ĐÁP ÁN MƠN: CƠ SỞ ĐIỆN TỬ CƠNG SUẤT THỜI GIAN: 90 phút – Lớp CQ Sinh viên làm bài trực tiếp vào đề thi & KHƠNG được sử dụng tài liệu Sinh viên cĩ thể chọn câu để làm... Câu 5 0.5đ: Hãy
Trang 1ĐÁP ÁN MƠN: CƠ SỞ ĐIỆN TỬ CƠNG SUẤT
THỜI GIAN: 90 phút – Lớp CQ
(Sinh viên làm bài trực tiếp vào đề thi & KHƠNG được sử dụng tài liệu
Sinh viên cĩ thể chọn câu để làm Điểm tối đa là 10đ)
Câu 1 (1đ): Tính trị trung bình (0.5đ) và trị hiệu dụng (0.5đ) của điện áp u, cho biết nĩ là hàm tuần hồn
chu kỳ T = 100µs và được mơ tả như sau:
≤
≤
−
≤
≤
=
s t
s V
s t
V u
µ µ
µ
100 60
20
60 0
100
khi
khi
Giải :
Áp dụng cơng thức tính trị trung bình và hiệu dụng
KQ:
Vav=[(100x60)+(-20)x40]/100=52V
V
100
40 ) 20 ( 60
=
×
− +
×
=
Câu 2 (0.5đ): Khoanh trịn đáp án đúng sau-Trong những linh kiện sau đây, linh kiện nào khơng thể điều
khiển ngắt bằng xung kích:
Câu 3 (0.5đ): Khoanh trịn đáp án đúng sau-Trong những linh kiện sau đây, linh kiện nào được kích
bằng dịng điện
A Diode B MOSFET C GTO D A,B,C đều sai
Câu 4 (0.5đ): Cho biết dịng điện cĩ dạng tuần hồn trong chu kỳ 0 ≤ θ ≤ 2π [rad] và được mơ tả như sau:
≤
≤
−
≤
≤
=
lại còn góc hợp trường cáùc
khi
6 khi
θ
π θ π
π θ π
A
rad A
rad A
i
0
] [ , 6
11 7
100
] [ , 6
5 100
Xác định biên độ thành phần cơ bản của dịng điện
Giải :
Áp dụng cơng thức phân tích Fourier cho hài cơ bản, và hàm lẻ:
] [ 26 110 100 3 2 ]
cos [ 100 2 sin
100
6 /
6
/
5
6
/
)
1
π θ θ
π
π
Trang 2Câu 5 (0.5đ): Hãy vẽ sơ đồ thyristor kèm theo đầu nối mạch bảo vệ chống div/dt và duv/dt
Trả lời:
Xem sách giáo khoa:
- Dùng cảm kháng (Ls//(RntD)) nối tiếp SCR và (R-C) hoặc (C//(RntD)) đấu song song SCR
Câu 6 (0.5đ): Giải thích và mô tả đặc điểm dòng điện và điện áp trên diode khi xảy ra quá trình ngắt dòng Trả lời:
Đặc điểm dòng điện và điện áp khi ngắt dòng qua diode- xem SGK
- Xuất hiện quá trình giảm dòng điện từ iD>0 sang dòng ngược (iD<0) trong thời gian ngắn trước khi giảm về dòng rò (iD->0)
- Xuất hiện gai quá áp khi dòng ngược giảm từ cực đại iRM về 0
Câu 7 (1đ): Cho mạch chỉnh lưu 1 pha điều khiển toàn phần với tải R và L mắc nối tiếp như hình 1a, với
dạng sóng dòng ngõ ra id như hình 1c
a Vẽ dạng sóng điện áp ngõ ra u d vào hình 1b (0.5đ)
b Vẽ dạng sóng dòng ngõ vào i s vào hình 1c (0.5đ)
Câu 8 (1.5đ) (gồm câu a và b): Cho bộ chỉnh lưu 1 pha điều khiển toàn phần với tải bao gồm R, L và sức
điện động E mắc nối tiếp Biết R= Ω1 , và L có giá trị đủ lớn để dòng tải id có thể xem là phẳng Nguồn xoay chiều us cung cấp cho cầu chỉnh lưu có trị hiệu dụng là 220V, tần số 50Hz
Hình 1
(a)
Trang 3a Nếu E = 100V và góc kích
4
π
α = [rad], hãy tính công suất trên tải lúc này và cho biết mạch hoạt động
ở chế độ gì (chỉnh lưu hoặc nghịch lưu) (0.5đ)
Theo giả thiết của đề bài, dòng tải id là phẳng (nghĩa là mạch hoạt động ở chế độ dòng liên tục) nên ta có:
cos 220.cos( / 4) 140
d
Dòng trung bình ngõ ra: 140 100 40
1
d d
U E
R
Vì dòng ngõ ra là phẳng nên công suất trên tải lúc này là: P d =U I d d =140 40 5600× = W
Công suất tải >0 nghĩa là tải nhận công suất do nguồn phát ra, nên mạch hoạt động ở chế độ chỉnh lưu
b Nếu E = -100V, hãy tính góc kích cần thiết để dòng tải trung bình Id lúc này là 20A (0.5đ) Tính công
suất trên tải lúc này và cho biết mạch hoạt động ở chế độ gì (chỉnh lưu hoặc nghịch lưu) (0.5đ)
Điện áp trung bình ngõ ra cần thiết lúc này là: U d=RI d + = ×E 1 20 100− = −80V
Từ đó suy ra góc kích cần thiết là: cos 80 0.404 113.8
220
o d
U U
−
Công suất trên tải lúc này: P d=U I d d = −( 80) 20× = −1600W
Công suất tải < 0 nghĩa là tải phát ra công suất đưa về nguồn nên mạch hoạt động ở chế độ nghịch lưu
Câu 9 (1.5đ) (gồm câu a và b): Cho bộ chỉnh lưu 1 pha điều khiển bán phần như hình 2a cung cấp cho tải
R+L+E Biết R= Ω1 , E = 80V, và L đủ lớn để dòng tải id có thể xem là phẳng Nguồn xoay chiều us cung cấp cho cầu chỉnh lưu có trị hiệu dụng là 220V, tần số 50Hz
a Với góc kích
2
π
α = [rad], hãy vẽ trên hình 3b dạng sóng điện áp ngõ ra u d(0.5đ), và trên hình 2c dạng
sóng dòng ngõ vào i s(0.5đ)
Trang 4b Nếu cần điều chỉnh dòng trung bình ngõ ra Id trong phạm vi từ 5A đến 50A, góc kích α cần thay đổi trong phạm vi nào (1đ)
Để Id = 5A, điện áp ngõ ra của mạch cần thiết là: U d =RI d + = × +E 1 5 80 85= V
Góc kích cần thiết khi đó: cos 1 85 1 0.141 98
220
o d
U U
Để Id = 50A, điện áp ngõ ra của mạch cần thiết là: U d =RI d + = ×E 1 50 80 130+ = V
Góc kích cần thiết khi đó: cos 1 130 1 0.313 71.8
220
o d
U U
Vậy, phạm vi biến thiên cần thiết của góc kích: 71.8o 98o
Câu 10(1đ) (gồm câu a và b): Cho bộ chỉnh lưu tia ba pha điều khiển (Hình 3a)
Hình 3a)
Áp nguồn: xoay chiều ba pha u1, u2, u3,
trị hiệu dụng áp pha U=220V, tần số f = 50Hz
Tải: R = 1Ω, E = 100V, L rất lớn
Dòng tải id liên tục và phẳng
Mạch ở xác lập
Góc điều khiển : α=π/3, [rad]
a) Vẽ giản đồ áp chỉnh lưu ud trên hình 3 b) (0.5đ)
Hình 2
D2 D4
i d +
-u d
u s
i s
R
L
E
(a)
Trang 50.02 0.024 0.028 0.032 0.036 0.04
Time (s)
0
-200
-400
200
400
Hình 3 b) b) Tính công suất trung bình ngõ ra bộ chỉnh lưu cấp cho tải RLE (0.5đ)
Giải :
Trị trung bình áp chỉnh lưu trong trường hợp dòng tải liên tục:
V U
2
1 220 2
6 3 3
cos 2
6
⋅
⋅
=
π
π π
Trị trung bình dòng chỉnh lưu tương ứng:
A R
E U
1
100 65 128
=
−
=
−
=
Công suất trung bình ngõ ra bộ chỉnh lưu:
3685.8W
=
×
=
⋅
= d d 128.65 28.65
d U I
P
Câu 11(1đ) (gồm câu a và b): Cho bộ chỉnh lưu tia ba pha điều khiển (Hình 4a)
Áp nguồn: xoay chiều ba pha u1, u2, u3,
trị hiệu dụng áp pha U=220V, tần số f = 50Hz
Tải: R = 1Ω, E = 100V, L = 0 H
Mạch ở xác lập
Góc điều khiển : α=π/3, [rad]
Trang 6Hình 4a)
a) Vẽ giản đồ áp chỉnh lưu ud trên hình 4b) (0.5đ)
Hình 4 b) b) Trên hình 4 c) hãy vẽ giản đồ áp trên thyristor uV1 (0.5đ)
Hình 4 c)
Trang 7Câu 12(1đ) (gồm câu a và b): Cho bộ chỉnh lưu cầu ba pha điều khiển hoàn toàn (Hình 5a)
Hình 5a)
Áp nguồn: xoay chiều ba pha u1, u2, u3,
trị hiệu dụng áp pha U=220V, tần số f = 50Hz
Tải: R = 1Ω, E = 100V, L rất lớn
Dòng tải id liên tục và phẳng
Mạch ở xác lập
Góc điều khiển : α=π/3, [rad]
a) Vẽ giản đồ áp chỉnh lưu ud trên hình 5b) (0.5đ)
Hình 5 b) Giản đồ áp chỉnh lưu (chế độ dòng tải liên tục)
b) Trên hình 5b) hãy vẽ thêm giản đồ dòng pha nguồn (ký hiệu i1 trên hình 5 a) (0.5đ)
Trang 8Hình 5 b) Giản đồ dòng pha nguồn i1 (chế độ dòng tải liên tục)
Câu 13(0.5đ): Cho bộ chỉnh lưu cầu ba pha điều khiển bán phần (Hình 6a)
Hình 6a)
Áp nguồn: xoay chiều ba pha u1, u2, u3,
trị hiệu dụng áp pha U=220V, tần số f = 50Hz
Tải: R = 1Ω, E = 100V, L rất lớn
Dòng tải id liên tục và phẳng
Mạch ở xác lập
Góc điều khiển : α=π/6, [rad]
Vẽ giản đồ áp chỉnh lưu ud trên hình 6b) (0.5đ)
Trang 9Hình 6 b)