Chuyên đề - Báo cáo _ Lê Vũ Minh _ FPT Digital

Chuyên đề - Báo cáo _ Lê Vũ Minh _ FPT Digital

Nâng cao giá trị số trong sản

xuất và sản phẩm nông nghiệp

17.11.2021

Diễn đàn cấp cao về Công nghiệp 4.0

Ngành Nông nghiệp Việt Nam qua những con số

13%

13%

14%

14%

15%

15%

16%

16%

17%

0%

1%

2%

3%

4%

5%

6%

7%

8%

So sánh tốc độ tăng trưởng

Đóng góp vào GDP GDP Nông nghiệp

Ngành Nôngnghiệp là một trong những điểm sáng trong bức tranh kinh tế Việt Nam 2020 với mức tăng trưởng dương cũng như giữ vững vị thế tại một

số ngành hàng mũi nhọn Tuy nhiên, những năm gần đây vẫn chứng kiến xu hướng giảm của ngành Đồng thời, mức tăng trưởng dù đạt mục tiêu

Chínhphủ đề ra nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với tăng trưởng GDP

Nguồn: GSO, World Bank, Phân tích FPT Digital

41,2 tỷ USD

Kim ngạch xuất khẩu nông sản 2020

Top 1

Quốc gia xuất khẩu gỗ trong khu vực Đông Nam Á

14,85%

Tỉ lệ đóng góp vào GDP

Top 3

Quốc gia xuất khẩu lúa gạo, đạt khoảng6,15 triệu tấn, trị giá khoảng

3,07 tỷ USD

Vị thế của sản phẩm nông nghiệp Việt Nam trên thế giới và khu vực

Nguồn: OECD, phân tích: FPT Digital

Top 10 quốc gia sản xuất lúa gạo

4,903 6,738 7,396 7,605 8,180 12,884 19,436 27,748 35,313

123,000 148,302

Nigeria

Mỹ

Nhật Bản

Brazil

Pakistan

Philippines

Thái Lan

Việt Nam

Indonesia

Ấn Độ

Trung Quốc

Với diện tích trồng lúa chiếm 82% diện tích đất trồng, lúa gạo là mặt

hàng nôngsản mũi nhọn của Việt Nam về tổng sản lượng Tuy giảm

về lượng, giá trị xuất khẩu của gạo Việt Nam năm 2020 vẫn tăng

9,3% Đồng thời, cơ cấu gạo xuất khẩu cũng dần chuyển dịch sang

cácloại gạo có giá bán và giá trị gia tăng cao hơn như gạo thơm,

gạo chất lượng cao

Tuy nhiên, dùgiữ vị thế cao về sản lượng và xuất khẩu, lúa gạo Việt Nam chỉ đứng thứ 15 về năng suất trên mỗi héc-ta, đạt chưa tới 50% của top 1 Điều này cho thấy hiệu suất của việc trồng trọt, canh tác vẫn hạn chế, còn nhiều khoảng trần để cải thiện Một trong những hướng đi chính là áp dụng Chuyển đổi số và công nghệ để gia tăng năng suất cũng như giá trị nông sản

Năng suất lúa gạo trên mỗi héc-ta

3.81 4.39 4.45 4.57 4.59 4.78 4.93 5.03 5.42 5.47 5.48 5.75 6.45 6.68

8.31

Việt Nam Argentina Chile Brazil Paraguay Thổ Nhĩ Kỳ Trung Quốc Nhật Bản Peru Hàn Quốc Mỹ Nga

Ai Cập Mexico Australia

Những thách thức với sản xuất và sản phẩm nông nghiệp trong tương lai

Hơn 45,000ha đất nông nghiệp bị

ảnh hưởng xâm nhập mặn trong vụ

mùa 2020-2021 Ước tính tổng thiệt

hại từ thiên tai cho ngành nông

nghiệp Việt Nam ở mức 1,6 tỷ USD

trong năm 2020

Việc đóng góp 36,23% công ăn việc làm cho lực lượng lao động, chiếm tỉ trọng lớn nhất trong cơ cấu ngành nghề nhưng chỉ chiếm 14,85% GDP cũng cho thấy nông nghiệp là ngành mang tính thủ công cao

Sự cạnh tranh từ khối ngành công nghiệp và dịch vụ, đặc biệt là lao động trình độ cao sẽ dẫn đến sự thâm hụt về nguồn lao động cho nông nghiệp

Ảnh hưởng

của biến đổi khí hậu

nặng tính thủ công

Xu hướng chuyển dịch lao động

Do đó, ngành Nông nghiệp Việt Nam sẽ cần có những bước chuyển dịch tương ứng nhằm tăng hiệu quả trong canh tác, sản xuất để bắt kịp xu thế thị trường, đồng thời phát triển vượt mục tiêu 3,84%/năm Chuyển đổi số sẽ là nền tảng hỗ trợ quá trình này.

Nông nghiệp trên thế giới đứng trước các cơ hội chuyển mình qua công nghệ số

• Nông nghiệp thông minh 4.0

• Sự phát triển mạnh mẽ của thị trường sản

phẩm giá trị gia tăng và nông nghiệp hữu cơ

• Hình thành và phát triển các hiệp hội về

nông nghiệp, các hợp tác xã công nghiệp

hóa hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

• Nông nghiệp thông minh 4.0 là xu hướng tất yếu, với công nghệ là nền tảng cho sự phát triển

• Cung không đủ cầu dẫn đến sự cấp thiết của những giải pháp tăng chất lượng, hiệu quả, hiệu suất bằng công nghệ thay vì chỉ mở rộng diện tích nuôi trồng

• Chia sẻ thông tin và hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau, hình thành chuỗi cung ứng kết nối các doanh nghiệp, thúc đẩy sự phát triển toàn ngành

Một số công nghệ nông nghiệp đã đi vào ứng dụng thực tiễn

Nông nghiệp Chính xác:

Việc kết hợp các công nghệ tiên tiến nhất sẽ giúp người nông dân và các doanh nghiệp hướng tới mô hình quản lý canh tác, sản xuất toàn trình Trong đó, việc đưa ra quyết định về các thông số trong canh tác sẽ được đưa ra tự động hoặc bán tự động dựa trên dữ liệu và sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo , đảm bảo độ tối ưu cho mỗi mùa vụ.

Cảm biến Robot / Drone Điện toán đám mây Chuỗi khối Blockchain

Bước đầu triển khai

• Ngày 19/1/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số

100/QĐ-TTg phê duyệt “Đề án triển khai, áp dụng và quản lý hệ

thống truy xuất nguồn gốc”

• Bộ NN&PTNT đã cấp 3.624 mã số vùng trồng tại 48/63 tỉnh

thành, 1.826 mã số cơ sở đóng gói

• Nông sản được dán tem nhãn QR giúp người tiêu dùng truy xuất

thông tin bằng điện thoại thông minh

Giai đoạn tiếp theo

“Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá quốc gia”

được đưa vào vận hành để thúc đẩy cuộc đua về truy xuất nguồn gốc

Kết quả

Giá bán với một số mặt hàng nông sản đạt chuẩn VietGAP (tùy mặt hàng và thời điểm)

Đảm bảo tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP, để xuất khẩu tới các thị trường khó tính

Thời gian để thông quan một

container hoa quả có truy xuất nguồn

gốc so với 3-4 tiếng trước đây

Tăng 1,5 lần GAP

3-5 phút

Ở Việt Nam, Chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những công nghệ đơn giản như

Cho đến những công nghệ hiện đại, cần nhiều đầu tư hơn

Một số

tỉnh thành

Việt Nam

Ứng dụng Blockchain vào truy xuất nguồn gốc nông sản

Người tiêu dùng quan tâmđến truyxuất nguồn gốc*

Tạo lòng tin giữa các nhà cungcấp mà khôngcần biết nhau

Chi phísử dụng chiếm

tỉ lệ thấp trên chi phí sản xuất**

Minh bạch chi phí 0,3%

IoT kết nối thiết bị, quản lý tự động trong trồng trọt, canh tác cà chua tại Đà Lạt

Tiêu chuẩn Châu Âu

10%

Tăng 4-5 lần

Năng suất

so với canh táctruyền thống**

Đạt tiêu chuẩn GAP của Châu

Âu, bán ra với giá cao

Giá thành xây dựng nhà kính côngnghệ cao

so với của Châu Âu**

Máy bay không người lái phun thuốc BVTV tại Long An

Giảm 30%

1000 hecta

Tiết kiệm 800k VND

Trên 1ha lúa

so với thủ công***

Lượng thuốc BVTV cần

sử dụng

Diện tích canh tác được ứng dụng***

Thế giới

Ứng dụng IoT kết hợp hệ thống tưới tự động tại các trang trại Kentucky – Mỹ và Australia

Sử dụng RFID, BigData và IoT trong việc quản lý chăn nuôi bò ở Pakistan

Sử dụng AI và Data Analytics trong cảnh báo nông nghiệp

Chi phísản xuất: nước, thuốc, nhiên liệu

Hiệu quả tưới tiêu

Sản lượng sản xuất trên

1 hecta

Giá trị mang lại cho các

hộ nông dân

sử dụng

Tỷ suất lợi nhuận

• Google AI cóthể nhận biết hơn 5000 mẫu đất, nước, sinh vật nhằm hỗ trợ các thiết bị khôngngười lái phát hiện sớm dịch bệnh

vàthiệt hại mùa màng

• IBM đưa ra ứng dụng “IBM The Weather” cungcấp các dự báo và phân tích thiệt hại chính xácđến 70% – 80% trong vòng 72 giờ trước khi các cơn bão đi qua

Nguồn: *Forbes Vietnamsố 83 – Truy xuất nguồn gốc: Chìa khóa đưa nông sản lên tầm cao

** Hội nghị “Phát triển doanh nghiệp công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp tại Việt Nam 2019

49%

Giảm

8 – 20% 5-14% Tăng

Tăng 3-10%

Tăng 5%

Tăng

1 tỉ USD Tăng 30%

Năng suất chăn nuôi

Hệ sinh thái số cho Nông nghiệp sẽ là đích đến để đảm bảo phát triển bền vững

Mô hình & định nghĩa hệ sinh thái số

Lợi ích mà hệ sinh thái số đem lại

•Mô hình cósự gắn kết, tương tác và hỗ trợ qua lại tuần

hoàn giữa các mắt xích trong chuỗi giá trịnôngnghiệp như

hộ nông dân, doanh nghiệp nông nghiệp, doanh nghiệp cung

ứng, chính phủ, doanh nghiệp tiêu thụ…

• Vận hành trên nền tảng sốvàđưa ra quyết định dựa trên dữ

lệu

•Khởi điểm từsố hóa từng mắt xíchtiến tớisố hóa toàn diện

các đơn vịtronghệ sinh thái, thu thập cơ sở dữ liệu dùng

chung

• Tạo lập mạng lưới riêng lẻtừng phần như mạng lưới tiêu thụ

B2C, B2B nôngsản…

• Kết nối các mạng lưới riêng lẻtạo thành hệ sinh thái hoàn

chỉnh

• Giải quyết các bài toán về cung ứng đầu vào, tiêu thụ đầu

ra, tìm kiếm vốn… cho nông sản

• Đẩy mạnh cơ hội hợp tácgiữa các đơn vị trong chuỗi liên kết

• Tối ưu nguồn lựctrongtỉnh, mở rộng thị trường ngoài tỉnh,

nâng cao tỉ lệ đóng góp kinh tế số

Ấn Độ đang hoàn thiện “Hệ sinh thái nông nghiệp kỹ thuật số (IDEA) giúp tăng thu nhập của nông dân và tăng hiệu quả nông nghiệp nói chung Hệ sinh thái hoàn thiện trên cơ sở Ấn Độ đã có trình

độ cao về CNTT trong nông nghiệp

Israel tập trung đẩy mạnh hệ sinh thái nông nghiệp đặc biệt là kênh tiêu thụ Hiện 60% hoa được bán trực tiếp cho Tây Âu, còn lại hầu hết bán buôn cho hàng chục nước qua nền tảng số

Số hóa toàn diện các mắt xích trong chuỗi giá trị nông nghiệp, thu thập dữ liệu

• Số hóa ngành nông nghiệp, bắt đầu từ các yếu tố cốt lõi là trồng rau màu và nuôi trồng, đánh bắt thủy sản

• Song song, đề xuất số hóa các ngành liên quan trong chuỗi giátrị nông nghiệp như cung ứng, chế biến, tiêu thụ

• Thu thập dữ liệu phát sinh

• Kết hợp các biện pháp tuyên truyền, đào tạo, đầu tư nâng cao trìnhđộ ứng dụng CNTT cho người dân & doanh nghiệp

• Xâydựng kênh TMĐT kết nối trực tiếp từ người dân/đơn vị sản xuất nông nghiệp tới người tiêu dùng

Xây dựng mạng lưới thương mại điện tử kết nối nông nghiệp với chế biến, tiêu thụ

Kết nối

hệ sinh thái số

• Dùngdữ liệu làm cơ sở, kết nối sự tham gia của các đơn vị khác trongtừng mắt xích của hệ sinh thái như: Cung ứng, Chế biến, Xuất nhập khẩu, các đại diện ngân hàng, bảo hiểm

Chuyển đổi số nông nghiệp chỉ thành công khi có sự chung tay từ nhiều bên

Đưa ra các quy định và chính sách hỗ trợ, đảm bảo kinh tế và xã hội cho toàn bộ hệ sinh thái ngành nông nghiệp

• Cho phépứng dụng AI và các công nghệ tân tiến

• Thiết lập các quy định về minh bạch thông tin

• Các gói ưu tiền cho vay phát triển nông nghiệp công nghệ cao

Phát triển các ứng dụng công nghệ có tính thực tiễn trong ngành nông nghiệp

• Giải được các bài toán thông dụng

• Nâng caonăng suất, giảm chi phí và tác động tới môitrường với công nghệ mới

Hỗ trợ tài chính và đầu tư cho đơn vị nông nghiệp công nghệ

• Tăng cường đầu tư cho các Startup công nghệ nôngnghiệp

• Pháttriển các chương trình/gói hỗ trợ tài chính cho cáckhoản đầu tư công nghệ

Dự đoán nhu cầu thực phẩm tiêu dùng và thúc đẩy thói quen tiêu thụ thực phẩm an toàn

• Ứng dụng công nghệ dữ liệu, AI để dự đoán nhu cầu của người tiêu dùng, giảm thiểu lãng phí

• Thúcđẩy tiêu thụ đa dạng các loại thực phẩm lành mạnh, bổ dưỡng Đảm bảo minh bạch về nguồn gốc

Hình thành thói quen tiêu dùng thực phẩm sạch

và chất lượng

• Sử dụng sản phẩm sạch, có truy suất nguồn gốc

xuất xứ rõ ràng

• Tập trung ngày càng nhiều vào phong cách sống

bền vững, hữu cơ, chế độ ăn uống lành mạnh

Bổ sung những nghiên cứu và chương trình giáo

dục thúc đẩy sự cải tiến trong ngành nông nghiệp

• Đưa các nghiên cứu có tính ứng dụng đến gần

người nông dân và doanh nghiệp hơn

• Đưa công nghệ vào chương trình giáo dục nông

nghiệp

Cải tiến về công nghệ nhằm tăng cường hiệu

suất, hiệu quả quản lý hoạt động kho bãi và phân

phối

• Chútrọng hệ thống logistics chuỗi lạnh như tiền

đề để giảm thiểu rủi ro và gia tăng giá trị hàng

nông sản

• Trang bị các công cụ tự động, thiết bị định vị, dẫn

đường, giám sát

Chính phủ

Công ty Công nghệ

Tổ chức Tài chính Doanh nghiệp Bán lẻ

Người tiêu dùng

Tổ chức Giáo dục

Doanh nghiệp Logistics

Hộ nông dân/Doanh nghiệp nông nghiệp

Thank you!

Imagine Innovate Lead.