Suy nghĩ của em về lời dặn dò của người thợ làm bút chì trong câu truyện sau:Khi ra đời, một cây bút chì luôn thắc mắc không biết cuộc sống bên ngoài xưởng làm bút chì sẽ ra sao bởi thỉn
Trang 1Suy nghĩ của em về lời dặn dò của người thợ làm bút chì trong câu truyện sau:
Khi ra đời, một cây bút chì luôn thắc mắc không biết cuộc sống bên ngoài xưởng làm bút chì sẽ ra sao bởi thỉnh thoảng nó nghe những người thợ làm bút chì nói chuyện với nhau.
Cuối cùng, trước hôm được mang đến các cửa hàng bút chì mạnh dạn hỏi người thợ làm bút rằng: “con và anh em của con sẽ ra sao ở bên ngoài cuộc sống rộng lớn kia hả ông?”
Người thợ làm bút nhìn Bút chì và mỉm cười hiền lành Ông nói:
Có 5 điều con và các anh em của con nên nhớ khi bắt đầu cuộc sống Nếu con nhớ và làm được thì con sẽ trở thành cây bút chì tốt nhất !
- Thứ nhất, con luôn có thể tạo ra những thứ rất vĩ đại, nhưng chỉ khi nào con nằm trong tay một ai đó
- Thứ hai, con phải liên tục chịu đựng những sự gọt giũa rất đau đớn, nhưng hãy nhớ, tất cả đau đớn ấy chẳng qua là để làm cho con đẹp hơn mà thôi.
- Thứ ba, đừng lo lắng về những lỗi lầm mà con mắc phải, tất cả đều có thể sửa chữa được.
- Thứ tư, con phải biết phần quan trọng nhất trên cơ thể của con chính là phần ruột, phần bên trong chứ không phải là lớp vỏ ngoài.
- Cuối cùng, con, bút chì, phải để lại vết chì của con trên bất cứ bề mặt nào mà con được sử dụng để viết, và phải liên tục viết, bất kể chuyện khó khăn gì, được không?
Mở bài, kết bài hợp lí, hay (1điểm)
Thân bài (5điểm)
HS phải bày tỏ được suy nghĩ của bản thân trước những vấn đề được gợi ra từ câu chuyện Dù lựa chọn hình thức diễn đạt nào song cũng cần hướng vào nội dung cơ bản sau:
1 Giải thích ý nghĩa của câu chuyện: (1 điểm)
Đoạn trích chủ yếu xoay quanh lời dặn dò của người thợ với chiếc bút chì Lời dặn dò rất chân tình phù hợp đặc điểm của chiếc bút chì như: dùng để viết, muốn đẹp và sử dụng tốt phải thường xuyên gọt nhọn; cấu tạo có hai phần gồm phần gỗ bên ngoài chỉ để bảo vệ còn phần lõi chì bên trong mới quan trọng nhất dùng để viết; bút chì có thể viết lại những dòng khác nếu viết chưa tốt
và viết đến khi thân bút không còn, lõi chì hết vv… Từ lời dặn dò chân tình, tha thiết trên, ta thấy thấp thoáng bóng dáng của chính mỗi người trong những yêu cầu mà người thợ khuyên bút chì làm Câu chuyện không chỉ dừng lại ở nghĩa đen mà hàm nghĩa ẩn dụ sâu sắc gửi đến người đọc bài học về sống đẹp, sống có ý nghĩa
2 Đánh giá, bàn luận về ý nghĩa lời dặn dò của người thợ: ( 3,5 điểm)
- Đây là lời khuyên đúng đắn, sâu sắc, bổ ích và rất thiết thực, phù hợp với mọi người với mọi thời đại (0,5 điểm)
- Phân tích và nêu biểu hiện của lời khuyên; lấy dẫn chứng minh hoạ trong cuộc sống, trong thơ văn: (có 5 ý, mỗi ý 0,5 điểm) (2,5 điểm)
+ Con người luôn phải khiêm tốn Dù mình có niềm tin trong cuộc đời mình có thể thành đạt, có thể sống trong hào quang nhưng phải luôn tâm niệm một điều thành công ấy có sự dìu dắt, giúp đỡ, động viên, có ánh mắt khích lệ, tin yêu… của biết bao người thân xung quanh ta như chiếc bút chì nó có thể tạo ra những tác phẩm kiệt tác nhưng phải nằm trong tay của một con người tài năng Bởi vậy chúng ta luôn phải khiêm nhường, một mình ta không thể tạo nên thành công
+ Con người phải trải qua thử thách, phải đối mặt với bao thất bại khi đó mới trưởng thành, lớn khôn Chính những cọ xát, trải nghiệm trong gian lao, vất vả ta mới rút cho mình bài học quý báu, mới đứng vững trước bao cạm bẫy của cuộc đời, để sống đẹp hơn, tốt hơn (dẫn chứng)
+ Con người luôn có thể sữa chữa được lỗi lầm trong quá khứ do mình gây ra với điều kiện mình nhận rõ những khuyết điểm ấy và luôn có niềm tin để sữa chữa làm lại từ đầu (dẫn chứng)
+ Giá trị lớn nhất, tài sản quý nhất của con người không phải là vỏ bọc hình thức bên ngoài mà chính là ở trí tuệ, tâm hồn, trái tim, nhân cách bên trong…
+ Dù bất kể khó khăn gì, con người cũng phải sống hết mình, làm việc hết mình để lại dấu ấn riêng của mình trong tâm hồn, trái tim người khác (dẫn chứng)
- Phản bác, lật ngược vấn đề cần nghị luận: (0,5 điểm)
Trang 2Nếu không có những đức tính trên, con người sẽ trở thành những kẻ khoe khoang, thiếu bản lĩnh, thiếu tự tin, thiếu kinh nghiệm sống, không biết đề cao giá trị bên trong mà chỉ xem trọng vỏ bọc bên ngoài; dễ ngã gục trước khó khăn, thử thách… Cuộc đời sẽ trôi đi vô vị, tẻ nhạt…
3.Bài học được rút ra : (0,5 điểm)
Luôn xác định đúng mục đích sống tốt đẹp cho chính mình từ lòng khiêm tốn; dũng cảm đối mặt với khó khăn thử thách; biết vươn dậy sau khi ngã; biết cống hiến, sống hết mình; biết nâng niu vẻ đẹp trí tuệ, tâm hồn bên trong
*********************
Suy nghĩ của em về bài học cuộc sống được gợi ra từ câu chuyện sau:
QUẠ UỐNG NƯỚC
Có một mùa hè nóng nực, trời nóng như thiêu như đốt, mãi không có giọt mưa nào Đất đai bị hạn hán khô cằn, nứt nẻ, sông suối cạn khô Muôn loài nháo nhác vì thiếu nước
Không có nước uống, mẹ con nhà Quạ sắp lả đi vì khát Quạ mẹ dẫn các con đi khắp nơi nhưng không tìm đâu ra nước Cuối cùng Quạ mẹ cũng tìm được một cái bình Nhưng cái bình rất sâu, Quạ chẳng có cách nào uống được tí nước dưới đáy bình
Quạ mẹ nghĩ mãi rồi bảo các con đi lấy sỏi thả vào bình Nhờ vậy mà nước dâng lên đến miệng bình, Quạ mẹ và Quạ con có nước uống, qua được cơn khát
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận ; đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận ; mỗi phần làm
đúng nhiệm vụ của mình
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Hoàn cảnh khó khăn chính là điều kiện để mỗi người bộc lộ khả năng, trí tuệ, bản lĩnh, ý chí của mình để đi đến thành công
c Triển khai vấn đề nghị luận thành hệ thống luận điểm ; vận dụng tốt các thao tác lập luận (giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, phản biện) ; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng ; rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân Có thể trình bày như sau:
- Phân tích khái quát câu chuyện, rút ra bài học cuộc sống: Hoàn cảnh khó khăn chính là điều
kiện để mỗi người bộc lộ khả năng, trí tuệ, bản lĩnh, ý chí của mình để đi đến thành công
- Trình bày suy nghĩ về bài học cuộc sống:
+ Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng mà luôn có những khó khăn, thử thách, thậm chí đến nghiệt ngã, tưởng như không thể vượt qua
+ Chính trong khó khăn, thử thách ấy, con người luôn tìm cách để vượt qua ; vì vậy, con người bộc lộ được trí tuệ, bản lĩnh, ý chí, nghị lực và khẳng định giá trị của bản thân
+ Thử thách càng nghiệt ngã, con người càng kiên trì, nỗ lực tìm kiếm giải pháp và vượt qua được thì sẽ đạt được những giá trị sống đích thực
+ Cùng với việc nỗ lực, sáng tạo trong tìm kiếm giải pháp, con người cần biết cách nắm bắt cơ hội để đi đến thành công
(Thí sinh có thể lấy dẫn chứng những tấm gương đã đối mặt với thử thách và nỗ lực cố gắng để
thành công trong cuộc sống như: nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký ; nhà diễn thuyết Nick Vujivic ; hiệp sĩ CNTT Nguyễn Công Hùng …)
+ Mở rộng: phê phán những kẻ sống dựa dẫm, không dám đương đầu với hoàn cảnh khó khăn, thử thách, thiếu ý chí để vươn tới thành công
- Rút ra bài học: Từ câu chuyện rút ra bài học về con đường đi đến thành công: mỗi chúng ta
cần dám đương đầu với khó khăn, thử thách ; coi đó như cơ hội để thành công và tự khẳng định mình
*****************************8 Suy nghĩ của em về ý nghĩa giáo dục của câu chuyện sau đây:
Bài thuyết giảng
Tại ngôi làng nhỏ, vào ngày chủ nhật, có vị giáo sư thường đến nói chuyện về cuộc sống Hôm nay ông đến thăm nhà của cậu bé vốn không hề muốn chơi hay kết bạn với ai.
Cậu bé mời vị giáo sư vào nhà và lấy cho ông một chiếc ghế ngồi bên bếp lửa cho ấm Trong im lặng, hai người cùng ngồi nhìn những ngọn lửa nhảy múa Sau vài phút, vị giáo sư lấy cái kẹp, cẩn thận nhặt một mẩu than hồng đang cháy sáng ra và đặt nó sang bên cạnh lò sưởi.
Rồi ông lại ngồi xuống ghế, vẫn im lặng Cậu bé cũng im lặng quan sát mọi việc.
Cục than đơn lẻ cháy nhỏ dần rồi tắt hẳn.
Trang 3Vị giáo sư nhìn đồng hồ và nhận ra đã đến giờ ông phải đi thăm nhà khác Ông chậm rãi đứng dậy, nhặt cục than lạnh đặt vào giữa bếp lửa Ngay lập tức, nó lại bắt đầu cháy, tỏa sáng với ánh sáng và hơi ấm của những cục than xung quanh nó.
Khi vị giáo sư đi ra cửa, cậu bé chủ nhà nắm tay ông nói:
- Cám ơn bài thuyết giảng của bác!
( Phỏng theo Vặt vãnh và hoàn hảo, NXB Văn hóa Thông tin)
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:
1 Nhận xét khái quát câu chuyện
Điều thú vị ở chỗ câu chuyện có tựa đề là “Bài thuyết giảng” nhưng vị giáo sư lại không
hề nói một câu nào Ông trực tiếp dùng cục than hồng trong bếp lò làm một ẩn dụ để kín đáo gửi gắm vào đó những điều muốn nói Cách thuyết giảng có tính trực quan và đặc biệt đã tác động tích cực và mạnh mẽ đến cậu bé
2 Chỉ ra được ý nghĩa giáo dục của câu chuyện
Khuyên con người phải sống hòa nhập với tập thể, với cộng đồng Bởi vì chỉ như thế mỗi cá nhân mới có thể tồn tại và tỏa sáng
3 Bàn luận về ý nghĩa giáo dục và rút ra bài học
Câu chuyện đã đưa ra một lời khuyên hoàn toàn đúng đắn, bởi vì:
- Chỉ khi hòa mình vào tập thể, cá nhân mới có thể tìm thấy niềm vui, mới phát huy được năng lực, sở trường và sức mạnh của chính mình (học sinh phân tích, lí giải và dẫn chứng)
- Nếu tách rời tập thể thì cá nhân sẽ cô đơn, sẽ khó phát huy được mình (học sinh phân tích, lí giải và dẫn chứng)
4 Trách nhiệm của cá nhân đối với tập thể và cộng đồng:
Trân trọng, bảo vệ và luôn có ý thức hòa mình vào tập thể…
*******************
Bức tranh tuyệt vời Một họa sĩ suốt đời mơ ước về một bức tranh đẹp nhất trần gian Ông đến hỏi một vị giáo sĩ để biết được điều gì đẹp nhất Vị giáo sĩ trả lời: “Tôi nghĩ điều đẹp nhất trần gian là niềm tin, vì niềm tin nâng cao giá trị con người”
Hoạ sĩ cũng đặt câu hỏi tương tự với cô gái và được trả lời: “Tình yêu là điều đẹp nhất trần gian, bởi tình yêu làm cho cay đắng trở nên ngọt ngào, mang đến nụ cười cho kẻ khóc than, làm cho điều bé nhỏ trở nên cao trọng, cuộc sống sẽ nhàm chán biết bao nếu không có tình yêu”
Cuối cùng họa sĩ gặp một người lính mới trở về từ trận mạc Được hỏi, người lính trả lời: “Hòa bình là cái đẹp nhất trần gian, ở đâu có hòa bình là ở
đó có cái đẹp.”
(Theo “Phép mầu nhiệm của đời”, NXB Trẻ, 2004)
Nếu được hỏi,em sẽ lựa chọn điều gì là đẹp nhất trên trần gian để họa nên bức tranh tuyệt vời? (Trình bày bằng 1 bài văn nghị luận khoảng 02 trang giấy thi)
Yêu cầu về kỹ năng:
Xác định đúng kiểu bài nghị luận xã hội và trọng tâm của đề Bài làm có bố cục rõ ràng; vận dụng linh hoạt các thao tác nghị luận; giải thích, bàn luận thấu đáo; chứng minh cụ thể, xác đáng, sinh động; diễn đạt mạch lạc, lời văn cảm xúc; không mắc các lỗi dùng
từ, đặt câu.
Yêu cầu về nội dung:
Học sinh có thể có nhiều cách diễn đạt khác nhau nhưng cần làm rõ:
- Ý nghĩa cơ bản của câu chuyện (Từ câu chuyện về người họa sĩ cả đời đi tìm điều đẹp
Trang 4nhất để vẽ nên bức tranh tuyệt vời, học sinh hiểu được khao khát tìm kiếm cái đẹp trong
cuộc sống là khao khát của tất cả mọi người Khao khát cái đẹp, hướng tới cái đẹp thì mới biết trân trọng cái đẹp Tuy nhiên, với mỗi người, quan điểm về “điều đẹp nhất trên
thế gian” để họa nên bức tranh tuyệt vời về cuộc sống sẽ không ai giống ai Nó tùy
thuộc vào quan niệm, cách cảm nhận, khám phá, phát hiện ra cái đẹp trong cuộc sống)
- Trình bày suy nghĩ, quan điểm của cá nhân về điều đẹp nhất trên trân gian (tùy thuộc vào sự lựa chọn của người viết nhưng cần có sự lý giải hợp lý, thuyết phục Đề cao những bài viết có sự sáng tạo trong ý tưởng; trong cảm nhận, đánh giá về cái đẹp, đặc biệt là những vẻ đẹp bình dị mà thân thương của cuộc sống quanh ta hoặc những vẻ đẹp khuất lấp nhưng sâu sắc, nếu không có sự quan sát, để ý sẽ khó có thể cảm nhận, phát
hiện) Trong bài viết, học sinh thể hiện rõ được quan điểm về cái đẹp, về những giá trị
đích thực của cuộc sống; có năng lực cảm nhận, khám phá; có thái độ trân trọng, nâng niu cái đẹp cũng như những giá trị sống để từ đó biết rút ra cho mình và mọi người những bài học sâu sắc về cuộc sống.
**********************
Hãy chia sẻ suy nghĩ của em sau khi đọc câu chuyện dưới đây:
LẠNH
Sáu con người, do sự tình cờ của số phận, mắc kẹt vào cùng một cái hang rất tối và lạnh Mỗi người còn một que củi nhỏ trong khi đống lửa chính đang lụi dần
Người phụ nữ đầu tiên định quẳng que củi vào lửa nhưng đột nhiên rụt tay lại Bà vừa nhìn thấy một khuôn mặt da đen trong nhóm người da trắng Người thứ hai lướt qua các bộ mặt quanh đống lửa, thấy một người trong số
đó không đi chung nhà thờ với ông ta Vậy là thanh củi cũng bị thu về Người thứ ba trầm ngâm trong một bộ quần áo nhàu nát Ông ta kéo áo lên tận cổ, nhìn người đối diện, nghĩ thầm: “Tại sao mình lại phải hi sinh thanh củi để sưởi ấm cho con heo béo ị và giàu có kia?” Người đàn ông giàu có lui lại một chút, nhẩm tính: “Thanh củi trong tay, phải khó nhọc lắm mới kiếm được, tại sao ta phải chia sẻ nó với tên khố rách áo ôm lười biếng đó?” Ánh lửa bùng lên một lần cuối, soi rõ khuôn mặt người da đen đang đanh lại, lộ ra những nét hằn thù: "Không, ta không cho phép mình dùng thanh củi này sưởi ấm
những gã da trắng!” Chỉ còn lại người cuối cùng trong nhóm Nhìn những
người khác trầm ngâm trong im lặng, anh ta tự nhủ: “Mình sẽ cho thanh củi, nếu có ai đó ném phần của họ vào đống lửa trước”.
Cứ thế, đêm xuống dần Sáu con người nhìn nhau căng thẳng, tay nắm chặt những khúc củi Đống lửa chỉ còn than đỏ rồi lụi tắt Sáng hôm sau, khi những người cứu hộ tới nơi, cả sáu đều đã chết cóng
(Theo www.sgd.edu.vn/hat-giong-tam-hon/ )
A.Mở bài: Giới thiệu và trích dẫn vấn đề nghị luận
B.Thân bài:
Trang 51 Từ câu chuyện Lạnh, thí sinh rút ra những vấn đề cần nghị luận:
- Con người sống ích kỉ, không chia sẻ với người khác, tâm hồn sẽ trở nên giá lạnh, tàn nhẫn.
- Sự giá lạnh của tâm hồn có sức huỷ hoại ghê gớm đối với người khác và với chính bản thân mình.
2 Bình luận về những vấn đề đã rút ra:
- Khẳng định câu chuyện ẩn chứa thông điệp sâu sắc, đúng đắn:
- Con người không muốn chia sẻ với người khác có nhiều lí do: Sự phân biệt chủng tộc, tôn giáo, đẳng cấp xã hội, tính toán hơn thiệt nhưng tất cả đều bắt nguồn từ lối sống ích kỉ, chỉ nghĩ đến bản thân mình
- Sự ích kỉ khiến tâm hồn con người mất đi niềm đồng cảm khiến họ không thể chia sẻ, hi sinh, giúp đỡ người khác Chính vì thế, con người sống gần nhau mà vẫn cô độc, giá lạnh, tàn nhẫn
- Sự ích kỉ dẫn đến những hậu quả khôn lường với người khác và với chính mình vì quay lưng với người khác là đánh mất đi cơ hội nhận được sự chia sẻ, giúp đỡ của chính mình trong những hoàn cảnh khó khăn, hoạn nạn
* Thí sinh lấy dẫn chứng từ câu chuyện và trong cuộc sống để làm sáng tỏ vấn đề đang bàn luận.
3 Bàn bạc mở rộng:
- Trong cuộc sống, có nhiều tấm lòng biết chia sẻ, yêu thương nhưng cũng có không ít kẻ sống ích kỉ, vô cảm, tàn nhẫn cần bị phê phán.
- Rút ra bài học: Đừng sống lạnh lùng, ích kỉ; bỏ qua những khác biệt, mở rộng tấm lòng yêu thương, chia sẻ để cuộc sống con người trở nên gần gũi, ấm áp.
Kết bài: - Khắng định vấn đề nghị luận.
- Đưa ra lời kêu gọi hướng tới mọi ngưòi.
********************
Bằng một bài văn ngắn không quá một trang giấy thi, hãy trình bày suy nghĩ của
em về bài học được rút ra từ câu chuyện sau:
Những bàn tay cóng
Hôm ấy, tôi đang dọn cho sạch mấy ngăn túi trong áo rét của con gái thì phát hiện ra ở mỗi ngăn túi là một đôi găng tay Nghĩ rằng một đôi thôi cũng đủ ấm cho con rồi, tôi hỏi con: “Vì sao con lại mang nhiều găng tay trong túi áo?” Con tôi trả lời: “Con làm như vậy từ lâu rồi mẹ ạ Mẹ biết mà, có nhiều bạn trong lớp con không có găng tay Nếu con mang thêm một đôi, con có thể cho bạn mượn và tay bạn sẽ không bị lạnh cóng”.
Về nội dung:
HS cần đảm bảo các ý sau:
- Hiểu được ý nghĩa câu chuyện:
Lòng nhân ái, sự sẻ giữa con người với con người.
Trang 6- Nghị luận về lòng nhân ái, sự sẻ chia trong cuộc sống
*Lòng nhân ái: tình yêu thương giữa con người với con người; sự sẻ chia sẻ là cùng người
khác san sẻ niềm vui, nỗi buồn; sẵn sàng giúp đỡ người khác về vật chất hoặc tinh thần ->Tình yêu thương, sự sẻ chia là nền tảng của đạo đức, là truyền thống đạo lí tốt đẹp của ông cha ta từ xưa đến nay.
*Ý nghĩa của tình yêu thương, sự sẻ chia:
- Cho yêu thương, biết sẻ chia, con người sẽ hạnh phúc (Em bé trong câu chuyện tự nguyện mang găng tay cho bạn, đó là niềm vui, hạnh phúc của em)
-Yêu thương và sẻ chia làm giàu cho người nhận nhưng không làm người cho nghèo đi.
- Xã hội sẽ ngày càng tốt đẹp hơn.
Bàn luận
+ Xã hội của chúng ta có không ít những người gặp những hoàn cảnh khó khăn hoặc éo le, bất hạnh Họ rất cần sự quan tâm, sẻ chia giúp đỡ của những người xung quanh để có cuộc sống bình thường như bao người khác, để họ vươn lên vượt qua số phận (lấy ví dụ).
+ Tình yêu thương đó cần được thể hiện ra bằng những hành động cụ thể, thiết thực Ở đây việc làm của em bé tuy nhỏ nhưng ý nghĩa lại vô cùng lớn lao chứng tỏ em đã biết quan tâm và giúp đỡ các bạn xung quanh mình.
Việc làm của em đã đánh thức, khơi dậy ở mỗi chúng ta những tình cảm tương tự như vậy; lấy ví dụ.
+ Phê phán những việc làm trái ngược với tình yêu thương, sự sẻ chia giúp đỡ
* Bài học cho bản thân
+ Cần biết yêu thương, quan tâm, chia sẻ với người khác bằng những việc làm nhỏ nhất giúp đỡ nhau để làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn.
+ Cuộc sống hiện đại phức tạp, nền kinh tế thị trường phần nào ảnh hưởng đến suy nghĩ, lối sống của nhiều người nên tình yêu thương, tính cộng đồng càng có ý nghĩa hết sức quan trọng trong thời đại ngày nay Đặc biệt là lớp trẻ cần không ngừng tu dưỡng về đạo đức
để có một lối sống đẹp
( Đây chỉ là gợi ý, học sinh có thể trình bày theo cảm nhận và suy nghĩ của bản thân, miễn là thuyết phục và hợp lí ; khuyến khích những bài viết sáng tạo).
*****************
Đọc mẩu chuyện sau:
Tại một thị trấn ở Tây Ban Nha, có một người đàn ông tên Jorge vừa cãi
vã dữ dội với cậu con trai Paco của mình Ngày hôm sau, ông phát hiện giường của Paco trống không – cậu bé đã bỏ nhà đi Vượt qua cảm giác ăn năn, hối hận về những điều đã xảy đến, Jorge nhìn lại mình và nhận ra rằng, với ông, cậu con trai quan trọng hơn tất cả Với mong muốn bắt đầu lại, Jorge đến một cửa hiệu nổi tiếng ở trung tâm thị trấn và dán một tấm giấy có dòng chữ:
“Paco, con hãy trở về nhà Bố yêu con Hãy gặp bố ở đây vào sáng mai con
Trang 7nhé!” Sáng hôm sau, khi Jorge đến cửa hiệu, thì không chỉ có một, mà có đến bảy cậu bé cùng có tên Paco bỏ nhà ra đi đã đứng đợi ở đấy.
(Chia sẻ tâm hồn và quà tặng cuộc sống – Jack Canfield, Mark Victor Hasen NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2005)
Em có suy nghĩ gì sau khi đọc mẩu chuyện trên?
* Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể đưa ra những ý kiến riêng và trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần chân thành, thiết thực, hợp lí, chặt chẽ và thuyết phục Sau đây là một số
gợi ý:
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận
- Giải thích ý nghĩa câu chuyện
Câu chuyện đặt ra vấn đề về tình yêu thương và ý nghĩa, sức mạnh của nó đối với
con người và cuộc sống của con người.
- Bàn luận:
+ Biểu hiện của tình yêu thương: (Thí sinh tự nêu dẫn chứng và phân tích dẫn chứng).
+ Tình yêu thương là tình cảm thiêng liêng xuất phát từ con tim Đó chính là sự
đồng cảm, sẻ chia, là tinh thần đồng loại mà con người dành cho con người,
+ Tác dụng của tình yêu thương:
Với người sở hữu và biết nuôi dưỡng nó, tình yêu thương sẽ giúp vượt qua
những vướng mắc, tháo gỡ những mâu thuẫn; tình yêu thương khiến con người rộng
mở tấm lòng để khoan dung, tha thứ cho những sai lầm của người khác; giúp con người hàn gắn những tổn thương, đổ vỡ trong các quan hệ tình cảm (dẫn chứng: người cha trong câu chuyện đã hối hận, ăn năn và nhận ra chỉ có con trai mới là tất cả, bởi ông hiểu được tình thương yêu con người sẽ giúp con người xích lại gần nhau hơn, ).
Với người nhận tình yêu thương, nó chính là điểm tựa cho sự bình yên và tạo
cảm giác về sự bình yên trong tâm hồn, là niềm hạnh phúc mà ai cũng mong có được trong đời (dẫn chứng: chính tình yêu thương của người cha dành cho con đã khiến cho
không chỉ một cậu bé mà có đến bảy cậu bé đã đứng đợi Jorge, ).
+ Phản đề: Bên cạnh những người có lối sống đẹp, biết quan tâm đến con người thì vẫn còn có những con người sống vị kỉ, chỉ chăm lo đến lợi ích, cuộc sống ấm no của cá nhân, thờ ơ, ghẻ lạnh với những cuộc sống khốn khó xung quanh,
- Bài học nhận thức và hành động:
Trang 8+ Thái độ nóng nảy, giận dữ sẽ làm rạn nứt, đổ vỡ tình cảm giữa con người với nhau.
+ Nếu không thể tránh được việc nóng nảy, mất bình tĩnh thì khi cơn nóng giận qua đi, cần biết hàn gắn lại mối quan hệ bằng tình cảm chân thành
+ Trao gửi yêu thương sẽ được đáp lại bằng yêu thương.
Xác định thái độ
Thí sinh cần phải xác định được một tâm thế đúng đắn là tâm thế của người trong cuộc Cần xem việc làm bài là dịp đối diện với bản thân mình Không phải chỉ nghị luận cho người khác, về người khác, mà trước hết, cần phải thấy đây là chuyện của mình, phải nói từ mình, nói cho mình Từ đó mới có thái độ cầu thị, cầu tiến.
*******************
NGƯỜI ĂN CẮP CỪU Tại một vùng nông thôn nước Mỹ, có hai anh em nhà kia vì quá đói kém, bần cùng đã rủ nhau đi ăn cắp cừu của nông dân trong vùng Không may hai anh em bị bắt Dân làng đưa ra một hình phạt là khắc lên trán tội nhân hai mẫu tự “ST”, có nghĩa là
quân trộm cắp (viết tắt từ chữ stealer).
Không chịu nổi sự nhục nhã này, người anh đã trốn sang một vùng khác sinh sống bằng cách chôn chặt dĩ vãng Thế nhưng anh chẳng bao giờ quên được nỗi nhục nhã mỗi khi ai đó hỏi anh về ý nghĩa hai chữ “ST” đáng nguyền rủa này.
Còn người em, anh tự nói với bản thân mình: “Tôi không thể từ bỏ sự tin cẩn của người xung quanh và của chính tôi” Thế là anh tiếp tục ở lại xứ
sở của mình Chẳng mấy chốc anh đã xây dựng cho mình một sự nghiệp cũng như tiếng thơm của một người nhân hậu Anh sẵn sàng giúp đỡ người khác với tất cả những gì mình có thể Tuy nhiên, dẫu thời gian có qua đi, hai mẫu
tự “ST” vẫn còn in dấu trên vầng trán anh.
Ngày kia, một người lạ mặt hỏi cụ già trong làng về ý nghĩa hai mẫu tự này Cụ già suy nghĩ một hồi rồi trả lời: “Tôi không biết lai lịch của hai chữ viết tắt ấy, nhưng cứ nhìn vào cuộc sống của anh ta, tôi đoán hai chữ đó có nghĩa là người thánh thiện (saint)”.
(nguồn từ Intennet).
Bài học mà em nhận được từ câu chuyện trên
1 Mở bài:
- Dẫn dắt,
-Nêu vấn đề.
2 Thân bài:
a Tóm tắt, khái quát được vấn đề từ câu chuyện và rút ra ý
Trang 9nghĩa của câu chuyện.
– Cách ứng xử khác nhau của hai anh em trước lỗi lầm
+ Người anh không quên được lỗi lầm của mình Anh ta đã chạy trốn và luôn thấy nhục nhã.
+ Người em đã sửa chữa lỗi lầm và cố gắng vươn lên để trở thành người tốt.
– Hình tượng cụ già là biểu tượng cho cách nhìn nhận của mọi người đối với con người.
-> Câu chuyên nhắc nhở mọi người: nếu mắc lỗi lầ thì hãy dũng cảm nhận lỗi và cố gắng sửa chữa để thành người tốt; đồng thời cũng nói về cách nhìn nhận đánh giá con người.
b Bài học được rút ra từ câu chuyện trên
b.1 Con người có thể sẽ mắc sai lầm
– Có khi gặp phải hoàn cảnh khó khăn ngặt nghèo, không còn sự lựa chon nào khác.
– Cũng có thể do phút mềm yếu, không làm chủ được bản thân…
b.2 Chạy trốn quá khứ hay là tiếp tục sống để sửa chữa sai lầm là hai cách ứng xử khác nhau
– Chạy trốn quá khứ, luôn sống trong mặc cảm tội lỗi sẽ để cuộc đời mình ngày càng tồi tệ hơn.
+ Luôn cảm thấy lo sợ, bất an vì có thể sẽ lộ bí mật của quá khứ bất cứ khi nào.
+ Luôn tự xấu hổ, day dứt vì lỗi lầm của mình.
– Biết đối diện với sự thật, sống luôn cố gắng phấn đấu là cách sửa lỗi lầm tốt nhất.
+ Trung thực nhận lỗi lầm.
+ Cố gắng sống tốt để chuộc lỗi, để khẳng định mình.
c Thái độ của mọi người xung quanh trước những sai lầm của người khác.
– Nếu như kì thị, soi mói trước những sai lầm của người khác dễ khiến họ mặc cảm, tự ti.
– Thái độ bao dung, cảm thông của người đời giúp những người lầm lỗi lấy lại niềm tin, là động lực cho họ phấn đấu để họ sống tốt hơn.
3 Mở rộng vấn đề
– Cố gắng đừng để xảy ra những sai lầm đáng tiếc Nếu xảy ra thì phải tìm cách để sửa lỗi lầm Không được trốn chạy quá khứ, không nên tự ti, mặc cảm.
– Biết cảm thông trước sai lầm của người khác để giúp họ sửa chữa lỗi lầm.
Trang 103 Kết bài:
- Khẳng định lại vấn đề.
- Rút ra bài học liên hệ.
***************
Chiếc lá vàng Một chiếc lá vàng tự bứt khỏi cành rơi xuống gốc Cái gốc tròn mắt ngạc nhiên hỏi:
- Sao sớm thế?
Lá vàng giơ tay lên chào, cười và chỉ vào những lộc non.
(Theo " Truyện ngụ ngôn chọn lọc" , NXB Thanh niên, 2003) Trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của câu chuyện trên bằng một bài văn ngắn (khoảng hai trang giấy thi).
2 Yêu cầu về kiến thức
Bài viết có thể trình bày theo các cách khác nhau nhưng cơ bản nêu được các ý sau:
- Tóm tắt và nêu ý nghĩa câu chuyện: Câu chuyện kể về chiếc lá vàng tự bứt mình khỏi cành, rơi xuống gốc, mỉm cười thản nhiên, nhường chỗ cho những lộc non, qua đó, mang đến một bài học về lẽ sống đẹp: Biết sống vì người khác, biết chấp nhận thiệt thòi, hy sinh để tạo cơ hội, niềm vui, hạnh phúc cho người khác.
Học sinh nêu được các biểu hiện, vai trò, ý nghĩa lớn lao của lẽ sống vì người khác, cho
đi không cần nhận lại: mang lại niềm vui, hạnh phúc cho người khác và cho chính mình; cuộc sống sẽ tốt đẹp, nhân văn, con người sống với nhau bằng tình người; “Chỉ có cuộc sống vì người khác mới là cuộc sống đáng quý”; biết lựa chọn những dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc để minh họa.
Phê phán lối sống ích kỉ, nhỏ nhen, vụ lợi; tự mình nhận thức, hành động theo lẽ sống đẹp: sống có bản lĩnh, bao dung, độ lượng, giàu nhân ái; cống hiến không đòi hỏi đáp đền.
- Khẳng định lối sống tích cực: động viên, cổ vũ con người vươn lên.
*********************
Suy nghĩ của em khi đọc đoạn văn sau: