Ngoài giảng dạy học sinh đầy đủ những kiến thức của lớp 4, bản thân tôi muốn học sinh phải biết yêu cái đẹp, rèn luyện chữ viết.. Để rèn luyện được chữ đẹp và đúng không khó, quan trọng
Trang 1TRẦN NGỌC ĐẢNH
Thanh Bình, ngày 14 tháng 3 năm 2022
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
1 Thông tin sơ lược
- Họ tên giáo viên: Trần Thị Kim Uyên
- Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên, Trường tiểu học Trần Ngọc Đảnh
- Nhiệm vụ được giao: Giáo viên chủ nhiệm lớp 4
- Tên biện pháp: “Rèn luyện chữ viết đúng và đẹp cho học sinh lớp 4”
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục.
2 Nội dung sáng kiến
a) Tóm tắt sáng kiến
Như ta thường hay nói “Nét chữ-Nết người” Việc rèn luyện chữ viết đối với học sinh Tiểu học là vấn đề hết sức quan trọng và cần được quan tâm Để lưu giữ lại kiến thức đã học không chỉ bằng lời nói và trí nhớ mà cần phải ghi chép lại, vì trí nhớ chỉ có thể lưu lại trong 01 khoảng thời gian nhất định còn chữ viết nếu bảo quản tốt
sẽ lưu lại rất lâu
Là giáo viên chủ nhiệm lớp 4, bản thân rất quan tâm đến vấn đề chữ viết của học sinh Không chỉ riêng tôi, thầy cô đang giảng dạy cấp Tiểu học và phụ huynh học sinh ai cũng mong muốn con em mình trở thành một học sinh giỏi toàn diện, có đức tính tốt, cẩn thận và biết vươn tới cái đẹp, yêu thẩm mĩ Đối với bản thân khi chấm bài, sửa bài…cho học sinh Khi tôi nhìn thấy một trang vở sạch đẹp thì bản thân cảm thấy rất vui và hài lòng, vì đó là cả một quá trình luyện tập để đạt được thành quả tốt
Nhưng hiện nay, vấn đề chữ viết học sinh Tiểu học ngày càng có chiều đi xuống, đặt biệt là học sinh lớp 4 Vì vậy, đây là vấn đề mà bản thân tôi rất bâng khuâng và lo lắng Ngoài giảng dạy học sinh đầy đủ những kiến thức của lớp 4, bản thân tôi muốn học sinh phải biết yêu cái đẹp, rèn luyện chữ viết Vì chữ viết cũng thể hiện được tính nết của một con người
Để viết chữ đẹp và đúng chuẩn, các em phải nắm chắc các kiến thức về nét cơ bản Đây là nền móng giúp các viết rèn chữ nhanh, hiệu quả nhất Vậy bạn đã nắm được nét cơ bản chưa? Nắm được cách trình bày đẹp và tỉ mĩ chưa? Để rèn luyện được chữ đẹp và đúng không khó, quan trọng là các em phải nắm vững cỡ chữ, rèn luyện tính cẩn thận của bản thân Sự thành công nào cũng phải có sự rèn luyện, phải
có sự khó khăn, có như vậy mới giúp các em phát triển toàn diện được
Bản thân đã tiến hành khảo sát và nhờ đồng nghiệp khảo sátvề tình trạng chữ viết học sinh lớp 4 trong nhà trường để nắm được khả năng của các em với những số liệu như sau:
Trang 2Lớp
Tổng
số học sinh
Kết quả khảo sát đầu năm học 2021-2022 Viết
chữ sạch, đẹp
Tỉ lệ
%
Trình bày chữ viết sạch
Tỉ lệ
%
Viết chữ không đúng cỡ chữ, không trình bày sạch đẹp
Tỉ lệ
%
Từ những hạn chế trên và qua số liệu khảo sát thực tế, tôi nhận thấy chữ viết của các em còn xấu, viết sai chính tả, không đúng cỡ chữ quy định, hơn nữa là các em không trình bày sạch đẹp, viết sai là hay dùng tay gạch bỏ, Để khắc phục một số hạn chế của các em, bản thân đã chọn nội dung “Rèn luyện chữ viết đúng và đẹp cho học sinh lớp 4” để nghiên cứu và thực nghiệm tại đơn vị trường mà tôi đang giảng dạy
b) Tính mới
Để áp dụng có hiệu quả biện pháp trên, bản thân đã thực hiện các nội dung theo các giải pháp sau:
- Giải pháp 1: Rèn tư thế ngồi viết đúng
Như chúng ta biết, khi viết chữ thì tư thế ngồi viết cũng ảnh hưởng quan trọng đến chữ viết Vì vậy khi viết chữ bản thân hướng dẫn các em phải thực hiện như sau:
+ Tư thế ngồi viết phải thoải mái, không gò bó và tuyệt đối không quỳ, nằm, ngồiviết tuỳ tiện, không để vở quá gần, khoảng cách từ mắt đến vở khoảng 25-30 cm
là vừa
+ Ánh sáng trong phòng học phải đảm bảo, thuận chiều từ bên trái sang không bịsấp bóng
+ Ngồi viết đúng tư thế, không ngồi vặn vẹo lâu thành thói quen, cố tật dẫn đến lệch cột sống Bản thân luôn nhắc học sinh cách cầm bút đúng quy định
Trang 3- Giải pháp 02: Viết đúng cỡ chữ quy định.
Để chữ viết được đẹp thì các em phải nắm vững ở mỗi chữ cái có độ dài và kích thước chữ khác nhau (Ví dụ: Để viết chữ đầu các em phải xác định đường kẻ của quyển tập và quyển tập gồm mấy ô li…Từ đó, các em xác dựa theo kích thước của con chữ mà viết đúng)
Cụ thể như sau:
+ Đối với chữ cái viết thường:
Các chữ cái: b, g, h, k, y được viết với chiều cao là 2.5 đơn vị
Chữ cái: t được viết với chiều cao là 1.5 đơn vị
Các chữ cái: r, s được viết với chiều cao là 1.25 đơn vị
Các chữ cái: d, đ, q, p được viết với chiều cao là 2 đơn vị
Các chữ cái còn lại: a, ă, â, b, c, e, ê, n, m, o, ô, ơ, i, u, ư v, x được viết với chiều cao 1 đơn vị
+ Đối với viết số: giáo viên cũng hướng dẫn những nhóm theo quy định để học sinh nắm rõ
+ Đối với chữ cái hoa: Tất cả các chữ cái viết 2.5 đơn vị Riêng chữ
viết với chiều cao 4 đơn vị
- Giải pháp 03: Viết đúng những nét cơ bản
Bản thân đã giúp học sinh nắm vững lại được các nét cơ bản:
+ Nét thẳng: thẳng đứng, thẳng ngang, thẳng xiên
Cách viết nét thẳng đứng: Đặt bút ở đường kẻ số 2 sau đó rê bút mạnh từ trên xuống dưới đến đường kẻ đậm 1
Cách viết nét thẳng xiên: Đặt bút trên đường kẻ đậm ở góc ô, đưa lên một nét theo hướng xiên phải đến đường kẻ 2
+ Nét cong: cong kín, cong hở, cong phải, cong trái
Cách viết nét cong (chữ O): Đặt bút giữa ô li 1 Sau đó rê bút lên theo hướng xiên phải đến gần đường kẻ 1 lượn cong tròn đầu
Kéo xuống trùng với đường kẻ dọc đến đường kẻ đậm Lượn cong đưa lên dừng bút trùng với điểm đặt bút
+ Nét móc: móc xuôi (móc trái), móc ngược (móc phải), móc hai đầu
Hướng dẫn viết nét móc hai đầu: Đặt bút giữa ô ly 1 Rê bút lên theo hướng xiên phải đến gần đường kẻ 1 rồi lượn cong tròn đầu Tiếp đến kéo bút xuống trùng với đường kẻ dọc đến đường kẻ đậm và lượn cong đưa lên Cuối cùng dừng bút ở giữa ô ly 1
+ Nét khuyết: khuyết xuôi (nét khuyết trên), khuyết ngược (nét khuyết dưới)
Trang 4Cách viết nét khuyết trên: Đặt bút giữa ô ly đường kẻ 1 Rê bút xiên qua điểm giao nhau của đường kẻ dọc và đường kẻ 1 Sau đó lượn dần lên đến đường viền Kéo xuống trùng với đường kẻ dọc và dừng bút tại đường kẻ đậm Nét khuyết có chiều cao 2,5 đường viền Độ rộng phần khuyết là 0,5 đường viền Viết nét khuyết dưới tương tự nhưng ngược lại với nét khuyết trên
- Giải pháp 4: Rèn luyện tính cẩn thận và tỉ mĩ trong cách trình bày khi viết chữ
Việc trình bày sạch đẹp khi viết cũng không kém phần quan trọng trong viết chữ đẹp Nếu như các em viết đúng cỡ chữ, đúng nét… nhưng khi viết sai các em tùy tiện dùng tay cầm viết gạch bỏ thì bài viết của các em cũng không có tính thẩm mĩ cao Ngoài ra, các em khi viết đoạn văn, bài thơ không trình bày lùi ô đúng cũng làm cho bài viết của các em không được toàn diện, hoàn mĩ Để giúp các em có tính tỉ mĩ thì giáo viên cần hướng dẫn học sinh chuẩn bị:
+ Nếu viết bút chì thì cần được gọt cẩn thận, vừa (nét chì hơi nhọn), Không để chì nhọn quá làm cho giấy sẽ bị rách hoặc tù quá sẽ làm cho chữ có nét to, chữ xấu + Nếu viết bút mực thì nên chọn bút bi nước vừa dễ viết, không bị dính mực cả sách vở và quần áo hoặc chọn cho các em loại bút viết được nét thanh
+ Nếu viết bút mực sai thì các em dùng thước và bút chì gạch ngang từ viết sai rồi viết tiếp
- Giải pháp 5: Theo dõi sự chủ động và tiến bộ của học sinh Khuyến khích và khen thưởng đối với những học sinh có sự tiến bộ
- Đối với giáo viên:
+ Bản thân rèn luyện thật nhiều khi viết chữ
+ Viết chữ theo chuẩn quy định, có tính tỉ mĩ, sạch đẹp ở mọi lúc, mọi nơi + Lập kế hoạch khảo sát trên thực tế để đưa ra nhiều cách viết chữ đúng, đẹp cho học sinh
+ Ngoài ra, luyện viết chữ sáng tạo cho những em viết tốt
- Đối với học sinh:
+ Rèn luyện ở lớp
+ Rèn viết ở nhà
+ Tập luyện, kiên trì khắc phục những khó khăn về viết chữ mà em đang mắc phải
+ Đồng thời, rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mĩ trong cách trình bày
Theo dõi sự chủ động và tiến bộ của học sinh:
+ Trong thời gian học trực tuyến: Bản thân hướng dẫn và giao bài cho học sinh luyện viết Học sinh viết xong chụp hình gửi bài qua zalo cho giáo viên Sau đó, giáo viên nhận xét tỉ mĩ hình thức, cỡ chữ, lỗi chính tả…để các em khắc phục những lỗi sai của mình
Trang 5+ Trong thời gian học trực tiếp: Giáo viên cho học sinh luyện viết trong tiết chính tả Khi học sinh viết giáo viên đồng thời quan sát từng em và sửa lỗi trực tiếp cho học sinh mắc phải lỗi sai
Khuyến khích và khen thưởng đối với những học sinh có sự tiến bộ:
+ Khuyến khích học sinh trao đổi bài viết với nhau Để từ đó sửa lỗi và góp ý cho bạn để hoàn thiện tốt hơn
+ Khen thưởng những học sinh có sự tiến bộ cao trong chữ viết Thường xuyên
tổ chức cuộc thi viết để học sinh có tinh thần và sự nghiêm túc Giải thưởng gồm những món quà nhỏ như: bút luyện chữ, bút viết nét thanh đậm, dụng cụ học tập…và những bài viết tốt sẽ được lưu ở góc học tập của lớp để làm gương tốt cho các bạn
+ Khuyến khích phụ huynh quan sát, nhắc nhỡ và động viên những học sinh viết chữ chưa tốt để các em có động kiên trì luyện chữ
c) Hiệu quả mang lại
Từ những giải pháp nêu trên bản thân nhận thấy học sinh lớp đang giảng dạy
có sự biến bộ rõ rệt trong chữ viết, các em viết đúng cỡ chữ, kích thước quy định, nét chữ tròn hơn Đồng thời các em biết cách trình bày tỉ mĩ, sạch đẹp Kết quả đó được minh chứng qua bảng số liệu khảo sát bên dưới:
Lớp
Tổng
số học sinh
Kết quả khảo sát giữa học kỳ II năm học 2021-2022 Viết chữ
sạch, đẹp
Tỉ lệ
%
Trình bày chữ viết sạch
Tỉ lệ
%
Viết chữ không đúng cỡ chữ, không trình bày sạch đẹp
Tỉ lệ
%
d) Phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến: Cấp huyện
Sáng kiến này được áp dụng thực hiện tại Trường Tiểu học Trần Ngọc Đảnh và được nhân rộng áp dụng tại Trường Tiểu học Thanh Bình B, Trường Tiểu học Trung Hiếu B, Trường Tiểu học Trung An A, huyện Vũng Liêm
3 Quyết định công nhận sáng kiến ở cơ sở.
Sáng kiến, giải pháp đã được Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Ngọc Đảnh công nhận tại Quyết định số 45/QĐ-TNĐ, ngày 28/3/2022
4 Tài liệu kèm theo chứng minh cho báo cáo (nếu có).
Kết quả khảo sát học sinh
5 Cam kết không sao chép hay vi phạm bản quyền.
Bản thân xin cam kết không sao chép hay vi phạm bản quyền của người khác
Trang 6Thanh Bình, ngày 14 tháng 3 năm 2022
HIỆU TRƯỞNG
Lê Quang Khải
Tác giả sáng kiến
Trần Thị Kim Uyên XÁC NHẬN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN VŨNG LIÊM