-II- Phân tích tiếp.: * Tình cảm dành cho Giôn-xi: - Khi cùng cụ Bơ-men lên thăm Giôn-xi và nhìn ra ngoài chỉ thấy còn 1 chiếc lá thường xuân?. Thái độ và tnh cảm của tác giả khi xây dự
Trang 1TIẾT 37,38:Chiếc lá cuối cùng
Ohenri
Trang 2-II- Phân tích( tiếp).
:
* Tình cảm dành cho Giôn-xi:
- Khi cùng cụ Bơ-men lên thăm Giôn-xi và nhìn ra ngoài chỉ thấy còn 1 chiếc lá thường xuân?
- Khi cô buộc phải kéo mành lên để Giôn-xi nhìn chiếc lá?
* Đánh giá khái quát của em về nhân vật này?
Xây dựng nhân vật Xiu, tác giả muốn thể hiện điều gì?
Trang 3
2- Nhân vật Xiu
* Tình cảm dành cho Giôn-xi:
- Khi dẫn cụ Bơ-men lên thăm Giôn-xi: cô sợ sệt nhìn ra ngoài cửa sổ.
-> lo lắng, sợ những chiếc là thường xuân sẽ rụng hết, khi ấy Giôn-xi sẽ chết.
- Kéo mành lên lần thứ nhất:
+ Lúc đầu: cô làm theo yêu cầu một cách chán nản -> lo lắng nhưng cũng đành
buông xuôi không biết phải làm gì.
+ Khi chiếc lá cuối cùng còn đeo bám trên cây:
Cô ngạc nhiên và vui mừng: “ Ô kìa ”.
+ Khi Giôn- xi vẫn buông xuôi sẵn sàng đến với cái chết:
Cô tuyệt vọng:“ Nếu em … chị sẽ làm gì đây”.
- Khi kéo mành lên lần thứ hai: Xiu rất bình thản Vì cô đã biết chiếc lá cuối cùng là bức vẽ, không nói cho xi vì cô mong muốn chiếc lá sẽ đem đến điều kì diệu cho
Giôn-xi
- Cô hết sức chăm sóc Giôn-xi:
+ Làm theo mọi yêu cầu của Giôn-xi.
+ Kiếm cớ ra hành lang để hỏi bác sĩ.
+ Ôm choàng lấy Giôn-xi, kể với Giôn-xi về chiếc lá cuối cùng và cụ Bơ-men.
tình Đó là một cô gái có tấm lòng nhân ái, tận tụy hết mình, yêu thương hết lòng vì người khác.
Thái độ và tnh cảm của tác giả khi xây dựng nhân vật Xiu :
Thái độ, tình cảm của tác giả: yêu mến, ngợi ca, tin vào tình yêu thương giữa con người với con người.
Trang 43- Nhân vật cụ Bơ-men. - Hãy hoàn thiện phiếu bài tập sau vào vở :
Nội dung Câu trả lời Đánh giá của em a- Hình dung sơ bộ về cụ Bơ-men:
b- Việc làm của cụ Bơ-men:
* Qua lời người kể chuyện:
* Qua lời kể của bác sĩ:
* Qua lời của Xiu:
c- Bức tranh chiếc lá cuối cùng:
1/ Ý định vẽ chiếc lá cuối cùng của cụ Bơ-men được hình thành từ lúc nào?
2/ Hoạ sĩ đã vẽ bức tranh chiếc lá cuối cùng trong một hoàn cảnh ntn?
3/ Mục đích vẽ?
4/ Cụ đã phải đánh đổi như thế nào cho bức vẽ chiếc lá đó?
5/ Những lí do nào khẳng định chiếc lá cụ Bơ-men vẽ là một kiệt tác?
* Nghệ thuật xây dựng nhân vật :
1/ Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật cụ Bơ-men?
- Nhân vật hiện lên qua những phương diện nào?
- Các chi tiết được sắp xếp theo kiểu nào?
2/ Với những biện pháp nghệ thuật đó, em hiểu gì về vẻ đẹp của nhân vật này?
3/ Qua nhân vật này tác giả thể hiện thái độ gì?
Trang 5
a- Hình dung sơ bộ về cụ Bơ-men: - Là một họa sĩ già
- Kiếm tiền bằng cách làm mẫu vẽ cho các họa sĩ khác
- Luôn ước mơ vẽ được một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được
-> Một họa sĩ nghèo, một con người bình thường và có những ước
mơ nghệ thuật chân chính
b- Việc làm của cụ Bơ-men:
- Lên phòng thăm Giôn-xi
- Sợ sệt nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thường xuân, nhìn Xiu chẳng nói năng gì
-> + Cụ đang rất lo lắng cho sức khỏe của Giôn-xi, lo sợ số phận
cô gái sẽ bị định đoạt khi chiếc lá rơi
+ Có lẽ cụ đang nung nấu một ý nghĩ, một quyết định nào đó
vô cùng quan trọng
* Qua lời kể của bác sĩ: - Cụ bị sưng phổi.
- Bệnh tình nguy kịch, chẳng còn hy vọng gì
-> Bệnh nặng, cận kề với cái chết
* Qua lời của Xiu:
- Cụ Bơ-men đã mất vì bệnh sưng phổi
- Cụ đã vẽ chiếc là thường xuân lên bức tường thế chỗ cho chiếc lá cuối cùng lìa cành
-> Cụ đã vẽ chiếc lá với hi vọng sẽ làm thay đối ý định của Giôn-xi
* Qua lời người kể chuyện:
Trang 6
c- Bức tranh chiếc lá cuối cùng:
- Ý định nảy sinh:
- Sau khi cùng Xiu lên phòng thăm Giôn-xi.
- Hoàn cảnh vẽ :
- Hoàn cảnh: đêm đông rét buốt: gió bấc thổi ào ào, mưa đập mạnh vào cửa sổ.
- Mục đích vẽ: - Mục đích: để cứu sống Giôn-xi, mang lại niềm tin yêu cho cô hoạ sĩ trẻ đang đếm lá rụng chờ chết.
- Đánh đổi, trả giá: - Cụ Bơ-men bị sưng phổi và đã chết sau hai ngày khi bức vẽ được hoàn thành.
* Chiếc lá cuối cùng cụ Bơ –men vẽ là một kiệt
tác.
+ Hình thức: Nó rất đẹp, rất giống lá thật, cuống lá màu xanh sẫm, rìa lá hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa,
cả Giôn-xi và Xiu đều không nhận ra.
+ Mục đích: Nó đã góp phần cứu sống 1 con người, đẩy lui ác bệnh.
+ Hoàn cảnh vẽ: Nó được hoàn thành trong một hoàn cảnh khắc nghiệt.
+ Sự trả giá: Nó được tạo ra bằng tnh yêu thương bao la, lòng hi sinh cao thượng, bằng chính sinh mạng của người vẽ
-> Kiệt tác của cụ Bơ-men
là lời khẳng định giá trị của nghệ thuật chân chính: Nghệ thuật bắt nguồn từ cuộc sống, vì cuộc sống.
Trang 7
* Nghệ thuật xây dựng nhân vật :
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật cụ Bơ-men?
+ Lựa chọn các chi tiết tiêu biểu về nghề nghiệp, ước mơ, việc làm thầm lặng trong hoàn cảnh khắc nghiệt, sự trả giá
+ Các chi tiết được sắp xếp khéo léo theo kiểu đảo ngược tnh huống, gây bất ngờ, xúc động, cuốn hút người đọc.
- Vẻ đẹp của nhân vật Bơ-men:
⇒ Cụ Bơ- men hiện lên là một họa sĩ nghèo, có ước mơ nghệ thuật chân chính, có tấm lòng cao thượng và sự hi sinh quên mình vì người khác.
- Thái độ của tác giả: + Tác giả thể hiện thái độ trân trọng ngợi ca tnh yêu thương cao cả, đề cao lao động nghệ
thuật và khẳng định giá trị của nghệ thuật chân chính.
Trang 8III- Tổng kết:
1/ Những đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm:
- Tự sự xen miêu tả và biểu cảm (đoạn cuối)
- Sắp xếp các tình tiết khéo léo, hấp dẫn; cốt truyện chặt chẽ.
- Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần.
2/ Nội dung:
- Là câu chuyện cảm động về tình yêu thương cao cả của những nghệ sĩ nghèo.
- Thể hiện quan niệm về mục đích của sáng tạo nghệ thuật
Trang 93- Bài học:
- Về tình cảm con người với con người : Con người sống với nhau cần nhất là tình cảm yêu thương Tình yêu thương chân thành, sự hi sinh cao cả sẽ luôn mang đến cho con người sự ấm áp, chở che.
- Về mục đích của sáng tác nghệ thuật : nghệ thuật phải bắt nguồn từ cuộc sống và quay trở lại phục vụ cuộc sống.
- Về vấn đề nghị lực sống: trong bất kì hoàn cảnh nào, dù chỉ còn một tia hy vọng, chúng ta vẫn cần tin tưởng vào những điều tốt đẹp, không nên bi quan chán nản mà buông xuôi, cần phải có nghị lực sống.
- Về cách viết một bài văn tự tự: cần thiết kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm để nhân vật, sự việc trở nên sinh động, câu chuyện trở nên sâu sắc
Trang 11HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1- Hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về tình yêu thương con người được gợi ra từ truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng?
2- Đóng vai Giôn-xi kể lại câu chuyện về chiếc lá cuối cùng
3- Chuẩn bị bài: Ôn tập truyện kí Việt Nam:
Câu hỏi 1: Hoàn thành phiếu học tập sau:
Câu hỏi 2: Nêu điểm giống và khác nhau chủ yếu về nội dung và hình thức nghệ thuật của 3 văn bản ở bài: Trong lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ, Lão Hạc?
Câu hỏi 3: Trong các văn bản thuộc bài 2, 3, 4 mà em thích nhất nhân vật hoặc đoạn văn nào? Vì sao?
4- Soạn bài nói quá
S
ố
T
T
Tên văn bản , tác giả
biểu đạt
Nội dung chủ yếu
Đặc sắc nghệ thuật
