6 chuyên BG ngữ văn 11

8,0 điểm Triết gia người Ý Pico Mirandora Giovani 1463 - 1494 trong tác phẩm Diễn thuyết về sự cao quý của con người ở thiên Sáng thế đã kể rằng: Người Chúa phán: Ta không đặt mi ở thi

TRƯỜNG THPT CHUYÊN

BẮC GIANG

ĐỀ GIỚI THIỆU

KỲ THI HỌC SINH GIỎI CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN KHU VỰC DH-ĐBBB NĂM

2022 Môn: Ngữ văn 11

Đề thi có: 01 trang

Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao đề) Câu 1 (8,0 điểm)

Triết gia người Ý Pico Mirandora Giovani (1463 - 1494) trong tác phẩm

Diễn thuyết về sự cao quý của con người ở thiên Sáng thế đã kể rằng:

Người (Chúa) phán: Ta không đặt mi ở thiên đường hay mặt đất, không làm cho mi bất tử hay hữu tử, vì thế với quyền tự do lựa chọn và với danh dự của bản thân như là kẻ kiến tạo và nhào nặn chính mình, mi có thể khoác lên mình bất

cứ hình hài nào mà mi thích.

Bài học sâu sắc mà anh/chị nhận được từ lời phán trên của Chúa?

Câu 2 (12,0 điểm)

Bàn về thơ, có ý kiến cho rằng: Thơ là một kiến trúc đầy âm vang.

Anh/chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng hiểu biết và trải nghiệm văn học hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

HẾT

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu

 Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

Họ và tên thí sinh: Số báo danh:

Người ra đề: Diêm Kim Loan, SĐT: 0382546497

Hoàng Thị Khánh, SĐT: 097995050

TRƯỜNG THPT CHUYÊN

BẮC GIANG

HƯỚNG DẪN CHẤM KÌ THI KHU VỰC DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

MÔN: NGỮ VĂN – LỚP 11 NĂM HỌC 2021-2022

(Hướng dẫn chấm có 04 trang)

1 Về kĩ năng

- Biết cách viết một bài văn nghị luận xã hội, bố cục bài viết sáng rõ,

không mắc các lỗi chính tả, diễn đạt,…

- Bài viết có quan điểm rõ ràng, lập luận chặt chẽ, thuyết phục văn phong

trong sáng,…

2 Về nội dung

Thí sinh có thể trình bày bài viết theo nhiều cách, dưới đây là một số gợi ý

định hướng chấm bài:

- Ta không đặt ngươi ở thiên đường hay mặt đất, không làm cho mi bất tử

hay hữu tử: Chúa không quyết định hoàn cảnh sống và giá trị sự sống của

con người

- với quyền tự do lựa chọn và với danh dự của bản thân như là kẻ kiến

tạo và nhào nặn chính mình, mi có thể khoác lên mình bất cứ hình hài nào

mà mi thích: mỗi người là một thực thể tự do, chủ động kiến tạo cuộc đời,

số phận của mình

-> Ý kiến trên là lời khuyên: con người là chủ thể kiến tạo và nhào nặn

chính mình, chủ động quyết định cuộc đời mình

(Có thể chấp nhận những bài học khác, song phải dựa vào câu chuyện và

có sức thuyết phục)

* Khẳng định ý kiến trên đúng đắn, sâu sắc

* Tại sao con người là chủ thể kiến tạo và nhào nặn chính mình, chủ động

quyết định cuộc đời mình? Từ nhận thức và trải nghiệm riêng, thí sinh có

thể bày tỏ suy nghĩ của bản thân về bài học được rút ra từ lời phán Sự bàn

luận cần hướng tới các thao tác sau:

- Đưa ra các lí lẽ để giải thích sự sâu sắc, đúng đắn của bài học sống được

rút ra

- Nêu và phân tích được một số dẫn chứng, những biểu hiện trong cuộc

ĐỀ GIỚI THIỆU

sống để làm rõ bài học sâu sắc

Sau đây là một vài gợi ý:

+ Cuộc sống luôn mang trong mình những bộn bề, phức tạp, nếu chúng ta

sống một cách chủ động và tích cực, biết gạn lọc những cái xấu, tận dụng

và phát huy những điều tốt đẹp, biến khó khăn, thử thách thành cơ hội thì

ta sẽ nhào nặn một tác phẩm cuộc đời mình thật tuyệt đẹp (chọn và phân

tích mội vài dẫn chứng tiêu biểu)

+ Nếu buông xuôi và phó mặc, bị động và để cuộc sống trôi đi, khi ấy tác

phẩm cuộc đời của mỗi chúng ta chỉ là những vật thể xấu xí (chọn và

phân tích một vài dẫn chứng tiêu biểu)

- Mở rộng, bổ sung, nêu phản biện để việc thực hiện bài học sống thực sự

có ý nghĩa Nhấn mạnh sự chủ động, sự tự nhận thức của con người trên

hành trình cuộc đời Sự chủ động ấy sẽ khiến con người trở thành kẻ tự

do, không rơi vào tình trạng sống vô nghĩa, sống nhàm chán

- Quan trọng là thái độ sống, là cách con người nhìn nhận cuộc đời Trước

nỗi đau, thử thách hãy nghĩ đó là sự kiến tạo số phận không phải sự chịu

đựng số phận Nghĩ như vậy, con người mới nhận ra được ý nghĩa cuộc

đời

- Phê phán những con người ngại khó, ngại khổ chọn lối sống bằng lặng,

an phận

- Tuy nhiên, không phải lúc nào, không phải với bất cứ ai, muốn trở thành

thế nào cũng được Tác phẩm cuộc đời của mỗi người còn chịu sự tác

động không nhỏ của hoàn cảnh khách quan

- Cần có nhận thức và thái độ đúng đắn trước hành trình cuộc đời

- Định hướng hành động cho bản thân trên hành trình tự hoàn thiện hướng

tới cuộc sống ý nghĩa và tốt đẹp

1 Yêu cầu về kỹ năng

- HS nhận thức được yêu cầu của đề, đảm bảo bố cục ba phần của bài viết: Mở - Thân- Kết

- Biết vận dụng linh hoạt các thao tác lập luận trong quá trình viết bài; diễn đạt mạch lạc, trong sáng, giàu cảm xúc.

- HS có thể triển khai bài viết theo nhiều cách nhưng cần làm sáng

tỏ yêu cầu của đề, phần lí luận và chứng minh cần thống nhất chặt chẽ.

2 Yêu cầu về kiến thức

Thí sinh có thể trình bày, sắp xếp các luận điểm theo nhiều cách

nhưng về cơ bản cần đảm bảo những nội dung sau:

2.2 Thân bài:

a Giải thích

- Thơ là một kiến trúc: “kiến trúc” được hiểu là cách tổ chức, sắp xếp tác

phẩm; tác phẩm thơ là một công trình nghệ thuật được tổ chức theo ý đồ

của người sáng tác

- Âm vang: sự ngân vang, khả năng vang vọng kì diệu của thơ.

=> Bằng cách diễn đạt giàu hình ảnh, ý kiến khẳng định đặc trưng

và sức hấp dẫn kì diệu của thơ ca

1.5

b Bàn luận

- Trước hết, văn học nói chung và thơ ca nói riêng lấy ngôn từ làm

chất liệu Ngôn ngữ thơ bắt nguồn từ ngôn ngữ đời sống nhưng được trau

chuốt, mài giũa và tổ chức một cách nghệ thuật mang tính hình tượng, tính

hàm súc và giàu nhạc tính Nhạc tính của thơ được tạo nên nhờ sự sắp xếp

ngôn từ, hình ảnh, nhịp điệu…Nhạc tính làm nên sức hấp dẫn và sự “âm

vang” cho thơ

- Hơn nữa, thơ thuộc phương thức trữ tình, ra đời do nhu cầu tự

biểu hiện của tâm hồn con người Tình cảm trong thơ phải là tình cảm

mãnh liệt, khi trào dâng mạnh mẽ khi lắng lại trong những chiều sâu triết

lý, có khả năng gợi mở những ngân vang, ám ảnh Những “âm vang” tình

cảm có khả năng lay động, cảm hóa và vang vọng mãi trong trái tim người

đọc

1.0

1.0

1.0

- Như vậy, thơ được “kiến trúc” ở hai phương diện hình thức nghệ thuật và

nội dung tư tưởng (tổ chức trong và ngoài tác phẩm) Cả nội dung và hình

thức thơ đều chứa những “âm vang” Sự âm vang của ngôn từ và chiều sâu

cảm xúc tạo nên sức hấp dẫn, sức sống vĩnh cửu của thơ ca

* HS có thể lựa chọn một vài tác phẩm mình tâm đắc để phân tích

* Trong quá trình phân tích tác phẩm, HS cần lựa chọn những khía

cạnh phù hợp nhằm soi sáng vấn đề lí luận được đặt ra trong đề bài:

- Sự âm vang của tác phẩm ở phương diện hình thức nghệ thuật:

được tạo nên nhờ sự tổ chức ngôn từ, xây dựng hình ảnh, nhịp điệu…

- Sự âm vang của tác phẩm ở phương diện nội dung tư tưởng: được thể hiện ở mạch cảm xúc, tình cảm; ở khả năng gợi mở, ám ảnh đầy dư âm

của những bài học triết lý, chiều sâu tư tưởng

=> Sự âm vang ở cả hai phương diện hình thức nghệ thuật và nội dung tư tưởng giúp cho tác phẩm trở thành một công trình nghệ thuật toàn

bích, để lại tiếng vang trên thi đàn, bất tử trong lòng người đọc như một

tượng đài về thơ Qua đó thể hiện tài năng và tấm lòng của người cầm bút

Ý kiến không chỉ khái quát chính xác đặc trưng của thơ mà còn là bài học quý giá cho người sáng tác và tiếp nhận những tác phẩm ở thể loại

này:

- Với người sáng tác: Cần nắm chắc đặc điểm của thơ, không ngừng trau dồi, khổ luyện để viết được những tác phẩm có sức ngân vang trong

lòng bạn đọc và có chỗ đứng trong nền văn học

- Với người tiếp nhận: Sống trọn vẹn với tác phẩm để có thể cảm nhận được sự “âm vang” của ngôn ngữ cũng như chiều sâu tư tưởng mà

nhà văn muốn truyền tải

2.3 Kết bài

- Khẳng định tính đúng đắn của nhận định khi nhấn mạnh đặc trưng cơ bản

của thơ

- Nêu ý nghĩa của nhận định

0.5

3 Biểu điểm:

- Điểm 12: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kĩ năng và kiến thức, tri thức

phong phú, lập luận sắc sảo

- Điểm 10-11: Đáp ứng được hầu hết các ý cơ bản, mắc một vài lỗi nhỏ về

chính tả, diễn đạt

- Điểm 8-9: Đáp ứng được phần lớn những ý cơ bản, mắc một số lỗi nhỏ

về chính tả, diễn đạt

- Điểm 6-7: Trình bày được khoảng một nửa yêu cầu về kiến thức, mắc

một số lỗi chính tả, diễn đạt

- Điểm 4-5: Bài viết sơ sài, tri thức lí luận văn học nghèo nàn, phân tích

dẫn chứng hời hợt, mắc một số lỗi chính tả, diễn đạt

- Điểm 1-2-3: Chưa hiểu rõ vấn đề, kĩ năng làm văn đuối, mắc nhiều lỗi

chính tả, diễn đạt

- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề

Lưu ý khi chấm bài:

- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm một cách máy móc, linh hoạt trong việc vận dụng hướng dẫn chấm

- Cần khuyến khích những bài làm có tính sáng tạo, nội dung bài viết có thể không trùng với yêu cầu trong đáp án nhưng lập luận thuyết phục, văn phong sáng rõ,

- Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi phần và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi

- Hết