36 làm một bài thơ lục bát

Tìm hiểu tri thức về kiểu văn bản * Về hình thức... Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản* Tìm hiểu bài thơ: Chăn trâu đốt lửa Chăn trâu đốt lửa trên đồng Rạ rơm thì ít, gió đông thì

TIẾT 36: VIẾT

Mỗi chúng ta đều có những kỉ niệm, cảm xúc, ấn tượn sâu đậm về những sự vật, hiện tượng … xung quanh mà ta muốn bày tỏ, chia sẻ với người khác Đó có thể là một con người, một khung cảnh, một chiếc lá, một giọt sương … Thật thú vị nếu những kỉ niệm, cảm xúc, ấn tượng ấy được thể hiện bằng thể thơ dân tộc: thể thơ lục bát Vậy, làm thơ lục bát như thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp các em tìm câu trả lời

“Thơ ra đời khi cảm xúc đã tìm thấy suy nghĩ của mình và suy nghĩ thì đã tìm ra lời để diễn đạt chúng.”(Robert Frost)

Em hãy đọc một bài / đoạn thơ lục bát mà em thích? Vì sao em lại thích bài thơ / đoạn thơ đó?

TÌM HIỂU BÀI

I

Một bài thơ lục bát có nội dung hay

là nội dung đó thể hiện được một

cách nhìn, cách cảm nhận mới lạ,

sâu sắc, thú vị về cuộc sống.

1 Tìm hiểu tri thức về kiểu văn bản

* Về nội dung

- Ngôn ngữ: hàm súc, gợi hình, gợi

cảm.

- Sử dụng hài hoà các biện pháp

nghệ thuật tạo những liên tưởng

độc đáo, thú vị

- Cách gieo vần, nhịp điệu: theo

quy luật của thơ.

1 Tìm hiểu tri thức về kiểu văn bản

* Về hình thức

2 Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản

* Tìm hiểu bài thơ: Chăn trâu đốt lửa

Chăn trâu đốt lửa trên đồng Rạ rơm thì ít, gió đông thì nhiều

Mải mê đuổi một cánh diều Củ khoai nướng để cả chiều thành tro.

(Đồng Đức Bốn)

2 Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

Lần lượt trả lời các câu hỏi

SGK/72 bằng cách hoàn thiện các

phiếu học tập sau:

g

Câu

1 2 3 4 5 6 7 8 Nhịp thơ/tác dụng

của việc ngắt nhịp bất thường

g

Câu

1 2 3 4 5 6 7 8 Nhịp thơ/tác dụng

của việc ngắt nhịp bất thường

g

Câu

1 2 3 4 5 6 7 8 Nhịp thơ/tác dụng

của việc ngắt nhịp bất thường

g

Câu

1 2 3 4 5 6 7 8 Nhịp thơ/tác dụng

của việc ngắt nhịp bất thường

(bằng) (trắc) Để (bằng) Chiều (bằng) Tro Góp phần diễn tả 3/3/2

cảm xúc bâng khuâng của nhà thơ khi khoảng khắc hoàng hôn đang đến

Cảnh sắc thiên

Nét độc đáo của bài thơ

Cách làm thơ lục bát

Cách

miêu tả tiêu biểu Chi tiết Cách thể hiện

Hình ảnh thể hiện cảm xúc

PHT số 2:

Cảnh sắc thiên nhiên Cảm xúc của tác giả

Nét độc đáo của bài thơ Cách làm thơ lục bát Cách miêu tả Tác dụng Cách thể

hiện

Hình ảnh thể hiện cảm xúc

Miêu tả bằng một vài nét,

chi tiết tiêu biểu: chăn trâu,

thả diều, nướng khoai đến

những nét tiêu biểu như gió

đông hay khoảnh khắc

hoàng hôn đến

Cảnh sắc thiên nhiên Cảm xúc của tác giả

Nét độc đáo của bài thơ

Cách làm thơ lục bát

Cách miêu tả Tác dụng Cách thể

hiện

Hình ảnh thể hiện cảm xúc

Miêu tả bằng một vài nét,

chi tiết tiêu biểu: chăn

trâu, thả diều, nướng

khoai đến những nét tiêu

biểu như gió đông hay

khoảnh khắc hoàng hôn

đến

Tạo nên bức tranh đồng quê thanh bình, yên ả

Cảnh sắc thiên nhiên Cảm xúc của tác giả

Nét độc đáo của bài thơ Cách làm thơ lục bát Cách miêu tả Tác dụng Cách thể

hiện

Hình ảnh thể hiện cảm xúc

Miêu tả bằng một

vài nét, chi tiết

tiêu biểu: chăn

trâu, thả diều,

nướng khoai đến

những nét tiêu

biểu như gió

đông hay khoảnh

khắc hoàng hôn

đến

Tạo nên bức tranh đồng quê thanh bình, yên ả

Gián tiếp Chăn trâu, thả

diều, nướng khoai, cảm nhận ấy còn được thể

hiện qua cảm nhận về “gió

đông”, về

khoảnh khắc hoàng hôn đang dần buông

Cảnh sắc thiên nhiên Cảm xúc của tác giả

Nét độc đáo của bài thơ Cách làm thơ lục

bát Cách miêu tả Tác dụng Cách thể

hiện

Hình ảnh thể hiện cảm xúc

Miêu tả bằng một

vài nét, chi tiết

tiêu biểu: chăn

trâu, thả diều,

nướng khoai đến

những nét tiêu

biểu như gió

đông hay khoảnh

khắc hoàng hôn

đến

Tạo nên bức tranh đồng quê thanh bình, yên ả

Gián tiếp Chăn trâu, thả

diều, nướng khoai, cảm nhận ấy còn được thể

hiện qua cảm nhận về “gió

đông”, về

khoảnh khắc hoàng hôn đang dần buông

Sử dụng phép đối giữa nhiều, rạ rơm (hữu hình) với gió đông (vô hình)

ít-Đó còn là sự liên tưởng độc đáo: củ khoai nướng bị cháy hồng rực đến cảnh hoàng hôn bao trùm không gian rộng lớn

Cảnh sắc thiên nhiên Cảm xúc của tác giả

Nét độc đáo của bài thơ Cách làm thơ lục bát Cách miêu tả Tác dụng Cách thể

hiện

Hình ảnh thể hiện cảm xúc

Miêu tả bằng một

vài nét, chi tiết

tiêu biểu: chăn

trâu, thả diều,

nướng khoai đến

những nét tiêu

biểu như gió

đông hay khoảnh

khắc hoàng hôn

đến

Tạo nên bức tranh đồng quê thanh bình, yên ả

Gián tiếp Chăn trâu, thả

diều, nướng khoai, cảm nhận ấy còn được thể

hiện qua cảm nhận về “gió

đông”, về

khoảnh khắc hoàng hôn đang dần buông

Sử dụng phép đối giữa ít-nhiều, rạ rơm (hữu hình) với gió đông (vô hình)

Đó còn là sự liên tưởng độc đáo: củ khoai nướng bị

cháy hồng rực đến cảnh hoàng hôn bao trùm không gian rộng lớn

- Số dòng, số tiếng:

- Gieo vần:

- Nhịp thơ: Nhịp chẵn+ Câu lục: 2/2/2

+ Câu bát: 4/4+Từ ngữ: Giản dị, giàu sức gợi cảm kết hợp hài hoà các biện pháp nghệ thuật để thể hiện tình cảm, cảm xúc và ý tưởng của người viết

2 Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản

* Để viết bài thơ lục bát cần lưu ý:

- Cách ngắt nhịp thơ, hiệp vần, phối hợp

thanh điệu

- Lựa chọn hình ảnh, chi tiết tiêu biểu

- Thể hiện được cảm xúc

Từ việc tìm hiểu bài thơ trên, em học được điều gì về cách làm thơ

lục bát?

Từ việc tìm hiểu bài thơ trên, em học được điều gì về cách làm thơ

lục bát?

Dặn dò:

• Soạn phần 3: Viết theo quy trình,

• Chuẩn bị viết môt bài thơ lục bát.

Chúc các em học tốt nhé !