Đề HSG văn 8

Em có nhận xét gì về tư tưởng của tác giả được thể hiện trong hai dòng thơ: “Tôi hoảng sợ, ngày bàn tay mẹ mỏi/ Mình vẫn còn một thứ quả non xanh”.. Có ý kiến cho rằng: Đọc một tác phẩ

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN VIỆT YÊN

TRƯỜNG THCS TỰ LẠN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2021 – 2022

MÔN: NGỮ VĂN 8

Thời gian làm bài: 120 phút ( Đề thi gồm 1 trang)

PHẦN I ĐỌC HIỂU (6,0đ)

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

“Những mùa quả mẹ tôi hái được

Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng Những mùa quả lặn rồi lại mọc Như mặt trời, khi như mặt trăng

Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên Còn những bí và bầu thì lớn xuống Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn

Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi

Và chúng tôi một thứ quả trên đời Bảy mươi tuổi mẹ mong chờ được hái Tôi hoảng sợ, ngày bàn tay mẹ mỏi Mình vẫn còn một thứ quả non xanh”

(Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn Học, Hà Nội, 1985)

Câu 1 (1.0đ) Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.

Câu 2 (1.0đ) Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên.

Câu 3 (2.0đ) Hãy chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng

trong bốn dòng thơ đầu

Câu 4 (2.0đ) Em có nhận xét gì về tư tưởng của tác giả được thể hiện trong hai

dòng thơ: “Tôi hoảng sợ, ngày bàn tay mẹ mỏi/ Mình vẫn còn một thứ quả non

xanh” (Viết thành đoạn văn khoảng 5-7 dòng)

PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN: (14,0đ)

Câu 1 (4.0đ).

Từ nội dung đoạn thơ trên, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về tình mẫu tử

Câu 2 (10.0đ)

Có ý kiến cho rằng: Đọc một tác phẩm văn chương, sau mỗi trang sách, ta đọc được cả nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của tác giả về số phận con người.

Dựa vào văn bản: Lão Hạc (Nam Cao) và Cô bé bán diêm (An-đec-xen) em

hãy làm sáng tỏ nỗi niềm đó

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN 8

(Gồm 3 trang)

Phầ

n

I

(6đ)

1 Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm 1,0đ

2 Nội dung chính của đoạn thơ: Đoạn thơ từ chuyện trồng

cây sang khắc sâu sự hi sinh thầm lặng của mẹ; tình yêu,lòng biết ơn công dưỡng dục sinh thành và nỗi lo

sợ mẹ sẽ mất đi mà mình vẫn chưa nên người

1.0đ

3 Biện pháp tu từ: điệp ngữ “Những mùa quả”, so sánh

“Như mặt trời, khi như mặt trăng ”

Tác dụng:

- Nhấn mạnh sự vất vả, hi sinh thầm lặng của cuộc đời mẹ

- Gợi bước đi của thời gian, thể hiện niềm tin, mong ước của mẹ về sự khôn lớn trưởng thành của con theo năm tháng

1,0đ 1,0đ

4 Tư tưởng của tác giả thể hiện trong hai dòng thơ cuối:

Hai câu thơ không chỉ là hàm ý lòng biết ơn mà còn là

sự ân hận như một thứ “tự kiểm” về sự chậm trễ thành đạt của đứa con chưa làm thỏa được niềm vui của mẹ

Đó là suy nghĩ của một người con có hiếu đối với cha mẹ

2,0đ

II

(14đ

)

Câu

1

a Đảm bảo thể thức của một đoạn văn nghị luận 0,25đ

b Xác định đúng vấn đề nghị luận 0,25đ

c Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Có thể viết đoạn văn theo hướng sau:

- Xác định được nội dung đoạn thơ

- Khái quát về ý nghĩa của tình mẫu tử

- Trình bày suy nghĩ:

+ Mỗi người chúng ta từ khi sinh ra và lớn lên thì mẹ là người luôn theo sát bên con, từ lúc ấu thơ cho đến khi

3,0đ

trưởng thành.

+ Tình mẫu tử là môi trường tốt nhất cho sự phát triển

tâm hồn và trí tuệ của con người Là cái gốc thiện,

nguồn nuôi dưỡng lương tri, nhân phẩm của con người

trong cuộc đời

+ Là điểm tựa cho lòng tin, sức mạnh, là vị quan tòa

đầy lương tâm và trách nhiệm, là bệ phóng giúp con

bay cao, bay xa

+ Là nơi xuất phát cũng là chốn về sau cùng của con

người trong cuộc sống đầy bất trắc, hiểm nguy

+ Chúng ta cần sống sao cho xứng đáng với công sinh

thành, nuôi dưỡng của cha mẹ

- Bàn luận mở rộng: Còn có những người mẹ thể hiện

tình yêu thương con chưa đúng cách như nuông chiều

con hay những người con nhận thức hời hợt, nông

cạn về tình mẹ, bất hiếu với cha mẹ

- Bài học:

Cần trân trọng, tự hào về cha mẹ của mình; bảo vệ, giữ

gìn tình mẫu tử và cần có trách nhiệm với gia đình của

mình, xứng đáng là một đứa con ngoan

d Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có nghĩa riêng về

vấn đề nghị luận

0,25đ

e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả,

ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt

0,25đ

Câu

2

Có ý kiến co rằng: Đọc một tác phẩm văn chương, sau

mỗi trang sách, ta đọc được cả nỗi niềm băn khoăn,

trăn trở của tác giả về số phận của con người.

Dựa vào hai văn bản: Lão Hạc (Nam Cao) và Cô bé

bán diêm (An-đec-xen) em hãy làm sáng tỏ nỗi niềm

đó

10,0đ

I Yêu cầu về kĩ năng, hình thức:

- Kiểu bài: Nghị luận chứng minh

- Vấn đề chứng minh: Nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của

tác giả về số phận con người

- Phạm vi dẫn chứng: Hai văn bản: Lão Hạc và Cô bé

bán diêm Bài làm có bố cục rõ ràng, trìn bày sạch đẹp,

ít sai lỗi chính tả

II Yêu cầu về nội dung kiến thức:

1 Mở bài:

- Dẫn dắt vấn đề

1,0đ

0,5đ

- Nêu vấn đề: trích ý kiến

- Giới hạn phạm vi dẫn chứng: hai văn bản: Lão Hạc

(Nam Cao) và Cô bé bán diêm (An-đec-xen).

2 Thân bài:

2.1 Giải thích ý kiến: “nỗi niềm băn khoăn, trăn trở về

số phận con người”: Đồng cảm, chia sẻ, tiếng nói đòi

quyền sống cho con người

2.2 Những băn khoăn, trăn trở của Nam Cao về số

phận người nông dân qua truyện ngắn Lão Hạc.

* Nhân vật Lão Hạc:

- Sống lương thiện, trung thực, có nhân cách cao quý

nhưng số phận lại nghèo khổ, bất hạnh

+ Sống mòn mỏi cơ cực (dẫn chứng )

+ Chết đau đớn, dữ dội, thê thảm (dẫn chứng )

- Những băn khoăn thể hiện qua triết lí về con người

của Lão Hạc “Nếu kiếp chó là kiếp khổ may ra có

sướng ơn kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn”

- Triết lí của Ông Giáo: Cuộc đời chưa hẳn theo một

nghĩa khác.

* Nhân vật con trai lão Hạc: Điển hình cho số phận

không lối thoát của tầng lớp thanh niên nông thôn (dẫn

chứng )

2.3 Những băn khoăn trăn trở của Nam Cao về số phận

của những trí thức nghèo trong xã hội:

Ông giáo là người có nhiều chữ nghĩa có nhân cách

đáng trọng nhưng phải sống trong cảnh nghèo túng:

bán những cuốn sách

2.4 Những băn khoăn trăn trở của An-đéc-xen về số

phận của những trẻ em ngèo trong xã hội

- Cô bé bán diêm khổ về vật chất (dẫn chứng )

- Cô bé bán diêm khổ về tinh thần, thiếu tình thương,

sự quan tâm của gia đình và xã hội (dẫn chứng )

2.5 Đánh giá chung:

- Hai tác phẩm đều khắc họa những số phận bi

kịch -> giá trị hiện thực sâu sắc Các nhà văn đồng

cảm, chia sẻ, cất tiếng nói đòi quyền sống cho con

người với tinh thần nhân đạo cao cả truyền cho chúng

ta sự cảm thông trân trọng

- Tuy vậy, mỗi nhà văn có cách nhìn riêng: Nam Cao

băn khoăn trăn trở về số phận của người nông dân,

1.0đ

2,5đ (2.0đ)

(0,5đ)

1,0đ

2,5đ

1,0đ

người trí thức nghèo trước cách mạng An-đéc-xen lại

băn khoăn trăn trở về số phận của những trẻ em nghèo

trong xã hội

3 Kết bài:

- Khẳng định lại vấn đề

- Liên hệ

0,5đ

Hết