Bai 6 mieu ta trong van ban tu su

Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn tự sự: 1.. Hãy nối các sự việc sau thành một đoạn văn: - Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ mười người khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi..

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong

văn tự sự:

1 Đoạn trích : sgk/91

Đoạn trích kể về trận đánh nào? Trong trận đánh đó, nhân vật vua Quang Trung làm gì? Xuất hiện như thế nào ?

* Sự việc : Vua Quang Trung đánh

vào đồn Ngọc Hồi

Trong trận đánh đó Quang Trung cho ghép ván lại, cứ mười người kiêng một bức rồi tiến sát đồn Ngọc Hồi Quang Trung cưỡi voi, đầu đội khăn vàng đi đốc thúc, chỉ huy ba quân trong khói lửa mù trời Hình ảnh nhà vua thật oai phong lẫm liệt.

Chỉ ra các chi tiết miêu tả trong đoạn trích ? Các chi tiết ấy nhằm thể hiện những đối tượng nào ?

Bài 6: : MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván, cứ ghép liền ba tấm làm một bức, bên ngoài lấy rơm dấp nước phủ kín, tất cả là hai mươi bức Đoạn kén hạng lính khoẻ mạnh, cứ mười người khênh một bức, lưng giắt dao ngắn, hai mươi người khác đều cầm binh khí theo sau, dàn thành trận chữ

“nhất”, vua Quang Trung cưỡi voi đi đốc thúc, mờ sáng ngày mùng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi Quân Thanh nổ súng bắn ra, chẳng trúng người nào cả Nhân

có gió bắc, quân Thanh bèn dùng ống phun khói lửa ra, khói toả mù trời, cách gang tấc không thấy gì, hòng làm cho quân Nam rối loạn Không ngờ trong chốc lát trời bỗng trở gió nam, thành ra quân Thanh lại tự làm hại mình

Vua Quang Trung liền gấp rút sai đội khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên trước Khi gươm giáo của hai bên đã chạm nhau thì quăng ván xuống đất, ai nấy cầm dao ngắn chém bừa, những người cầm binh khí theo sau cũng nhất tề xông tới mà đánh

Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn giày xéo lên nhau mà chết Tên Thái thú Điền Châu là Sầm Nghi Đống tự thắt cổ chết Quân Tây Sơn thừa thế chém giết lung tung thây nằm đầy đồng, máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn tự

sự:

1 Đoạn trích: sgk/91

* Sự việc: Vua Quang Trung đánh vào đồn

Ngọc Hồi

*Yếu tố miêu tả :

- Truyền lấy sáu…….phủ kín.

- Hạng lính… chữ nhất

- Dùng ống phun…….hai mình.

- Khi gươm…… đánh.

- Thây chất …………

-> thể hiện hình ảnh vua Quang Trung, sự

thất bại của quân Thanh và thắng lợi của

quân ta

=> Làm cho đoạn văn hấp dẫn, gợi cảm,

sinh động.

Hãy nối các sự việc sau thành một đoạn văn:

- Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ mười người khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi.

- Quân Thanh bắn ra, không trúng người nào, sau đó phun khói lửa.

- Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà đánh.

- Quân Thanh chống đỡ không nổi, tướng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chết Quân Thanh đại bại.

Bài 6: : MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

Vua Quang Trung cho ghép ván, cứ mười người khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi Quân Thanh bắn ra, không trúng người nào sau đó phun khói lửa Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà đánh Quân Thanh chống đỡ không nổi, tướng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chết Quân Thanh đại bại.

Đoạn văn:

1 So sánh đoạn văn vừa tạo lập với đoạn văn trích ?

2 Rút ra nhận xét: yếu tố miêu tả có vai trò như thế nào đối với văn bản tự sự?

(Nếu chỉ kể sự việc diễn ra như thế thì nhân vật vua Quang Trung có nổi bật không? Trận đánh có sinh

động không? Tại sao?)

Thảo luận

* Đoạn văn bị lược bỏ yếu tố miêu tả trở nên thiếu sinh động, khô khan, kém hấp dẫn vì chỉ đơn giản kể lại sự việc , nghĩa là mới trả lời câu hỏi: Sự việc gì đã xảy ra

* Đoạn văn trích trong Hoàng Lê nhất thống chí nhờ

có yếu tố miêu tả mà trận đánh của vua Quang Trung được tái hiện cụ thể, sinh động, hấp dẫn , nghĩa là đã trả lời được câu hỏi sự việc ấy diễn ra như thế nào

Kết luận

Qua tìm hiểu, em hãy cho biết: khi kể chuyện, người

kể cần phải làm những gì

để câu chuyện trở nên sinh

động?

2 Kết luận: Ghi nhớ sgk/92

Trong văn bản tự sự, sự miêu

tả cụ thể, chi tiết về cảnh vật,

nhân vật và sự việc có tác dụng

làm cho câu chuyện trở nên

hấp dẫn, gợi cảm, sinh động.

Bài 6: : MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa cười ngọc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn:

Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Chỉ ra các yếu tố miêu tả trong đoạn thơ sau và

phân tích giá trị của những yếu tố đó?

Lưu ý:

* Khi được sử dụng trong văn bản tự sự, phương thức miêu tả thường bị chi phối bởi mục đích kể chuyện (tả cảnh để tạo nền, tạo tình huống cho sự việc phát triển; tả người là để khắc hoạ rõ nét đặc điểm, tính cách và bản chất của nhân vật)

Tự sự đóng vai trò chủ đạo, miêu tả chỉ đóng vai trò

bổ trợ.

* Yếu tố miêu tả thường được thể hiện qua các từ ngữ, hình ảnh có sức gợi lớn (từ tượng thanh, tượng hình, nghệ thuật so sánh, nhân hoá…)

II Luyện tập Tìm và phân tích giá trị của

yếu tố tả cảnh và người trong 2 đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” và “Cảnh ngày

xuân”

Bài tập 1:

Bài 6: : MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

CHỊ EM THÚY KIỀU

Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa cười ngọc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn:

Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Ngày xuân con én đưa thoi,

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

Dập dìu tài tử giai nhân,

Ngựa xe như nước áo quần như nêm.

Ngổn ngang gò đống kéo lên, Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

Bước dần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh, Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

(Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)

Cảnh ngày xuân

II Luyện tập

Bài tập 1:

- Đoạn văn a: dùng hình ảnh thiên nhiên

để miêu tả nét đẹp của chị em Thúy Kiều

(Trăng, hoa, ngọc, mây, tuyết, nước,

núi…)

+ Thuý Vân : Chân dung Thuý Vân với vẻ đẹp phúc hậu mà trang trọng, quí phái và tràn đầy sức sống : Khuôn mặt , đôi mày miệng tươi , giọng nói mái tóc da

+Thuý Kiều : Tác giả đặc tả đôi mắt “ Làn thu thuỷ, nét xuân sơn” đôi mắt trong như nước mùa thu, đôi mày như dãy núi mùa xuân

…-> Vẻ đẹp tuyệt thế giai nhân

- Đoạn văn b: Tả cảnh mùa xuân bằng

các chi tiết đặc sắc, cụ thể: (Ngày xuân,

con én, thiều quang cỏ non, cành lê…) ->

một mùa xuân đẹp, trong sáng đầy sức

sống.

Bài tập 2:

Dựa vào đoạn trích Cảnh ngày

xuân viết đoạn văn kể về việc

chị em Thuý Kiều đi chơi trong buổi chiều tiết thanh minh có sử

dụng yếu tố miêu tả?

Bài 6: : MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

Nhân tiết Thanh minh, chị em Thúy Kiều cùng nhau đi

du xuân Cảnh ngày xuân thật là đẹp Từng đàn chim én bay đi bay lại nhịp nhàng trên bầu trời như chiếc thoi đưa Những bãi

cỏ khô héo được hồi sinh phủ lên một màu xanh tít tắp tận

chân trời Những cành lê khoác trên mình một bộ cánh trắng muốt thướt tha, kiều diễm Cỏ xanh, lê trắng hòa vào một, tạo nên bức tranh thiên nhiên trong sáng và tinh khôi Mọi người đi chơi xuân nhộn nhịp, sôi động Cô gái nào cũng sắm cho mình một bộ quần áo thật đẹp, thật sang Những trai tài, gái sắc ríu rít như chim yến chim oanh Ngựa xe qua lại đông đúc, nhộn nhịp Chị em Thúy Kiều cùng hòa mình vào không khí đó Đi chơi xuân nhưng mọi người không quên những đã khuất Họ đốt vàng mã, vó rắc hi vọng rằng người đã khuất cũng sẽ được hưởng cuộc sống hạnh phúc ở thế giới bên kia…Bóng chiều

đã ngã về tây, chị em Thúy Kiều thơ thẫn dang tay ra về Chân bước đi mà lòng còn luyến tiếc buổi du xuân.

Trả lời câu hỏi bằng cách chọn đáp án đúng nhất: Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự?

A Miêu tả cũng là phương thức chính quan trọng như

tự sự.

B Miêu tả chỉ là yếu tố giúp người đọc hình dung sự

việc.

C Miêu tả là yếu tố không thể bỏ được.

D Miêu tả chỉ là yếu tố bổ trợ để câu chuyện trở nên

sinh động hấp dẫn hơn.

CỦNG CỐ

* Nắm được vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự

* Làm bài tập 3 sgk

* Xem lại văn tự sự kết hợp các yếu tố miêu

tả để chuẩn bị viết bài tập làm văn số 2

Hướng dẫn về nhà