PTT BAO CAO 3 - TRAN ANH TUAN
Trang 2ỨNG DỤNG HIỆU QUẢ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO & CHUYỂN ĐỔI SỐ
Trang 3GIỚI THIỆU
Viện Nghiên cứu & Ứng dụng Đổi mới Sáng tạo Doanh nghiệp (3AI)
The Pathfinder, FT Consulting (Singapore), Connect New World (CNW) Peregrine Capital (USA), Grant Thornton (UK) và Austrade (Australia)
Dự án Nâng cao Năng lực Doanh nghiệp, Unido (Liên Hiệp Quốc)
Dự án “Hệ thống Thông tin Quản lý/MIS” của MPDF, IFC, World Bank Chương trình Vườn Ươm Doanh nghiệp” của Uỷ Ban Châu Âu (EU) Chương trình “Khởi tạo Năng lực Cạnh tranh - C3 START” EU
Dự án “Khởi tạo Năng lực Cạnh tranh Việt Nam” của VNCI/USAID
Dự án “Thông tin Thị trường Nông nghiệp (VAMIP) CIDA Chương trình “20 thương hiệu hạt giống” của UBND TP HCM
Dự án “Xây dựng thương hiệu nông sản” của Bộ Công Thương Chương trình “Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao” & Khởi nghiệp ĐMST, BSA Cựu Giám đốc Vùng TP HCM & Giám đốc Đào tạo BNI Việt Nam
MBA & Cao học Khoa học, NLP Coach
Trần Anh Tuấn
Trang 4NỘI DUNG
• Mục tiêu
• Tương lai doanh nghiệp ở đâu?
• Tư duy đổi mới sáng tạo
• Tăng tốc kinh doanh đổi mới sáng tạo
• Đổi mới và chuyển đổi mô hình kinh doanh
• Chuyển đổi số - Thúc đẩy mô hình kinh doanh
• Khai thác kinh doanh và khám phá tương lai
Trang 5• Thách thức và cơ hội thời kinh tế cảm ứng thấp hậu Covid
• Tư duy & phương thức ĐMST, đặc biệt cách thức đổi mới/chuyển đổi và thích ứng
mô hình kinh doanh dựa vào chuyển đổi số
• Tư duy và nền tảng giúp DN tái khởi nghiệp, phục hồi & phát triển kinh doanh
• Tư duy, phương thức & các bước chuyển đổi số
• Tái tạo kinh doanh hiện tại và định hướng phát triển tương lai theo định hướng số
MỤC TIÊU
Trang 6TƯƠNG LAI DOANH NGHIỆP Ở ĐÂU?
Bối cảnh kinh doanh thay đổi liên tục và đầy bất trắc (VUCA):
• Làn sóng gián đoạn (chuyển đổi) tạo ra bởi công nghệ thời kỹ thuật số
• Covid - nền kinh tế cảm ứng thấp, tác động lâu dài đến kinh tế toàn cầu
Trang 7TƯƠNG LAI DOANH NGHIỆP Ở ĐÂU?
Làm sao có thể tham gia vào đội ngũ những người chiến thắng?
Chỉ 15% doanh nghiệp chiến thắng trong nền kinh tế hiện tại
Trang 8TƯƠNG LAI DOANH NGHIỆP Ở ĐÂU?
• Mất kết nối với khách hàng và nhu cầu sụt giảm nghiêm trọng
• Cấu trúc tổ chức, quy trình hoạt động lạc hậu, kém hiểu quả, khó kiểm soát
• Nhiều mô hình kinh doanh cũ trở nên lỗi thời & sụt giảm nghiêm trọng
• DN chật vật thay đổi đòi hỏi ĐMST các yếu tố kinh doanh
nhưng…
• Nhiều ngành nghề & mô hình kinh doanh mới xuất hiện và chiếm lĩnh thị trường
• Cơ hội cho DN, Startup đổi mới & chuyển đổi kinh doanh xâm nhập & thành công nhờ áp dụng tư duy ĐMST và chuyển đổi MHKD mới dựa vào công nghệ số
Thích ứng, khai thác kinh doanh hiện hữu và khám phá kinh doanh tương lai?
Trang 9TƯƠNG LAI DOANH NGHIỆP Ở ĐÂU?
Trang 11TƯƠNG LAI
DOANH NGHIỆP Ở ĐÂU?
Thực tế Tinh gọn Hiệu quả Nhanh nhẹn & linh hoạt Đổi mới sáng tạo
Suy nghĩ & hành động nhanh Thử nghiệm & kiểm chứng
Trang 12Thách thức lớn nhất của
Doanh nghiệp cần
tái khởi nghiệp?
Trang 13TƯ DUY ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
Giá trị Mới lạ
Trang 14TƯ DUY ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
Doanh thu, dòng tiền & công việc theo thời gian của 2 loại doanh nghiệp
Trang 15Thông thường, khi nghĩ về ĐMST,
người ta đề cập đến đổi mới sáng
Điều gì giúp doanh nghiệp ĐMST thành công bền vững?
TƯ DUY ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
Trang 16Hệ thống Sản phẩm (HST)
Sản phẩm/Dịch vụ Bổ trợ
Kênh
Làm thế nào cung cấp chào hàng cho khách hàng/người dùng
Hiệu quả Sản phẩm
Phân biệt đặc tính & chức năng
Dịch vụ
Hỗ trợ & tăng trường chào hàng
Tương tác Khách hàng
Tương tác đặc biệt cần nuôi dưỡng
Cấu trúc Quy trình
TƯ DUY ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
Trang 17TĂNG TỐC KINH DOANH ĐMST
• Điểm khởi đầu để hình thành ý tưởng/sản phẩm mới
và doanh nghiệp ĐMST trong tương lai
• Chương trình được thiết kế để phát triển, thử nghiệm
và phát triển các ý tưởng kinh doanh mới trong vài tháng trong điều kiện an toàn và loại bỏ rủi ro ĐMST
• Đưa các sản phẩm/dịch vụ mới ra thị trường với tốc
độ của Startup
• Tạo lợi thế cạnh tranh và thu hút nguồn lực tăng
trưởng cho tương lai
Trang 183 động lực chính dẫn dắt tăng tốc kinh doanh theo định hướng ĐMST:
• Kỳ vọng khách hàng ngày càng phân hóa & tinh tế
• Công nghệ đang thay đổi với tốc độ cấp số nhân
• Mô hình kinh doanh nền tảng (platform) gây gián đoạn các ngành công nghiệp
Công nghệ
Mô hình kinh doanh Khách hàng
TĂNG TỐC KINH DOANH ĐMST
Trang 19TĂNG TỐC KINH DOANH ĐMSTĐổi mới sáng tạo với mô hình kinh doanh số
Đổi mới mô hình kinh doanh phù
hợp xu hướng – Nhà Bếp trên mây Đổi mới tiếp thị trên các nền tảngplatform nahư xu hướng mới
Theo bạn những yếu tố mới là gì? Logic cung cấp giá trị?
Trang 20THIẾT KẾ MÔ HÌNH KINH DOANH
Đổi mới sáng tạo
Trang 21THIẾT KẾ MÔ HÌNH KINH DOANH
Bạn trả bao nhiêu tiền cho 1kg café?
Trang 22THIẾT KẾ MÔ HÌNH KINH DOANH
Mô hình kinh doanh ngành thông tin thế kỷ 20
Logic của tổ chức
Tạo lập, phân phối
Phân phối giá trị
Trang 23THIẾT KẾ MÔ HÌNH KINH DOANH
Mô hình kinh doanh ngành thông tin thế kỷ 21
Trang 24THIẾT KẾ MÔ HÌNH KINH DOANH
Mô hình kinh doanh tiệm tạp hóa – Trước…
Trang 25THIẾT KẾ MÔ HÌNH KINH DOANH
Mô hình kinh doanh tiệm tạp hóa… Sau…
Trang 26MONG MUỐN
KHẢ THI
TỒN TẠI
Trang 27ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH LÀ GÌ?
TẠI SAO DOANH NGHIỆP KHÔNG ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH?
Trang 28ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH
Đổi mới mô hình kinh doanh là gì?
• Đổi mới các yếu tố ĐMST của MHKD để thích ứng và cạnh tranh hiệu quả hơn
• Thay đổi cấu trúc tạo ra giá trị, phát triển các nguồn lực, năng lực mới và nắm
bắt cách thích ứng thị trường
• Hành trình để hiểu rõ lãnh thổ, lập bản đồ, tìm kiếm thị trường mới, tạo nên
những điều khác biệt, từ đó mang đến giá trị và lợi nhuận bền vững
• Phục hồi các MHKD hoặc thiết kế các MHKD mới cho phép thâm nhập vào các
thị trường mới đang mở ra hoặc chuyển dịch từ các thị trường cũ bị gián đoạn
kinh doanh hay duy trì vị thế thị trường
Trang 29ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH
Ai cần đổi mới mô hình kinh doanh?
Doanh nghiệp hiện hữu
• Đổi mới Đề xuất Giá trị & hệ sinh thái sản phẩm/kinh doanh để thích ứng thị trường
• Cơ cấu lại việc tạo ra, cung cấp & nắm bắt giá trị với tư duy đổi mới, thích ứng linh
hoạt, tìm kiếm/mua lại hoặc phát triển các nguồn lực và khả năng mới
Startup/Khởi nghiệp
• Khởi nghiệp tinh gọn với khả năng thay đổi và nhanh chóng thích ứng cũng như xoay
chuyển từ phản hồi từ khách hàng với nguồn lực tối thiểu
• Đột phá tạo ra thị trường mới, không chỉ sản phẩm/dịch vụ mới
Nhiều Startup mới thách thức và thay thế các doanh nghiệp với mô hình kinh doanh mới
Trang 30LÀM THẾ NÀO DOANH NGHIỆP ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH?
Trang 31ĐỔI MỚI MÔ HÌNH
KINH DOANH
Bạn có thể loại bỏ/tăng cường/thay đổi/giảm
bớt
những tiêu chuẩn của ngành nghề đối với các
yếu tố mô hình kinh doanh?
Giá trị được tạo ra chỉ bởicách làm hiện hữu?
Đâu là yếu tố dẫn dắt sự đổi mới?
Trang 32ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH
Ứng dụng đổi mới mô hình kinh doanh cho SME
Dịch vụ hóa
(sản phẩm > dịch vụ) Đóng gói dịch vụ Tách riêng dịch vụ
Doanh nghiệp của Bạn chọn cách nào?
+
Trang 33Số hóa = thấu hiểu và giữ chân khách hàng
• Số hóa mang đến cơ hội về công nghệ để DN phát triển, sản xuất & cung cấp giải pháp
• Tác động quan trọng nhất của số hóa là gì?
• Thay thế (hoặc mở rộng) các sản phẩm hữu hình > vô hình/thông tin KTS từ đó biến
thành dịch vụ cung cấp hoặc chia sẻ với chi phí 0 đồng
• Thay đổi hoàn toàn tuyên bố giá trị, quan hệ khách hàng, mô hình doanh thu, cách
tiếp cận thị trường, quy trình sản xuất:
• Hiểu rõ & giao tiếp với khách hàng tốt hơn, tạo cộng đồng để chăm sóc và tương
tác quy mô lớn, thêm sản phẩm/dịch vụ bổ trợ, giữ chân khách hàng
• Tạo nguồn thu nhập mới từ nguồn dữ liệu, dòng doanh thu từ giao dịch định kỳ
• MHKD số giúp hình thành các giải pháp hữu hình mới và tốt hơn và tạo nên sản phẩm
mang tính ĐMST (sản phẩm hóa)
ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH
Trang 34ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH
Mô hình doanh thu
Kiếm thu nhập, tạo ra lợi nhuận hoặc lợi tức đầu tư cao
hơn là thách thức được giải quyết tốt nhất bằng cách làm
việc thông minh hơn chứ không chỉ chăm chỉ hơn
Nếu bạn nghĩ tiền là thứ làm cho thế giới xoay thì bạn đã
nhầm – mà chính đó là các mô hình doanh thu
Khám phá cách thức tìm doanh thu mới!
Trang 35ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH
Tại sao khám phá các tùy chọn mô hình doanh thu?
• Thách thức các dòng doanh thu đã phát triển hoặc để đưa ra các chiến thuật kiếm tiền thay thế
• Câu hỏi phổ biến nhất "Làm thế nào để công ty có thể tạo ra doanh thu mới?“
• Mở khóa các mô hình doanh thu mới có tác động trực tiếp, đáng kể đến lợi
nhuận của công ty
• Cung cấp bộ công cụ giúp xác định các dòng doanh thu mới & bền vững
Trang 36Sản phẩm giá rẻ + sản phẩm tiêu dùng thường xuyên giá cao
Mô hình doanh thu – Thủ thuật Định giá
ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH
Trang 37ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KINH DOANH KHÁC GÌ
VỚI…
CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH KINH DOANH?
Trang 383 yếu tố mấu chốt để kinh doanh thành công
CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH
KINH DOANH
Trang 39CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH
KINH DOANH
• Chuyển đổi toàn diện mô hình kinh doanh có tác động lớn hơn:
• Thay đổi một cách hệ thống ở tầm chiến lược để dịch chuyển sang MHKD mới
• Giúp kinh doanh phục hồi nhanh và mạnh mẽ hơn sau khủng hoảng Covid; dành
lạ hay đạt được lợi thế cạnh tranh, tạo ngành hàng mới, tạo gián đoạn và dẫnđầu thị trường
• Khám phá các cơ hội kinh doanh & tối ưu danh mục đầu tư cho tương lai
• Muốn dẫn đầu trong cạnh tranh, phải chuyển đổi từ gốc rễ
• DN có đủ can đảm để “lột xác” để chuyển đổi hay chỉ cần đổi mới MHKD?
các dịch vụ giải trí, dịch vụ thông minh hay thương mại điện tử?
Trang 40Nếu…
Giám đốc Netflix chuyển sang làm giám đốc công ty Bạn
Bà ấy sẽ làm gì để đổi mới mô hình kinh doanh cho Bạn?
Trang 4155+ mô hình kinh doanh mẫu
Tham khảo các mô hình kinh doanh
Trang 42CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH
KINH DOANH
Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2021
• Nhiều DN vẫn duy trì MHKD dựa trên logic của ngày
hôm qua & chỉ cải tiến bề mặt
• 80% CEO cho rằng MHKD có rủi ro
• 60% các DN trải qua chuyển đổi KTS thành công
cho biết đã chuyển đổi các MHKD mới
• 250 sáng kiến KTS cho thấy rằng hầu hết các DN
vẫn tập trung vào tự động hóa quy trình và tăng
hiệu quả (khác biệt quan trọng giữa số hóa MHKD
hiện tại so với chuyển đổi KTS hướng tới MHKD mới
Chuyển đổi số hướng đến mô hình kinh doanh mới
DN cần thách thức những giả định cơ bản
về cách tạo lập, phân phối và nắm bắt giá trị
Trang 43CHUYỂN ĐỔI SỐ
LÀ GÌ?
Chuyển đổi Số: cường điệu hóa của công nghệ số hay sự cần thiết của chiến lược?
Trang 44giá trị mới, giảm rủi ro và
tối ưu hóa hoạt động
Trang 45hỗ trợ
CHUYỂN ĐỔI SỐ
LÀ GÌ?
Các giai đoạn cùa chuyển đổi kỹ thuật số
Chuyển đổi công nghệ Chuyển đổi hoạt động Chuyển đổi chiến lược
hỗ trợ
• Số hóa dữ liệu
• Gỡ bỏ nợ kỹ thuật hiện hữu hiện
đại hóa các công nghệ kế thừa
• Thay đổi một phần năng lực
CNTT và mô hình hoạt động
• Mục tiêu giảm chi phí sở hữu,
cải thiện năng suất nhân viên
CNTT, khả năng phục hồi hoạt
động và linh hoạt kỹ thuật
• Đổi mới & tối ưu hóa mô hình hoạt động DN và trở thành tổ
chức dựa trên dữ liệu
và ra quyết định , dự báo KD…
• Chuyển đổi chiến lược mới
nhằm tạo ra giá trị khách hàng
và thu lợi nhuận
• Tái tạo mô hình kinh doanh
• Tận dụng các CN KTS để thâm
nhập thị trường/ngành CN mới
• Phát triển các khả năng kinh
doanh mới hoặc cải tiến, do đó
thúc đẩy nhu cầu chuyển đổi công nghệ và hoạt động…
Trang 46CHUYỂN ĐỔI SỐ
LÀ GÌ?
Vì sao nhiều doanh nghiệp chuyển đổi số không thành công?
1 Không tạo ra điều gì mới (ĐMST) và không thay đổi văn hóa và cách làm việc;
2 Chỉ tập trung công nghệ và không đổi mới MHKD và vị thế thị trường của DN
3 Chuyển đổi KTS không chỉ là về sản phẩm phần mềm và công nghệ
4 Chỉ thay đổi việc số hóa dữ liệu hay số hóa quy trình mà không xem số hóa giúp
đổi mới MHKD mang đến lợi thế lâu dài và tăng trưởng trong tương lai
Lợi thế cạnh tranh sẽ đến từ việc đổi mới MHKD thích ứng với khách hàng KTS
Trang 47THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
TẦM NHÌN & TƯ DUY
MÔ HÌNH KINH DOANH KẾT NỐI KHÁCH HÀNG
CẤU TRÚC DOANH NGHIỆP
Mọi người trong chúng ta đều có thể thấy kết quả của hành động và hầu hết những thành tựu (= bề nổi của tảng băng), trong
khi những nỗ lực cần thiết để đạt được kết quả thường bị ẩn giấu hay không được chú ý (phần chìm dưới dòng nước)
Trang 48CHUYỂN ĐỔI SỐ
LÀ GÌ?
Lãnh đạo mong đợi kết quả thay đổi gì từ chuyển đổi số?
• Doanh thu & lợi nhuận tăng: thị phần lớn hơn, xâm nhập thị trường mới, giảm chi
phí thu hút và duy trì khách hàng
• Gia tăng lợi thế cạnh tranh: sản phẩm/dịch vụ tốt hơn, giải quyết nhu cầu
mới/chưa đáp ứng tốt từ thị trường (chưa ai tìm ra), gia tăng trải nghiệm, tạo ranăng lực và hào kinh tế…
• Làm được nhiều hơn với ít thời gian và ít chi phí hơn: gia tăng hiệu quả vận hành,
cải tiến quy trình nội bộ, phối hợp và kết hợp thêm nguồn lực mới
Trang 49GIÁN ĐOẠN
KỸ THUẬT SỐ
• Thay đổi khi công nghệ KTS và MHKD mới ảnh hưởng đến kỳ vọng và hành vi khách hàng, giá trị sản phẩm dịch vụ, chuỗi giá trị và vị thế DN trong ngành hàng:
• Thế giới cạnh tranh tự động hóa, chi phí thấp và quan hệ KH
• Cách mạng số làm đảo lộn hầu hết các lãnh vực/ngành nghề:
− Uber/Grab (taxi số), Airb&b (ks số), Amazon (bách hóa số)
− DV tài chính mới (PayPal, Apple Pay) thay vì ngân hàng
− Nhà bán lẻ truyền thống chuyển từ địa điểm sang không gian để tăng
doanh thu từ khách hàng mới hay xâm nhập các thị trường mới
• Công nghệ tạo ra gián đoạn số: dữ liệu lớn, máy học (ML), internet vạn vật (IoT)
Các DN cần chấp nhận sự gián đoạn KTS để đạt được lợi thế cạnh tranh
Trang 51GIÁN ĐOẠN
KỸ THUẬT SỐ
• 5 chuỗi cửa hàng thuộc nhóm AVA đáp ứng nhu cầu trải nghiệm và mua sắm của khách hàng
• Gia tăng sự hiện diện ở các thị trường bán lẻ khác & mở rộng hệ sinh thái của Thế Giới Di Động,
• Hướng đến việc cung cấp toàn diện các sản phẩm phục vụ đời sống của người tiêu dùng trên mọi phương diện
Trang 52GIÁN ĐOẠN
KỸ THUẬT SỐ
3 loại tạo gián đoạn kỹ thuật số/số:
• Startup mới ra đời có MHKD khác biệt & khả năng KTS vượt trội và tham gia vào
ngành công nghiệp hiệu hữu, đưa ra đề xuất giá trị mới: Uber, Airb&b, WeChat
• DN truyền thống kiến tạo MHKD & hấp dẫn, kết hợp và chuyển đổi từ địa điểm đến
không gian: Point of Life (Masan)
• Các DN vượt qua ranh giới ngành: sử dụng các chiến thuật số để chuyển qua
ngành hàng hay phân khúc mới sau khi khi đạt thành công: thegioididong
Đòi hỏi các doanh nghiệp đánh giá nguy cơ và nắm bắt cơ hội tương lai
Trang 53GIÁN ĐOẠN
KỸ THUẬT SỐ
Masan 'Point of Life’
CV Life - Mô hình “3 vòng tròn nhu cầu”
The CrownX – nền tảng hợp nhất mảng bán lẻ tiêu dùng
• Tầm nhìn 2021 – 2025: nơi hệ thống bán lẻ WinCommerce (WCM),
FMCG (Consumer Holdings - MCH), thịt (MeatLife - MML) và DV tài
chính (Techcombank - TCB) liên kết và hợp lực để tạo thành nền tảng
kinh doanh thông suốt
• MHKD mới cung cấp giải pháp sáng tạo và nhãn hiệu mạnh, mang
đến trải nghiệm mua sắm phù hợp sở thích cá nhân; lôi kéo bằng KH
bằng khuyến mại và giảm giá
• (Giá trị) Giúp NTD tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời mang đến
các trải nghiệm mua sắm phù hợp sở thích cá nhân
• Trọng tâm nhu yếu phẩm, nền tảng cốt lõi để gia tăng khả năng tiếp
cận KH, mở rộng các nhu cầu thiết yếu khác như tài chính, giáo dục,
xã hội, giải trí và chăm sóc sức khỏe… (chiếm 50% chi tiêu tiêu dùng)
• Hệ sinh thái đa trải nghiệm, đa tiện ích, tích hợp tiện ích tại các điểm
bán (offline) và điểm bán trực tuyến (online)
• Mục tiêu 5 năm: 10.000 CH tự sở hữu, 20.000 CH nhượng quyền,
doanh thu 250.000 tỷ, 35-50 triệu khách