Đề bài 17: Vẻ đẹp của nhân vật Phương Định trong tác phẩm Những ngôi sao xa xôi củaLê Minh Khuê Mở bài Trong đội ngũ cả dân tộc ra trận thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước có một binh
Trang 1Đề bài 17: Vẻ đẹp của nhân vật Phương Định trong tác phẩm Những ngôi sao xa xôi của
Lê Minh Khuê
Mở bài
Trong đội ngũ cả dân tộc ra trận thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước có một binh chủng rất đặc biệt - Nữ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại nối liền Bắc Nam
Truyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa Đánh lạc hướng quân thù hứng lấy những luồng bom (Khoảng trời hố bom – Lâm Thị Mỹ Dạ)
Lịch sử không quên ghi lại những năm tháng hào hùng ấy Đặc biệt trong tác phẩm
“Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê đã khắc hoạ thành công hình ảnh những người
chiến sĩ thanh niên xung phong mang vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất anh hùng cách mạng Họ là những ngôi sao xa xôi trong hàng trăm nghìn những ngôi sao luôn toả sáng lấp lánh, một thứ ánh sáng không rực rỡ mà sáng trong Ánh sáng ấy luôn soi rọi tâm hồn chúng ta, tiếp bước cho thế hệ mai sau Những ngôi sao ấy tưởng chừng như rất xa xôi nhưng lại vô cùng gần gũi trong lòng yêu thương của mọi người Đặc biệt hình ảnh được khắc họa rõ nhất là qua nhân vật Phương Định
Thân bài
LĐ 1 Hoàn cảnh sống, công việc, lai lịch
* Lai lịch
Phương Định cũng như Nho và chị Thao, sinh ra và lớn lên tại vùng đất Hà Thành Đáng
lẽ, cô dễ dàng tìm cho mình một chỗ ngồi nơi giảng đường đại học, quanh cô tíu tít những bạn
bè áo trắng mơ mộng Thế nhưng theo tiếng gọi thiêng liêng của tổ quốc, cô tạm gác tất cả những riêng tư để lên đường vì nghĩa lớn với tinh thần
Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai
* Hoàn cảnh
Họ mang tinh thần ấy vào chiến trường, nơi họ sống và làm việc là trong một cái hang trên cao điểm ở một vùng trọng điểm giữa núi rừng Trường Sơn Nơi tập trung nhiều bom đạn
đánh phá ác liệt Đường bị đánh lở loét, cây bị tước cháy khô, vài cái thùng xăng méo mó, khói đen vật vờ Chứng tỏ nơi đây vô cùng khốc liệt và hiểm nguy, họ luôn phải đối mặt với thần
chết Trong những năm tháng ấy, con đường Trường Sơn huyền thoại luôn phải oằn mình chịu
Trang 2sự tàn phá của bom đạn chiến tranh như vậy.
* Công việc
Trong hoàn cảnh ấy họ có cùng chung một nhiệm vụ vô cùng quan trọng : Tổ trinh sát mặt đường Công việc cụ thể là quan sát, đánh dấu những quả bom chưa nổ, đo lượng đất đá để
san lấp hố bom, và nhiệm vụ quan trọng rất nguy hiểm là phải phá những quả bom chưa nổ Công việc của họ không tực tiếp đối mặt với kẻ thù nhưng lại đối diện với thần chết Đó là công việc vô cùng nguy hiểm có thể hy sinh bất kì lúc nào Đòi hỏi phải có tinh thần dũng cảm, bình tĩnh, can đảm và sẵn sàng hy sinh Đây chính là công việc chung của thế hệ trẻ trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước trên tuyến đường Trường Sơn
LĐ 2 Vẻ đẹp hình thức và vẻ đẹp tâm hồn
* Vẻ đẹp hình thức
Từ hoàn cảnh sống và công việc gian khổ như vậy nhưng Phương Định luôn giữ cho mình vẻ đẹp hình thức và tâm hồn đáng khâm phục Ấn tượng đầu tiên về Phương Định là vẻ
đẹp hình thức Cô tự giới thiệu mình là cô giá khá, có hai bím tóc dày, có cái cổ cao kiêu hãnh như đài hoa loa kèn Còn đôi mắt nàng, đôi mắt có cái nhìn sao mà xa xăm Cô thích ngắm mình trong gương Chiến trường khốc liệt có thể huỷ diệt thiên nhiên làng mạc nhưng không thể
đốt cháy vẻ đẹp hình thức đáng yêu và tâm hồn nhạy cảm của cô cũng như những chiến sĩ Trường Sơn Vẻ đẹp kiêu hãnh ấy như thách thức với bom đạn, với chiến tranh
* Sở thích
Cô cũng như bao chiến sĩ trẻ trong những năm tháng khốc liệt ấy có sở thích chung là thích hát Hồi ở nhà, cô hát say mê, hát ầm ĩ, làm ông bác sĩ hàng xóm phải mất ngủ Có lần cô say sưa hát mà suýt ngã từ cửa sổ xuống lan can Cô đem cả lòng say mê ca hát vào trong chiến trường ác liệt Cô hát những khúc bộ hành, bài quan họ, dân ca Ý, cô còn bịa ra cả những bài hát Trong những năm tháng khốc liệt ấy, tiếng hát át tiếng bom, tiếng hát tiếp thêm nghị lực, sức mạnh, có niềm tin để người chiến sĩ vươn lên tất cả những gian khổ, hiểm nguy Góp phần làm nên những chiến thắng vang dội năm châu, chấn động địa cầu Trong bản trường ca chiến thắng của cả dân tộc không thể không kể đến tiếng hát của bộ đội chiến sĩ nơi núi rừng Trường Sơn
* Tâm hồn trẻ trung hồn nhiên yêu đời, hay mơ mộng
Cô vừa bước qua tuổi học trò hồn nhiên, vô tư, yêu đời, hay mơ mộng Cô mang tâm hồn
ấy vào trong chiến trường Giữa núi rừng Trương Sơn, nơi bom đạn mù trời, khói đen vật vờ, thần kinh căng như chão, bỗng một cơn mưa đá trút xuống Phương Định vui thích cuống cuồng như trẻ con nhận được quà chạy ra nhặt những viên đá mà niềm vui như nổ tung Trận mưa đá như xoa dịu bớt đi sự ngột ngạt của chiến tranh Mưa tạnh, cô tiếc nuối và tất cả những kỷ niệm lại ùa về: Cô nhớ về mẹ, nhớ những ngôi sao trên bầu trời, nhớ con đường, vòm cây, nhớ cả tiếng giao của bà bán xôi sáng Tất cả như liều thuốc tinh thần động viên, an ủi cô vượt qua những thử thách nơi bom rơi đạn nổ
LĐ 3 Vẻ đẹp phẩm chất anh hùng cách mạng
Trang 3* Tinh thần tự giác có trách nhiệm cao trong công việc
Giản dị lắm mà anh hùng lắm chứ! các cô tiêu thư Hà Nội ấy! Các cô gái từng làm nũng
mẹ, từng gào to gọi mẹ chỉ vì chồng sách vở trên bàn không biết cách nào xếp cho nó gọn Và
mẹ phải cằn nhằn: Con gái con nứa gì mày, lấy chồng rồi cũng no đòn” Thế mà hôm nay, con
gái mẹ đã trở thành chiến sĩ gan dạ kiên cường, luôn có tinh thần trách nhiệm cao với quê hương, đất nước
Nơi chiến trường ác liệt ấy, các cô luôn tự bảo ban phân công để hoàn thành tốt nhiệm
vụ: san lấp hố bom, đặc biệt là phá bom “Quen rồi Một ngày chúng tôi phá bom đến măm lần, ngày nào ít ba lần Chúng tôi có nghĩ đến cái chết, một cái chết mờ nhạt, không cụ thể, còn cái chính là liệu mìn có nổ, bom có nổ không?” Tinh thần trách nhiệm cao cả ấy không riêng gì ba
cô gái mà là tinh thần chung của cả thế hệ trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước Bởi họ đều mang trong mình dòng máu con Lạc cháu Hồng sẽ sẵn sàng nhất tề đứng lên
vì Tổ quốc
* Sự gan dạ, dũng cảm, kiên cường, bất khuất và sẵn sàng hy sinh
Một ngày trên tuyến đường Trường Sơn máu lửa, tác giả chỉ ghi lại một lần phá bom
trong hàng trăm ngìn lần mà Phương Định cũng như bao chiến sĩ đã trải qua Sự vắng lặng, cây cối xơ xác, khói đen vật vờ Thần chết là một tay không thích đùa, hắn ta lẫn trong ruột những quả bom Quả bom ấy có thể nổ bây giờ hoặc nổ bất kì khi nào Cô cũng sợ, nên lúc đầu cô phải
đi khom nhưng rồi cô nghĩ các anh cao xạ không thích mình đi khom thế nên cô lấy hết can đảm
để đàng hoang mà bước tới Chỉ bằng chúng ấy chi tết người đọc đã hình dung ra sự ngột ngạt của chiến trường như bóp nghẹt trái tim Thật đáng sợ khi phải làm cái việc chọc giận thần chết Các cô phải ra tay trước nó, phải tiêu diệt nó Thử hỏi nếu không có sự gan dạ, dũng cảm, kiên cường và sẵn sàng hy sinh liệu các cô ấy có vượt qua được những thử thách ấy không?
Những trang sử Trường Sơn không thể quên ghi một ngày như thế Chúng ta tự hào về những người chiến sĩ như Phương Định và đồng đội của cô Có biết bao người bị bom vùi mà không phải bị thương xoàng như Nho Họ vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường May mắn có người được trở về quê hương thì tuổi xuân đã hết, họ sống trong gieo neo, lay lắt
* Tinh thần đồng chí đồng đội, đoàn kết, gắn bó yêu thương nhau
Họ là những người xa lạ đến từ mọi miền của Tổ quốc nhưng họ gắn bó yêu thương
nhau như trong gia đình Phương Định tỏ ra kiêu, đứng từ xa ngắm nhìn mà không vồn vã chạy
đến nói chuyện như người khác khi có anh bộ đội nói giỏi nào đấy đi qua Nhưng thực ra cô rất trân trọng và cảm phục những người chiến sĩ trực tiếp chiến đấu ngoài chiến trường Trong suy
nghĩ của cô, những người đẹp nhất, can đảm và cao thượng nhất là những người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ.
Khi chị Thao lên cao điểm chưa về Phương Định lo lắng đến mức gắt cả anh đại đội
trưởng trong điện thoại Nho bị thương, Phương Định và chị Thao lo lắng chăm sóc cho Nho tận tình chu đáo Vậy đấy, tinh thần đồng chí đồng đội của những người chiến sĩ thật thiêng liêng
cao cả Nó như sợi dây vô hình lấp lánh xuyên suốt thời gian Dù chỉ là cái nắm tay truyền cho nhau hơi ấm vượt qua những thử thách khắc nghiệt, dù chỉ là chung bát, chung đũa nơi núi rừng
Trang 4Trường Sơn nhưng tất cả làm nên một sức mạnh phi thường để có chiến thắng vẻ vang như ngày hôm nay
Đất nước mình nhân hậu
Có nước trời xoa dịu vết thương đau
Em nằm dưới đất sâu Như khoảng trời nằm yên trong đất Đêm đêm, tâm hồn em tỏa sáng Những vì sao ngời chói, lung linh.
(Khoảng trời hố bom – Lâm Thị Mỹ Dạ)
* Liên hệ cuộc sống
Càng tự hào và biết ơn thế hệ đi trước đã đổ máu cho đất nước để chúng ta được sống trong hoà bình Nhiệm vụ của chúng ta ngày hôm nay không còn phải đối mặt với thần chết nhưng cũng không kém phần nặng nề Vì vậy chúng ta cần làm chủ được tương lai của mình, kế thừa và phát huy được những vẻ đẹp của các lớp lớp cha anh Ngay từ bây giờ, hãy chuẩn bị cho mình một hành trang vững trãi để bước đi trên con đường mới
Kết bài
Chị em tôi toả nắng vàng lịch sử Nắng cho đời và nắng cũng cho thơ.
(Huy Cận) Đường Trường Sơn, nơi thử thách ý chí, khí phách của con người Việt nam Chính
những con người như Phương Đinh, Nho, Chị Thao - “những bông hoa trên tuyến lửa”- đã làm
nên một bài ca tuyệt vời Sức trẻ, lòng yêu nước, khát vọng hoà bình đã tạo nên một bản anh hùng ca bất diệt vang mãi đến mai sau
( Nguồn trich : Cẩm nang ôn thi vào 10 – Tác giả Kiều Bắc)