NHỮNG NGÔI SAO XA xôi

Và ắt hẳn, khi đến với “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê, với tình đồng đội gắn bó đã để lại ấn tượng đẹp trong độc giả, khẳng định sức trường tồn của mình.. Có lẽ, truyện ngắn tr

“Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê Theo em, truyện ngắn

và đoạn thơ gặp nhau ở điểm nào ?

“Đồng đội xa

Là hớp nước uống chung

Nắm cơm về nữa

Là chia nhau một trưa nắng một chiều hôm

Chia khắp anh em mẩu tin nhà

Chia nhau đứng trong chiến hào chật hẹp

Chia nhau nụ cười, chia nhau cái chết”

(“Giá từng thước đất” – Chính Hữu)

Bài làm

Một tác phẩm văn học có sống mãi trong tấc lòng biết bao bạn đọc hay không, nếu nó không bám rễ sâu vào mảnh đất hiện thực màu mỡ, âm thầm hút lấy nguồn nhựa sống dồi dào mãnh liệt ? Một tác phẩm văn học, có trường tồn mãi với năm tháng bạt ngàn hay không, nếu nó hoàn toàn chỉ là những hiện thực méo mó, nếu

nó chỉ chứa đựng những rung cảm hời hợt ? Và ắt hẳn, khi đến với

“Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê, với tình đồng đội gắn

bó đã để lại ấn tượng đẹp trong độc giả, khẳng định sức trường tồn của mình Có lẽ, truyện ngắn trên đã gặp gỡ ở điểm chung, về tình-đồng-đội-giữa-năm-tháng chiến tranh, với bài thơ “Giá từng thước đất của Chính Hữu trong những câu thơ sau:

“Đồng đội xa

Là hớp nước uống chung

Nắm cơm về nữa

Là chia nhau một trưa nắng một chiều hôm

Chia khắp anh em mẩu tin nhà

Chia nhau đứng trong chiến hào chật hẹp

Chia nhau nụ cười, chia nhau cái chết”

Tiếp cận chiến tranh, miêu tả chiến tranh có nhiều cách, của

nhiều người Tuy nhiên, chiến tranh đã đi qua, cái gì từ những trang văn còn lại ? Nó có là hiện thực khốc liệt của chiến tranh, là những người lính phải hy sinh, là những dư tàn mà chiến tranh để lại cho những con người sống trên mảnh đất ấy, là bầu trời đen ngòm mùi thuốc súng gây ám ảnh cho những thế hệ ? Nó có là ca tụng những người cách mạnh đã dám hy sinh bản thân, hy sinh đất nước để đuổi theo chân lý cao cả về lẽ sống đẹp ? Nó có là sự mất mát, tang thương, nỗi dằn vặt của mỗi người lính khi rời xa chính gia đình, quê hương thân yêu của mình ? Đương nhiên rồi,

nó còn là vẻ đẹp của tình đồng đội, dựa dẫm vào nhau để bươn chải những ngày sống tiếp theo, giữa ngày tháng cơ hàn, giữa nỗi thống khổ về trách nhiệm con người trong gia đình, giữa nỗi sợ hãi

về cái chết, để lấp đầy những khoảng trống trong tâm hồn nhau

Và “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê ra đời để làm việc

ấy, để lấp-đầy-khoảng-trống, hiện lên bức tranh đẹp về tình cảm gắn kết giữa những cô gái phá bom Cũng cùng chủ đề ấy, Chính Hữu viết nên “Giá từng thước đất” Ra đời giữa những năm tháng chiến tranh, hai tác phẩm gieo rắc những cảm xúc tích cực về khoảng thời gian chiến tranh ấy, khắc họa thật đẹp tình cảm keo sơn ấy

“Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê – khoảng trời của

những người con gái, sợi dây tình cảm của những thiếu nữ xung phong Tình đồng đội, đoàn kết sáng rực lên giữa bầu trời đen tối của chiến tranh Ta cảm nhận về tình cảm của Phương Định: “Tôi moi đất, bế Nho đặt trên đùi mình” Và cô cảm nhận: “Nó không giống que kem trắng của tôi khi nãy nữa” Đó là Nho qua cái nhìn của Phương Định, một cái nhìn đầy xót thương, thương cảm Nỗi đau của đồng đội hay cũng là nỗi đau của chính mình Cô ân cần, chăm sóc chu đáo cho đồng đội Cô mê hát lắm, nhưng giờ đây cô không hát nữa rồi hay không thể hát nữa, ngay cả khi Thao yêu cầu – “Tôi không muốn hát lúc này” Vì sao ư ? Vì đồng đội đã đổ máu cho sự độc lập, tự do của đất nước Cái thiêng liêng cao cả ấy

đội bị thương, cô không còn tâm trạng để hát nữa Tiếng hát là gì,

và vì sao người ta lại muốn hát ? Tiếng hát tượng trưng cho niềm vui, hạnh phúc hay cũng là mong muốn được niềm vui, hạnh

phúc Điều này chắc chắn sẽ lý giải được trong trường hợp này Phương Định chẳng còn muốn hát, vì cô buồn lắm, cô chỉ còn tâm trạng lo lắng, bất an cho đồng đội Ở Phương Định luôn sáng ngời tình đồng đội thắm thiết Cô luôn yêu thương trìu mến và quan tâm đến đồng đội, điều đó còn thể hiện ở những điều khac Cô luôn yêu thương trìu mến và quan tâm đến đồng đội Cô lo lắng cho chị Thao và Nho lên cao điểm chưa về đến về nỗi nói “như gắt vào máy” khi đại đội trưởng hỏi tình hình Cô hiểu chị Thao và Nho như biết về những chị em ruột thịt Đó là chị Thao sợ máu nhưng khi chiến đấu thì rất dũng cả Trong công việc, ai cũng gờm chị bởi

sự bình tĩnh, cương quyết và táo bạo Với Nho, cô em út của tổ trinh sát thì Phương Định rất muốn bế trên tay “Trông nó nhẹ mát như một que kem trắng” Biết bao trìu mến, yêu thương trong cái nhìn ấy Đặc biệt cô dành tình yêu và niềm cảm phục cho tất cả những người chiến sĩ mà cô gặp ngày đêm trên con đường ra trận Với cô đó là “những người đẹp nhất, thông minh, can đảm và cao thượng nhất là những người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ” Tình đồng chí đồng đội của Phương Định thật thiêng liêng, cao cả

và đáng quý! Có lẽ chính nhờ những điều này đã tiếp thêm sức mạnh cho cô để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình

Có lẽ, tình đồng đội đồng chí giữa những ngày tháng cơ hàn, vất

vả trong chiến tranh là nguồn cảm hứng sáng tác vô tận cho

những người nghệ sĩ Tiếp theo dòng chảy văn học ấy, Chính Hữu viết nên những dòng thơ “Giá từng thước đất”:

“Đồng đội xa

Là hớp nước uống chung

Nắm cơm về nữa

Là chia nhau một trưa nắng một chiều hôm

Chia khắp anh em mẩu tin nhà

Chia nhau đứng trong chiến hào chật hẹp

Chia nhau nụ cười, chia nhau cái chết”

Chính Hữu định nghĩa về đồng đội, hay chính xác hơn, tình đồng đội như thế nào ? Đó là những “hớp nước uống chung”, là “năm cơm về”, là sự chia sẻ Chia sẻ như thế nào và chia sẻ vê cái cái gì

? Đâu chỉ là chia sẻ những giá trị vật chất, chính sự chia sẻ giá trị

về tinh thần mới tạo nên sự đồng đội trong tâm hồn của những con “đồng chí” Nhà phê bình Hoài Thanh có viết: “Hầu hết những người manh ba lô lặng lẽ đi khắp nẻo đường kháng chiến trong một quyển sách nào đó thế nào cũng có ít bài thơ Trong cuộc chiến nhân dân của của chúng ta, tiếng súng, tiếng thơ cùng hòa điệu.” Những người cầm bút lúc này sẽ là những người chiến sĩ dùng ngòi bút mà xông pha chiến trận Họ khỏa đầy tâm hồn

những con người ấy bằng các câu từ Đối tượng mà họ viết là

những người lính, và họ viết về chính những người lính ấy để nâng

đỡ những người lính Bằng vài câu thơ đẹp về tình đồng chí, về những hình ảnh được gợi mở, Chính Hữu đã thành công trong việc này

Những người lính, những cô thanh niên xung phong đã thật sự để lại trong lòng người đọc ấn tượng khó quên về tình cảm keo sơn gắn bó giữa những con người ấy Đó đâu chỉ là nam giới, là những chàng lính, đó còn là nữ giới, là những cô thanh niên xung phong

Họ hiện lên thật đẹp bởi lý tưởng cao cả của họ, bởi tình cảm giữa những con người ấy Hai bài thơ gặp nhau ở điểm chung ấy, về tình cảm cao cả, đáng quý họ dành cho nhau giữa những ngày tháng cơ hàn, cực khổ, giữa những năm tháng chiến tranh

Như mặt trời sưởi ấm những ngày đông lạnh giá, như mặt trăng soi sáng cho những đêm mịt mỳ, văn chương len lỏi và thắp sáng những góc khuất trong trai tim của độc giả, những tâm hồn trơ trọi ấy đến với cõi chân-thiện-mỹ, cái cõi của nhiệm màu và hạnh phúc Thế nên, những tác phẩm trong thời kỳ văn học cách mạng luôn lấy con người là đối tượng trung tâm, đặc biệt là những người lính, viết về họ, ca ngợi họ và củng cố tinh thần họ Đâu chỉ có thể, đó còn là để những người đọc như chúng ta sau này cảm nhận vẻ đẹp tinh thần, vẻ đẹp của những con người ở chiến

trường Hai tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê

cả ấy của văn chương.