UBND HUYỆN PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2021 2022 MÔN LỊCH SỬ ( Thời gian làm bài 150 phút, không kể thời gian giao đề) Đề thi gồm 02 trang Câu 1 Các cuộc cách mạng tư[.]
Trang 1UBND HUYỆN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO
ĐỀ THI HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2021- 2022 MÔN: LỊCH SỬ
( Thời gian làm bài 150 phút, không kể thời gian
giao đề)
Đề thi gồm 02 trang
Câu 1 Các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu từ thế kỉ XVI đến cuối thế kỉ XIX
đã diễn ra dưới những hình thức nào? Nêu ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản
Câu 2 Khái quát bối cảnh các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ
XX Nêu quá trình xâm lược và chính sách cai trị của thực dân phương Tây với các nước Đông Nam Á
Câu 3 Nêu hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa lịch sử của Chính sách kinh tế
mới của nước Nga Xô viết Bài học từ chính sách này đối với Việt Nam trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
Câu 4 Nêu nguyên nhân và hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế (1929- 1933)
ở các nước tư bản Các nước tư bản đã làm gì để vượt qua cuộc khủng hoảng đó?
Câu 5 Trình bày nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai? Điểm
giống và khác nhau trong nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai là gì?
Câu 6 Em hãy nêu những thành tựu cơ bản về khoa học – kĩ thuật của thế giới
nửa đầu thế kỉ XX Em hiểu như thế nào về câu nói của nhà khoa học A Nô-ben: “Tôi hy vọng rằng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”?
Câu 7 Từ năm 1858 đến năm 1884 triều đình nhà Nguyễn đã kí với thực dân
Pháp những bản Hiệp ước nào? Nêu nội dung của hai Hiệp ước cuối cùng nhà Nguyễn kí với thực dân Pháp
Câu 8 Trào lưu cải cách Duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX ra đời trong
hoàn cảnh nào? Kể tên nhà cải cách Nêu kết quả, ý nghĩa của các đề nghị cải cách đó
Câu 9 Dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân
Pháp (1897- 1914), xã hội Việt Nam xuất hiện thêm các giai cấp, tần lớp mới
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Trang 2nào? Thái độ của đội ngũ công nhân đối với cách mạng giải phóng dân tộc như thế nào?
Câu 10 Em có nhận xét gì về thái độ chống Pháp của nhà Nguyễn trong quá
trình thực dân Pháp xâm lược Việt Nam (1858- 1884)?
………HẾT………
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh………Số báo danh………
Trang 3PHÒNG GD & ĐT HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH
GIỎI MÔN LỊCH SỬ LỚP 8 Năm học 2021- 2022
( Hướng dẫn chấm gồm có 07 trang)
Câu 1 (2,0 điểm) Các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu từ thế kỉ XVI đến cuối
thế kỉ XIX đã diễn ra dưới những hình thức nào? Nêu ý nghĩa của các cuộc cách
mạng tư sản?
Nội dung trình bày Điểm
* Hình thức diễn ra của các cuộc cách mạng tư sản từ thế kỉ XVI đến
cuối thế kỉ XIX:
1,25
- Cách mạng tư sản Hà Lan ( Thế kỉ XVI): diễn ra dưới hình thức chiến
tranh giải phóng dân tộc
0,25
- Cách mạng tư sản Anh (Thế kỉ XVII): diễn ra dưới hình thức nội chiến 0,25
- Cách mạng tư sản Mĩ (Thế kỉ XVIII): diễn ra dưới hình thức đấu tranh
giành độc lập
0,25
- Cách mạng tư sản Pháp ( Cuối thế kỉ XVIII): diễn ra dưới hình thức nội
chiến kết hợp chiến tranh bảo vệ độc lập dân tộc
0,25
- Cuộc Duy tân Minh Trị ( Thế kỉ XIX): diễn ra dưới hình thức cải cách 0,25
- Xác lập quan hệ sản xuất TBCN, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển,
tạo ra nền dân chủ tư sản và thể chế nhà nước dân chủ tư sản
0,5
- CMTS mở ra một thời đại mới của lịch sử loài người - Thời cận đại 0,25
Câu 2 (2,0 điểm) Khái quát bối cảnh các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX-
đầu thế kỉ XX Nêu quá trình xâm lược và chính sách cai trị của thực dân phương Tây với các nước Đông Nam Á
* Khái quát bối cảnh các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX- đầu thế
kỉ XX:
0,75
- Về điều kiện tự nhiên: Đông Nam Á có vị trí quan trọng, giàu tài
nguyên,…
0,25
- Về chế độ chính trị-xã hội: Cuối thế kỉ XIX, chế độ phong kiến ở các
- Về kinh tế: Nền kinh tế của các nước Đông Nam Á còn lạc hậu, chậm 0,25
Trang 4phát triển so với các nước phương Tây…
* Quá trình xâm lược các nước Đông Nam Á của thực dân phương
Tây:
0,75
- Nhân chế độ phong kiến ở các nước Đông Nam Á đang suy yếu, vào nửa
sau thế kỉ XIX, các nước tư bản phương Tây đã đẩy mạnh các cuộc chiến
+ Thực dân Anh xâm chiếm Mã Lai, Miến Điện, Pháp chiếm Việt Nam,
Cam-pu-chia, Lào; Tây Ban Nha rồi Mĩ chiếm Phi-lip-pin; Hà Lan và Bồ
Đào Nha thôn tính In-đô-nê-xi-a; chỉ có Xiêm thoát khỏi tình trạng là nước
thuộc địa
0,5
* Chính sách cai trị của thực dân phương Tây với các nước Đông Nam
Á:
0,5
- Sau khi thôn tính và biến các nước Đông Nam Á thành thuộc địa, thực
dân phương Tây đã tiến hành những chính sách cai trị hà khắc: vơ vét, đàn
áp, chia để trị
0,25
- Tùy tình hình cụ thể mà mỗi nước thực dân có chính sách cai trị, bóc lột
khác nhau, song nhìn chung là vơ vét tài nguyên đưa về chính quốc, không
mở mang công nghiệp ở thuộc địa, tăng các loại thuế, mở đồn điền, bắt
lính, đàn áp phong trào yêu nước
0,25
Câu 3 (2,0 điểm) Nêu hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa lịch sử của Chính
sách kinh tế mới của nước Nga Xô viết Bài học từ chính sách này đối với Việt Nam trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội?
- Sau khi chiến thắng ngoại xâm và nội phản, năm 1921, nước Nga Xô
viết bước vào thời kì hòa bình xây dựng đất nước trong hoàn cảnh hết sức
khó khăn
0,25
+ Về kinh tế: Bảy năm chiến tranh (1914-1921) đã tàn phá nặng nề nền
kinh tế: năm 1920, sản lượng nông nghiệp chỉ bằng 1/2 so với trước chiến
tranh, sản lượng công nghiệp chỉ còn 1/7, nhiều vùng lâm vào bệnh dịch
và nạn đói trầm trọng
0,15
+ Về chính trị, xã hội: Không ổn định, bọn phản cách mạng điên cuồng
chống phá, gây bạo loạn ở nhiều nơi
0,1
- Trong tình hình ấy, tháng 3 năm 1921 Đảng Bôn-sê-vích Nga quyết định
thực hiện Chính sách kinh tế mới, do Lê-nin đề xướng 0,25
- Trong nông nghiệp: Bãi bỏ chế độ trưng thu lương thực thừa, thay bằng
chế độ thu thuế lương thực (sau khi nộp đủ thuế lương thực quy định,
nông dân được quyền sử dụng số dư thừa)
0,25
- Trong công - thương nghiệp: Thực hiện tự do buôn bán, mở lại các chợ,
cho phép tư nhân được mở các xí nghiệp nhỏ, khuyến khích tư bản nước 0,25
Trang 5ngoài đầu tư, kinh doanh ở Nga
- Đây là một chính sách kinh tế đúng đắn, phù hợp với hoàn cảnh nước
Nga sau chiến tranh; là sự vận dụng linh hoạt, mềm dẻo và sáng tạo của
Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích trong lĩnh vực kinh tế để đưa nước Nga ra
khỏi tình trạng khó khăn
0,25
- Nhờ áp dụng Chính sách kinh tế mới đã giúp nước Nga Xô viết tranh thủ
được nguồn vốn, khoa học kĩ thuật tiên tiến của nước ngoài nên trong một
thời gian ngắn đã khôi phục được nền kinh tế vốn bị chiến tranh tàn phá
nặng nề
0,25
* Theo hiểu biết của em, Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận dụng chính
sách này trong thời kì đổi mới ở Việt Nam: Đảng ta đã vận dụng kinh
nghiệm này vào điều kiện cụ thể của Việt Nam trong thời kì đổi mới là
phát triển nền kinh tế sản xuất hàng hóa nhiều thành phần có sự định
hướng của Nhà nước
0,5
Câu 4 (2,0 điểm) Nêu nguyên nhân và hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế
(1929- 1933) ở các nước tư bản Các nước tư bản đã làm gì để vượt qua cuộc khủng hoảng đó?
Nội dung trình bày Điểm
* Nguyên nhân và hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế (1929-1933)
ở các nước tư bản
1,25
- Trong những năm 1924-1929, do sản xuất ồ ạt, chạy theo lợi nhuận dẫn
đến tình trạng hàng hóa ế thừa trong khi người lao động không có tiền mua
0,25
- Đây là cuộc khủng hoảng thừa của chủ nghĩa tư bản 0,25
- Kinh tế: Tàn phá nặng nề nền kinh tế các nước tư bản chủ nghĩa Mức sản
xuất bị đẩy lùi lại hàng chục năm
0,25
- Xã hội: Bất ổn định, hàng trăm triệu người (công nhân, nông dân và gia
đình họ) rơi vào tình trạng đói khổ
0,25
- Về chính trị: Tình hình chính trị ở nhiều nước không ổn định…… 0,25
* Các nước tìm cách thoát khỏi khủng hoảng: 0,75
- Một số nước tư bản Châu Âu như Anh, Pháp tìm cách thoát ra khỏi
khủng hoảng bằng những chính sách cải cách kinh tế - xã hội
0,25
- Đức, I-ta-li-a (và Nhật Bản ở Châu Á) đã phát xít hóa chế độ thống trị và
phát động cuộc chiến tranh để phân chia lại thế giới
0,25
- Để đưa nước Mĩ thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng, Ph Ru-dơ-ven đã thực 0,25
Trang 6hiện Chính sách mới
Câu 5 (2,0 điểm) Trình bày nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai?
Điểm giống và khác nhau trong nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai là gì?
Nội dung trình bày Điểm
* Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh thế giới thứ hai: 1,25
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, những mâu thuẫn mới về quyền lợi, về
thị trường và thuộc địa lại tiếp tục nảy sinh giữa các nước đế quốc
0,25
- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 làm cho những mâu thuẫn
đó thêm sâu sắc, dẫn tới việc lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít ở
I-ta-li-a, Đức và Nhật Bản, với ý đồ gây chiến tranh chia lại thế giới
0,25
- Giữa các nước đế quốc hình thành hai khối đối địch nhau: khối
Anh-Pháp- Mĩ và khối phát xít Đức, I-ta-li-a, Nhật Bản Hai khối này mâu thuẫn
với nhau nhưng đều coi Liên Xô là kẻ thù cần phải tiêu diệt
0,25
- Chính sách thỏa hiệp, nhượng bộ của các nước Anh- Pháp- Mĩ nhằm làm
cho khối phát xít chĩa mũi nhọn chiến tranh về phía Liên Xô đã tạo điều
kiện để khối phát xít châm ngòi cho chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
0,25
- Ngày 1/9/1939: Đức tấn công Ba Lan, chiến tranh thế giới thứ hai bùng
nổ
0,25
- Điểm giống: Cả hai cuộc chiến tranh đều nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa
các nước đế quốc về vấn đề phân chia thị trường và thuộc địa
0,25
- Điểm khác: Chiến tranh thế giới thứ hai còn nhằm giải quyết mâu thuẫn
giữa các nước đế quốc với Liên Xô- Nhà nước XHCN đầu tiên trên thế
giới
0,5
Câu 6 (2,0 điểm) Em hãy nêu những thành tựu cơ bản về khoa học – kĩ thuật
của thế giới nửa đầu thế kỉ XX Em hiểu như thế nào về câu nói của nhà khoa học A Nô-ben: “Tôi hy vọng rằng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”?
Nội dung trình bày Điểm
- Lí thuyết nguyên tử hiện đại, đặc biệt là lí thuyết tương đối của nhà bác
học A Anh-xtanh
0,25
- Trong các lĩnh vực như: Hóa học, Sinh học, các khoa học về trái đất đều
đạt được những thành tựu to lớn
0,25
Trang 7- Nhiều phát minh khoa học đã được đưa vào sử dụng như điện tín, điện
thoại, rađa, hàng không, điện ảnh với phim có tiếng nói và phim màu
0,5
- Việc sử dụng các thành tựu khoa học- kĩ thuật đã mang lại cuộc sống vật
chất và tinh thần tốt đẹp hơn cho con người
0,25
- Tuy nhiên chính những thành tựu đó cũng được sử dụng để trở thành
phương tiện chiến tranh gay thảm họa cho nhân loại
0,25
- Cần phát huy mặt tích cực, hạn chế tối đa mặt trái của những phát minh
khoa học: Hạn chế việc chế tạo vũ khí hủy diệt và phương tiện chiến tranh,
tích cực áp dụng khoa học- kĩ thuật vào sản xuất để phát triển kinh tế, xã
hội
0,5
Câu 7 (2,0 điểm) Từ năm 1858 đến năm 1884 triều đình nhà Nguyễn đã kí với
thực dân Pháp những bản Hiệp ước nào? Nêu nội dung của hai Hiệp ước cuối cùng nhà Nguyễn kí với Pháp?
Nội dung trình bày Điểm
* Từ 1858 đến 1884, triều đình Huế đã phải kí với thực dân Pháp
những hiệp ước là:
1,0
- Hiệp ước Quý Mùi ngày 25-8-1883 (Hiệp ước Hác-măng) 0,25
* Nội dung cơ bản của hai hiệp ước cuối cùng mà triều đình Huế đã kí
với thực dân Pháp:
1,0
- Triều đình Huế chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc kì và
Trung kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi Trung Kì để nhập vào đất Nam Kì
thuộc Pháp Ba tỉnh Thanh- Nghệ- Tĩnh được sáp nhập vào Bắc kì
0,25
- Triều đình chỉ được cai quản vùng đất Trung kì, nhưng mọi việc đều phải
thông qua viên Khâm sứ Pháp ở Huế… Mọi việc giao thiệp với nước
ngoài (kể cả với Trung Quốc) đều do Pháp nắm Triều đình Huế phải rút
quân đội ở Bắc Kì về trung Kì
0,25
Nội dung cơ bản của Hiệp ước Pa-tơ-nốt ngày 6- 6-1884: 0,5
- Hiệp ước Pa-tơ-nốt có nội dung cơ bản giống với Hiệp ước Hác- măng,
chỉ sửa đổi đôi chút về ranh giới khu vực Trung Kì nhằm xoa dịu dư luận
và lấy lòng vua quan phong kiến bù nhìn
0,25
- Hiệp ước Pa- tơ- nốt đã chấm dứt sự tồn tại của triều đại phong kiến nhà
Nguyễn với tư cách là một quốc gia độc lập, thay vào đó là chế độ thuộc
0,25
Trang 8địa nửa phong kiến, kéo dài đến Cách mạng tháng Tám năm 1945
Câu 8 (2,0 điểm) Trào lưu cải cách Duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX ra
đời trong hoàn cảnh nào? Kể tên các nhà cải cách Nêu kết quả, ý nghĩa của các
đề nghị cải cách đó?
Nội dung trình bày Điểm
- Vào cuối thế kỉ XIX, trong khi thực dân Pháp ráo riết mở rộng chiến
tranh xâm lược Nam Kì, chuẩn bị tấn công đánh chiếm cả nước ta thì triều
đình Huế vẫn tiếp tục thực hiện các chính sách nội trị, ngoại giao lỗi thời,
lạc hậu khiến cho kinh tế, xã hội Việt Nam rơi vào khủng hoảng nghiêm
trọng
0,25
- Bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương trở lên mục ruỗng
Mâu thuẫn giai cấp và mâu thuẫn dân tộc ngày càng gay gắt, phong trào
khởi nghĩa nông dân, binh lính bùng nổ ở nhiều nơi
0,25
- Năm 1868: Trần Đình Túc và Nguyễn Huy Tế, Đinh Văn Điền 0,2
- Triều đình Huế cự tuyệt, không chấp nhận những thay đổi và từ chối các
đề nghị cải cách, kể cả những cải cách hoàn toàn có khả năng thực hiện
0,25
- Điều này đã làm cản trở sự phát triển của những tiền đề mới, khiến xã hội
luẩn quẩn trong vòng bế tắc của chế độ thuộc địa nửa phong kiến
0,25
- Những tư tưởng cải cách cuối thế kỉ XIX đã gây được tiếng vang lớn,
dám tấn công vào tư tưởng lỗi thời, bảo thủ cản trở bước tiến của dân tộc,
phản ánh trình độ nhận thức mới của những người Việt Nam hiểu biết
0,25
- Góp phần vào việc chuẩn bị cho sự ra đời phong trào Duy tân ở Việt Nam
vào đầu thế kỉ XX
0,25
Câu 9 (2,0 điểm) Dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của
thực dân Pháp (1897- 1914), xã hội Việt Nam xuất hiện thêm các giai cấp, tầng lớp mới nào? Thái độ của đội ngũ công nhân đối với cách mạng giải phóng dân tộc như thế nào?
Trang 9Nội dung trình bày Điểm
* Các giai cấp, tầng lớp mới: 1,0
* Thái độ của công nhân đối với cách mạng giải phóng dân tộc: 1,0
- Phần lớn họ xuất thân từ nông dân, không có ruộng đất nên phải tìm đến
các hầm mỏ, nhà máy, đồn điền xin làm công ăn lương
0,5
- Công nhân và gia đình họ bị thực dân, phong kiến và tư sản bóc lột nên
sớm có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ
0,5
Câu 10 (2,0 điểm) Em có nhận xét gì về thái độ chống Pháp của nhà Nguyễn
trong quá trình thực dân Pháp xâm lược Việt Nam (1858- 1884)?
Nội dung trình bày Điểm
* Nhận xét về thái độ chống Pháp của nhà Nguyễn: 2,0
- Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta nhà Nguyễn có chống Pháp nhưng
chống không kiên quyết, khi Pháp mở rộng phạm vi chiếm đóng, nhà
Nguyễn cũng không cùng nhân dân chống Pháp mà luôn ảo tưởng, thương
lượng, từng bước thỏa hiệp kí các điều ước bán nước cho Pháp, cuối cùng
đầu hàng Pháp hoàn toàn
0,5
- Với thái độ không kiên quyết của triều đình nhà Nguyễn nên nhà Nguyễn
đã từ bỏ con đường đấu tranh truyền thống của dân tộc, nhà Nguyễn sợ dân
hơn sợ giặc
0,5
- Khi đánh Pháp nhà Nguyễn vừa đánh Pháp vừa thương lượng, không biết
chớp thời cơ, mất lòng dân, đặt quyền lợi dòng họ lên trên quyền lợi dân
tộc
0,5
- Nhà Nguyễn đã bỏ qua cơ hội có thể giành được độc lập dân tộc, việc nhà
Nguyễn để mất nước ta cuối thế kỉ XIX không tất yếu trở thành tất yếu lịch
sử
0,5
………HẾT………
Lưu ý: Trên đây là những nội dung mà khi làm bài học sinh phải đề cập tới
Cho điểm tối đa khi bài làm đủ nội dung, chính xác, lô gíc, khoa học, có tính
sáng tạo khi làm bài