Cỏ cỏ mực - Eclipta prostra-ta. L potx

Chủ trị: Nôn máu, chảy máu cam, tiểu tiện ra máu, đại tiện ra máu, tử cung xuất huyết, viêm gan mạn, viêm ruột lỵ Ù tai, rụng tóc và làm đen râu tóc Nấm da, vết loét bị thương chẩy má

Cỏ cỏ mực - Eclipta prostra-ta L

Tên khác: Cỏ mực, Hạn liên thảo, Mặc hạn liên, Kim lăng thảo

Tên khoa học: Eclipta prostra-ta L, thuộc họ Cúc-Asteraceae

Mô tả: mọc hoang khắp nơi ở nước ta, nhất là chỗ ẩm mát, là loài cỏ mọc thẳng

đứng, có thể cao tới 80cm, thân màu lục, cũng có loại thân màu đỏ tím, có lông cứng, ở hai mặt, dài 2-8cm, rộng 5-20mm, mép khía răng Hoa thành cụm hình đầu, màu trắng ở đầu cành hoặc kẽ lá Quả bé dẹt có 3 cạnh, có cánh dài 3mm

Bộ phận dùng: toàn cây

Thành phần hóa học: chủ yếu có chất Alcaloid, tanin và ít tinh dầu

Thu hái, chế biến: thường thu hái vào mùa hè, bỏ tạp chất (có thể bỏ rễ) rửa sạch,

phơi khô Dùng tươi thu hái quanh năm

Tính vị quy kinh: vị ngọt, chua tính lương, vào hai kinh can và thận

Công dụng: bổ thận âm, chỉ huyết

Chủ trị:

Nôn máu, chảy máu cam, tiểu tiện ra máu, đại tiện ra máu, tử cung xuất huyết, viêm gan mạn, viêm ruột lỵ

Ù tai, rụng tóc và làm đen râu tóc

Nấm da, vết loét bị thương chẩy máu, viêm và xuất huyết biểu bì Còn dùng sát trùng khi viêm họng, ban chẩn, lở ngứa

Liều dùng: dùng khô 6-12g/ngày dưới dạng thuốc sắc Dùng tươi tùy theo mức độ

cần dùng

Các đơn thuốc cỏ nhọ nồi

1 Chữa chảy máu mũi:

Cỏ Nhọ nồi giã nát đắp giữa thóp và trán

2 Chữa chảy máu cam, nôn ra máu từ dạ dày:

Cỏ Nhọ nồi 30g, lá sen 15g, Trắc bách diệp 10g sắc uống ngày 3 lần

3 Chữa di tinh vì nội nhiệt

Cỏ Nhọ nồi khô tán mịn 10g uống với nước cơm vào lúc đói hay lấy nước hòa với một chén mật ong, ½ chén rượu rồi uống Uống được lâu thì tóc râu đen lại vàkiên tinh cố tủy rất hay

4 Chữa đậu lúc mới lên:

Cỏ Nhọ nồi, cỏ Nọc rắn (Vương tái tô), lá Thanh táo, lá Sung, lá Rau má, lá Mũi mác Măng lau, lá chân vịt lượng đều bằng nhau Giã nát hào vào với nước sôi để nguội, lọc bỏ bã, phun khắp mình 2 lần/ngày (chỉ dùng khi mình nóng dữ dội, nốt đậu màu tía, còn nột đậu bình thường chớ dùng)

5 Chữa vàng da, đau thận, rụng tóc:

Cỏ mực 15g, cây Râm 15g, sắc uống

6 Giải độc, bồi dưỡng cơ thể:

Chữa người lớn, bốn mùa cảm mạo, nóng sốt, nhức đầu, ho hen, ăn khó tiêu, gan yếu, táo bón, máu kém lưu thông

Cỏ Nhọ nồi, rễ cỏ Tranh, Ké đầu ngựa, lá Mơ tam thể, Rau Má, cỏ Mần Trầu, Cam thảo nam đều bằng 8g, gừng 2g, củ Sả 2g, vở quýt 4g, Sắc uống

7 Chữa đái ra máu

Cỏ Nhọ nồi 30g, cây Mã đề 30g Dùng tươi rửa sạch, giã vắt nước uống Nếu cảm sốt, ho, viêm họng cũng dùng được

8 Chữa chảy máu dạ con:

Cỏ Nhọ nồi 15g, Trắc bách diệp 15g, Sắc uống

9 Chữa trẻ em đi ỉa ra toàn bọt xanh hoặc lẫn máu mủ

Cỏ Nhọ nồi, lá Phèn đen, Hòe hoa lượng bằng nhau, Giã nát viên bằng hạt ngô, mỗi lần uống 5 viên với nước chè nóng

10 Chữa đái rắt: đái buốt (mỗi lần đi ít nước, mầu vàng, buốt khó chịu)

Cỏ Nhọ nồi, Rau má lượng bằng nhau, rửa sạch giã nát vắt nước uống hoặc ăn như

ăn rau ghém với cơm Ngày 3 lần

11 Chữa sốt xuất huyết:

Khi nhiệt độc đã vào sâu tới phần huyết, có sốt cao rất nhanh, mệt mỏi, đau người, mắt đỏ, rối loạn tiêu hóa, có hiện tượng xuất huyết dưới da, nếu nặng gây chảy máu trong (nôn máu, ỉa máu ) : dùng bài sau: (theo phác đồ điều trị của Bộ y tế), cỏ Nhọ nồi 20g, Cối xay (sao vàng) 8g Sài đất 20g, Kim ngân hoa 12g Rễ cỏ tranh 20g, hao Hòe (sao vàng) 10g, Gừng 3 lát sắc uống

Có thể dùng độc vị

Cỏ nhọ nồi tươi 100-200g giã nát vắt lấy nước uống (có thể hào với nước sôi để nguội) có tác dụng cầm máu kể cả các trường hợp chảy máu do nguyên nhân khác)

12 Chữa trẻ em sốt xuất huyết: Dùng một trong hai bài sau

-Cỏ Nhọ nồi 20g, lá Tre 20g, hoa hòe 16g, gừng tươi 6g Sắc với 500ml còn 300ml chia 3 lần uống trong ngày

-Kim ngân hoa 20g, cỏ Nhọ nồi 20g, hoa Hòe 16g Dành dành 12g, Xuyên khung 12g sắc với 500ml còn 300ml chia 2-3 lần uống trong ngày

13 Tay thợ nề bị bỏng rát do vôi thì dùng cỏ Nhọ nồi xoa xát vào tay sẽ có tác

dụng đỡ hỏng da

Kiêng kỵ: Người tỳ, vị hư hàn, ỉa chảy phân sống không dùng