1 Mở bài kiểu gián tiếp Em được nghe ba mẹ nói nhiều về các cảnh đẹp của đất nước như: Đà Lạt có Hồ Xuân Hương, vịnh Hạ Long kì ảo, Động Phong Nha huyền bí.... Để làm tốt Bài 3: Viết mộ
Trang 11) Mở bài kiểu gián tiếp
Thời thơ ấu của tôi gắn liền với nhiều kỉ niệm Con đường thơ mộng ngày hai buổi đưa tôi đến trường Bãi cỏ ven làng, nơi tôi cùng các bạn nô đùa Nhưng thân thiết nhất với tôi vẫn là con sông quê đã tắm mát những năm tháng tuổi thơ của tôi.
2) Kết bài kiểu mở rộng
Dòng sông quê tôi ngày đêm cần mẫn đem chất phù sa màu mỡ đi muôn nơi làm xanh bãi mía bờ khoai Sông ôm ấp làng quê, sông làm cho phong cảnh hữu tình Sông gắn bó cả thời thơ ấu của tôi
Ôi dòng sông! Dòng sông của quê hương, của đất nước Sông làm cho phong cảnh hữu tình Sông
ôm ấp làng quê Sông làm xanh bãi mía, nương dâu Sông gắn bó với cả thời thơ ấu của tôi Tôi yêu tha thiết con sông, yêu bằng tình yêu muôn thuở, tình yêu quê hương.
Đề 2: Tả cánh đồng lúa của quê em.
1) Mở bài kiểu gián tiếp
Em được nghe ba mẹ nói nhiều về các cảnh đẹp của đất nước như: Đà Lạt có Hồ Xuân Hương, vịnh
Hạ Long kì ảo, Động Phong Nha huyền bí Nhưng em không thấy nơi đâu đẹp bằng cánh đồng rộng mênh mông ở quê hương em.
2) Kết bài kiểu mở rộng
Năm tháng rồi sẽ qua đi Em ngày càng khôn lớn Tầm hiểu biết cũng rộng hơn Có thể vẻ đẹp của cánh đồng lúa quê em không bằng những cảnh đẹp nơi khác, nhưng ở đó đã ghi sâu những kỉ niệm thời thơ ấu của em.
Để làm tốt Bài 3: Viết một đoạn mở bài kiểu gián tiếp và một đoạn kết bài kiểu mở rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên
ở địa phương em Em cần chú ý những điểm sau:
1 Viết đoạn Mở bài gián tiếp:
- Em cần nói về kỉ niệm tuổi thơ,về cảnh vật hoặc nói về cảnh đẹp của đất nước.
- Hoặc em có thể giới thiệu cảnh thiên nhiên ở địa phương.
2 Viết đoạn Kết bài mở rộng:
- Em cần nói lên tình cảm với cảnh được tả.
- Em cần liên hệ thực tế: những việc cần làm để giữ gìn, làm sạch đẹp thêm cho cảnh thiên nhiên ở địa phương em.
3 Sau đây là một số đoạn văn minh họa:
a) + Mở bài gián tiếp tả bãi biển Vũng Tàu:
“Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre ”
Đó là những câu thơ ca ngợi quê hương của một ai đó Nhưng đối với tôi, không có gì quyến rũ, nhớ thương bằng biển Biển là quê hương tôi – quê hương Vũng Tàu.
+ Kết bài mở rộng tả bãi biển Vũng Tàu
Biển có cái đẹp vừa hiền hòa vừa mạnh mẽ, đồng thời lại mang trong mình cả một kho tài nguyên vô cùng phong phú Chính kho tài nguyên ấy đã làm giàu cho cuộc sống bao người nơi đây Biển hiền lành, chăm chỉ, giản dị như người dân quê tôi Quê tôi đâu chỉ có biển mà còn có biết bao phong cảnh hữu tình, bao công trình kiến trúc đồ sộ Bạn hãy đến với Vũng Tàu – vùng biển quê tôi Bạn hãy đến đây để thưởng thức vị mặn của biển, say ngây với những tấm lòng nhân hậu của con người nơi đây.
b) Mở bài gián tiếp cảnh đẹp núi rừng quê em.
Em đã được xem rất nhiều tranh, ảnh về cảnh đẹp của đất nước, đã được nghĩ mát ở bãi biển Nha Trang, vịnh Hạ Long Em cũng đã được đến Đà Lạt, ra Hà Nội Đất nước mình nơi đâu cũng có cảnh đẹp Dù vậy em vẫn thấy cảnh đẹp gần gũi nhất với em là cảnh núi rừng quê hương em.
Trang 2+ Kết bài mở rộng cảnh đẹp núi rừng quê em.
Em rất yêu cảnh núi rừng quê em Em mơ ước sau này sẽ trở thành kĩ sư nông nghiệp để giúp bà con trồng rừng và có
ý thức bảo vệ rừng để rừng ở quê em ngày càng xanh tốt, tăng thêm vẻ đẹp thiên nhiên và mang lại nhiều lợi ích cho con người.
c) Mở bài gián tiếp: Tả cánh đồng quê em vào buổi chiều
Ở mỗi vùng quê, cánh đồng lúa là cảnh vật vô cùng thân thuộc, gắn bó với tuổi thơ của bao bạn nhỏ Quê em cũng vậy, cũng có cánh đồng rộng, yêu dấu và thật đẹp được ngắm đồng lúa chín vàng lúc chiều về.
+ Kết bài mở rộng: Tả cánh đồng quê em vào buổi chiều
Ngắm cánh đồng lúa quê mình vào buổi chiều sao mà đẹp thế! Em thầm cảm ơn những cô bác nông dân cần cù vất
vả để có được vụ mùa bội thu, để có những ruộng lúa vàng trĩu hạt, ấm no Dù mai này đi xa, em luôn nhớ về quê hương Nhớ xóm làng, nhớ cánh đồng lúa chín với bao kỉ niệm của tuổi thơ em.
Tập làm văn
Tiết 16: LUYỆN TẬP TẢ CẢNH
(Dựng đoạn mở bài, kết bài)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Nhận biết và nêu được cách viết hai kiểu mở bài: mở bài trực tiếp, mở bài gián
tiếp (BT1)
- Phân biệt hai cách kết bài : kết bài mở rộng, kết bài không mở rộng (BT2)
2 Kĩ năng: Viết được đoạn mở bài kiểu gián tiếp, đoạn kết bài kiểu bài mở rộng cho bài văn
cảnh thiên nhiên ở địa phương (BT3)
3 Thái độ: Yêu thích viết văn tả cảnh.
II CHUẨN BỊ:
-GV: bảng phụ
-HS : Sưu tầm tranh ảnh về cảnh đẹp của địa phương
III.TỔ CHỨC DẠY HỌC TRÊN LỚP
Hoạt động1: Ôn lại KT cũ:
-Ở lớp 4, các con đã được học những
kiểu MB, KB nào?
- Thế nào là mở bài trực tiếp ?
- Thế nào là mở bài gián tiếp?
- Thế nào là kết bài không mở rộng?
- Thế nào là kết bài mở rộng?
Hoạt động 2 GT bài: GV: Tiết học
trước các con đã được dàn ý và viết
đoạn văn thân bài tả cảnh đẹp địa
phương Nhưng muốn có một bài văn
tả cảnh hay hấp dẫn người đọc các con
cần đặc biệt quan tâm đến phần MB và
KB Phần MB gây được bất ngờ tạo sự
chú ý của người đọc, phần KB sâu sắc,
-MB trực tiếp và MB gián tiếp
+ Mở bài trực tiếp là giới thiệu ngay đối tượng định tả
+ Mở bài gián tiếp là nói chuyện khác rồi dẫn vào đối tượng định tả
+ Kết bài không mở rộng là cho biết kết cục, không bình luận thêm
+ Kết bài mở rộng là sau khi cho biết kết cục có lời bình luận thêm.
Trang 3giàu tình cảm sẽ làm cho bài văn tả
cảnh thật ấn tượng sinh động Hôm nay
các con sẽ cùng thực hành viết phần
MB và KB trong văn tả cảnh
Hoạt động 3: Thực hành:Bài 1
- Yêu cầu HS đọc nội dung , yêu cầu
bài
- BT YC các con điều gì?
- Đây là 2 kiểu MB của bài văn tả cảnh
gì?
* Vậy là các con đã nắm được YC của
bài tập rồi đấy Bây giờ cô mời cả lớp
cùng đi TL nhóm đôi trong thời gian 1
phút để làm bài tập 1.
- HS thảo luận theo nhóm 2
-Gọi HS trình bày
- Đoạn MB a là kiểu MB gì?
- Đoạn MB b là kiểu MB gì?
2 nhóm TL- Lớp NX- GV NX
* Bấm máy phần đáp án
*Như vậy là chúng ta đã nhận biết
được đoạn MB a là MB trực tiếp vì GT
ngay con đường định tả Còn MB b là
MB gián tiếp vì nói đến những kỉ niệm
tuổi thơ với những cảnh vật quê hương
như dòng sông, triền đê rồi mới giới
thiệu con đường định tả
- Vậy bạn nào cho cô biết MB nào tự
nhiên hấp dẫn hơn?
*GV: Như vậy MB b hay hơn vì tg đã
lồng cảm xúc của mình đối với quê
hương rồi mới dẫn dắt đến con đường
định tả.
Khi viết văn các con nên chọn cách
MB gián tiếp để gây được ấn tượng và
hấp dẫn người đọc hơn các con nhé!
Bài 2:
* Vừa rồi cô cùng các con đã tìm hiểu
- HS đọc
- HS TL
- Tả con đường quen thuộc từ nhà đến trường.
- HS lắng nghe
- HS thảo luận
- HS đọc đoạn văn cho nhau nghe + Đoạn a mở bài theo kiểu trực tiếp vì giới thiệu ngay con đường định tả là con đường mang tên Nguyễn Trường Tộ
+ Đoạn b mở bài theo kiểu gián tiếp vì nói đến những kỉ niệm tuổi thơ với những cảnh vật quê hương rồi mới giới thiệu con đường định tả.
+ Mở bài theo kiểu gián tiếp sinh động hấp dẫn hơn vì nó gây được sự bất ngờ, tạo được sự chú ý cho người đọc.
Trang 4các kiểu MB của một bài văn tả cảnh
rồi Còn phần KB nên viết ntn cho hay,
hấp dẫn người đọc, chúng ta cùng tìm
hiểu tiếp trong bài 2 nhé!
- GV bấm máy BT 2
- Gọi HS đọc yêu cầu nội dung bài
-BT 2 yc gì?
- Gọi HS đọc lại KB a và KB b
- BT 2 nêu 2 kiểu KB của bài văn tả
cảnh gì?
- Để TL được câu hỏi của BT 2 cô yc
cả lớp TL N4 ( 2p)
- Gọi các nhóm trình bày KQ
+ Đoạn KB a cho ta biết điều gì?
+ Đoạn KB b nêu ý gì?
+ Điểm giống nhau của 2 KB là gì?
+ Điểm khác nhau của 2 KB là gì?
=> GV chốt: Đoạn KB b sau khi cho
biết kết cục, người viết còn có lồ bình
luận hoặc nói lên những suy nghĩ, cảm
nhận, liên tưởng của mình
* Vậy từ hai kiều KB này, con hãy cho
cô biết biết KB không MR nói chung
của văn tả cảnh là gì?
- HS đọc
- HS TL: Cho biết điểm giống nhau và khác nhau giữa đoạn KB không mở rộng ( a)và KB mở rộng ( b).
- HS đọc lại.
- Tả con đường quen thuộc từ nhà đến trường Đây là 2 kiểu KB của 2 MB trong BT 1.
- HSTL nhóm 4
- Lớp trưởng đều khiển phần thảo luận.
+ Đoạn KB a cho ta biết tình cảm của bạn nhỏ đối với con đường.
+ Đoạn KB b nêu tình cảm yêu quý của bạn nhỏ đối với con đường, vừa ca ngợi , đồng thời thể hiện được hành động Thiết thực để giữ gìn con đường.
- Cả 2 KB đều khẳng định con đường rất cần thiết và đều nói lên tình cảm yêu quý, gắn bó thân thiết của tác giả đối với con đường.
+ KB không MR a: Đoạn kết bài theo kiểu tự nhiên: Khẳng định con đường
là người bạn quý gắn bó với kỉ niệm thời thơ ấu cảu tác giả.
+ Đoạn kết bài theo kiểu mở rộng: nói
về tình cảm yêu quý con đường của bạn HS, ca ngợi công ơn của các cô bác công nhân vệ sinh đã giữ cho con đường sạch đẹp và những hành động thiết thực để thể hiện tình cảm yêu quý con đường của các bạn nhỏ.
+ KB không MR nói chung của văn tả cảnh là Cho biết kết thúc của bài tả cảnh, không bình luận thêm.
Trang 5+ Còn KB MR nói chung của văn tả
cảnh là gì?
- GV bấm máy – gọi 2 HS nhắc lại
- Trong 2 kiểu KB này, kiểu MB nào
hay hơn, giàu cảm xúc hơn?
* Qua bài tập 1, 2 các con đã hiểu
thêm điều gì?
Vận dụng kiến thức vừa tìm hiểu các
con làm cho cô bài tập 3 nhé!
Bài 3
- Gọi 1 hs đọc đầu bài
- Gọi HS nêu yêu cầu bài tập
+ Những cảnh đẹp thiên nhiên ở địa
phương em mà em đã được học là
những cảnh nào?
+ Cô sẽ giới thiệu thêm cho các con 1
số cảnh đẹp nữa:
* Đây là cảnh cánh đồng lúa chín vàng
trĩu bông
* Cảnh Hồ Gươm lung linh soi bóng
xuống mặt hồ
* Cảnh đẹp sơn thủy hữu tình của của
dòng suối Yến chùa Hương
* Và đây là cảnh cây đa bến nước quen
thuộc của làng quê VN
=> Trước khi viết các con hãy chọn cho
mình một cảnh đẹp thiên nhiên mà
mình thích hoặc các con có thể chọn
những cảnh đã tả để viết phần MB, KB
theo YC
- Khi viết đoạn MB gián tiếp các con
có thể liên hệ đến những cảnh đẹp của
đất nước rồi đến cảnh đẹp địa phương
mình mà các con chọn tả Hoặc từ việc
bộc lộ t/c gắn bó , yêu mến quê hương ,
mảnh đất nơi mình sinh ra rồi mới dẫn
vào cảnh sẽ tả
- Còn đối với KB MR các con hãy nêu
tình cảm, cảm xúc những liên tưởng về
quê hương hoặc những việc làm của
mọi người để giữ gìn, xây dựng cho
phong cảnh thêm đẹp hơn
+ Kết bài mở rộng là nói lên tình cảm của mình và có lời bình luận thêm về cảnh vật định tả.
+ Kiểu kết bài mở rộng hay hơn,giàu cảm xúc hơn và hấp dẫn hơn.
- Hiểu các cách MB, KB trong bài văn tả cảnh.
- HS đọc
- HS nêu + Cánh đồng, dòng sông.
- HS theo dõi
- HS lắng nghe
Trang 6* Bây giờ cô mời cả lớp làm bài tập.
Bạn nào xung phong lên bảng viết nào?
- HS tự làm bài
* NX MB: cho HS viết phần MB đọc
bài của mình
+ Cho HS NX:
+MB bạn giới thiệu cảnh gì?
+ Trước khi giới thiệu cánh đồng, bạn
nói đến những cảnh gì?
+ HS dưới lớp đọc bài của mình Lớp
NX: Bạn tả cảnh gì? Trước khi tả ngôi
trường bạn dẫn dắt đến cảnh gì?
+ Gọi 3 hs đọc MB của mình.- Lớp NX
* NX KB: cho HS viết phần KB đọc
bài của mình
+ Cho HS NX:
+ Cảnh bạn chọn tả là cảnh gì?
+ Trong phần KB của bạn , con thấy
hình ảnh nào là MR?
+ Gọi 3 hs đọc KB của mình.- Lớp NX
-GV NX: Các con đã thực hiện rất tốt
yêu cầu của bài tập 3 Viết được những
MB, KB rất hay và giàu cảm xúc Cô
khen cả lớp mình nào!
IV Kiểm tra đánh giá , củng cố :
- Có mấy cách MB và kết bài ? Đó là
những cách nào?
- Thế nào là MB GT?
_ Thế nào là KB MR?
- Khi làm bài con thích MB, KB nào ?
VS?
* GV: Khi viết văn các con nên lựa
chọn kiểu MB, KB sao cho phù hợp
với bài văn , khả năng của mình và thời
gian làm bài để cho bài văn hay hơn,
giàu cảm xúc hơn và lôi cuốn người
đọc các con nhé!
V Định hướng hoạt động tiếp theo,
dặn dò:
-Trong giờ học hôm nay cô thấy lớp
mình rất ngoan, chăm chú nghe cô
giảng bài và tích cực phát biểu XD bài
Các con hợp tác nhóm rất tốt và đặc
biệt thực hiện rất tốt yc của bài học Cô
- HS làm vào vở, 2 hs lên bảng.
- HS đọc
- HS NX: Hay, giàu cảm xúc -HSTL.
- HS NX bài của bạn
- HS đọc
-Hay đúng với yêu cầu của đề bài.
- 2 HS lên bảng
-HS NX
- HS TL
Trang 7khen cả lớp mình nào.
- Về nhà hoàn thành bài viết