Bai giảng chiếu dời đô ngữ văn 8

Thái độ: GD HS - Thái độ kính trọng, biết ơn thế hệ cha ông đi trớc - Khơi dậy niềm tự hào dân tộc, lòng yêu nớc, khát vọng xây dựng đất nớc.. Học sinh: - Soạn bài theo hớng dẫn của GV

Tiờ́t 90 Chiếu dời đô

< Thiờn đụ chiờ́u >

- Lý Cụng Uõ̉n

I Mục tiêu:

1 Kiờ́n thức: HS hiểu đợc:

- Khát vọng của nhõn dõn ta vờ̀ mụ̣t đṍt nước hùng cường, đụ̣c lọ̃p, thụ́ng nhṍt và khí

phách của dõn tụ̣c Đại Viợ̀t đang trờn đà lớn mạnh

- Đặc điờ̉m cơ bản của thờ̉ Chiờ́u, thṍy được sự thuyờ́t phục to lớn của "Chiờ́u dời đụ" là sự

kờ́t hợp giữa lý và tình

- Vṍn đờ̀ bài Chiờ́u đặt ra rṍt phù hợp với ý nguyợ̀n toàn dõn, với quy luọ̃t phát triờ̉n của

lịch sử xã hụ̣i

2 Kĩ năng: Rèn cho HS

- Đọc, phõn tích lí lẽ, dõ̃n chứng trong văn bản nghị luọ̃n trung đại

- Tích hợp với phõ̀n Tiờ́ng Viợ̀t ở Cõu phủ định, với phõ̀n Tọ̃p làm văn ở bài: Thuyờ́t minh

mụ̣t danh lam thắng cảnh

3 Thái độ: GD HS

- Thái độ kính trọng, biết ơn thế hệ cha ông đi trớc

- Khơi dậy niềm tự hào dân tộc, lòng yêu nớc, khát vọng xây dựng

đất nớc.

II. Chuõ̉n bị:

1 Giáo viờn: - Soạn bài

- Chuõ̉n bị tư liợ̀u, tranh ảnh

2 Học sinh: - Soạn bài theo hớng dẫn của GV

III Tiờ́n trình giờ dạy

* ễ̉n định tụ̉ chức

* Kiờ̉m tra bài cũ: Kiờ̉m tra viợ̀c chuõ̉n bị bài của học sinh

* Bài mới:

- Giáo viờn giới thiợ̀u bài:

Năm 2010 vừa qua, cả nớc đã hớng về thủ đô Hà Nội trong đại lễ

Nghìn năm TL-HN Vọ̃y Hà Nụ̣i trở thành Thủ đụ của nước ta từ bao giờ và gắn với

sự kiợ̀n lịch sử nào ? Cụ và các em cùng tìm hiờ̉u trong bài học ngày hụm nay

HOẠT Đệ̃NG CỦA THẦY HOẠT Đệ̃NG CỦA

TRO

KIấ́N THỨC CẦN ĐẠT

* Hoạt đụ̣ng 1: Tìm hiờ̉u khái quát văn

bản.

I Đọc hiờ̉u khái quát văn bản

- Dựa vào phõ̀n chuõ̉n bị bài ở nhà, hãy trình

bày những hiờ̉u biờ́t của em vờ̀ Lý Cụng

Uõ̉n ?

Học sinh trả lời

1 Tác giả:

- Lý Cụng Uõ̉n (974 - 1028) ( GV chụ́t ý trờn máy )

- Tác phõ̉m "Chiờ́u dời đụ" ra đời trong hoàn

HSquansát

2 Tác phõ̉m: Viờ́t năm 1010, bày tỏ ý

cảnh nào ?

(GV giới thiợ̀u Chiờ́u dời đụ và cảnh nhà vua

ban Chiờ́u)

- GV yờu cõ̀u đọc: giọng mạch lạc, trang

trọng, rõ ràng

- GV đọc mõ̃u

- Gọi yờu cõ̀u HS giải thích từ khó

- Văn bản được viờ́t theo thờ̉ loại gì ? Từ chu

thích SGK, em hãy trình bày đặc điờ̉m cơ bản

của thờ̉ Chiờ́u ?

( GV chụ́t trờn máy )

- Quan sát văn bản cho biờ́t: "Chiờ́u dời đụ"

thuụ̣c phương thức biờ̉u đạt nào? Vì sao em

biờ́t ?

- Vṍn đờ̀ ṍy được trình bày bằng mṍy luọ̃n

điờ̉m ? Mụ̃i luọ̃n điờ̉m ứng với đoạn văn nào

của văn bản ?

( GV chụ́t bụ́ cục lờn máy )

* Hoạt đụ̣ng 2: Tìm hiờ̉u chi tiờ́t văn bản

- GV yờu cõ̀u HS đọc phõ̀n đõ̀u

- Trong luọ̃n điờ̉m "lí do dời đụ" tác giả đưa ra

mṍy luọ̃n cứ ? Đó là luọ̃n cứ nào ?

- Theo ụng, viợ̀c dời đụ của nhà Thương, nhà

Chu nhằm mục đích gì ? Kờ́t quả ra sao ?

- Tại sao Lý Cụng Uõ̉n lại chọn nhà Thương,

nhà Chu làm dõ̃n chứng kinh nghiợ̀m lịch sử?

* Có ý kiờ́n cho rằng bài Chiờ́u viợ̀n dõ̃n sách

sử Trung Quụ́c nờn bị mṍt tinh thõ̀n dõn tụ̣c.

Em có đụ̀ng ý với ý kiờ́n này khụng ? Vì sao ?

(GV chụ́t bình: Ngời VN thời trung đại

chịu ảnh hởng sâu sắc văn hoá

Trung Hoa… Đõy là lời trṍn an quõ̀n thõ̀n

của Lý Cụng Uõ̉n rằng: nhà Thương, nhà

Chu đã từng dời đụ nờn viợ̀c dời đụ là

điều thờng xuyên xảy ra trong LS

HS trình bày vờ̀ các mặt:

+ Mục đích + Nụ̣i dung + Hìnhthức

- HS trả lời

HS xác định luọ̃n điờ̉m và bụ́

cục

HS phát hiợ̀n trả lời

HS trả lời

HS giải thích

định dời đụ từ Hoa Lư vờ̀ Đại La

a Đọc - chu thích.

b Thờ̉ loại: Chiờ́u

c Phương thức biờ̉u đạt:

Nghị luọ̃n

d Bụ́ cục: 3 phõ̀n

II Tìm hiờ̉u chi tiờ́t văn bản

1 Lí do dời đụ

a Lịch sử Trung Quụ́c

- Nhà Thương: năm lõ̀n dời đụ

- Nhà Chu: ba lõ̀n dời đụ

> Kờ́t quả: Vọ̃n nước lõu dài, phong tục phụ̀n thịnh

các triều đại, hợp với đạo trời và lòng

người )

+ GV chuyờ̉n ý

- GV yờu cõ̀u HS đọc thõ̀m

- Nhà Đinh, Lờ có vọ̃n dụng kinh nghiợ̀m của

cụ̉ nhõn Trung Quụ́c khụng ? Vọ̃y họ đã làm

gì ?

- Viợ̀c nhà Đinh, Lờ cứ đóng đụ ở Hoa Lư dõ̃n

đờ́n họ̃u quả như thờ́ nào ?

(GV cung cṍp tư liợ̀u lịch sử vờ̀ thời gian tụ̉n

tại của nhà Đinh, Lờ)

- Như vọ̃y, theo Lý Cụng Uõ̉n, viợ̀c đóng đụ ở

Hoa Lư là khụng còn phù hợp Quan sát tranh

địa thờ́ Hoa Lư, em hãy lí giải nguyờn nhõn ?

- Hiờ̉u được thờ́ yờ́u của Hoa Lư, Lý Cụng Uõ̉n

đã chờ trách triờ̀u Đinh, Lờ như thờ́ nào ?

- Ngày nay, khách quan nhìn nhọ̃n đánh giá, ý

kiờ́n trờn của Lý Cụng Uõ̉n có hoàn toàn

chính xác khụng ?

Dựa vào chu thích 8 (SGK), em hãy giải thích

tại sao nhà Đinh, Lờ phải đóng đụ ở Hoa Lư ?

Trước thực tờ́ đṍt nước, Lý Cụng Uõ̉n có cảm

xuc và suy nghĩ như thờ́ nào ?

Viợ̀c bụ̣c lụ̣ cảm xuc trong bài Chiờ́u có tác

dụng gì ?

(GV chụ́t + bình: Đõy là lời bụ̣c lụ̣ chõn

thành, cảm đụ̣ng của mụ̣t ụng vua Viợ̀c bụ̣c

lụ̣ cảm xúc trong bài Chiờ́u thờ̉ hiợ̀n nụ̃i đau

và quyờ́t tõm, khát vọng dời đụ đờ̉ xõy dựng

mụ̣t đṍt nước hùng cường)

-Nhọ̃n xét vờ̀ lí lẽ,dõ̃n chứng được sử dụng

trong luọ̃n điờ̉m 1 ?

Viợ̀c sử dụng dõ̃n chứng, lí lẽ như trờn nhằm

mục đích gì ?

- GV chuyờ̉n ý

- GV yờu cõ̀u HS đọc phõ̀n 2

- Vì sao Đại La đợc chọn làm

HS trả lời

HS trả lời

HS đọc tư liợ̀u

HS quan sát và giải thích

HS trả lời

HS giải thích

HS suy nghĩ trả lời

HS suy nghĩ trả lời

HS trả lời

b Thực tờ́ đṍt nước

- Nhà Đinh, Lờ: cứ đóng đụ ở Hoa Lư > Họ̃u quả: Sụ́ vọ̃n ngắn ngủi, trăm họ hao tụ̉n

* Dõ̃n chứng tiờu biờ̉u, cụ thờ̉, lí luọ̃n chặt chẽ, có tình, có lí

=> Khẳng định: Dời đụ là viợ̀c làm cõ̀n thiờ́t

2 Lí do chọn Đại La làm nơi

nơi định đô?( Nhóm-2p)

- Mụ tả sự thuọ̃n lợi của Đại La, Lý Cụng Uõ̉n

đã sử dụng những cõu văn như thờ́ nào ?

- Hãy chỉ ra trình tự lọ̃p luọ̃n của tác giả trong

đoạn văn và rut ra nhọ̃n xét ?

(GV giới thiợ̀u sơ đụ̀ lọ̃p luọ̃n)

- Viợ̀c sử dụng những cõu văn biờ̀n ngõ̃u kờ́t

hợp với cách lọ̃p luọ̃n chặt chẽ có tác dụng gì

?

- GV dõ̃n: Trải qua hàng ngàn năm lịch sử,

Đại La xưa là Thủ đụ Hà Nụ̣i ngày nay, đã trở

thành trung tõm kinh tờ́ - văn hoá của cả

nước

Từ đó em có suy nghĩ gì vờ̀ sự lựa chọn của

Lý Cụng Uõ̉n ?

- GV dõ̃n: Kết thúc bài chiếu, nhà vua

có thờ̉ đa ra mợ̀nh lợ̀nh ngắn gọn và thõ̀n

dõn nhṍt nhṍt tuõn theo Nhưng bài Chiờ́u

này kờ́t thúc bằng lời lẽ thọ̃t bṍt ngờ

Em hãy đọc phõ̀n kờ́t của bài Chiờ́u và nờu

tác dụng của cách kờ́t thuc ṍy ?

 (GV giảng: Kết thúc có tính

chất trao đổi

à Tạo sự đồng cảm giữa mệnh

lệnh của vua với thần dân

Cách kờ́t thúc ṍy làm cho bài Chiờ́u nghiờm

khắc, đụ̣c thoại trở thành đụ́i thoại dõn chủ,

cởi mở )

* Hoạt đụ̣ng 4: Tụ̉ng kờ́t

- Qua văn bản "Thiờn đụ chiờ́u", em rut ra

được bài học gì vờ̀ cách viờ́t mụ̣t bài văn nghị

luọ̃n ?

- Nờu ý nghĩa xã hụ̣i - lịch sử của "Thiờn đụ

chiờ́u" ?

* Thảo luọ̃n nhóm (2 phút):

Tại sao nói "Chiờ́u dời đụ" phản ánh ý chí đụ̣c

lọ̃p, tự cường và sự lớn mạnh của Đại Viợ̀t ?

HS nờu tác dụng

HS trả lời

HS trình bày

HS thảo luọ̃n nhóm

HS quan

định đô:

- Lịch sử: Kinh đô cũ

- Vị trí địa lí:

+Trung tâm trời đất, mở ra 4 hướng

+Thờ́ đṍt đẹp, quý hiờ́m,

- Đời sống dân cư: Thuận lợi

- Văn hoá - chính trị: là chụ́n tụ hụ̣i của 4 phương

* Cõu văn biờ̀n ngõ̃u

Lọ̃p luọ̃n chặt chẽ

=> Khẳng định: Đại La xứng đáng là kinh đụ bọ̃c nhṍt

3 Phần kết:

Trẫm muốn…các khanh nghĩ thế nào?

-> Khẳng định quyết tâm dời đô về Đại La, tin tởng ở quan điểm của mình hợp ý dân

IV Tụ̉ng kờ́t

1 Nghợ̀ thuọ̃t

- Dõ̃n chứng tiờu biờ̉u, cụ thờ̉

- Lọ̃p luọ̃n chặt chẽ

( GV chụ́t đáp án trờn máy)

- GV khái quát lại trình tự lọ̃p luọ̃n bằng sơ

đụ̀

* Hoạt đụ̣ng 5: Luyợ̀n tọ̃p

sát

2 Nụ̣i dung

- Khát vọng của nhõn dõn vờ̀ mụ̣t đṍt nước đụ̣c lọ̃p, thụ́ng nhṍt

- Phản ánh ý chí tự cường của dõn tụ̣c

IV Luyợ̀n tọ̃p

1 Bài tọ̃p 1: Trình bày kờ́t quả sưu tõ̀m

2 Bài tọ̃p 2: Dời đụ từ Hoa Lư vờ̀ Đại La là viợ̀c làm đúng đắn Điờ̀u đó được chứng minh như thờ́ nào trong lịch sử nước ta ?

* Củng cụ́: Qua văn bản Chiếu dời đô,em hiểu và trân trọng những

phẩm chất nào của Lý Công Uẩn?

(Lòng yêu nớc thơng dân cao cả,tầm nhìn xa, rộng , sáng suốt.)

- GV giới thiêu một số hình ảnh

Học thuụ̣c đoạn 2+ ghi nhớ/ SGK

Soạn bài: Hịch tướng si