NLXH câu chuyên HSG

+ Những rào cản tâm lí trong chính mỗi chúng ta muốn được neo đậu ở những hảicảng an toàn của cuộc sống, thêm vào đó là ai cũng muốn đón nhận những điều tốt đẹpsong lại thiếu hành động t

1 Mở bài: dẫn dắt gthieu câu chuyện//Nêu vấn đề cần nghị luận

2 Thân bài

a PT gọn câu chuyện để rút ra ý nghĩa câu chuyên- vấn đề cần bàn luận

- Tóm tắt ngắn gọn

- Nêu ý nghĩa b.Bàn luận về ý nghĩa câu chuyện

c.bài học nhận thức và hành động

Đề 1

Trong viện động vật học có một giáo sư triết học đang ngồi truyền thụ triết học cho các loài động vật Giáo sư triết học đó giảng giải rất nhiều những lý luận trống rỗng, ông nói: "Bất kể sự vật nào đều cần phải bắt đầu từ căn bản, cũng giống như bất

kể một kiến trúc nào cũng đều cần làm từ móng đáy đi lên" Có một con ếch nghe mà không bình tĩnh được nữa liền hỏi vị giáo sư: "Xin hỏi giáo sư, có thật tất cả những kiến trúc đều phải làm từ đáy lên không?" Giáo sư triết học nhìn thẳng vào con ếch và nói:

"Đương nhiên! Ếch ngồi đáy giếng" Con ếch phản kích lại nói: "Chính vì là ếch ngồi đáy giếng nên tôi mới hỏi ông, chẳng lẽ đào giếng cũng làm từ dưới tầng đáy lên?" Vị giáo sư triết học há hốc mồm không nói được câu gì.

(Dựa theo Tri thức Việt Tuyển chọn và dịch)

Suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề xã hội được đặt ra từ câu chuyện trên

1 Giải thích

- Tóm tắt những tình tiết chính của câu chuyên: Vị giáo sư giảng nhiều lý luận triết

học nhưng khi bị con ếch phản kích, ông chỉ biết há hốc mồm, không nói được câu gì

- Giải thích: Vị giáo sư kia biểu tượng cho tri thức sách vở, cho hệ thống lý thuyết

Song đó là thứ lý thuyết khô khan, trống rỗng, không có tính thực tiễn Còn con ếch ngồidưới giếng biểu trưng cho những con người thiệt thòi ít được tiếp cận với những tri thứcsách vở, lý thuyết Nhưng con ếch biết lấy lý thuyết ấy áp dụng ngay vào thực tế để kiểmchứng và thấy rằng lý thuyết không hề gắn với thực tiễn: không phải kiến trúc nào cũngđược xây lên từ đáy

=> Vấn đề đặt ra: cần phải biết hoài nghi và kiểm điểm tri thức sách vở từ thực tế; lýluận phải có sự kết hợp thực tiễn (mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn) mới có giá trị

hơn, hoàn thiện hơn

+ Thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm tra lý luận Chính thực tiễn giúp ta quan sát

và phán đoán, khai quật những cái đẹp thực sự mà con người, sự vật cất giấu Nhữngkiến thức chúng ta học được từ sách vở chỉ có ứng dụng vào cuộc sống mới đem lạithành công, đem lại những giá trị sống đích thực, ngược lại, nếu tri thức ấy ko được ứngdụng chỉ là thứ vô nghĩa Người Do Thái coi đó là hình ảnh con lừa thồ sách vô dụng màthôi (Gớt nói: Mọi lý thuyết chỉ là màu xám còn cây đời mãi mãi xanh tươi)

+ Dẫn chứng: tỷ phú thế giới John D.Rockefeller, ông không chỉ dành thời gian đến trường thu nạp tri thức sách vở mà còn “làm thuê” cho cha ông để kiếm tiền tiêu vặt từ thuở nhỏ Sáng sớm, ông đến nông trại, đồi khi giúp mẹ ông vắt sữa bò Ông có một cuốn sổ, về sau kết toán với cha Ông làm việc này rất nghiêm túc, đó chính là thực tiễn nền tảng để giúp ông thành công trong kinh doanh sau này Một bác sĩ, kĩ sư, kiến trúc

sư tốt nghiệp với tấm bằng loại ưu, giỏi lý thuyết nhưng nếu những người đó không đi vào thực tế: bác sĩ không được chữa bệnh, kĩ sư không sửa chữa, kiến trúc sư không thiết kế các công trình… thì họ đều trở thành vô dụng

3 Bàn luận mở rộng, nâng cao vấn đề

+ Coi trọng thực tiễn không có nghĩa là bài trừ kiến thức sách vở Thực tiễn và lý luận

bổ sung cho nhau, tương trợ cho nhau Cổ nhân xưa thường nói "đi một ngày đàng, họcmột sàng khôn", chính là nhấn mạnh việc kiến thức nên kết hợp thực tiễn Thực tiễn cóthể tăng cường lý luận, phát triển lý luận Thực tiễn không chỉ là tiêu chuẩn để kiểmnghiệm lí luận mà còn là nguồn của lí luận

+ Phê phán: Những người chỉ tích lũy kiến thức từ sách vở mà không biết áp dụng vàothực tế, những người chỉ coi kiến thức thực tế mà bài trừ tri thức sách vở

+ Nhưng khi đạt được mục tiêu đề ra mà nhất là những mục tiêu lớn, con người

ta dễ rơi vào trạng thái tự thỏa mãn, đắm mình trong vinh quang chiến thắng dẫnđến chủ quan, ảo tưởng, ngộ nhận về khả năng của mình, xem thường ngườikhác và dễ sa ngã Đó là những hiểm họa sau vinh quang ta đạt được

+ Vì vậy, trở nên như thế nào khi đạt được mục tiêu mới là điều quan trọng.Cuộc sống luôn vận động, con người không thể ngủ quên trong chiến thắng, hàilòng về bản thân Khi đạt được mục tiêu đề ra, ta vẫn luôn phải không ngừng cốgắng vươn lên, đặt ra cho mình những mục tiêu mới và không ngừng cố gắng đểđạt được mục tiêu Đạt được mục tiêu phải là động lực để phấn đấu cho nhữngmục tiêu tiếp theo Vì khi ấy ta đã có kinh nghiệm, có niềm tin vào bản thân, cóniềm tin từ mọi người

- Bằng lòng với những gì mình đạt được nhưng cũng cần phải cố gắng vươn lên

để vươn tới những mục tiêu mới

- Hiểu mình, hiểu hoàn cảnh, nỗ lực hoàn thiện bản thân và đóng góp cho cộngđồng xã hội

Đề 3: Cà rốt, trứng và hạt cà phê

Cô con gái hay than thở với cha sao bất hạnh này cứ vừa qua đi thì bất hạnh kháclại ập đến với mình đến nỗi có lúc cô muốn chối bỏ cuộc đời này

Cha cô vốn là một đầu bếp Nghe con gái than thở, ông dẫn cô xuống bếp và bắc

ba nồi nước lên lò Khi nước sôi, ông lần lượt cho cà rốt, trứng và hạt cà phê vào từng nồi

riêng và tiếp tục đun chúng

Người con gái sốt ruột không biết cha cô đang định làm gì Lòng cô đầy phiền

muộn mà ông lại thản nhiên nấu Nửa giờ sau người cha tắt bếp, lần lượt múc cà rốt,

trứng và cà phê vào từng tô khác nhau

Ông bảo con gái dùng thử cà rốt “Mềm lắm cha ạ”, cô gái đáp Sau đó, ông lại

bảo cô bóc trứng và nhấp thử cà phê Cô gái cau mày vì cà phê đậm và đắng

- Điều này nghĩa là gì vậy cha? - Cô gái hỏi

- Ba loại thực phẩm này đều gặp phải một nghịch cảnh như nhau, đó là nước sôi

100 độ Tuy nhiên mỗi thứ lại phản ứng thật khác Cà rốt khi chưa chế biến thì cứng và

trông rắn chắc, nhưng sau khi luộc sôi, chúng trở nên rất mềm Còn trứng lúc chưa luộc

rất dễ vỡ, chỉ có một lớp vỏ mỏng bên ngoài bảo vệ chất lỏng bên trong Sau khi qua

nước sôi, chất lỏng bên trong trở nên đặc và chắc hơn Hạt cà phê thì thật kỳ lạ Loại hạt

này không thể có hương vị thơm ngon nhất nếu không sôi ở 100 độ Sau khi sôi, nước của

chúng trở nên rất đậm đà

Người cha quay sang hỏi cô gái:

- Còn con? Con sẽ phản ứng như loại nào khi gặp phải nghịch cảnh?

(Trích, nguồn https://www.truyenngan.com.vn)Suy nghĩ của anh/chị về ý nghĩa gợi ra từ câu chuyện trên

1 Giới thiệu vấn đề nghị luận

1 Giải thích ý nghĩa câu chuyện:

- Nước sôi 100 độ: những bất hạnh, khó khăn, thách thức, nghịch cảnh trong cuộc sống

- Cà rốt: người có vẻ ngoài cứng rắn nhưng gặp một chút khó khăn đã yếu mềm, mất nghị lựcsống

- Trứng: người có vẻ mỏng manh, yếu đuối nhưng sau thách thức, vấp ngã đã trở nên cứng cáp,vững vàng hơn

- Cà phê: người có ý chí, nghị lực; nghịch cảnh, khó khăn là môi trường để họ tôi luyện và thành

2 Bàn luận ý nghĩa câu chuyện: Câu chuyện ẩn chứa lời khuyên bổ ích, giúp ta nhận thức và

lựa chọn cách ứng xử đúng đắn khi đứng trước nghịch cảnh

- Cuộc sống vốn rất phức tạp, nhiều bất trắc Vì thế, những bất hạnh, khó khăn, vấp ngã, thấtbại… là điều không thể tránh khỏi của đời mỗi con người

- Khi rơi vào nghịch cảnh, không nên sợ hãi, yếu đuối, chán chường, đánh mất ý chí, nghị lực

hoặc tệ hơn là muốn chối bỏ cuộc đời mà cần phải biết chấp nhận sự thực, đối mặt với những thửthách để đứng vững và vươn lên.

- Cần nhìn nhận sáng suốt, coi khó khăn, gian khổ, vấp ngã là cơ hội và môi trường để rèn luyệnbản lĩnh và tiến tới thành công

- Phê phán lối sống ngại khó, sợ khổ, thiếu ý chí, nghị lực, dễ dàng đầu hàng trước những thửthách

Hai mươi năm sau kể từ bây giờ

Ta sẽ thất vọng Bởi những việc ta đã không làm Hơn là bởi những việc ta đã làm

Vì vậy hãy quăng thừng lên Giương buồm ra khơi hải cảng an toàn Đón ngọn gió mậu dịch trong những chuyến đi biển Hãy ước mơ

Thám hiểm Khám phá.

1 Giải thích

- “Hai mươi năm… đã làm:

+ Hai mươi năm: là khoảng thời gian trong tương lai xa, là khi con người nhìn lại

đời mình sau một chặng đường dài

+ Ta sẽ thấy thất vọng: là trạng thái tâm lí của con người khi không hài lòng bởi

những thất bại, những kì vọng đã đổ vỡ

+ Những việc ta đã không làm: là những điều chưa được thực hiện bởi những

nguyên do khác nhau

Những việc ta đã làm: là những điều đã được thực hiện không quan trọng là nó

thành công hay thất bại

- “Hãy quăng thừng… hải cảng an toàn”: Là lời động viên con người hãy mạnh

dạn thoát khỏi nỗi sợ hãi, chỗ trú an toàn để thử sức mình làm những điều mới mẻ, những

việc chưa từng làm trước đó

- Đón ngọn gió mậu dịch trong những chuyến đi biển: nghĩa là những khó khăn,

bất trắc có thể xảy tới trong hành trình ta đi tới những điều mới mẻ, cơ hội thuận lợi trênđường đời

- Ước mơ – thám hiểm – khám phá: là hành trình sống của con người, nuôi dưỡng

ước mơ lớn dần, từng bước hành động để thực hiện ước mơ đó và khám phá ra nhữngchân trời mới, mở ra trước mắt những bất ngờ

=> Như vậy, Mark Twain đã gửi đến bài học, thông điệp sống ý nghĩa qua cách nóisinh động: con người sống phải biết ước mơ về những điều lạ, quyết tâm theo đuổi nhữngthứ mới mẻ đó để không phải hối tiếc vì mình đã bỏ lỡ quá nhiều trong cuộc sống

2 Bình luận

a Khẳng định ý kiến đúng đắn, xác đáng

b Lý giải:

- Điều gì đã ngăn bước con người mơ ước, thể hiện bản thân:

+ Cuộc đời ngoài kia có bao nhiêu sóng gió, trắc trở, bao nhiêu cạm bẫy, cám dỗkhiến ta sa ngã Khi phải đối mặt với sự thực như vậy, bản thân ta có thể trở nên chùnbước, sợ sệt Điều đó khiến cho ta cảm thấy lo lắng rằng mình sẽ gặp nguy hiểm, thất bại,vấp ngã nếu thực hiện những điều mới mẻ hay chạy theo ước mơ Con người sẽ khôngdám mơ ước và biến nó thành hiện thực nữa

+ Những rào cản tâm lí trong chính mỗi chúng ta (muốn được neo đậu ở những hảicảng an toàn của cuộc sống), thêm vào đó là ai cũng muốn đón nhận những điều tốt đẹpsong lại thiếu hành động thực tế, lười suy nghĩ,…

+ Con người chúng ta thường không thoát khỏi được những hải cảng an toàn, thụđộng tiếp nhận mọi điều tốt đẹp mà người khác mang đến mà bản thân không hề hànhđộng để tự làm thay đổi cuộc đời mình Và cũng có những người không tìm được chomình một ước mơ, sống không mục đích, không lí tưởng, sống vô vị, vô nghĩa Để đếnkhi tự nhìn lại cuộc đời mình sẽ thấy hối hận vì đã bỏ mặc thời gian trôi qua

+ Có mục đích, lí tưởng tốt đẹp nhưng bản thân lại không có đủ năng lực, khảnăng để thực hiên chúng khiến ta bất lực không chỉ với hiện thực mà còn với chính bảnthân mình

- Ước mơ – Thám hiểm – Khám phá là hành trình dài rộng, là điểm đến mà ta theo

đuổi:

+ Ước mơ là những điều mà ta mong muốn và khao khát có được trong cuộc sống.Ước mơ không phải là tài sản độc quyền bất cứ ai và tất cả mọi người đều có khả năngđặt ra những mục tiêu hướng tới, đều có thể nuôi dưỡng ước mơ cho mình Nó giống nhưđiểm tựa cho con người vươn lên trong cuộc sống, đạt tới những đỉnh cao trong côngviệc Có được ước mơ là điều quan trong và cần thiết như ai đó đã từng nói: “Nếu không

có ước mơ, bạn chỉ có thể làm thuê cho ước mơ của người khác”

+ Có ước mơ thôi là chưa đủ mặc dù đó là những yếu tố quan trọng không thể thaythế Có ước mơ nghĩa là ta đã sắm vai thành nhà “thám hiểm”, hoạt động để biến ước mơthành hiện thực Con đường đến với ước mơ tôi luyện con người trở nên kiên cường,trưởng thành Thám hiểm để tìm ra những điều mới mẻ mà chúng ta chưa từng nghĩ haybiết đến.

+ Khám phá chính mình để hiểu mình và vượt lên trên chính mình

+ Dám ước mơ và thực hiện ước mơ sẽ mở rộng con đường để chinh phục cái đíchthành công, khám phá ra những chân lí, lẽ sống của cuộc đời mình Con người sẽ có cơhội khẳng định mình, sự trải nghiệm giàu có và những mối quan hệ tốt đẹp tình bạn bè,bằng hữu,…

=> Cuộc sống ta sẽ trở nên có giá trị, ý nghĩa hơn, Hành động của ta sẽ lan tỏa đếnmọi người để tất cả cùng biết phấn đấu, cố gắng nỗ lực vì mục đích của mình

3 Đánh giá, mở rộng

- Có ước mơ nhưng không thể bó buộc mình trong những ước mơ nhỏ bé, khôngdám vươn ra xa bởi như vậy sẽ không có những thành tựu lớn, cống hiến lớn cho cuộcđời Mơ ước cũng không thể là quá hão huyền, viển vông để ta trở nên lãng phí thời gian,sức lực của chính mình

- Trước khi làm bất kì việc gì cũng cần sự suy xét thấu đáo, dám nghĩ, dám làm,dám thất bại nhưng cũng không thể để bản thân chìm vào những thất bại liên miên màkhông tìm ra hướng đi cho chính mình

- Phê phán những người không có ước mơ, nhu nhược, sợ sệt hoặc lười biếng khithực hiện ước mơ của mình

Từ đó học sinh liên hệ với bản thân, xây dựng nhận thức, thái độ, hành động đúng

Đề 5

GIÁ TRỊ

Trong một buổi diễn thuyết, một giáo sư nổi tiếng mở đầu bằng cách giơ lên một

tờ 100 đôla và hỏi: “Nếu tôi tặng tờ 100 đôla này cho một trong số các bạn, có ai muốn nhận không?” Nhiều cánh tay giơ lên trong hội trường Giáo sư nói tiếp: “Tôi sẽ tặng một người nhưng để tôi làm thế này đã nhé” Ông vò nhàu tờ đôla, rồi hỏi: “Còn ai muốn lấy nó không?” Nhiều cánh tay vẫn giơ lên.

Giáo sư lại tiếp tục: “Nếu tôi làm thế này thì sao?” Ông ném tờ giấy xuống chân mình, chà đạp một cách không thương tiếc Rồi ông nhặt nó lên, tờ đôla đã trở nên nhàu nát và dơ bẩn “Còn ai muốn tờ 100 đôla này không?” Nhiều cánh tay vẫn giơ lên.

“Các bạn ạ, dù đồng tiền này có bị vò nát hay giày xéo các bạn vẫn muốn có nó không thay đổi và giảm đi Nó vẫn là tờ 100 đôla.

(Hạt giống tâm hồn – NXB Tổng hợp Hồ Chí Minh)

Câu chuyện trên gợi cho em suy nghĩ gì? Hãy viết một bài văn trình bày quan điểm

của bản thân

1 Khái quát nội dung câu chuyện và rút ra vấn đề nghị luận:

- Vị giáo sư nổi tiếng bắt đầu buổi diễn thuyết với đề xuất sẽ dành tặng cho một trong sốnhững người có mặt tờ tiền 100 đôla Nhiều cánh tay giơ lên biểu đạt nguyện vọng muốn cónó

- Khi người giáo sư vò nát, thậm chí giẫm đạp lên tờ 100 đô la, số người muốn có tờ tiềnvẫn không hề giảm xuống

=> Câu chuyện giản dị đã gợi lên một bài học cuộc đời sâu sắc:Tờ một 100 đôla lúc đầuhay khi bị vò nát, bị giẫm đạp vẫn giữ nguyên giá trị, mọi người vẫn muốn có tờ tiền trongtay Điều đó cũng giống như cuộc sống của chúng ta: Giá trị con người trong cuộc sống luônkhông đổi trong mọi hoàn cảnh Nhiều khi chúng ta vấp ngã, bị chà đạp, bị vùi dập do cuộcsống hoặc do người khác hay do sai lầm của bản thân, chúng ta cảm thấy mình thật bất hạnh

và thiếu tự tin nhưng dù có chuyện gì đã và sẽ xảy ra bạn đừng bao giờ tự đánh mất giá trị củamình

=> Câu chuyện đề cao giá trị con người và khẳng định con người phải xây dựng được giátrị tốt đẹp của bản thân và biết giữ vững giá trị ấy trong mọi hoàn cảnh

2 Bình luận – phân tích – chứng minh.

- Mỗi người sinh ra trong cuộc sống đều có một giá trị riêng Giá trị của một người không

đo bằng địa vị, bằng cấp, tài sản vật chất mà người đó sở hữu Giá trị con người là giá trị nộilực riêng biệt của mỗi người thể hiện qua trí tuệ, năng lực và nỗ lực chân thành của họ để đạtđược thành công Điều đó tạo nên những cá tính riêng biệt trong cuộc sống

- Khi xác định được giá trị của bản thân con người có niềm tin động lực thực hiện nhữngmục đích, lý tưởng lớn lao của đời mình Xác định được giá trị bản thân chúng ta sẽ vượt quamọi khó khăn, cám dỗ của cuộc sống để vươn tới thành công đồng thời cũng nhận được sựtrân trọng và tin tưởng của mọi người

- Xác định giá trị của bản thân để chúng ta không sống hèn yếu, thụ động mà chủ độngnắm bắt cơ hội trong cuộc đời để khẳng định vị thế của mình

- Đánh giá thấp giá trị của mình là làm hạ thấp con người mình Chúng ta có mặt trên cõiđời này là để khám phá cuộc sống của mình, chúng ta không thể hạnh phúc và thành công nếu

cố sống cuộc sống của người khác “bạn đừng tự đánh giá thấp giá trị của mình bằng cách so sánh mình với người khác bởi mỗi chúng ta là những con người hoàn toàn khác biệt Mỗi người là một cá nhân khác biệt ”

- Xác định giá trị bản thân để chủ động chứ không phải là kiêu căng, ngạo mạn, xemthường người khác, tự cho mình tài giỏi, xem nhẹ những đánh giá, góp ý của những ngườixung quanh

- Lấy dẫn chứng chứng minh làm sáng tỏ vấn đề

3 Mở rộng, liên hệ:

- Để xây dựng được “nhãn hiệu” của riêng mình chúng ta cần phải rèn luyện, nỗ lực từng ngày

để hoàn thiện bản thân

Đề 6

Tu sĩ Osho có lời khuyên " Bạn hãy sống một đời sống đầy màu sắc"

Anh/chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến trên?

1 Giải thích

- Đời sống đầy màu sắc: cách nói hình ảnh chỉ đời sống đa dạng, phong phú

-> Câu nói của tu sĩ Osho - nhà văn gốc Ấn Độ khuyên chúng ta về sự lựa chọn cho cách

sống của con người

2 Bình luận, chứng minh: Câu nói trên là một ý kiến đúng đắn, tích cực, một lời

khuyên bổ ích và là phương châm sống cần ghi nhớ đối với chúng ta

- Vì cuộc sống luôn đầy nghịch lý mâu thuẫn, không hoàn toàn màu xám cũng không chỉ

có màu hồng mà là một bức tranh xen kẽ, hài hòa giữa những tông màu tối sáng

Trải nghiệm những cung bậc khác nhau, những cay đắng ngọt bùi của cuộc sống sẽ giúp

ta có thêm nhiều kinh nghiệm, kĩ năng sống; giúp ta nhận ra được chính mình", cảm thấy

tự tin và thoải mái (Dẫn chứng – Phân tích)

- Ngược lại nếu chọn cuộc sống yên bình, không va chạm thì chắc chắn đó là một cuộc

sống đơn điệu tẻ nhạt , buồn chán và dần dần sẽ đánh mất đi cá tính của mình Mỗi cá

nhân chỉ một lần được sống nên cần phấn đấu, rèn luyện để cuộc đời có ý nghĩa, khi

nhắm mắt xuôi tay có thể mỉm cười thanh thản (Dẫn chứng – Phân tích)

3 Bài học nhận thức, hành động.

- Mỗi người cần biết sẵn sàng trải nghiệm, làm những gì mình thích trong khuôn khổ được

pháp luật cho phép Không bao giờ tự giam, cầm tù tâm hồn phóng khoáng của mình, để

không phải xót xa nuối tiếc khi không còn cơ hội Mỗi người cần biết trân trọng cuộc sống

hiện tại của mình, cố gắng tạo dựng một cuộc đời có ích, có ý nghĩa

- Liên hệ với xã hội hiện nay, phê phán những kẻsống vô cảm, buông thả, làm những điều

trái lương tâm, vô đạo đức…

- Suy nghĩ của bản thân

Đề 7“Anh hãy giữ tấm mặt nạ che mặt nếu nó là niềm an ủi của bản thân anh,

nhưng đừng che tấm mặt nạ lên tâm hồn mình”

( “Ruồi trâu” – Ethel Lilian Voynich) Anh (chị) hãy trình bày quan điểm của mình về ý kiến trên

I/ Mở bài : Giới thiệu vấn đề, trích dẫn nhận định

II/ Thân bài

a.Giải thích

- Mặt nạ : là một vật dụng của con người, dùng để che, phủ lên gương mặt nhằm mục đích giấu

đi gương mặt thật hay những cảm xúc thật Mặt nạ thường được sử dụng trong các lễ hội hóatrang hay trên các sân khấu kịch.

- Anh hãy giữ tấm mặt nạ che mặt nếu nó là niềm an ủi của bản thân anh : có nghĩa việc che

giấu vẻ ngoài hay cảm xúc thật trước mọi người nếu khiến ta cảm thấy thoải mái, tự tin hơn thì

có thể giữ nó

- Đừng che tấm mặt nạ lên tâm hồn mình: Tâm hồn là thế giới cảm xúc bên trong của mỗi con

người Che mặt nạ lên tâm hồn nghĩa là sống không thật với chính bản thân mình, và điều đó làkhông nên

=> Tác giả Ethel Lilian Voynich đã đem đến cho mỗi người một lời khuyên đầy ý nghĩa về

cách sống : Hãy che giấu vẻ ngoài hay cảm xúc thật trước mọi người nếu điều đó khiến ta thoảimái, tự tin hơn, nhưng với chính mình thì cần sống thật với con người mình

b Bình

Học sinh có thể lập luận theo nhiều cách khác nhau song cần phải làm sáng rõ hai vấn đềnêu trong nhận định với lập luận và dẫn chứng thuyết phục Lập luận cần có những ý cơ bảnsau:

- Có thể giữ tấm mặt nạ che mặt nếu bản thân cảm thấy an ủi vì :

+ Con người sinh ra không ai hoàn hảo cả song ai cũng có nhu cầu được xuất hiện trước mọingười một cách đẹp đẽ nhất Việc che mặt nạ bằng cách trang điểm hay thẩm mĩ giúp con người

tự tin, bản lĩnh hơn

+ Có nhiều lúc chúng ta lựa chọn cách giấu đi những cảm xúc của mình vì không muốn làmngười khác lo lắng Khi đó việc đeo mặt nạ lại là biểu hiện của lẽ sống vì người khác, biết nghĩcho người khác

+ Cũng có những khi vì lí do nào đó (công việc hay cuộc sống) mà chúng ta phải giấu đi nhữngcảm xúc thật của mình để mọi chuyện trở nên tốt đẹp hơn lên

-> Trong những trường hợp trên việc đeo mặt nạ có thể nên duy trì

- Nhưng đừng đeo mặt nạ lên tâm hồn mình vì :

+ Tâm hồn là thế giới cảm xúc bên trong của mỗi người với những phẩm chất tốt đẹp vốn có.Che mặt nạ lên tâm hồn, che đậy con người thật của mình có thể khiến con người đánh mấtmình lúc nào không hay biết

- Con người chỉ thực sự hạnh phúc khi được là chính mình, dám sống thật với những cảm xúcthật của bản thân Việc đeo mặt nạ khiến con người có cảm giác không thoải mái, không hạnhphúc

c/ Luận

Học sinh cần lật xuôi, lật ngược vấn đề để bàn luận và rút ra bài học cho bản thân

- Nhận định trên là có cơ sở và đúng với rất nhiều tình huống trong cuộc sống

- Tuy nhiên, cần nhận thấy việc đeo mặt nạ che mặt là có thể giữ chứ không phải nên làm

thường xuyên Khi phải che đi gương mặt thật và giấu đi những cảm xúc thật tức là chúng ta đãlựa chọn một cuộc sống thiếu thoải mái Con người chỉ thực sự hạnh phúc khi dám chấp nhận

vẻ ngoài có thể còn khuyết thiếu của mình, dám biểu lộ cảm xúc thật của mình với mọi người,

tự tin thể hiện bản thân

- Cần phân biệt giữa việc giữ mặt nạ che mặt để thêm tự tin hay vì người khác với việc sống giảtạo để lừa mọi người nhằm đạt được mục đích nào đó

- Với chính bản thân mình cần sống thật không có nghĩa cố chấp giữ lại cả những tính cáchkhông tốt của bản thân Cần dũng cảm đấu tranh với phần « Con » trong chính mình để hoànthiện mình hơn trong mắt mọi người

=> Hạnh phúc thực sự chỉ có được khi mình dám sống thật với mọi người và với chính bảnthân, khi thể xác và tâm hồn hòa hợp

Đề 8: Hãy viết một bài văn bàn về vấn đề: giới hạn và sự vượt qua giới hạn của con

người trong cuộc sống

*Giới hạn là gì và vì sao cần tuân thủ giới hạn?

-Giới hạn là một phạm vi, mức độ nhất định không thể hoặc không được phép vượt qua

-Giới hạn có thể chia làm nhiều loại: giới hạn thuộc qui chuẩn đạo đức con người, giới

hạn thuộc phạm vi năng lực con người, giới hạn là qui định, luật lệ…của xã hội…Giá trị

của giới hạn có thể là những con số cụ thể cũng có khi là vô cùng Nhìn chung, mọi điều

đều có giới hạn

-Con người cần phải tuân thủ giới hạn vì

+Giới hạn có khi là những phạm vi, mức độ mà con người không thể vượt qua Con

người là một thực thể rất nhỏ bé trong vũ trụ, vì thế, phạm vi năng lực của con người nói

chung và mỗi người nói riêng đều không phải là vô tận Chúng ta không thể vượt qua qui

luật của tự nhiên, của thời gian, của sức khỏe, của sinh-lão-bệnh-tử…Biết giới hạn, biết

tự bằng lòng với những gì mình đã, đang có cũng là một cách để con người đạt được

hạnh phúc

+Mọi thứ trong cuộc đời này không phải là vô tận, đến một lúc nào đó, chúng cũng sẽ đi

đến giới hạn cuối cùng Tuân thủ giới hạn là biết trân trọng, biết sử dụng những giá trị

của cuộc sống một cách hợp lí, có ý nghĩa nhất

+Giới hạn là những quy chuẩn đạo đức, những quy định, luật lệ xã hội mà mỗi người

phải tuân theo Tuân thủ giới hạn là biết rèn luyện bản thân để sống có kỉ luật, có chuẩn

mực văn hóa, có đạo đức, biết mình và biết người khác, vì mình và cũng vì mọi người

+Tuân thủ giới hạn cũng là biết rèn luyện mình theo quy chuẩn, biết nhận ra đúng sai, tốt

xấu để không sa ngã, tránh sai lầm, để luôn được là chính mình, làm chủ được bản thân

*Vượt qua giới hạn là gì và vì sao cần vượt qua giới hạn ?

- Vượt qua giới hạn là bước qua những ranh giới, hạn định để làm một việc nào đó, thực

hiện một mục đích nào đó

-Con người rất cần phải tuân thủ giới hạn Nhưng có lúc cũng rất cần phải vượt qua giớihạn vì:

+ Có những giới hạn do chính con người tự đặt ra cho mình và nó không phải luôn luônđúng Khi giới hạn đó trở nên lạc hậu, không còn phù hợp với cuộc sống thì cần thiết phảivượt qua, phá vỡ nó

+ Giới hạn đôi khi là những rào cản của sự sáng tạo Nếu con người luôn chỉ dừng chântrước những giới hạn thì chính họ là người sẽ làm mất đi nhiều cơ hội của bản thân + Việc vượt qua giới hạn đồng nghĩa với việc đối diện và chấp nhận khó khăn thử thách.Nhưng điều này giúp cho con người can đảm, nghị lực hơn và tạo nên giá trị cho bản thâncũng như cho cuộc sống…

c3:Bàn luận

-Việc tuân thủ giới hạn và có ý thức phá vỡ giới hạn tưởng là mâu thuẫn nhưng đều rất

cần thiết để cuộc sống trở nên tốt đẹp

-Điều quan trọng là mỗi chúng ta cần phải biết khi nào phải tuân thủ giới hạn và khi nàonên vượt qua nó

-Phê phán những hiện tượng vì lòng tham, vì sự ích kỉ, sự ngu dốt mà phá vỡ những giớihạn không được phép (giới hạn đạo đức, giới hạn pháp luật) Phê phán những kẻ hènnhát, kém cỏi, lười nhác không bao giờ dám vượt qua bất kì giới hạn nào, sống ỉ lại, dựadẫm, trở thành kiếp sống vô nghĩa, thừa thãi trong cuộc đời

-Tôn vinh, ca ngợi những người vừa biết tuân thủ giới hạn, vừa biết vượt qua giới hạnmột cách đúng đắn, vừa sống đẹp sống tốt sống có ích cho nhân loại…

c4: Bài học nhận thức và hành động

-Nhận thức được những giới hạn trong cuộc sống

-Rèn luyện bản thân để biết tuân thủ giới hạn và biết vượt qua những giới hạn khi cầnthiết…

Đề 9

Suy nghĩ của anh (chị) về mẩu chuyện sau:

Tại một thị trấn nhỏ ở Tây Ban Nha, có một người đàn ông tên Jorge vừa cãi vã

dữ dội với cậu con trai Paco của mình Ngày hôm sau, ông phát hiện giường của Paco trống không - cậu bé đã bỏ nhà đi Vượt qua cảm giác ăn năn, hối hận về những điều đã xảy đến, Jorge nhìn lại mình và nhận ra rằng, với ông, cậu con trai quan trọng hơn tất

cả Với mong muốn bắt đầu lại, Jorge đến một cửa hiệu nổi tiếng ở trung tâm thị trấn và dán một tấm giấy có dòng chữ: "Paco, con hãy trở về nhà Bố yêu con Hãy gặp bố ở đây vào sáng mai con nhé!" Sáng hôm sau, khi Jorge đến cửa hiệu, thì không chỉ có một, mà đến bảy cậu bé cùng có tên Paco bỏ nhà ra đi đã đứng đợi ở đấy

(Theo Jack Canfield và Mark Victor Hasen - Chia sẻ tâm hồn

và quà tặng cuộc sống).

Câu 1.

a Giải thích ý nghĩa của câu chuyện

- Câu chuyện đi từ xung đột của hai cha con và đọng lại ở kết thúc đầy bất ngờ, cảm độngbởi khả năng tác động của tình yêu thương và nhu cầu về tình yêu thương của con người

- Câu chuyện gửi đến cho chúng ta thông điệp ý nghĩa về sức mạnh của tình yêu thươngtrong cuộc sống con người

b Bàn luận

- Tình yêu thương là thứ tình cảm cao đẹp, góp phần mang lại những điều ý nghĩa chocuộc sống:

+ Đối với chính người sở hữu và biết nuôi dưỡng tình yêu thương: biết mở rộng tấm lòng

để có thể khoan dung, tha thứ cho những sai lầm; tạo điều kiện cơ hội hàn gắn, bù đắpsau những tổn thương, đổ vỡ trong các quan hệ tình cảm Khi yêu thương thật lòng, conngười sẽ biết cách vượt qua những vướng mắc; tháo gỡ được những mâu thuẫn, xung độtđáng tiếc

+ Đối với người được nhận tình yêu thương: có được điểm tựa tinh thần, sự ấm áp, niềmtin và sự bình yên trong tâm hồn Đó là niềm hạnh phúc cũng là một nhu cầu mà ai cũngmong có được trong đời

- Phê phán những biểu hiện sống dửng dưng, vô cảm, thiếu ý thức về tình yêu thương,không biết trân trong những điều ý nghĩa có được từ tình yêu thương

c Liên hệ và rút ra bài học

- Hiểu đúng và có thái độ đúng về tình yêu thương và đối tượng mà nó hướng tới Biếtđiều chỉnh bản thân, xử lý tốt các mối quan hệ để tránh mọi tổn thương không cần thiết;Biết ý thức tạo môi trường lý tưởng cho tình yêu thương có thể tồn tại và phát triển

- Trao gửi yêu thương sẽ được đáp lại bằng yêu thương Bởi vậy, cần đối xử với ngườikhác bằng tình yêu thương và nuôi dưỡng cho tình yêu thương ấy luôn tồn tại và nảy nởtrong lòng mình

Những khoảng tối và sức gợi của nó trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của nhà văn ThạchLam

Đề 10 :Thomas Carlyle cho rằng:

“Những giá trị bên ngoài rồi sẽ biến mất, những giá trị sâu bên trong vẫn luôn như vậy, ngày hôm qua, ngày hôm nay và mãi mãi.”

Suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên

a Giải thích:

– “Những giá trị bên ngoài rồi sẽ biến mất”: những yếu tố thuộc về vật chất, hình thức bề

ngoài chỉ có ý nghĩa tạm thời, không bền vững

– “những giá trị sâu bên trong vẫn luôn như vậy, ngày hôm qua, ngày hôm nay và mãi mãi”: những yếu tố thuộc về tinh thần, làm nên vẻ đẹp bên trong có tác động tích cực tới

cuộc sống mới có ý nghĩa bền vững, dài lâu, bất biến.

=> Câu nói của Thomas Carlyle nhấn mạnh ý nghĩa của những yếu tố bên trong làm nêngiá trị thực chất và bền vững cho con người và cuộc sống

+ Đề cao giá trị bên trong không có nghĩa là xem nhẹ những giá trị bên ngoài Cần phải

có thái độ cân đối, hài hòa, có cái nhìn tỉnh táo để xây đắp những giá trị bên ngoài và những giá trị bên trong, từ đó hướng tới bồi đắp những giá trị lớn lao, đích thực.

+ Phê phán những người sống ảo tưởng, đồng nhất giá trị riêng, giá trị sống của bản thânvới tiền tài, quyền lực, danh vọng; những người sống không mục đích, không có ý thức vềgiá trị bản thân, không biết trân trọng giá trị người khác

c Bài học nhận thức và hành động

– Mỗi người cần có nhận thức đúng về bản thân và những giá trị cuộc sống

– Tích lũy, trau dồi tri thức, rèn luyện ý chí, bản lĩnh sống, kĩ năng sống để đáp ứng đượcnhu cầu cuộc sống và vững vàng trước mọi sóng gió cuộc đời

Đề 11:Suy nghĩ của anh/chị về bài học được rút ra từ câu chuyện sau:

BỌ CẠP & NHÀ SƯ

Thiền sư nhìn thấy một con bọ cạp bị ngộp nước nên định vớt lên Nhưng khi vớtthì ông bị cắn Vì đau, ông phải thả ra nên bọ cạp lại rơi chìm xuống nước Nhà sư lại cố

kéo lên, và lại bị cắn Chú tiểu đứng nhìn nãy giờ mới lại gần nói: "Lạy Phật, sao sư phụ

“cứng đầu” thế! Sư phụ không biết là hễ cố vớt nó lên là nó lại cắn sư phụ à?" Nhà sư trả lời: "Tánh của bọ cạp là cắn; nhưng nó chẳng thay đổi được cái tánh giúp đời của ta." Rồi ông lấy một ngọn lá để vớt con bọ cạp ra.

*Tánh: Tính (tánh nết: tính nết)

Giải thích, rút ra ý nghĩa câu chuyện:

- Tóm tắt câu chuyện: Vị thiền sư tìm mọi cách để giúp chú bọ cạp khỏi bị ngộp nước,cho dù bị bọ cạp cắn đau vẫn không từ bỏ ý định của mình

- Nhà sư lý giải hành động của mình: "Tánh của bọ cạp là cắn; nhưng nó chẳng thay

đổi được cái tánh giúp đời của ta."

+ Tánh: bản tính – điều thuộc về bản chất cốt tủy của người hay vật

+ Bản tính của nhà sư là giúp đời, từ bi, lương thiện; bản tính phòng vệ của bọ cạp làcắn Bản tính của nhà sư và bọ cạp dù mâu thuẫn, đối lập, nhưng điều đó không làmthay đổi bản tính của nhà sư

=> Ý nghĩa câu chuyện: Đừng thay đổi bản tính tốt đẹp vốn có cho dù bạn có bị tổnthương vì lòng tốt của chính mình

Bình luận, lý giải, chứng minh

* Khẳng định ý nghĩa câu chuyện sâu sắc, nhân văn, hướng con người đến những giá trịtốt đẹp của con người và cuộc sống

* Lý giải:

- Mỗi người hay vật đều có bản tính riêng của mình để có thể sinh tồn Khác với nhiềuloài vật chỉ có bản năng phòng vệ để tồn tại, con người còn mang bản chất xã hội để hòahợp chung sống giữa cộng đồng Sự lương thiện, lòng tốt chính là một bản chất xã hộiđó

- Lòng tốt, bản chất thiện lương của con người được thể hiện trong suy nghĩ và hành xửgiữa cuộc sống hàng ngày, trong những tình huống cụ thể: biết chia sẻ, giúp đỡ ngườikhác nhất là trong hoạn nạn khó khăn…

- Bản chất tốt đẹp của con người mang nhiều ý nghĩa: khẳng định giá trị người, phẩmchất người, vẻ đẹp người; giúp ta có cuộc sống thanh thản, nhẹ nhõm, hạnh phúc, anvui; được mọi người quý mến, kính trọng; lan tỏa những điều tốt lành trong cộngđồng…

- Đôi khi lòng tốt cũng khiến ta bị tổn thương vì không được thấu hiểu, vì không phải aicũng đem lòng tốt mà đối đãi với người khác… Điều đó dễ khiến con người thất vọng.Song nếu vì thế mà từ bỏ thiện tâm của mình thì ta sẽ đánh mất mình, đó là điều vô cùngđáng tiếc Vậy nên, thay vì từ bỏ lòng nhân ái của mình, nên cẩn trọng hơn trong hành

xử để vẫn giúp được người mà không làm mình bị tổn thương, như cái cách nhà sư trongcâu chuyện lấy lá vớt bọ cạp ra khỏi nước Đồng thời, rõ ràng là, nhân hậu rất cần cảlòng dũng cảm, bản lĩnh sống để mạnh mẽ hướng thiện và hướng thượng

* Chứng minh: chọn dẫn chứng phù hợp, tiêu biểu

- Phê phán những người vô tình, vô tâm, vô cảm với khó khăn, hoạn nạn của người

khác, bỏ mặc không động lòng trắc ẩn, không giúp đỡ người khác vượt qua khó khăn.

Xã hội sẽ trở nên thiếu nhân bản, nhân văn biết bao nhiêu

- Để có thể giữ vững bản tính lương thiện, con người cần có hiểu biết (để biết cách giúpngười thông minh nhất), cần có bản lĩnh (để bị tổn thương mà vẫn không từ bỏ bản tínhcủa mình) và cả sự tỉnh táo (để không bị lợi dụng)…

Đề 12: (8,0 điểm)

Mỗi người sinh ra trên thế giới này

Đều đại diện cho một điều mới mẻ

Một điều chưa từng tồn tại trước đó,

Nguyên bản và duy nhất

Bổn phận của chúng ta là phải biết:

Chưa có ai giống như mình từng xuất hiện trên đời,

Vì nếu ta chỉ là bản sao của ai đó

Thì sự tồn tại chẳng còn nghĩa lý gì ?

Mỗi người là một điều mới mẻ

Được thế giới gọi tên

Để sống thực với chính mình

Trong cuộc đời này.

( Martin Bubber, Dám chấp nhận - bộ sách Hạt giống tâm hồn, tr.27, , NXB

những sự khác biệt độc đáo về năng lực, sở trường, thiên hướng, đam mê,

- Bổn phận chúng ta là phải biết trân trọng sự khác biệt độc đáo của bản thân, đùng cốgắng trở thành bản sao của ai đó, đừng chỉ biết bắt chước, sao chép, chạy theo ngườikhác, chạy theo đám đông Điều đó sẽ khiến bạn trở nên nhạt nhẽo, đơn điệu và dễ đánhmất giá trị của bản thân

=> Thông điệp : Hãy trân trọng sự khác biệt của bản thân, trân trọng những gì thuộc vềbạn và sống thật với nguyên bản của mình Đừng là bản sao của bất cứ ai trong cuộc đờinày

2 Bình luận

- Mỗi chúng ta sinh ra trên thế gian này là một cá thể biệt lập và đầy mới mẻ để làm nênmột xã hội đa dạng, phong phú Cần biết trân trọng bản thân, yêu quý cả thế mạnh và hạnchế, năng lực và điểm yếu của mình bởi chẳng có ai sinh ra là một cá thể hoàn hảo Cầnbiết khơi dậy năng lực tiềm ẩn bên trong con người bạn để thành công và sống có ýnghĩa

- Sống thực với bản thân luôn tự biết cân bằng cuộc sống, tự diều chỉnh cuộc sống củamình cho phù hợp, không lệ thuộc vào sự xoay chuyển của định kiến và những biến độngcủa xã hội Sống thực với chính mình khiến ta luôn tự tin khẳng định bản thân và cónhiều bứt phá độc đáo, kiến tạo nên những điều mới mẻ cho cuộc sống của bản thân

- Sống thực với bản thân còn mang lại niềm tin tưởng cho người khác, hình thành mốiquan hệ xã hội thân thiện, tốt đẹp giữa con người với con người

- Trong cuộc sống hiện đại, khi thế giới công nghệ thông tin càng phát triển, lối sống ảochỉ thích bắt chước đua đòi chạy theo đám đông từ ăn mặc đến thói quen, suy nghĩ…khiến rất nhiều người tự đánh mất nguyên bản của mình Cố gắng trở thành bản sao củangười khác, bạn sẽ đánh mất mình, sẽ cảm thấy mệt mỏi và chán nản, sẽ trở nên nhạtnhòa và chìm nghỉm trong một thế giới luôn đề cao sự khác biệt Sống thực với chínhmình sẽ khiến chúng ta luôn biết khẳng định vị trí bản thân trong xã hội

- Sống như một bản sao của kẻ khác sẽ để lại nhiều tác hại: thói quen không chịu độc lậpsuy nghĩ sáng tạo mà chỉ thích chạy theo, bắt chước Vì thế họ sẽ là kẻ chỉ theo sau và tụthậu

(Học sinh lấy dẫn chứng và phân tích dẫn chứng)

3 Mở rộng, nâng cao vấn đề, bài học nhận thức

- Để lại bài học nhân sinh sâu sắc: mỗi chúng ta hãy luôn sống là chính mình Nếu chúng

ta cứ chạy theo người khác thì ta luôn là bản sao của họ và tự đánh mất cái tôi riêng củamình

- Tuy nhiên, sống thực với chính mình không đồng nghĩa với lối sống lập dị, thích làmđiều khác người điên rồ, lố lăng, kệch cỡm, dị hợm…