ĐỀ đề XUẤT HDC DH ĐBBB 2022 môn NGỮ văn 11 CHUYÊN bảo lộc

12,0 điểm Trong tác phẩm Tùy Viên thi thoại, nhà phê bình văn học Trung Quốc Viên Mai chia sẻ: “Thơ có người mà không có ta là bù nhìn vậy.” Dẫn theo Trần Đăng Suyền, Tư tưởng và phong c

SỞ GDĐT LÂM ĐỒNG

TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẢO LỘC

(Đề thi gồm: 01 trang, 02 câu)

KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI KHU VỰC DUYÊN HẢI & ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

LẦN THỨ XIII MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 11

Thời gian: 180 phút (Không kể thời gian giao đề)

Câu 1 (8,0 điểm)

Vì những thứ tầm thường ta đổi bao quà vô giá Đổi cô đơn lấy những cuộc gặp gỡ chẳng cần chi Đổi chiếc hôn lấy tiếng cười đùa trống rỗng Đổi nỗi dịu êm lấy những phút hội hè.

Đã qua mất rồi bao cơ hội được yêu Làm sao kéo về dù chỉ một vầng trăng đã lặn

(Trích Tiếng cu gù, Blaga Dimitrova, Hoàng Hữu Phê dịch -

https://www.thivien.net/Blaga-Dimitrova) Trình bày ý kiến của anh/chị về vấn đề được gợi ra từ những câu thơ trên

Câu 2 (12,0 điểm)

Trong tác phẩm Tùy Viên thi thoại, nhà phê bình văn học Trung Quốc Viên Mai chia sẻ: “Thơ có người mà không có ta là bù nhìn vậy.”

(Dẫn theo Trần Đăng Suyền, Tư tưởng và phong cách nhà văn, những vấn đề lý

luận và thực tiễn, NXB Đại học Sư phạm, 2019, Tr.100)

Bằng hiểu biết và trải nghiệm văn học, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của mình

về quan điểm trên

Hết

-Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: ; Số báo danh:

ĐỀ ĐỀ XUẤT

SỞ GD&ĐT LÂM ĐỒNG

TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẢO LỘC

KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI KHU VỰC DUYÊN HẢI & ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

LẦN THỨ XIII HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 11

(Hướng dẫn chấm gồm 06 trang)

Câu 1 (8,0 điểm)

I Yêu cầu về kĩ năng

Thí sinh biết cách làm bài văn nghị luận xã hội; kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

II Yêu cầu về kiến thức

Thí sinh có thể đưa ra những ý kiến, trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần chính xác, hợp lí, rõ ràng, thuyết phục… và nêu được các ý cơ bản sau:

2

Giải thích

- Những cuộc gặp gỡ chẳng cần chi, tiếng cười đùa trống rỗng, những phút hội hè: những điều hào nhoáng, phù hoa, mang

giá trị nhất thời

- Cô đơn, chiếc hôn, nỗi dịu êm: những giá trị quan trọng, hạnh

phúc đích thực, bền vững, tuy giản đơn mà vô cùng quý giá

- Vầng trăng đã lặn: những chân trị đã mất, không thể tìm lại.

→ Vấn đề đặt ra: Đừng mải mê theo đuổi những thứ hào nhoáng, nhất thời, cần tỉnh táo, sáng suốt nhận ra và nắm bắt những giá trị đích thực, những điều quan trọng, cần thiết với bản thân trong cuộc đời, đừng để khi hạnh phúc thật sự mất đi mới ngỡ ngàng, hoài tiếc

1,0

2 Bàn luận

- Con người, nhất là tuổi trẻ, khi chưa từng vấp váp, thường dễ

bị hấp dẫn bởi những thứ phù hoa, hào nhoáng bề ngoài, xem

đó là mục tiêu, bến đỗ của khát khao, hạnh phúc mà lầm

3,0

tưởng, chấp nhận đánh đổi để có được.

- Những điều quan trọng, những hạnh phúc thực sự đôi khi ẩn

sau vẻ bề ngoài bình thường, giản đơn và không phải ai cũng

tỉnh táo nhận ra, trân trọng

- Có những giá trị, những “quà quý giá” của cuộc đời chỉ xuất

hiện và tồn tại trong một thời gian ngắn ngủi, nếu không sáng

suốt nắm bắt cơ hội để đón nhận, nâng niu, gìn giữ con người

sẽ chẳng bao giờ tìm lại được

- Đời người hữu hạn, thời gian chảy trôi vì thế bỏ lỡ, đánh mất

những điều tốt đẹp, những “cơ hội được yêu”, được hạnh

phúc thực sự vì những thứ phù hoa, nhất thời sẽ khiến con

người phải sống trong đau khổ, hối tiếc khôn nguôi

3 Chứng minh: HS lấy dẫn chứng phù hợp để làm sáng tỏ vấn đề. 1,0

4

Đánh giá, mở rộng vấn đề

- Con người bất toàn, quá trình sống, kiếm tìm hạnh phúc và

những giá trị tốt đẹp của con người sẽ không tránh khỏi

những sai lầm, va vấp Bởi vậy, nếu không may vô tình bỏ lỡ

“một vầng trăng” vì “những thứ tầm thường” con người cũng

đừng nên mãi sống trong u buồn, hoài tiếc Điều quan trọng là

nhận ra bản thân đã đánh mất điều gì, xem đó như một bài

học quý giá để không phạm phải lần thứ hai

- Phê phán những người mãi u mê theo đuổi, đề cao những thứ

ảo mộng, phù hoa mà lãng quên, bỏ lỡ những hạnh phúc thực

sự trong đời

1,0

5 Bài học nhận thức và hành động

- Hạnh phúc thực sự, những chân trị quan trọng trong đời cũng

tựa như ngọc trong đá, mật trong hoa, nhận ra để đón lấy, quý

trọng và gìn giữ hay không là do bản thân mỗi người, vì vậy,

1,0

cần học cách cân bằng cuộc sống, sống chậm lại để hiểu mình, hiểu điều thực sự quan trọng và cần thiết với bản thân

- Trước nhiều ngả rẽ của cuộc sống, cần biết đưa ra những cân

nhắc và lựa chọn phù hợp, đừng để bản thân phải hối tiếc vì những phút giây mê mải “đuổi bắt cầu vồng” trên đầu mà bỏ quên hoa cỏ dưới chân

Câu 2 (12,0 điểm)

I Yêu cầu về kĩ năng

- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học: hiểu và giải quyết một vấn đề lí luận về phong cách nghệ thuật nhà văn; làm sáng tỏ vấn đề qua một số tác phẩm

cụ thể

- Bài viết có bố cục rõ ràng, hệ thống luận điểm, luận cứ thuyết phục

- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu, diễn đạt trôi chảy, văn viết có cảm xúc

- Trình bày sạch sẽ, rõ ràng, khoa học

II Yêu cầu về kiến thức

Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo những nội dung cơ bản sau:

iểm

,5

2 Giải thích

1 ,0

- Thơ có người mà không có ta: tác phẩm thơ (nói

riêng, văn học nói chung) chỉ mang những đặc điểm đã có, thường

gặp (về nội dung và hình thức) ở những sáng tác của nhà văn khác,

không mang nét riêng, vẻ độc đáo, đặc sắc hay nói cách khác, không

mang cá tính sáng tạo, dấu ấn riêng của người viết.

- bù nhìn: (1) vật giả hình người (bù nhìn rơm); (2) kẻ

hữu danh vô thực → sự tồn tại không có ý nghĩa, giá trị

→Ý kiến thể hiện quan điểm của Viên Mai về giá trị thực sự

của một tác phẩm thơ (nói riêng, văn học nói chung), qua đó, đặt ra

yêu cầu cho mỗi người cầm bút: để “đứa con tinh thần” của mình có

thể trở thành một tác phẩm văn học đích thực, có sức sống, có giá trị

và cũng là để bản thân không trở thành “bù nhìn” trong mắt người

đọc, người nghệ sĩ phải có một cá tính sáng tạo, một phong cách cá

nhân độc đáo

3 Bàn luận

4 ,0

- - Khẳng định tính đúng đắn của ý kiến

- Lí giải vì sao “Thơ có người mà không có ta là bù

nhìn vậy”:

+ Thơ nói riêng và văn chương nói chung bao giờ cũng

là sự tự biểu hiện cái tôi tác giả, dù nhà thơ có ý thức điều đó hay

không Qua từng trang thơ, dòng thơ người đọc sẽ nhận ra được một

cá tính, một cuộc đời, một tâm hồn, bởi vậy, nếu tác phẩm chỉ là sự

mô phỏng, vay mượn cảm xúc, phương thức thể hiện đã có mà không

thể hiện được cái nhìn riêng, dạng vân chữ riêng của người cầm bút,

tất yếu, tác phẩm ấy, nhà thơ ấy sẽ trở nên nhạt nhòa, rơi vào quên

lãng

+ Văn học nghệ thuật nói chung là lĩnh vực của cái độc

đáo, nó đòi hỏi người nghệ sĩ phải tạo ra được trong các sáng tác của

mình một vẻ riêng đặc sắc, ít khi hoặc chưa từng thấy ở những cây

bút khác, không lặp lại chính mình Chỉ khi in đậm cái “ta” riêng, tạo

được “hơi văn”, “khí văn” riêng trong sáng tác của mình, nhà văn

mới có thể vừa thỏa mãn nhu cầu thẩm mĩ đa dạng của người đọc,

qua đó tạo cho tác phẩm sức hấp dẫn, sức sống dài lâu lại vừa khẳng

định được “chân dung tinh thẩn” riêng làm nên vị trí, tầm vóc, tuổi

thọ của mình trong lòng độc giả

+ Mỗi một sự nỗ lực tìm tòi, sáng tạo nét riêng, vẻ độc

đáo, đặc sắc cho tác phẩm trong lao động nghệ thuật của nhà văn

không chỉ giúp cho văn học không nghèo nàn, đơn điệu mà còn góp

phần thúc đẩy sự tiến bộ, phát triển trong văn học của một dân tộc,

một khuynh hướng, một đề tài, một thể loại

+ Việc tạo dựng được phong cách nghệ thuật độc đáo

còn là thước đo tin cậy cho thấy thực tài và chân tâm dành cho nghề

văn của người nghệ sĩ, khẳng định sự tồn tại của tác phẩm và bản

thân người nghệ sĩ không phải chỉ là “bù nhìn” hữu danh vô thực

trong sự nhìn nhận, đánh giá của người đọc

4 Chứng minh

4 ,0 Thí sinh chọn lựa được những dẫn chứng tiêu biểu cả ở văn học

Việt Nam và văn học nước ngoài, phân tích thấu đáo, tuân theo tiến

trình văn học, làm sáng tỏ được giá trị tác phẩm cũng như cái “ta” riêng,

cá tính sáng tạo độc đáo khẳng định thực tài, chân tâm của người cầm bút

thể hiện trong các yếu tố:

+ Nội dung (đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng nghệ thuật,…)

+ Hình thức (ngôn từ, kết cấu, thể loại,…)

5 Đánh giá, mở rộng vấn đề

2 ,0

- - Bài học với người sáng tạo:

+ Muốn tạo được dấu ấn, cái “ta” riêng đồng thời giữ được

cả tính ổn định lẫn tính biến đổi của phong cách cá nhân giữa sự

phong phú, biến động không ngừng của hiện thực đời sống, người

nghệ sĩ phải thường xuyên “đào sâu, tìm tòi, khơi những nguồn chưa

ai khơi” (Nam Cao), đổi mới, tự làm mới mình trong từng thời kì, qua

mỗi tác phẩm; không ngừng tiếp xúc, khám phá, phát hiện và thể hiện

cuộc sống trong mọi chiều kích

+ Phong cách nghệ thuật của mỗi nhà văn bao giờ cũng

gắn liền với dân tộc và thời đại bởi vậy nó còn mang tính dân tộc,

tính thời đại - những phẩm chất của văn học Nếu muốn tác phẩm của

mình đậm đà tính dân tộc, thể hiện được cái riêng của mỗi dân tộc,

trở thành tiếng nói của thời đại, nhà văn phải thể hiện sâu sắc tính

cách, tâm hồn dân tộc, sử dụng thành công thể loại và ngôn ngữ văn

học dân tộc đồng thời phải gắn bó sâu sắc, hòa mình vào đời sống

nhân dân, đất nước

- Bài học với người tiếp nhận: sự tiếp nhận, “tầm đón đợi”

của mỗi chủ thể tiếp nhận sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến số phận,

giá trị của tác phẩm cũng như vị thế, tầm vóc của nhà văn, chính vì

vậy, mỗi người đọc phải thường xuyên trau dồi, nâng cao vốn liếng

văn chương, phải đọc, cảm nhận tác phẩm một cách sâu sắc bằng cả lí

trí và trái tim để đánh giá đúng giá trị của tác phẩm, nhận ra được

“chân dung tinh thần” riêng của nhà văn

,5

Người ra đề: Phạm Thị Hồng Duyên Trường THPT Chuyên Bảo Lộc SĐT: 0937.254.518; Email: cbl.phamhongduyen@gmail.com