Bộ môn Kinh tế học Đề cương môn học KINH TẾ HỌC Dành cho lớp ôn tập thi tuyển sinh cao học kinh tế năm 2010 Giảng viên: Nguyễn Hoài Bảo Email: baohoai@gmail.com Webpage: http://baohoai
Trang 1Bộ môn Kinh tế học
Đề cương môn học
KINH TẾ HỌC
Dành cho lớp ôn tập thi tuyển sinh cao học kinh tế năm 2010
Giảng viên: Nguyễn Hoài Bảo Email: baohoai@gmail.com Webpage: http://baohoai.googlepages.com
1 Số đơn vị học trình: 4 (60 tiết/15 buổi - tuần)
2 Điều kiện tiên quyết:
Môn học này đòi hỏi học viên phải có trình độ đại cương và kinh tế vi mô, kinh tế vĩ mô và toán
3 Mục tiêu của môn học
Môn Kinh tế học (economics), bao gồm kinh tế vi mô (microeconomics) và vĩ mô
(macroeconomics), được thiết kế dành cho học viên có ý định vào học chương trình thạc sĩ
kinh tế Hiểu những khái niệm và nguyên tắc kinh tế cơ bản là mục tiêu quan trọng của khoá
học này Môn học này cũng nhằm sửa soạn lại những kiến thức nền tảng về phân tích kinh tế nhằm làm cơ sở cho chương trình kinh tế học nâng cao ở bậc thạc sĩ
4 Mô tả môn học
Ngoài phần giới thiệu môn học và phương pháp luận để nghiên cứu kinh tế học một cách cơ bản, nội dung của môn này được phân phối thành hai nhóm kiến thức Nữa phần đầu là trình bày về kinh tế vi mô Trong phần này học viên được ôn tập lại các vấn đề căn bản về thị trường tự do và thị trường có điều tiết bởi chính phủ Hành vi người tiêu dùng và hành vi nhà sản xuất cũng được khảo sát lại một cách căn bản Thêm vào đó, các cấu trúc thị trường trong kinh tế thị trường cũng được mô tả
Phần thứ hai tập trung và các vấn đề của kinh tế vĩ mô Trong phần này, giảng viên sẽ tổng quát hoá các vấn đề cơ bản như chính sách tài khoá và chính sách tiền tệ trong nền kinh tế
“đóng” lẫn nền kinh tế “mở” để từ đó học viên có cái nhìn bao quát về lý thuyết lẫn chính sách kinh tế vĩ mô
Trang 25 Nhiệm vụ của sinh viên
15 buổi học là số thời gian không đủ để giảng viên có thể thảo luận và làm rõ tất cả những
vấn đề của mô học Chúng tôi chỉ phân tích có chọn lựa những chủ đề trọng tâm Do vậy, để đảm bảo đạt yêu cầu, học viên cần phải tự mình đọc sách và bài giảng trước khi đến lớp
những nội dung cơ bản đã học ở bậc cử nhân (hoặc chuyển đổi) là yêu cầu bắt buộc Cần nhớ rằng kinh tế học là một môn học được xây dựng một cách có hệ thống, và do vậy việc vắng học một buổi có thể là trở ngại để tiếp thu cho các buổi học tiếp theo
6 Tài liệu học tập
Bộ Môn Kinh Tế Học (Đại học Kinh tế), Tài liệu ôn thi Kinh tế học (tái bản), sắp xuất bản David Begg, Stanley Fischer và Rudiger Dornbusch, 2007, Kinh tế học, Mc Graw Hill và
Nhà xuất bản Thống kê (sách dịch)
Bài giảng của giảng viên (download các bài giảng và tài liệu có liên quan đến môn học tại địa chỉ: http://baohoai.googlepages.com/)
Lưu ý rằng, sách tham khảo và bài giảng của giảng viên hoặc các tài liệu đọc thêm là có tính
bổ sung cho nhau, chứ không phải thay thế
Ngoài ra sinh viên có thể tham khảo thêm một số sách dưới dây:
N Gregory Mankiw, Kinh tế học vĩ mô (bản dịch), Nhà xuất bản thống kê và Đại học kinh tế
quốc dân Hà Nội, 2003
Robert S Pindyck và Daniel L Rubinfeld, Kinh tế học vi mô, Ấn bản thứ năm, Nhà xuất bản
Prentice-Hall (trang web của sách là: http://www.prenhall.com/pindyck/) Quyển này cũng đã dịch ra tiếng Việt
7 Nội dung môn học (cho 10 buổi)
1 Kinh tế học và phương pháp
nghiên cứu
• Tại sao phải nghiên cứu kinh tế
học?
• Phạm vi của kinh tế học?
• Các nhà kinh tế tư duy như thế
nào?
khan hiếm, chi phí cơ hội, đánh đổi, khuyến khích, biên
tế, trao đổi, đường giới hạn khả năng sản xuất, vi mô, vĩ
mô, mô hình, biến nội sinh, biến ngoại sinh, ngắn hạn, dài hạn,…
Begg, C1 và
2
2 Cầu, cung, thị trường và chính
phủ
• Cơ sở hình thành cung, cầu?
• Độ co dãn và các ứng dụng?
• Thị trường tự do vận hành như
Cầu, đường cầu, cung, đường cung, cân bằng, độ co dãn, thặng dư, tổn thất vô ích, thất bại thị trường, thất bại chính phủ, …
Begg, C3 và
4
Trang 3thế nào?
• Tại sao chính phủ lại can thiệp
và hệ quả?
3 Lựa chọn của người tiêu dùng
• Giả định về sở thích?
• Cơ sở của sự lựa chọn?
• Từ cầu cá nhân đến cầu thị
trường
Hữu dụng, hữu dụng biên, sở thích, ngân sách tiêu dùng, bàng quan, cầu cá nhân, cầu thị trường…
Begg, C5
4, 5 và
và 6
Sản xuất và cung ứng
• Mục tiêu và ràng buộc của nhà
sản xuất?
• Các loại chi phí ngắn hạn vs
dài hạn?
• Lựa chọn ngắn hạn vs dài hạn?
Chi phí, lợi nhuận, sản xuất, công nghệ, hiệu quả, hiệu suất theo qui mô, gia nhập ngành,
ra khỏi ngành,…
Begg, C6 và
7
7 Các cấu trúc thị trường
• Tại sao có các loại cấu trúc thị
trường khác nhau?
• Ra quyết định trong từng cấu
trúc thị trường?
• Cạnh tranh hoàn toàn vs độc
quyền thuần tuý?
độc quyền, cạnh tranh, độc quyền nhóm, cạnh tranh độc quyền, công nghệ, lợi thế theo qui mô, hàng hoá đồng nhất
và dị biệt, chi phí giao dịch, lý thuyết trò chơi,…
Begg, C8 và
9
8 Tổng quan về lý thuyết kinh tế vĩ
mô
• Ngắn hạn vs dài hạn?
• Những trường phái chủ yếu?
• Tổng cung và tổng cầu?
• Chính sách vĩ mô?
• Hạch toán thu nhập quốc dân?
Ngắn hạn, dài hạn, tổng cung, tổng cầu, giá cả, tân cổ điển, thực và danh nghĩa,
keynesian, chính sách tiền tệ, chính sách tài khoá, GDP, GNP, GNDI…
Beeg, C19
9&10 Thị trường hàng hoá và dịch vụ
• Mô hình số nhân Keynes?
• Chính sách tài khoá và tác
động của nó?
• Nghịch lý tiết kiệm?
Cân bằng trong ngắn hạn, chính sách tài khoá (ngân sách), số nhân thuế, số nhân chi tiêu chính phủ, nghịch lý tiết kiệm,…
Begg, C20 và
21
11&12 Ngân hàng và thị trường tiền tệ
• Tiền và đo khối tiền như thế
nào?
• Hệ thống ngân hàng?
• Công cụ của chính sách tiền
tệ?
• Tạo tiền trong hệ thống ngân
Tiền, thanh khoảng, ngân hàng trung ương, định chế tài chính trung gian, chính sách tiền tệ, số nhân tiền,thị trường tiền tệ, …
Begg, C22 và
23
Trang 4hàng?
• Cung và cầu tiền?
12&13 Chính sách tài khoá và tiền tệ
• Quyết định đầu tư?
• Mô hình IS-LM?
• Chính sách tài khoá và tiền tệ
IS, LM, Chính sách tài khoá, chính sách tiền tệ,…
Begg, C24
14&15 Ôn tập, Thi thử
