Bai 8 mieu ta noi tam trong van ban tu su

Ghi nhớ:- Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là: tái hiện những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc, những diễn biến tâm trạng của nhân vật, là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm ch

Truyện Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga đã thể hiện rõ tính chất dân gian vì truyện có kiểu kết cấu ước lệ theo khuôn mẫu của truyện truyền thống: người tốt gặp gian truân, bị kẻ xấu hãm hại nhưng được phù trợ và cứu giúp, cuối cùng được đền đáp xứng đáng, kẻ xấu bị trừng trị Đây là loại truyện thể hiện khát vòng cháy bỏng của nhân dân:

ở hiền gặp lành, cái thiện chiến thắng cái ác.

Vì sao nói Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga đã thể hiện rõ tính chất dân gian ?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Học thuộc phẩm chất của Lục Vân Tiên, phẩm chất của Kiều

Nguyệt Nga, nêu câu thơ thể hiện phẩm chất đó?

BÀI 8- Tập làm văn:

MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I - Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1.Tìm hiểu ví dụ.

Liêt kê

Những câu thơ tả cảnh Những câu thơ tả tâm trạng Những câu thơ vừa tả cảnh vừa

Liêt kê

Những câu thơ tả cảnh Những câu thơ tả tâm trạng Những câu thơ vừa tả cảnh vừa tả tâm trạng

- 8 câu thơ giữa đoạn trích.

- 8 câu thơ cuối của đoạn trích.

- Câu thơ 5,6 của khổ thơ thứ nhất.

“Trước lầu Ngưng Bích khĩa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trơng,

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia”.

Kiều ở lầu Ngưng Bích

Tả cảnh “Bẽ bàng mây sớm đèn khuya

Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lịng.

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng

Tin sương luống những rày trơng mai chờ

Bên trời gĩc bể bơ vơ

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xĩt người tựa cửa hơm mai

Quạt nồng ấp lạnh những ai đĩ giờ ?

Sân Lai cách mấy nắng mưa

Cĩ khi gốc tử đã vừa người ơm.”

Ầm ầm tiếng sĩng kêu quanh ghế ngồi.”

Vừa tả cảnh vừa tả tâm trạng

Liêt kê

Những câu thơ tả cảnh Những câu thơ tả tâm trạng Những câu thơ vừa tả cảnh vừa tả

- Bộc lộ trực tiếp tâm trạng bẽ bàng, nỗi nhớ người thân yêu của Kiều qua các từ: bẽ bàng, tưởng, xót…

- Cảnh là phương tiện để bộc lộ tâm trạng của Kiều.

(1) “Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết

nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy

ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái

miệng móm mém của lão mếu như con nít.”

I - Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

(2) “Tôi muốn ôm choàng lấy lão mà òa lên

khóc Bây giờ thì tôi không xót xa năm

quyển sách của tôi quá như trước nữa Tôi ái

ngại cho lão Hạc.”

Đoạn trích (1) gợi tả tâm trạng gì của lão Hạc? Tâm trạng đó được thể hiện như thế nào?

Đoạn trích (1)

- Gợi tả tâm trạng đau đớn, xót xa, ân

hận đến tột cùng của lão Hạc khi quyết

định bán cậu Vàng

-Tâm trạng đó được thể hiện qua cử chỉ,

điệu bộ, đặc biệt là khuôn mặt.

( Miêu tả nội tâm một cách gián tiếp)

Đoạn trích (2) gợi tả tâm trạng gì của nhân vật ông giáo? Tâm

trạng đó được thể hiện như thế nào?

2 Ghi nhớ:

- Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là: tái hiện những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc, những diễn biến tâm trạng của nhân vật, là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh

động.

- Người ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những

ý nghĩ, cảm xúc nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt, cử chỉ, trang phục,… của nhân vật.

II Luyện tập:

BÀI 8- Tập làm văn:

MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I - Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1.Tìm hiểu ví dụ.

II Luyện tập:

Câu 2 Mục C/ T 71:

- Đọc phần đại ý câu chuyện " Cậu bé và người ăn xin“.

- Hãy viết lại câu chuyện bằng cách thêm những yếu tố miêu tả nội

tâm phù hợp.

+ Với cậu bé: Thái độ ngập ngừng khi vừa muốn mua máy nghe nhạc vừa muốn giúp đỡ ông lão ăn xin ( sử dụng ngôn ngữ độc thoại nội

tâm).

+ Thái độ bất ngờ, hạnh phúc của người ăn xin trước hành động của cậu

bé ( Miêu tả qua ánh mắt, cử chỉ, lời nói, hành động cầm tay cậu bé lên hôn…)

* Các yếu tố miêu tả nội tâm có thể thêm vào:

5 phút bắt đầu

Đề 2: Kể lại giấc mơ gặp Kiều ở lầu Ngưng Bích và được

nàng chia sẻ tâm trạng trong hoàn cảnh ấy

Sau một phen hoảng hốt, lũ cướp đã bị người thiếu niên đánh bại, tôi không vui mừng khôn xiết Hoàng hồn nhưng vẫn còn sợ hãi, tôi vẫn ngồi trong xe không dám bước ra ngoài nửa bước Người anh hùng

khôi ngô ấy tiến lại gần xe ân ần hỏi han Tôi vô cùng cảm kích trước

cử chỉ nghĩa hiệp này của chàng. 

May mắn thay, đã có người ra tay nghĩa hiệp tôi mới có thể bảo toàn tính mạng, bảo toàn trinh tiết này Tôi không dám nghĩ nếu như người anh hùng đó không xuất hiện chuyện xảy ra sau đó sẽ như thế nào nữa

Hãy đóng vai nàng Kiều Nguyệt Nga kể lại đoạn trò

chuyện giữa nàng và Lục Vân Tiên, có thêm yếu tố miêu tả

nội tâm nhân vật.

*Chuyện có lỗi với bạn: Ghen tị với bạn, lấy trộm vở bài tập Toán của bạn giấu đi.

Đến giờ Toán, trống ngực tôi đập thình thịch Khi thầy yêu cầu cả lớp mở vở bài tập ra để thầy kiểm tra, cả lớp chỉ có mình tôi và cái Lan là chưa làm bài tập Tôi thì bị quên còn cái Lan thì bị mất vở Lan tái nhợt mặt, giọng run run:

- “Thưa thầy chính tay em đã cho quyển vở bài tập vào cặp mà Hay là ”.

Thầy ngạc nhiện, giọng không được vui:

-“Lẽ ra giờ này, thầy cùng các em chữa hết bài tập lần trước, nhưng

thật đáng tiếc, chúng ta đành phải để đến giờ sau vậy”

Cái Lan đột nhiên ôm mặt khóc nức nở rồi xin phép thầy giáo ra

ngoài., cả lớp ngơ ngác nhìn nhau Tôi cúi gằm mặt, im lặng Bây giờ mà thú thật thì còn mặt mũi nào mà nhìn thầy, nhìn bạn nữa.? Tôi

tự nhủ mình không không bao giờ hé răng với ai về chuyện này.

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Xét ví dụ: Kiều ở lầu Ngưng Bích

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

2 Kết luận:

- Miêu tả nội tâm là tái hiện những suy

nghĩ, tình cảm,cảm xúc, những diễn

biến tâm trạng của nhân vật…

- Là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật, làm cho nhân vật sinh động,

khắc hạo đực điểm, tính cách nhân vật

- Cách miêu tả nội tâm:

+ Sử dụng trực tiếp các từ ngữ diễn tả ý

nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu? Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm Ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

Mỗi câu thơ tả cảnh đã góp phần thể hiện tâm trạng cuả Kiều như thế nào?

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

?Cách miêu tả nội tâm ở đoạn này có khác gì so với đoạn thơ em tìm hiểu.

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Xét ví dụ: Kiều ở lầu Ngưng Bích

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

2.Kết luận:

- Miêu tả nội tâm là tái hiện những suy

nghĩ, tình cảm,cảm xúc, những diễn

biến tâm trạng của nhân vật…

- Là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật, làm cho nhân vật sinh động,

khắc hạo đực điểm, tính cách nhân vật

- Cách miêu tả nội tâm:

+ Sử dụng trực tiếp các từ ngữ diễn tả ý

nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu? Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm Ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

Mỗi câu thơ tả cảnh đã góp phần thể hiện tâm trạng cuả Kiều như thế nào?

+ Miêu tả nội tâm nhân vật thông qua

miêu tả cảnh vật

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Xét ví dụ: Kiều ở lầu Ngưng Bích

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

2 Kết luận:

- Miêu tả nội tâm: tái hiện những suy

nghĩ, tình cảm, cảm xúc, những diễn

biến tâm trạng của nhân vật…

- Là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật, làm cho nhân vật sinh động,

khắc họa đặc điểm, tính cách nhân vật

- Cách miêu tả nội tâm:

 Tâm trạng đau đớn tột cùng, dằn vặt, hối hận của lão Hạc khi

bán đi cậu Vàng

+ Miêu tả nội tâm nhân vật thông qua

ngoại hình(nét mặt, cử chỉ )

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Xét ví dụ: Kiều ở lầu Ngưng Bích

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

2.Kết luận:

- Miêu tả nội tâm : tái hiện những suy

nghĩ, tình cảm,cảm xúc, những diễn

biến tâm trạng của nhân vật…

- Là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật, làm cho nhân vật sinh động,

khắc họa đặc điểm, tính cách nhân vật.

- Cách miêu tả nội tâm:

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Xét ví dụ: Kiều ở lầu Ngưng Bích

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

2.Kết luận:

- Miêu tả nội tâm: tái hiện những suy

nghĩ, tình cảm, cảm xúc, những diễn

biến tâm trạng của nhân vật…

- Là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật, làm cho nhân vật sinh động,

khắc họa đặc điểm, tính cách nhân vật

- Cách miêu tả nội tâm:

II Luyện tập Bài tập 1: Xác định yếu tố miêu tả nội tâm

nhân vật trong các đoạn trích sau Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả nội tâm

*Ghi nhớ(sgk)

a, “Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế tôi hốt hoảng quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng :

-Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này ! Tôi hối lắm ! Tôi hối hận lắm ! Anh mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế nào bây giờ ?

Tôi không ngờ Dế Choắt lại nói với tôi một câu như thế này :

-Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh : ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội

mình Giá tôi không trêu chị Cốc thì đâu đến nỗi Choắt việc gì Cả tôi nữa, nếu không nhanh chân chạy vào hang thì tôi cũng chết toi rồi.”

(Trích Dế Mèn phiêu lưu kí – Tô Hoài)

-Miêu tả trực tiếp nội tâm cuả Dế Mèn với tâm trạng ân hận tiếc nuối

vô hạn.

b, Trường mới rộng hơn rất nhiều, mở rộng về bốn phía và giờ đã đạt chuẩn quốc gia Cánh cổng to hơn, dài hơn nhưng vẫn sơn màu xanh lá cây Bước vào trường sao mà tớ thấy xao xuyến và bâng khuâng quá! Trước kia bồn hoa chỉ nho nhỏ nhưng giờ đó đã là một khu vườn lớn để phục vụ cho môn Sinh học …Hàng cây trước dãy nhà học giờ đã lớn bổng, xanh tốt, chúng như những chiếc ô khổng lồ che nắng cho học sinh.

-> Miêu tả nội tâm trực tiếp thể hiện cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến khi

về thăm trưỡng cũ , thấy cảnh vật chung quanh thay đổi.

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Xét ví dụ: Kiều ở lầu Ngưng Bích

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

2.Kết luận:

- Miêu tả nội tâm là tái hiện những suy

nghĩ, tình cảm,cảm xúc, những diễn

biến tâm trạng của nhân vật…

- Là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật, làm cho nhân vật sinh động,

khắc họa đặc điểm, tính cách nhân vật

- Cách miêu tả nội tâm:

II,Luyện tập Bài tập 1: Xác định yếu tố miêu tả nội tâm nhân vật trong các đoạn trích sau Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả nội tâm.

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Xét ví dụ: Kiều ở lầu Ngưng Bích

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

2.Kết luận:

- Miêu tả nội tâm là tái hiện những suy

nghĩ, tình cảm,cảm xúc, những diễn

biến tâm trạng của nhân vật…

- Là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật, làm cho nhân vật sinh động,

khắc họa đặc điểm, tính cách nhân vật

- Cách miêu tả nội tâm:

II,Luyện tập Bài tập 1: Xác định yếu tố miêu tả nội tâm nhân vật trong các đoạn trích sau Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả nội tâm.

Đoạn văn : Chiều xuống, mặt trời ngả về phía tây, hoàng hôn lảng bảng

khắp đất trời Mọi người lũ lượt kéo nhau ra về Chị em Kiều cũng nắm tay nhau bước đi chậm chạp, nhẹ nhàng, thơ thẩn trên con đường tràn đầy nắng chiều như vẫn còn luyến tiếc cho một ngày du xuân Chị em nhìn nhau lặng im không nói nhưng trên vẻ mặt thoáng nỗi buồn bâng khuâng, nuối tiếc, man mác Hẳn là sự tiếc nuối về một ngày du xuân đã kết thúc và cũng có thể là dự cảm về một điều gì đó sắp xảy ra

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Xét ví dụ: Kiều ở lầu Ngưng Bích

TIẾT 40 MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN TỰ SỰ

2.Kết luận:

- Miêu tả nội tâm là tái hiện những suy

nghĩ, tình cảm, cảm xúc, những diễn

biến tâm trạng của nhân vật…

- Là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật, làm cho nhân vật sinh động,

khắc họa đặc điểm, tính cách nhân vật

- Cách miêu tả nội tâm:

II,Luyện tập Bài tập 1: Xác định yếu tố miêu tả nội tâm nhân vật trong các đoạn trích sau Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả nội tâm.

Bài tập 2: Thuật lại tâm trạng của nhân vật trữ tình trong sáu câu cuối của đoạn

trích Cảnh ngày xuân bằng một đoạn văn.

Bài tập 3:

- Chuyện có lỗi với bạn là chuyện gì?

- Chuyện đó diễn ra như thế nào?

- Miêu tả tâm trạng của em sau khi để xảy ra chuyện đó?

*Chuyện có lỗi với bạn: Ghen tị với bạn, lấy trộm vở bài tập Toán của bạn giấu đi.

Đến giờ Toán, trống ngực tôi đập thình thịch Khi thầy yêu cầu cả lớp mở vở bài tập

ra để thầy kiểm tra, cả lớp chỉ có mình tôi và cái Lan là chưa làm bài tập Tôi thì bị

quên còn cái Lan thì bị mất vở Lan tái nhợt mặt, giọng run run: “Thưa thầy chính

tay em đã cho quyển vở bài tập vào cặp mà Hay là ”Thầy ngạc nhiện, giọng

không được vui: “Lẽ ra giờ này, thầy cùng các em chữa hết bài tập lần trước, nhưng

thật đáng tiếc, chúng ta đành phải để đến giờ sau vậy” Cái Lan đột nhiên ôm mặt

khóc nức nở rồi xin phép thầy giáo ra ngoài., cả lớp ngơ ngác nhìn nhau Tôi cúi gằm mặt, im lặng Bây giờ mà thú thật thì còn mặt mũi nào mà nhìn thầy, nhìn bạn nữa.? Tôi tự nhủ mình không không bao giờ hé răng với ai về chuyện này



III H íng dÉn bµi tËp vÒ nhµ

- Häc thuéc Ghi nhí/SGK

- Hoµn thµnh bµi tËp 3/SGK

- ChuÈn bÞ bµi : “Chương trình địa phương (Phần Văn)”

- Tìm đọc các sách,báo,tạp chí văn nghệ địa phương để nắm được những tác giả người địa phương và những tác phẩm viết về địa phương ?

- Lập bảng thống kê các tác giả người địa phương (số thứ tự, họ tên, bút danh, những tác phẩm chính, )?

- Sưu tầm một số tác phẩm hay viết về địa phương ?

-Viết một bài văn ngắn giới thiệu và nêu cảm nghĩ của em về một trong những tác phẩm viết về địa phương mà em sưu tầm được hoặc viết một bài văn hay bài thơ về địa phương mình.