Bài tập lớn Lịch sử Đảng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN BÀI TẬP LỚN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ BÀI: Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong sự nghiệp giải phóng dân tộc 1930 1945 Mục lục: A Phần mở đầu…………………………………………………………………. 1 B Phần nội dung………………………………………………………………………... 2 1. Tình hình Việt Nam và các phong trào yêu nước trước khi có Đảng 2. Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (321930) 3. Đảng lãnh đạo các phong trào giải phóng dân tộc (1930 1945) 3.1. Đảng ta đã tổ chức và lãnh đạo cao trào cách mạng 1930 1931, mà đỉnh cao là Xô Viết Nghệ Tĩnh 3.2.Cao trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ 19361939 3.3. Cách mạng tháng 81945 C Kết luận

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG

CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ BÀI: Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong sự nghiệp giải phóng dân tộc 1930-1945.

Họ và tên SV: Nguyễn Mai Linh Lớp học phần : 07

Mã SV: 11192917

GVHD: Nguyễn Thị Thắm

HÀ NỘI, NĂM 2021

Mục lục:

A- Phần mở đầu……… 1

B- Phần nội dung……… 2

1 Tình hình Việt Nam và các phong trào yêu nước trước khi có Đảng……….2

2 Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930)……… 2

3 Đảng lãnh đạo các phong trào giải phóng dân tộc (1930 -1945)……….4

3.1 Đảng ta đã tổ chức và lãnh đạo cao trào cách mạng 1930- 1931, mà đỉnh cao là Xô Viết -Nghệ Tĩnh………4

3.2.Cao trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ 1936-1939……… 5

3.3 Cách mạng tháng 8/1945………6

C- Kết luận……….10

* Tài liệu tham khảo ……….11

A – PHẦN MỞ ĐẦU

Điều 4 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (năm 2013) có ghi: “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời

là đội tiên phong của Nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội…” Trong chặng đường giải phóng dân tộc Việt Nam khỏi áp bức bóc lột của chủ nghĩa thực dân, ta không thể phủ nhận vai trò lãnh đạo

to lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam Đặc biệt trong giai đoạn từ 1930-1945, từ khi

ra đời Đảng đã có những dấu ấn rất quan trọng giúp nhân dân ta từ một nước với chế độ nửa thuộc địa nửa phong kiến dám đứng lên giành chính quyền về tay nhân dân và thành lập nhà nước công-nông đầu tiên ở Đông Nam Á Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đánh dấu bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam Trải qua hơn 90 năm xây dựng và trưởng thành, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, làm nên những thành tựu vĩ đại trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc

B – PHẦN NỘI DUNG

1 Tình hình Việt Nam và các phong trào yêu nước trước khi có Đảng:

Trước năm 1930 khi chưa có Đảng, đất nước ta chìm trong ách thống trị, áp bức hơn 80 năm của chủ nghĩa thực dân Pháp và hàng trăm năm của chế độ phong kiến thối nát Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và phong kiến phản động trở thành mâu thuẫn chủ yếu nhất và ngày càng gay gắt Trong bối cảnh đó, những luồng tư tưởng ở bên ngoài: tư tưởng Cách mạng tư sản Pháp 1789, phong trào Duy tân Nhật Bản năm 1868, cuộc vận động Duy tân tại Trung Quốc năm 1898, Cách mạng Tân Hợi của Trung Quốc năm 1911…, đặc biệt

là Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đã tác động mạnh mẽ, làm chuyển biến phong trào yêu nước những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX Các phong trào chống thực dân Pháp theo ngọn cờ phong kiến, ngọn cờ dân chủ tư sản của nhân dân Việt Nam đã diễn ra quyết liệt, liên tục và rộng khắp cả ba miền Bắc, Trung, Nam Dù với nhiều cách thức tiến hành khác nhau, song đều hướng tới mục tiêu đánh đổ chế độ thuộc địa, giành độc lập cho dân tộc Tuy nhiên, “các phong trào cứu nước từ lập trường Cần Vương đến lập trường tư sản, tiểu tư sản qua khảo nghiệm lịch sử đều lần lượt thất bại” Nguyên nhân thất bại của các phong trào đó

là do thiếu đường lối chính trị đúng đắn để giải quyết triệt để những mâu thuẫn cơ bản, chủ yếu của xã hội, chưa có một tổ chức vững mạnh để tập hợp, giác ngộ và lãnh đạo toàn dân tộc, chưa xác định được phương pháp đấu tranh thích hợp để đánh đổ kẻ thù.Nhiệm vụ lịch sử cấp thiết đặt ra cho thế hệ yêu nước đương thời là cần phải có một tổ chức cách mạng tiên phong, có đường lối cứu nước đúng đắn để giải phóng dân tộc

2 Thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam (3/2/1930)

Trước yêu cầu cấp thiết giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, với nhiệt huyết cứu nước, với nhãn quan chính trị sắc bén, vượt lên trên hạn chế của các bậc

yêu nước đương thời, năm 1911, Nguyễn Tất Thành quyết định ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc.Người nhận thấy ở đâu bọn đế quốc, thực dân cũng tàn bạo, độc ác, ở đâu những người lao động cũng bị áp bức, bóc lột dã man.Giữa tháng 7/1920, khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I Lênin, Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “Đây là cái cần thiết cho chúng ta Đây là con đường giải phóng cho chúng ta” Người đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn đó là con đường cách mạng vô sản - con đường kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, kết hợp tinh thần yêu nước với tinh thần quốc

tế vô sản.Với sự nỗ lực cố gắng truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào phong trào yêu nước Việt Nam của Nguyễn Ái Quốc và những hoạt động tích cực của các cấp

bộ trong tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên trên cả nước đã có tác dụng thúc đẩy phong trào yêu nước Việt Nam theo khuynh hướng cách mạng vô sản, nâng cao ý thức giác ngộ và lập trường cách mạng của giai cấp công nhân Lần lượt ở 3 miền Bắc, Trung, Nam đã thành lập các Đảng với mục đích lãnh đạo cách mạng Việt Nam: Ngày 17-6-1929, đại biểu của các tổ chức cộng sản ở Bắc Kỳ quyết định thành lập Đông Dương Cộng sản đảng.Tháng 11-1929 ở Nam Kỳ, An Nam Cộng sản đảng được thành lập Tháng 9-1929, những người tiên tiến trong Tân Việt Cách mạng đảng họp bàn việc thành lập Đông Dương Cộng sản Liên đoàn Sự ra đời ba tổ chức cộng sản trên cả nước diễn ra trong vòng nửa cuối năm

1929 đã khẳng định bước phát triển về chất của phong trào yêu nước Việt Nam theo khuynh hướng cách mạng vô sản, phù hợp với xu thế và nhu cầu bức thiết của lịch sử Việt Nam Tuy nhiên, sự ra đời ba tổ chức cộng sản ở ba miền đều tuyên bố ủng hộ Quốc tế Cộng sản, đều tự nhận là đảng cách mạng chân chính, không tránh khỏi phân tán về lực lượng và thiếu thống nhất về tổ chức trên cả nước

Sự chuyển biến mạnh mẽ các phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân ngày càng lên cao, nhu cầu thành lập một chính đảng cách mạng có đủ khả năng tập hợp lực lượng toàn dân tộc và đảm nhiệm vai trò lãnh đạo sự nghiệp giải phóng

dân tộc ngày càng trở nên bức thiết đối với cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ Từ ngày 6-l đến ngày 7-2-1930, Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản họp tại bán đảo Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc) dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc nhất trí thành lập một đảng thống nhất, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam; thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt, Điều lệ

vắn tắt của Đảng Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản Việt Nam mang tầm vóc

lịch sử như là Đại hội thành lập Đảng Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập là kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc ở nước ta trong những năm đầu thế kỷ XX; là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước; là kết quả của quá trình lựa chọn, sàng lọc nghiêm khắc của lịch sử và của quá trình chuẩn bị đầy đủ về chính trị, tư tưởng và

tổ chức của một tập thể chiến sĩ cách mạng, đứng đầu là đồng chí Nguyễn Ái Quốc Đó là một mốc lớn, bước ngoặt trọng đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam, chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đường lối cứu nước Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt do Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc khởi thảo, được Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua đã xác định: cách mạng Việt Nam phải tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Việc thành lập Đảng là một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch

sử cách mạng Việt Nam ta Nó chứng tỏ rằng giai cấp vô sản ta đã trưởng thành và

đủ sức lãnh đạo cách mạng”.Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, trở thành nhân tố hàng đầu quyết định đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

3 Đảng lãnh đạo các phong trào giải phóng dân tộc (1930-1945)

Trong giai đoạn này, Đảng đã có những đường lối đúng đắn để dẫn dắt dân tộc Việt Nam tự mình đứng lên giải phóng khỏi áp bức, bất công

3.1 Đảng ta đã tổ chức và lãnh đạo cao trào cách mạng 1930- 1931, mà đỉnh cao là Xô Viết -Nghệ Tĩnh

Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 đã thúc đẩy thực dân Pháp tăng cường cấu kết với thế lực phong kiến thuộc địa ra sức bóc lột nhân dân Việt Nam và đẩy đời sống của toàn thể nhân dân lâm vào tình trạng cùng cực Giữa lúc đó Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời với hệ thống tổ chức thống nhất và cương lĩnh chính trị đúng đắn, nắm quyền lãnh đạo duy nhất đối với cách mạng Việt Nam, “lãnh đạo ngay một cuộc đấu tranh kịch liệt chống thực dân Pháp” Ở vùng nông thôn hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, nổ ra nhiều cuộc biểu tình lớn của nông dân Trước sức mạnh của quần chúng, bộ máy chính quyền của đế quốc và tay sai ở nhiều nơi tan

rã Các tổ chức đảng lãnh đạo ban chấp hành nông hội ở thôn, xã đứng ra quản lý mọi mặt đời sống xã hội ở nông thôn, thực hiện chuyên chính với kẻ thù, dân chủ với quần chúng nhân dân, làm chức năng, nhiệm vụ một chính quyền cách mạng dưới hình thức các uỷ ban tự quản theo kiểu Xô viết Khi chính quyền Xô viết ra đời cũng là lúc phong trào cách mạng lên tới đỉnh cao nhất Tuy thất bại nhưng cao trào cách mạng năm 1930 là bước thắng lợi đầu tiên có ý nghĩa quyết định đến tiến trình phát triển về sau của cách mạng Việt Nam Cao trào bước đầu tạo ra trận địa

và lực lượng cách mạng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng yêu nước Đặc biệt, Xô viết Nghệ An tuy bị thất bại, nhưng đã có ảnh hưởng lớn

3.2.Cao trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ 1936-1939

Qua lãnh đạo cuộc đấu tranh hợp pháp và nửa hợp pháp rộng lớn kết hợp với hoạt động bí mật, không hợp pháp, Đảng được rèn luyện, trưởng thành, lực lượng quần chúng cách mạng mở rộng và được thử thách.Qua cuộc vận động dân chủ, đội quân chính trị quần chúng gồm hàng triệu người được tập hợp, giác ngộ và rèn luyện Uy tín và ảnh hưởng của Đảng được mở rộng Tổ chức Đảng được củng cố

và phát triển Đảng tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm mới Đó là kinh nghiệm về chỉ đạo chiến lược: giải quyết mối quan hệ giữa mục tiêu chiến lược và mục tiêu trước mắt; về xây dựng một mặt trận thống nhất rộng rãi phù hợp với yêu cầu của nhiệm

vụ chính trị, phân hóa và cô lập cao độ kẻ thù nguy hiểm nhất; về kết hợp các hình

thức tổ chức và đấu tranh.

3.3 Cách mạng tháng 8 năm 1945

Ngày 9-3-1945 phát-xít Nhật đã làm đảo chính gạt bỏ thực dân Pháp để độc chiếm Ðông Dương Thường vụ Trung ương Ðảng đã kịp thời ra bản chỉ thị lịch sử: “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” (12-3-1945) Chỉ thị nêu rõ

kẻ thù của cách mạng là phát-xít Nhật, vì vậy khẩu hiệu là Ðánh đuổi phát-xít Nhật Ðảng đã phát động cao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ để làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa Ðây là thời kỳ tiền khởi nghĩa, phải thay đổi mọi hình thức tuyên truyền, cổ động, tổ chức và đấu tranh cho phù hợp sẵn sàng chuyển sang tổng khởi nghĩa Chỉ thị của Trung ương cũng phân tích thời cơ cách mạng và cho rằng những cơ hội tốt đang giúp cho những điều kiện khởi nghĩa mau chín muồi Những điều kiện thuận lợi đó là: Chính trị khủng hoảng, kẻ thù hoang mang không rảnh tay đối phó với cách mạng; nạn đói ghê gớm làm cho quần chúng căm ghét quân cướp nước; chiến tranh thế giới đến giai đoạn quyết liệt; Ðồng minh sẽ

đổ bộ vào Ðông Dương để đánh Nhật Ðó là sự vận dụng tư tưởng Mác-Lênin về khởi nghĩa vũ trang phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam Những điều kiện

để khởi nghĩa mà chỉ thị của Trung ương nêu ra đã là định hướng quan trọng để các đảng bộ địa phương chủ động phát động và lãnh đạo khởi nghĩa Bản Chỉ thị còn chủ trương phá kho thóc gạo của đế quốc để cứu đói, lập Ủy ban quân sự cách mạng và xây dựng chính quyền (các Ủy ban dân tộc giải phóng và Ủy ban nhân dân cách mạng)

Dưới sự lãnh đạo của Ðảng, cao trào cách mạng phát triển mạnh mẽ Tháng 4-1945 các lực lượng vũ trang cách mạng thống nhất thành Việt Nam giải phóng quân Ngày 4-6-1945, thành lập khu giải phóng Việt Bắc với sáu tỉnh như là căn cứ địa của cách mạng cả nước, hình ảnh của nước Việt Nam mới Tổ chức Việt Minh phát triển rộng khắp trên cả nước Không chỉ ở căn cứ địa, ở vùng nông thôn mà phong trào ở đô thị cũng phát triển mạnh mẽ, nhất là phong trào công nhân, học

sinh, sinh viên trí thức Tháng 5-1945, Hồ Chí Minh từ Cao Bằng chuyển về Tuyên Quang Tại Tân Trào (Tuyên Quang) đã diễn ra Hội nghị toàn quốc của Ðảng họp ngày 14 và 15-8-1945 Hội nghị của Ðảng họp ở thời điểm lịch sử phong trào cách mạng của toàn dân ta diễn ra sôi sục trong cả nước và phát-xít Nhật đầu hàng vô điều kiện Ðảng ta nhận định "cơ hội rất tốt cho ta giành quyền độc lập đã tới" Mục đích cuộc chiến đấu của ta giành quyền độc lập hoàn toàn Tiến hành cuộc tổng khởi nghĩa theo ba nguyên tắc: Tập trung lực lượng vào những việc chính; Thống nhất về mọi phương diện quân sự, chính trị, hành động và chỉ huy; Kịp thời hành động, không bỏ lỡ thời cơ Khẩu hiệu đấu tranh của Ðảng là Phản đối xâm lược, hoàn toàn độc lập, chính quyền nhân dân Hội nghị Ðảng toàn quốc công bố mười chính sách của Việt Minh và nhấn mạnh chủ trương "Lập nên một nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa hoàn toàn độc lập"

Lệnh khởi nghĩa (Quân lệnh số 1 của Ủy ban khởi nghĩa) được ban bố:

“Chúng ta phải hành động cho nhanh, với một tinh thần vô cùng quả cảm, vô cùng thận trọng! Cuộc thắng lợi hoàn toàn nhất định sẽ về ta” Cũng ở thời điểm lịch sử

đó Hồ Chí Minh có Thư kêu gọi tổng khởi nghĩa nêu rõ: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc đã đến Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” Ngày 16-8-1945, Quốc dân Ðại hội họp và ra Nghị quyết về giành chính quyền toàn quốc và thi hành mười chính sách lớn của Việt Minh, Ủy ban dân tộc giải phóng được thành lập gồm 15 ủy viên do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Thường trực Ủy ban gồm Hồ Chí Minh, Trần Huy Liệu, Phạm Văn Ðồng, Nguyễn Lương Bằng, Dương Ðức Hiền trực tiếp chỉ đạo cuộc Tổng khởi nghĩa Ủy ban dân tộc giải phóng là tổ chức tiền thân của Chính phủ Việt Nam dân chủ Cộng hòa Nghị quyết của Quốc dân Ðại hội nhấn mạnh mục tiêu: “Giành lấy chính quyền, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa trên nền tảng hoàn toàn độc lập” Thực hiện Nghị quyết của Ðảng và Quốc dân Ðại hội, chỉ trong vòng hai tuần

từ 14 đến 28-8-1945, nhân dân cả nước ta đã giành thắng lợi vẻ vang trong cuộc

Cách mạng Tháng Tám Sự lãnh đạo kiên quyết, sáng suốt và kịp thời của Trung ương Ðảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh có ý nghĩa quyết định thắng lợi Khi nghiên cứu về vai trò lãnh đạo của Ðảng, chúng ta thấy rõ được tinh thần trách nhiệm cao,

sự năng động, chủ động, sáng tạo của các đảng bộ địa phương, tức các xứ ủy, tỉnh

ủy, huyện ủy và tổ chức đảng ở cơ sở Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu ở Hà Nội (19-8), Huế (23-(19-8), Sài Gòn (25-8) và cả những tỉnh xa xôi, điều kiện liên lạc khó khăn

đã thể hiện điều đó Vai trò của hệ thống tổ chức đảng từ Trung ương đến cơ sở, của các đảng viên kiên trung của Ðảng, từ người lãnh đạo cao nhất đến người đảng viên ở cơ sở, đã bảo đảm cho Ðảng sự lãnh đạo, điều hành tập trung, thống nhất ở giờ phút quyết định của lịch sử.Ngày 2-9-1945, Lễ độc lập được tổ chức trọng thể tại Quảng trường Ba Đình Chính phủ lâm thời ra mắt quốc dân Thay mặt Chính phủ lâm thời Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố trước quốc dân và thế giới: Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi dưới sự lãnh đạo của một Đảng mới 15 tuổi, biến Đảng từ không hợp pháp thành một Đảng nắm chính quyền trong

cả nước Một nguyên nhân quan trọng dẫn tới thành công trong Cách mạng Tháng Tám là Đảng đã luôn quan tâm xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức theo nguyên tắc của chủ nghĩa Mác - Lênin Trong điều kiện hoạt động bí mật, bị địch khủng bố, truy lùng gắt gao, bắt bớ, giam cầm, chém giết, công tác xây dựng Đảng càng cấp thiết Đường lối xây dựng Đảng trên cả 3 mặt: chính trị, tư tưởng và

tổ chức có quan hệ mật thiết với nhau, trong đó, xây dựng Đảng về chính trị là cốt lõi, là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu Từ những chủ trương và biện pháp xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đào tạo cán bộ đúng đắn, Đảng bắt đầu xây dựng từ mấy nhóm ít người, được rèn luyện trong những cuộc đấu tranh ác liệt, năm 1945, Đảng vẻn vẹn chỉ có khoảng 5.000 đảng viên (một số còn bị giam trong các nhà tù đế quốc) Thế nhưng, Đảng đã đoàn kết và lãnh đạo được nhân dân cả nước, đưa cuộc khởi nghĩa đến thành công- một mốc son chói lọi trong lịch sử cả