làm việc không đợi ai nhắc nhở, không phải do áp lực từ bên ngoài; luôn suy nghĩ, cải tiến để tìm tòi cái mới, tìm ra cách giải quyết tối ưu nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả lao động
Ví dụ:
- Nêu được biểu hiện của lao động tự giác, sáng tạo trong lao lao động, trong học tập
Những biểu hiện như:
+ Tự giác học bài, làm bài;
+ Đổi mới phương pháp học tập;
+ Luôn suy nghĩ tìm ra những cách giải bài tập, những cách lập luận, giải quyết vấn đề khác nhau;
+ Biết nhìn nhận, phân tích vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau;
+ Biết đưa ra ý kiến, quan điểm riêng của bản thân…
Ví dụ:
- Hiểu được ý nghĩa của lao động tự giác và sáng tạo
Giúp con người học tập mau tiến bộ, nâng cao năng suất và chất lượng lao động, phát triển nhân cách; thúc đẩy sự phát triển xã hội
Ví dụ:
- Nêu được cách rèn luyện để lao động tự giác và sáng tạo
+ Biết lập kế hoạch lao động, học tập
+ Biết điều chỉnh, lựa chọn các biện pháp, cách thức thực hiện để đạt kết quả cao trong lao động, học tập
Bài 12: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình:
Câu 1: Như thế nào là gia đình văn hoá? Nêu ý nghĩa của việc xây dựng gia đình văn hoá đối
với cá nhân, gia đình và xã hội? Học sinh làm gì để góp phần xây dựng gia đình văn hoá?
Trả lời
Cần nêu được những ý sau :
* Gia đình văn hóa là: Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ; thực hiện kế
hoạch hóa gia đình; đoàn kết với xóm giềng; làm tốt nghĩa vụ công dân
* Ý nghĩa của việc xây dựng gia đình văn hóa:
+ Đối với cá nhân và gia đình: Gia đình là tổ ấm nuôi dưỡng, giáo dục mỗi con người Gia đình văn hóa góp phần quan trọng hình thành nên những con người phát triển toàn diện, sống có văn hóa, có đạo đức, chính họ đem lại hạnh phúc và sự phát triển bền vững cho gia đình
+ Đối với xã hội: Gia đình là tế bào của xã hội Gia đình có hạnh phúc, bình yên thì xã hội mới ổn định, vì vậy xây dựng gia đình văn hóa góp phần xây dựng xã hội văn minh, tiến bộ
* Trách nhiệm học sinh trong việc xây dựng gia đình văn hóa:
+ Thực hiện tốt bổn phận, trách nhiệm của mình với gia đình
Trang 11+ Chăm học, chăm làm, kính trọng, vâng lời, giúp đỡ ông bà, cha mẹ, yêu thương anh chị em, sống giản dị, tiết kiệm, sinh hoạt văn hóa lành mạnh, không làm điều gì tổn hại đến danh dự gia đình
Câu 2 (2điểm):
Thế nào là một gia đình văn hóa ? Vì sao phải xây dựng gia đình văn hóa ? Công dân nói chung và học sinh nói riêng cần phải làm gì để xây dựng gia đình văn hóa ?
Nêu được đảm bảo các ý sau:
- Kể được những tiêu chuẩn chính của một gia đình văn hóa
+ Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ
+ thực hiện kế hoạch hóa gia đình
+đoàn kết với xóm giềng
+ Làm tốt nghĩa vụ công dân
- Ý nghĩa của gia đình văn hóa:
+ Đối với cá nhân và gia đình: Gia đình là tổ ấm nuôi dưỡng, giáo dục mỗi con
người Gia đình văn hóa góp phần rất quan trọng hình thành nên những con người phát triển đầy đủ sống có văn hóa, có đạo đức, và chính những con người đó đem lại hạnh phúc và sự hát triển bền vững cho gia đình
+ Đối với xã hội: Gia đình là tế bào của xã hội gia đình có hạnh phúc, bình yên thì xã hội mới phát triển, ổn định,vì vậy xây dựng gia đình văn hóa là góp phần xây dựng xã hội văn minh, tiến bộ, hạnh phúc
- Công dân, học sinh cần:
+ Đối với công dân nói chung: Thực hiện tốt bổn phận, trách nhiệm của mình với gia đình, sống giản dị, không ham những thú vui thiếu lành mạnh, không sa vào tệ nạn xã hội + Đối với HS: Phải chăm học, chăm làm, kính trọng, vâng lời, giúpđỡ ông bà cha mẹ, thương yêu anh chị em; không đua đòi ăn chơi, không làm điều gì làm tổn hại đến danh d ự gia đình
(Căn cứ vào mức độ hiểu biết của HS trong từng ý để giáo viên cho điểm phù hợp
Câu 3 (3 điểm) Pháp luật nước ta quy định như thế nào về quyền và nghĩa vụ của công dân
trong gia đình? Học sinh cần làm gì để góp phần xây dựng gia đình hòa thuận, hạnh phúc và
tiến bộ?
Cần đảm bảo được các ý sau:
- Vai trò của gia đình:
Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi nuôi dưỡng mỗi con người, là môi trường quan trọng để hình thành và giáo dục nhân cách Mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình vừa là quan hệ tình cảm đạo đức vừa là quan hệ pháp lý
- Pháp luật nước ta quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình như sau:
+ Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, ông bà:
Cha mẹ có quyền và nghĩa vụ nuôi dạy con thành những công dân tốt, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con, tôn trọng ý kiến của con; không được phân biệt đối xử giữa các con, không được ngược đãi, xúc phạm con, ép buộc con làm nhưng điều trái pháp luật, trái đạo đức
Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, nuôi dưỡng cháu chưa thành niên hoặc cháu thành niên bị tàn tật nếu cháu không có người nuôi dưỡng
+ Quyền và nghĩa vụ của con, cháu:
Trang 12Con, cháu có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn cha mẹ, ông bà; có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, ông bà, đặc biệt khi cha mẹ, ông bà ốm đau, già yếu Nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà
+ Quyền và bổn phận của anh chị em:
Anh chị em có quyền và bổn phận yêu thương chăm sóc, giúp đỡ nhau và nuôi dưỡng nhau nếu không còn cha mẹ
- Những quy định trên nhằm xây dựng gia đình hòa thuận, hạnh phúc và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam Vì vậy mỗi học sinh cũng cần góp phần xây dựng gia đình hòa thuận, hạnh phúc và tiến bộ bằng những thái độ, việc làm cụ thể như:
+ Tôn trọng quyền và nghĩa vụ của cá thành viên trong gia đình;
+ Thực hiện tốt các quyền và nghĩa vụ của bản thân trong gia đình như: biết kính trọng lễ phép, quan tâm, hiếu rhaor với ông bà cha mẹ; yêu thương hòa thuận nhường nhị anh chị em; tham gia công việc gia đình vừa sức,
+ Biết phê phán những hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình như: cha mẹ bỏ rơi con cái, phân biệt đối xử giữa con trai và con gái; con cái ngược đãi, vô lễ với cha mẹ; sử dụng bạo lực trong gia đình,
(Căn cứ vào mức độ liên hệ hợp lí của HS dựa trên các ý cơ bản trên để GK cho điểm phù hợp)
Không đồng tình với quan niệm trên Vì nó không còn phù hợp với xã hội hiện nay
Quan niệm trên cho rằng người phụ nữ là người chịu trách nhiệm chính trong việc làm cho con cái hư hỏng
Quan niệm trên đã phủ nhận vai trò của người cha, người đàn ông trong gia đình, trong việc giáo dục con cái
Trong xã hội hiện nay, vợ chồng có quyền và nghĩa vụ ngang nhau về mọi mặt trong gia đình
Nuôi dưỡng, dạy bảo con cái là trách niệm chung của cả vợ chồng, ông bà hai bên nội, ngoại
Nhà trường, xã hội cũng có vai trò quan trọng trong giáo dục nhân cách con người
Câu 5: (4 điểm)
Ca dao có câu:
Mẹ già ở túp lều tranh Sớm thăm tối viếng cho đành dạ con
Lời ca dao là bài học thấm thía về bổn phận trách nhiệm của con cháu đối với ông bà cha
mẹ Hãy viết một văn bản ngắn (một trang giấy thi) thể hiện suy nghĩ của em về vấn đề trên
Trang 13b/ Giải quyết vấn đề: (2đ)
-Hành vi :”sớm thăm, tối viếng ” thể hiện sự quan tõm, chăm súc phụng dưỡng cha mẹ khi
về già của người con hiếu thảo
-Hành vi ấy phự hợp với quy định của phỏp luật :
ở sự õn cần chăm súc ụng bà, cha mẹ khi gặp khú khăn, buồn phiền, đau yếu
+ Con chỏu cú nghĩa vụ và quyền chăm súc, nuụi dưỡng ụng bà, cha mẹ, đặc biệt khi ụng
bà, cha mẹ ốm đau, già yếu, bệnh tật:
Sớm thăm tối viếng cho đành dạ con
-Tuy nhiờn trong thực tế, vỡ ớch kỷ cỏ nhõn mà khụng ớt người con quờn mất bổn phận làm con của mỡnh (Vớ dụ cụ thể )Hành vi đú thật đỏng lờn ỏn
c/ Kết thỳc vấn đề: (1.0đ)
-Lời ca dao thụi thỳc ta thực hiện bổn phận làm con trong gia đỡnh
Tuy nhiờn khụng phải đợi đến khi mẹ già mà ngay từ bõy giờ, họcsinh cũng cú thể làm tốt bổn phận kớnh yờu và chăm súc ụng bà, cha mẹ của mỡnh (học sinh tự liờn hệ )
HS cú thể diễn đạt khỏc nhưng nếu vẫn đảm bảo nội dung tựy bài làm GV cho điểm
Bài 13 Phũng chống tệ nạn xó hội.
Câu 1 (4,0 đ): Thế nào là tệ nạn xã hội? Chúng có tác hại nh thế nào? Theo em những
nguyên nhân nào khiến con ngời sa vào tệ nạn xã hội? Hãy nêu những quy định cơ bản của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội?
Học sinh cú thể trỡnh bày bằng nhiều cỏch nhưng cơ bản nờu được cỏc ý sau:
- Tệ nạn xó hội là hiện tượng xó hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xó hội, vi phạm đạo đức và phỏp luật, gõy hậu quả xấu đến mọi mặt đối với đời sống xó hội (0,25 đ)
- Tỏc hại:
+ Làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tinh thần và đạo đức con người (0,25 đ)
+ Làm tan vỡ hạnh phỳc gia đỡnh (0,25 đ)
+ Gõy rối loạn trật tự xó hội, suy thoỏi giống nũi dõn tộc (0,25 đ)
+ Là nguyờn nhõn dẫn tới căn bệnh thế kỹ HIV/AIDS (0,25 đ)
- Nguyờn nhõn:
+ Chủ quan: Lười lao động, ham chơi, đua đũi với bạn bố xấu (0,25 đ)
Do tũ mũ, thiếu hiểu biết về tỏc hại của TNXH (0,25 đ)
+ Khỏch quan:
Do hoàn cảnh ộo le, cha mẹ nuụng chiều, buụng lừng việc giỏo dục
con cỏi (0,25 đ)
Do cỏc tiờu cực trong xó hội, bị dụ dỗ, bị ộp buộc hoặc khống chế (0,25 đ)
Do bị bạn bố xấu lụi kộo, rũ rờ mà khụng biết tự chủ (0,25 đ)
- Nguyờn nhõn chớnh: Chủ yếu là do nguyờn nhõn chủ quan .(0,25 đ)
- Những qui định của Phỏp luật:
+Cấm đỏnh bạc dưới mọi hỡnh thức nào, nghiờm cấm tổ chức đỏnh bạc (0,25 đ)
Trang 14+ Nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng, tổ chức sử dụng, cưỡng bức,
lôi kéo sử dụng trái phép chất ma túy Người nghiện ma túy bắt buộc phải đi cai nghiện (0,25 đ)
+ Nghiêm cấm hành vi mại dâm, dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm… (0,25 đ)
+ Trẻ em không được đánh bạc, uống rượi, hút thuốc và dùng các chất kích thích có hại cho sức
khỏe (0,25 đ)
+ Nghiêm cấm lôi kéo trẻ em đánh bạc, uống rượi, hút thuốc, dùng chất kích thích có hại cho sức
khỏe, nghiêm cấm lôi kéo, dũ dỗ, dẫn dắt trẻ em mại dâm, bán hoặc cho trẻ em sử dụng những văn
hóa phẩm đồi trụy, đồ chơi hoặc trò chơi có hại cho sự phát triển lành mạnh của trẻ
Câu 2 :(2.0 điểm)
Tệ nạn xã hội là gì? Tại sao nói: " Tệ nạn xã hội là con đường ngắn nhất dẫn đến tội ác", học
sinh cần làm gì để phòng chống tệ nạn xã hội?
Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo
đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội
- Sở dĩ nói: Tệ nạn xã hội là con đường ngắn nhất dẫn đến tội ác" bởi vì chính tệ nạn xã hội hủy hoại
sức khỏe tinh thần và đạo đức của con người Làm tiêu tán của cải vật chất và tan vỡ hạnh phúc gia
đình, những hậu quả này khiến con người rơi vào tuyệt vọng, không làm chủ được chính mình và dễ
dáng sa vào con đường tội ác HS lấy ví dụ để chứng minh như: Tệ nạn ma túy thì dẫn đến hạu quả
gì… và không ít những tội ác đã làm đau lòng mọi người chỉ vì nghiện ma túy như giết người, cướp
của…
- Là học sinh cần phải:
+ Sống lành mạnh giản dị, có giới hạn, giúp nhau không sa vào tệ nạn xã hội
+ Nghiêm chỉnh chấp hành những quy định của pháp luật
+ Tích cực tham gia các hoạt động phòng chống tệ nạn trong nhà trường và ở địa phương
Câu 3 (6.0 điểm)
Hiện nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng có đăng tải một số hình ảnh, bài viết về
tình trạng bạo lực học đường Đây là hiện tượng tiêu cực của xã hội đang được mọi người
quan tâm
Em hãy viết một bài văn ngắn nêu suy nghĩ và trình bày phương hướng hành động để góp
phần giảm thiểu hiện tượng tiêu cực trên ?
- Hiểu biết của mình về vấn đề bạo lực học đường
- Thực trạng bạo lực học đường trong giai đoạn hiện nay
- Liên hệ bản thân có những đóng góp thông qua một số việc làm cụ thể
Câu 4 (4,0 điểm).Trong tình hình hiện nay,tệ nạn xã hội đang có chiều hướng gia tăng,gây
nhiều lo lắng cho các bậc phụ huynh và mọi người trong xã hội.Bằng những hiểu biết của
mình ,em hãy viết một bức thông điệp gửi tới mọi người nhằm góp phần nâng cao ý thức
phòng chống tệ nạn xã hội?
Cần đảm bảo được các ý sau:
_ Trình bầy dưới hình thức một bức thư trong đó nêu được :
+ Tỉnh gia ngày tháng năn
+ Kính gửi :
Trang 15+ Tờn tụi là
Tụi muốn giửi đến mọi người bức thụng điệp cú chủ đề sau “Hóy phũng chống tệ nạn xó hội ’’
_ Nờu được tỡnh hỡnh xó hội hiện nay, và tỏc hại của nú:
+ Tệ nạn xó hội hiện nay đang cú chiều hướng gia tăng ,và diễn biến phức tạp
+Tỏc hại :
- Đối với bản thõn : Ảnh hưởng đến sức khoẻ, tinh thần và đạo đức con người
- Đối với gia đỡnh : ảnh hưởng đến kinh tế gia đỡnh, tan vỡ hạnh phỳc
- Đối với xó hội : Gõy mất trất tự an ninh, ảnh hưởng đến đời sống kinh tế, xó hội, làm băng hoại giỏ trị đạo đức truyền thống, suy thoỏi giống nũi của dõn tộc
Nguyờn nhõn dẫn đến tệ nạn xó hội :
+ Thiếu hiểu biết
+Tũ mũ,đua đũi
+Bế tắc trong cuộc sống
+Bị rủ rờ, ộp buộc ,lừa gạt
+Thiếu sự quan tõm của gia đỡnh
+Tập quỏn địa phương
a Em sẽ làm gì nếu tình cờ phát hiện đợc quán nớc ông B là một tụ điểm buôn bán ma tuý?
b Tệ nạn xã hội là gì? Tệ nạn xã hội có ảnh hởng nh thế nào đến đời sống con ngời? Pháp luật nớc ta đã quy định nh thế nào để phòng, chống tệ nạn xã hội? Bản thân em đã làm gì để không sa vào tệ nạn xã hội? Hãy cho nhận xét chung nhất về tình hình tệ nạn xã hội ở địa phơng em?
Câu 2: ( 4 điểm)
a (1 điểm)
Có nhiều cách ứng xử có thể là:
- Báo cho công an, chính quyền địa phơng hoặc ngời có trách nhiệm
- Báo cho giáo viên, Ban Giám hiệu nhà trờng để nhà trờng có trách nhiệm thông báo cho chính quyền địa phơng
- Viết th và bỏ vào hòm th tố giác ở trờng hoặc nơi c trú
b (3 điểm)
+ Tệ nạn xã hội là hiện tợng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vì phạm đạo đức và pháp luật gây hậu quả xấu về mọi mặt với đời sống xã hội Có nhiều tệ nạn xã hội nhng nguy hiểm nhát là tệ nạn cờ bạc, ma tuý, mại dâm (0,5 điểm)
+ Tệ nạn xã hội có ảnh hởng rất lớn đến: sức khoẻ, tinh thần và đạo đức của con ngời, làm
tan vỡ hạnh phúc gia đình, rối loạn trật tự xã hội, suy thái giống nòi, dân tộc (1 điểm)
* Pháp luật nớc ta quy định: (0,5 điểm)
+ Cấm đánh bạc dới bất cứ hình thức nào, nghiêm cấm tổ chức đánh bạc
+ Nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng trái phép chất ma tuý
Trang 16+ Nghiêm cám hành vi mại dâm, dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm
*Bản thân em đã: Sống giản dị, lành mạnh, biết giữ mình, tuân theo các qui định của pháp
luật, tích cực tham gia các xã hội … không sa vào tệ nạn xã hội (1,5 điểm)
Bài 14 Phũng chống nhiễm HIV/ AIDS
Cõu 1: Vỡ sao phải phũng, chống nhiễm HIV/AIDS? Nờu những qui định của phỏp luật nước
ta về phũng, chống nhiễm HIV/AIDS? Để phũng, chống nhiễm HIV/AIDS cho mỡnh và cho
mọi người chỳng ta cần làm gỡ?
Trả lời Cần nờu được những ý sau :
* Phải phũng, chống nhiễm HIV/AIDS vỡ: HIV/AIDS đang là đại dịch của thế giới và của
Việt Nam Đú là căn bệnh vụ cựng nguy hiểm, nú hủy hoại sức khỏe, cướp đi tớnh mạng con
người; phỏ hoại hạnh phỳc gia đỡnh; hủy hoại tương lai, nũi giống dõn tộc; ảnh hưởng nghiờm
trọng đến kinh tế - xó hội của đất nước
* Qui định của phỏp luật nước ta về phũng, chống nhiễm HIV/AIDS:
+ Mọi người cú trỏch nhiệm thực hiện cỏc biện phỏp phũng, chống việc lõy truyền
HIV/AIDS để bảo vệ cho mỡnh, cho gia đỡnh và xó hội; tham gia cỏc hoạt động phũng, chống
nhiễm HIV/AIDS tại gia đỡnh và cộng đồng
+ Nghiờm cấm cỏc hành vi mua dõm, bỏn dõm, tiờm chớch ma tỳy và cỏc hành vi làm
lõy truyền HIV/AIDS khỏc
+ Người bị nhiễm HIV/AIDS cú quyền được giữ bớ mật về tỡnh trạng bị nhiễm
HIV/AIDS của mỡnh, khụng bị phõn biệt đối xử nhưng phải thực hiện cỏc biện phỏp phũng,
chống lõy truyền bệnh để bảo vệ sức khỏe cộng đồng
* Trỏch nhiệm của cụng dõn trong việc phũng, chống nhiễm HIV/AIDS:
+ Cú hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS để chủ động phũng, trỏnh cho mỡnh và cho gia đỡnh;
sống an toàn, lành mạnh, trỏnh xa cỏc tệ nạn xó hội, đặc biệt là ma tỳy, mại dõm
+ Biết chia sẻ, giỳp đỡ, động viờn, khụng kỡ thị, xa lỏnh, phõn biệt đối xử với những
người bị nhiễm HIV/AIDS và gia đỡnh của họ
+ Tớch cực tham gia cỏc hoạt động phũng, chống nhiễm HIV/AIDS phự hợp với khả
năng như: Vẽ tranh, phỏt tờ rơi, biểu diễn văn nghệ,… về chủ đề phũng, chống nhiễm
HIV/AIDS trong cộng đồng
Cõu 2 (4 điểm): Em hiểu như thế nào về cõu "Đừng chết vỡ thiếu hiểu biết về AIDS"? Em cú
đồng tỡnh với cõu núi đú khụng?
* Cõu núi "đừng chết vỡ thiếu hiểu biết về AIDS" cú nghĩa là: Nếu chỳng ta khụng hiểu biết đầy đủ
về căn bệnh HIV/AIDS thỡ chỳng ta dễ nhiễm căn bệnh này và khi đú chỳng ta sẽ chết Vỡ cỏc nhà
khoa học trờn thế giới vẫn chưa nghiờn cứu ra loại thuốc chữa căn bệnh này
* Chỳng ta phải hiểu biết về HIV/AIDS như sau:
- HIV là tờn một loại vi rỳt gõy suy giảm miễn dịch ở người AIDS là giai đoạn cuối của sự nhiễm
HIV thể hiện triệu chứng của cỏc bệnh khỏc nhau đe doạ đến tớnh mạng con người
- HIV/AIDS lõy truyền qua 3 con đường:
+ Qua con đường mỏu: Để khụng bị nhiễm qua con đường này chỳng ta khụng được dựng chung
bơm kim tiờm; trỏnh tiếp xỳc với mỏu lạ; trỏnh dựng cỏc vật sắc nhọn dớnh mỏu lạ
+ Qua con đường mẹ bị nhiễm HIV/AIDS truyền sang con khi mang thai: Để khụng bị lõy nhiễm
qua con đường này người mẹ khi biết mỡnh nhiễm bệnh thỡ khụng nờn mang thai Nếu muốn cú con
thỡ phải đến bệnh viện để được cỏc bỏc sĩ hướng dẫn, tư vấn
Trang 17+ Qua con đường quan hệ tình dục không an toàn: Để không bị nhiễm qua con đường này thì phải sống thuỷ chung một vợ một chồng; nếu một trong hai người bị bệnh thì phải sử dụng các biện pháp
an toàn
- Tác hại:
+ HIV/ AIDS là đại dịch của thế giới và nhân loại
+ Ảnh hưởng đến kinh tế, nòi giống, sức khỏe, gia đình tan nát, chết người…
- Quy định của pháp luật:
+ Mỗi người có trách nhiệm thực hiện những biện pháp phòng chống việc lây truyền HIV/AIDS để bảo vệ cho mình, cho gia đình và cho xã hội; Tham gia các hoạt động phòng chống nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng
+ Nghiêm cấm các hành vi mua dâm, bán dâm tiêm chích ma tuý và các hành vi làm lây truyền HIV/AIDS khác
+ Người nhiễm HIV/AIDS có quyền giữ bí mật về tình trạng bị nhiễm HIV/AIDS của mình, không bị phân biệt đối xử nhưng phải thực hiện các biện pháp phòng, chống lây truyền bệnh để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng
- Biện pháp phòng chống:
+ Sống an toàn, lành mạnh, tránh xa tệ nạn xã hội đặc biệt là ma tuý, mại dâm
+ Không phân biệt đối xử với người mắc bệnh
+ Tích cực tham gia các phong trào phòng chống nhiễm HIV/AIDS ở nhà trường và cộng đồng
Câu 3 ( 5 điểm): Bằng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của mình, em hãy làm rõ:
a Vì sao chúng ta phải phòng chống lây truyền HIV/AIDS?
b Theo em HIV/AIDS lây truyền qua những con đường nào? HIV/AIDS có lây truyền qua muỗi đốt không?Vì sao?
c Pháp luật có những quy định như thế nào về phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS?
d Là công dân-HS, em cần phải thực hiện các biện pháp nào để phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS?
HS nêu được:
a Chúng ta cần phải phòng chống nhiễm HIV/AIDS vì:
- Khái niệm:
+HIV: Là một loại vi rút gây suy giảm miễn dịch mắc phải ở người
+AIDS là giai đoạn cuối của HIV Thể hiện triệu chứng của các bệnh khác nhau, đe dọa tính mạng con người
- Thực trạng, tác hại:
+ HIV/AIDS đang là đại dịch của thế giới và Việt Nam Đó là căn bệnh vô cùng nguy hiểm hủy hoại sức khỏe, cướp đi tính mạng con người Phá hoại hạnh phúc gia đình, hủy hoại tương lai nòi giống dân tộc Ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế, xã hội của đất nước
b - HIV/AIDS lây nhiễm qua nhiều con đường nhưng cụ thể là các con đường sau:
+ Lây truyền qua đường máu
+ Lây truyền từ mẹ sang con khi mang thai, sinh con và cho con bú
+ Lây truyền qua đường tình dục không an toàn
- HIV/AIDS không lây truyền qua muỗi đốt, vì: HIV không sống trong cơ thể sinh vật khác ngoài con người Khi vào trong cơ thể muỗi vi rút HIV bị bất hoạt do đó mất khả năng lây nhiễm Hơn nữa cấu tạo vòi của con muỗi rất đặc biệt khi hút máu xong vòi không bị dính máu và nó chỉ hút máu chứ không bơm máu vào cơ thể
c Quy định của pháp luật về phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS:
Trang 18- Mọi người cần có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS
để bảo vệ cho mình, cho gia đình và xã hội; tham gia các hoạt động phòng, chống nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng
- Nghiêm cấm các hành vi mua, bán dâm, tiêm chích ma túy và các hành vi làm lây truyền HIV khác
- Người nhiễm HIV/AIDS có quyền được giữ bí mật về tình trạng bị nhiễm HIV/AIDS của mình; không bị phân biệt đối xử nhưng phải thực hiện các biện pháp chống lây truyền để bảo
vệ sức khỏe cộng đồng
d Công dân – HS cân thực hiện các biện pháp:
+ Sống an toàn ,lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội đặc biệt là ma túy, mại dâm
+ Không phân biệt với người nhiễm HIV/AIDS
+ Tích cực tham gia các hoạt động phòng, chống nhiễm HIV/AIDS ở nhà trường và cộng đồng
Câu 4 (6,0 điểm)
Em hiểu như thế nào về HIV/AIDS? Thái độ và hành động của em trước thảm họa này? Câu 3 (6 điểm)
Hiểu biết về HIV/AIDS
HIV là tên của một loại vi-rút gây suy giảm miễn dịch ở người
AIDS là giai đoạn cuối của sự nhiễm HIV, thể hiện triệu chứng của các bệnh khác nhau,
đe dọa đến tính mạng của con người
HIV là một đại dịch của thế giới và Việt Nam
Là một căn bệnh nguy hiểm đối với tính mạng, sức khỏe của con người
Đe dọa tương lai, nòi giống của dân tộc, nhân loại
Ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội của đất nước
HIV/AIDS lây qua 3 con đường
Đường máu (Cho máu không xét nghiệm, dùng chung bơm kim tiêm )
Quan hệ tình dục không an toàn
Từ mẹ sang con trong quá trình mang thai mà người mẹ bị nhiễm HIV
Thái độ và hành động:
Sống an toàn, lành mạnh, không sa vào tệ nạn xã hội, như ma túy, mại dâm
Không kỳ thị, phân biệt với người nhiễm HIV/AIDS
Cảm thông, chia sẻ với người nhiễm HIV/AIDS
Biết lên án phê phán với với hành vi xa lánh, phân biệt, kỳ thị người nhiễm HIV
Tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS do trường, địa phương tổ chức
Liên hệ được trách nhiệm bản thân
Câu 5: (5 điểm)
Theo em, vì sao chúng ta phải phòng, chống nhiễm HIV/ AIDS? Theo em, HIV/AIDS lây nhiễm qua những con đường nào, chỉ ra các cách phòng tránh? Để phòng, chống nhiễm HIV/AIDS pháp luật nước ta có quy định như thế nào? Em hãy nêu các biện pháp phòng,
chống lây nhiễm HIV/AIDS?
*.Học sinh trình bày được các nội dung sau:
- Chúng ta cần phải phòng, chống nhiễm HIV/AIDS vì: