Hình ảnh con hổ trong vườn bách thú Khổ 1+4... Từ tâm trạng của con hổ ở vườn bách thú, em có liên tưởng, suy nghĩ gì đến tình hình đất nước, nhân dân ta trong thời bấy giờ?... Cảnh vư
Trang 1Xem những hình ảnh sau và nêu cảm nhận của em Giả sử em rơi vào trường hợp đó thì em sẽ làm thế
nào?
Trang 6Nhớ rừng
GV: Nguyễn Thị Lệ Giang
_Thế Lữ_
Trang 7I Tìm hiểu chung
Trang 8Lưu ý: Từ khóa có thể thay
đổi/ thêm dấu
Hoạt động cá nhân
Trang 9Ô chữ bí mật (1) Tên khai sinh của nhà thơ Thế Lữ là … (2) Thể thơ của văn bản Nhớ rừng
Trang 101 Tác giả
- Thế Lữ (1907 - 1989), quê ở Bắc Ninh, là nhà thơ tiêu biểu nhất trong phong trào Thơ mới
- Hồn thơ Thế Lữ dồi dào và đầy lãng mạn.
- Tác phẩm chính: Mấy vần thơ (thơ, 1935), Vàng và máu (truyện, 1934), Bên
đường Thiên lôi (truyện, 1936).
- Ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (năm 2003).
Trang 12Thế Lữ và vợ
Trang 13Là một phong trào thơ có tính chất lãng mạn của tầng lớp trí thức trẻ từ năm 1932 đến 1945 Ngay ở giai đoạn đầu, thơ mới đã có nhiều đóng góp cho văn học, nghệ thuật nước nhà.
Lưu Trọng Lư (1911-1991)
Hàn Mặc Tử (1912-1930)
Nguyễn Bính (1918-1966)
Anh Thơ (1921-2005)
Thơ Mới
Trang 142 Tác phẩm
Nhớ rừng
Thể loại: Thơ 8 chữ (thơ mới hiện đại) - bài thơ đã góp phần mở đường cho sự
thắng lợi của phong trào Thơ mới
PTBĐ: Biểu cảm
Xuất xứ: In trong tập “Mấy vần thơ” (1935)
Đại ý: Mượn lời một con hổ trong vườn bách thú để nói lên tâm sự của người dân mất nước
lúc bấy giờ
Trang 16II Đọc hiểu văn bản
Trang 171 Hình ảnh con hổ trong vườn bách thú (Khổ
1+4)
Trang 18Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
trong cũi sắt,
Gậm
bị nhục nhằn tù hãm,
khối căm hờn nằm dài trông
Trang 20Tâm trạng
Trang 21Sử dụng từ ngữ, hình ảnh chọn lọc
Giọng thơ linh hoạt, tiết tấu phong phú
Tâm trạng ngao ngán căm uất, chỉ đành bất lực buông xuôi tuy nhiên bên trong vẫn ngùn ngụt một ngọn lửa căm hờn
Khổ 1
Trang 22Cảnh vườn bách thú hiện ra trước mắt chúa sơn lâm như
thế nào?
Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu,
Ghét những cảnh không đời nào thay đổi,
Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối, chẳng thông dòng
Len dưới nách những mô gò thấp kém;
Dăm vừng lá hiền lành, không bí hiểm,
Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu
Của chốn ngàn năm cao cả, âm u.
Khổ 4
không đời nào thay đổi, cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối,
mô gò thấp kém;
vừng lá hiền lành, không bí hiểm,
Trang 23Cảnh vườn thú
Nhân tạo 1 cách đơn
điệu, nhàm tẻ Tầm thường, giả dối
Trang 24Cảnh tù túng đáng chán, đáng khinh,
Trang 25Từ tâm trạng của con hổ ở vườn bách thú, em có liên tưởng, suy nghĩ gì đến tình hình đất nước, nhân dân ta trong
thời bấy giờ?
Trang 26 Cảnh vườn bách thú là thực tại xã hội đương
thời
Thái độ của hổ là thái độ của người dân đối
với xã hội đó.
Trang 272 Cảnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ
Trang 29Cảnh núi rừng hùng vĩ với: “bóng cả, cây già” đầy vẻ thâm nghiêm
Âm thanh dữ dội: “tiếng gió gào ngàn”,“giọng nguồn hét núi”,“thét khúc trường ca dữ dội”
→ Từ ngữ chọn lọc, phong phú và gợi tả
Nổi bật cảnh đại ngàn hùng vĩ, mạnh mẽ, hoang dã, bí ẩn linh thiêng, nơi giang sơn mà hổ đã từng ngự trị.
Trang 30Oai phong; mạnh mẽ; uy nghiêm: dõng dạc đường hoàng; mắt thần quắc (khiến mọi vật đều im hơi)
Câu thơ sống động, giàu chất tạo hình, diễn tả chính xác vẻ đẹp vừa uy nghi, dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển của chúa sơn lâm.
Trang 31Đêm vàng bờ suối Ngày mưa
Bình minh Chiều lênh láng máu
Thảo luận 3’: Có ý kiến
Trang 32Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đững uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển 4 phương ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới
→ Hình ảnh con hổ mang dáng dấp của một bậc Đế vương
→ Cảnh đẹp diễm lệ con hổ say mồi đứng uống ánh trăng đầy lãng
mạn tựa 1 thi sĩ
Trang 33Đâu những bình minh cây xanh nắng gội
Tiếng chim ca giấc ngủ ta từng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
→ Cảnh chan hòa ánh sáng rộn rã tiếng chim ca hát cho giấc ngủ của
chúa Sơn Lâm → Cảnh thật dự dội, hổ trở thành một con mãnh thú săn mồi đầy
quyền uy
Trang 34 Bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy, cảnh nào cũng có núi rừng hùng vĩ tráng lệ Nổi bật hình ảnh chúa sơn lâm với tư thế lẫm liệt, uy nghi, kiêu hùng
Bộ tranh tứ bình
Câu hỏi tu từ kết hợp điệp ngữ “nào
đâu? đâu?” → Diễn tả thấm thía nỗi
nhớ tiếc da diết, đau đớn, của con hổ
đối với những quá khứ huy hoàng của
nó
Điệp từ “ta” Khí phách ngang tàng,
tư thế kiêu hùng, ý thức được uy quyền của vị chúa tể SL; tạo nhạc điệu rắn rỏi, hùng tráng
Và giấc mơ huy hoàng đã khép trong
tiếng than u uất:“ - Than ôi! Thời oanh
liệt nay còn đâu?”
Trang 353 Khát vọng tự do mãnh liệt (Khổ 5)
Trang 36Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ !
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ !
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi !
Nhận xét về cách sử dụng câu trong khổ cuối của tác giả và nêu tác dụng
Trang 37Câu cảm thán liên tiếp, lời gọi thiết tha → Khát vọng tự do mãnh liệt nhưng bất lực.
Trang 38Bất hòa với thực tại
Trang 39III Tổng kết
Trang 40B A
Mượn lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú để diễn tả sâu nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù túng và niềm khát khao tự do mãnh liệt.Bài thơ đã
khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của
người dân mất nước
Trang 41Vào nhà ngục Quảng Đông cảm
tác – Phan Bội Châu
Đập đá ở Côn Lôn– Phan Châu
Trinh
Trang 44Bài thơ “Nhớ rừng” được sáng tác vào khoảng thời gian nào?
A Trước Cách mạng tháng 8 năm 1945 B Trong kháng chiến chống thực dân Pháp.
C Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ D Trước năm 1930.
Trang 45Nội dung bài thơ Nhớ rừng là:
A Niềm khao khát tự do mãnh liệt B Niềm căm phẫn trước cuộc sống tầm thường giả
dối.
C Lòng yêu nước sâu sắc và kín đáo D Cả ba nội dung trên.
Trang 46Bài thơ “Nhớ rừng” của Thế Lữ được sáng tác theo thể thơ gì và với giọng
điệu thế nào?
A Thể thơ 8 chữ, giọng điệu thiết tha, hùng tráng B Thể thơ tự do, giọng điệu nhẹ nhàng, du dương
C Thể thơ thất ngôn bát cú, giọng điệu bi ai, sầu thảm D Thể thơ tứ tuyệt , giọng thơ sầu thảm, thống thiết
Trang 47Điều nào sau đây không đúng khi nhận xét về Thế Lữ và thơ của ông?
A Thế Lữ là một trong những nhà thơ tiêu biểu trong phong
trào Thơ Mới (1932-1945)
B Thơ của Thế Lữ là gạch nối giữa thơ cổ điển và thơ hiện đại Việt Nam
C Thế Lữ góp phần quan trọng trong việc đổi mới thơ ca và
đem lại chiến thắng cho dòng Thơ Mới
D Thế Lữ là một trong những người có công đầu trong việc xây dựng ngành kịch nói ở nước ta
Trang 48Việc xây dựng hai cảnh tượng đối lập nhau trong bài thơ: cảnh vườn bách thú tù túng
và cảnh rừng xanh tự do nhằm mục đích gì?
A Để gây ấn tượng, tạo sự hấp dẫn cho người đọc B Để làm nổi bật tình cảnh và tâm trạng của chúa sơn lâm.
C Nhằm thể hiện sự đồng cảm, chia sẻ của người đọc đối
với hoàn cảnh của con hổ.
D Nhằm chế giễu, thương hại cho con vật nổi tiếng hung tợn.
Trang 49Hình ảnh con hổ bị giam cầm trong vườn bách thú (Nhớ rừng, Thế Lữ) thực chất là
hình ảnh của ai?
A Người nông dân trước cách mạng tháng tám, 1945 B Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng
C Hình ảnh người thanh niên yêu nước trước cách mạng tháng
Trang 50Tâm trạng nào được diễn tả khi con hổ nhớ về những ngày còn tự do ở chốn núi
rừng?
A Buồn rầu, chán nản khi nhớ về những ngày tự do B Cô đơn, lạnh lẽo.
C Căm thù những kẻ đã biến cuộc sống tự do, tự tại của nó hành
cuộc sống ngục tù mua vui cho mọi người.
D Tiếc nuối những ngày tháng oanh liệt, vẫy vùng, sống tự do nơi núi rừng hùng vĩ.
Trang 51Bài thơ “Nhớ rừng” của Thế Lữ có ảnh hưởng và tác động như thế nào đến các tầng lớp nhân dân,
nhất là thế hệ thanh niên lúc bấy giờ?
A Biểu hiện ý chí quyết tâm, tin tưởng vào sự nghiệp cách mạng của
những người tù chính trị đang bị giam giữ.
B Tác động đến tinh thần hăng say lao động, sẵn sàng vượt qua mọi gian khổ trong buổi đầu xây dựng đất nước.
C Kín đáo khơi gợi lòng yêu nước, yêu tự do và quyết tâm chống giặc
cứu nước của nhân dân, đặc biệt là tầng lớp thanh niên.
D Tạo ra tâm lí bi quan, chán chường trước cuộc sống thực tại, ước muốn được thoát li khỏi hiện thực.
Trang 52Hoài Thanh cho rằng: “ Ta tưởng trừng thấy những chữ bị xô đẩy, bị dằn vặt bởi một sức mạnh phi thường” Theo
em, ý kiến đó chủ yếu nói về đặc điểm gì của bài thơ “Nhớ rừng”?
A Tràn đầy cảm xúc mãnh liệt B Giàu nhịp điệu.
Trang 54Theo em, tại sao tác giả lại lựa chọn hình ảnh con hổ để thể hiện tư tưởng của mình?
Việc lựa chọn đó nói lên điều gì?
Trang 55Vẽ/ sưu tầm tranh về con hổ và ghi lời đề từ bằng 1 vài câu thơ trong văn bản Nhớ rừng
Trang 56Thank You!