Bài 30 TRUYỀN TIN QUA XINÁP

PowerPoint Presentation Tiết 29 Bài 30 Xináp thần kinh – thần kinh Xináp thần kinh cơ Xináp thần kinh – tuyến I Khái niệm xináp Xináp là gì? xinap cơ B xinap Tuyến C xinap Tế bào sau xinap A Tế bào tr. TRUYỀN TIN QUA XINÁP Xináp là diện tiếp xúc giữa tế bào thần kinh với tế bào thần kinh, giữa tế bào thần kinh với các tế bào khác như tế bào cơ, tế bào tuyến.

Tiết 29 Bài 30

cơ B

xinap

Tuyến

C

Xináp thần kinh – thần kinh

Xináp thần kinh – thần kinh

Xináp thần kinh - cơ Xináp

thần kinh - cơ

Xináp thần kinh – tuyến

Xináp thần kinh – tuyến

xinap

Tế bào sau xinap

A

Tế bào trước xinap

I Khái niệm xináp

Xináp là gì?

I Khái niệm xináp

- Xináp là diện tiếp xúc giữa tế bào thần kinh với tế bào thần kinh, giữa tế bào thần kinh với các tế bào khác như tế bào cơ, tế bào tuyến

II Cấu tạo của xináp

Nghiên cứu SGK và cho biết xináp có mấy loại?

- Có 2 loại xináp: + Xináp hóa học

+ Xináp điện

1 Phân loại

Ti thể

Màng sau xináp

Thụ quan tiếp nhận chất trung gian hóa học

Khe xináp

Túi chứa chất trung gian hóa học

Chùy

xináp

Màng trước xináp

Sơ đồ cấu tạo xinap hóa học

2 Cấu tạo của xináp hoá học Quan sát hình và mô

tả cấu tạo của xináp hóa học?

- Chuỳ xináp gồm: Ti thể, bóng chứa chất trung gian hoá học

- Khe xináp: là khoảng giữa màng trước và màng sau xináp

- Màng sau xináp: có các thụ thể tiếp nhận chất trung gian hóa học

Gồm:

2 Cấu tạo của xináp hoá học

3 Đặc điểm của xináp

- Mỗi xináp chỉ có một chất trung gian hóa học.

- Chất trung gian hóa học phổ biến nhất ở thú là axêtincôlin và norađrênalin.

III Quá trình truyền tin qua xináp

Ca ++

Axêtincôlin

Quá trình truyền tin qua xináp diễn ra như thế nào?

III Quá trình truyền tin qua xináp

- Xung thần kinh đến làm Ca 2+ đi vào trong chùy xináp

- Ca2+ vào làm bóng chứa axêtincôlin gắn vào

màng trước và vỡ ra, giải phóng axêtincôlin vào khe xináp

- Axêtincôlin gắn vào thụ thể trên màng sau và làm xuất hiện điện thế hoạt động lan truyền đi tiếp

Chất trung gian hóa học có vai trò như thế nào trong truyền tin

qua xináp?

Chất trung gian hóa học đi qua khe xináp làm thay đổi tính thấm ở màng sau xináp và làm xuất hiện xung thần kinh lan truyền đi tiếp

Tại sao tin được truyền qua xi náp chỉ theo một chiều

từ màng trướng qua màng sau mà không thể theo

chiều ngược lại?

Vì phía màng sau không có chất trung gian hóa học

để đi về phía màng trước và ở màng trước không có

thụ thể tiếp nhận chất trung gian hóa học

Khi màng trước xináp vỡ ra giải phóng rất nhiều chất trung gian hóa học thì tại sao chất trung gian hóa học không bị ứ đọng ở màng sau?

Axêtincôlin bị enzim axêtincôlinesteraza phân hủy thành axêtat và côlin, 2 chất này quay trở về màng trước, đi vào chùy xináp và tái tổng hợp thành axêtincôlin chứa trong các bóng xináp

Lưu ý : Ngoài ra còn có xinap điện có cấu tạo từ các kênh ion nối giữa 2 màng TB  xung TK có thể lan truyền thẳng từ nơron này sang nơron khác

Củng cố: Điền từ thích hợp vào chỗ trống

( chất trung gian hóa học : TGHH )

- Mỗi xinap chỉ có …(1) ….loại chất TGHH.

- Chỉ ở …(2) … mới có chứa chất TGHH

- Chỉ…(3)…… xinap mới có thụ thể tiếp nhận………… (4)………

-Vậy thông tin được truyền qua xinap nhờ…(5)………… -Tin được truyền qua xinap chỉ theo …(6)……… từ

… (7) qua màng sau mà không theo chiều

ngược lại

- Một số loại chất TGHH:…(8)………

xinap, một chiều, màng sau, màng trước, chất TGHH, một, axêtincolin, noradenalin

Ghi nhớ : ( chất trung gian hóa học : TGHH )

- Mỗi xinap chỉ có … một ….loại chất TGHH.

- Chỉ ở … xinap … mới có chứa chất TGHH

- Chỉ màng sau xinap mới có thụ thể tiếp nhận chất TGHH

- Vậy thông tin được truyền qua xinap nhờ chất TGHH

- Tin được truyền qua xinap chỉ theo một chiều từ màng trước qua màng sau mà không theo chiều ngược lại

- Một số loại chất TGHH: axêtincolin, noradenalin,

đôpamin, serôtônin,…

Câu 1 Xináp là

A diện tiếp xúc giữa các tế bào thần kinh với nhau

B diện tiếp xúc giữa các tế bào thần kinh với các tế bào

vận động (tế bào cơ, tế bào tuyến )

C diện tiếp xúc giữa các tế bào thần kinh với nhau hay

với các tế bào khác (tế bào cơ, tế bào tuyến )

D diện tiếp xúc giữa các tế bào tế bào cơ, tế bào tuyến

với nhau

Hãy chọn phương án câu trả lời đúng nhất

Câu 2 Khi chất trung gian hoá học gắn vào các thụ thể nằm

trên màng sau xinap sẽ làm cho màng sau:

A kênh K+ mở rộng

B thay đổi tính thấm dẫn đến sự mất phân cực ở màng sau

C kênh Na+ mở rộng

D không thay đổi tính thấm

Câu 3 Cation làm thay đổi điện thế màng sau xinap là:

A Mg ++ B K+ C Ca ++ D Na+

Câu 4 Trong xinap hoá học, thụ thể tiếp nhận chất trung gian hoá học nằm ở:

A khe xinap

B màng sau xinap

C chuỳ xinap

D các bóng chứa chất trung gian hoá học

- Xung TK  vào chuỳ xinap, ion Ca 2+ đi vào chuỳ và tác dụng làm giải phóng chất trung gian hóa học  qua khe xinap  màng sau xinap.Tác dụng này gây ra 2 trạng thái hoặc là hưng phấn hoặc là ức chế.

+ Nếu chất trung gian hóa học gây hưng phấn  tác dụng lên màng sau làm thay đổi tính thấm của màng đối với ion

Na  màng sau xuất hiện hưng phấn và tiếp tục truyền đi

+ Nếu chất trung gian hóa học có tác dụng gây ức chế  tác dụng lên màng sau làm thay đổi trạng thái của màng từ phân cực thành tăng phân cực xuất hiện điện thế ức chế sau xinap Vậy xung đến xinap dừng lại không được truyền

đi nữa

1 Trả lời các câu hỏi trong SGK trang 115.

2 Đọc mục “Em có biết”,

3 Đọc trước bài 30

Bài tập về nhà