BAI 5 phan huyen duong

Huyện đườngTrích tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến... Tuồng có hai bộ phận tương đối khác biệt nhau là tuồng cung đình và tuồng dân gian... Không gian biểu diễn01 Chèo: Sân khấu dân gian Tuồng: S

Huyện đường

(Trích tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến)

Thảo luận:

Theo em điểm khác biệt cơ bản giữa chèo

và tuồng là gì?

- Tuồng

Là loại hình kịch hát cổ truyền của dân tộc, phát triển mạnh dưới triều Nguyễn ở vùng Nam Trung Bộ

Tuồng có hai bộ phận tương đối khác biệt nhau là tuồng cung đình và tuồng dân gian

Không gian biểu diễn

01

Chèo: Sân khấu dân gian

Tuồng: Sân khấu dân gian và cung đình

Chủ đề 02

Chèo: Vấn đề nhân sinh đời thường Tuồng: Vấn đề nhân sinh + xã hội + cung đình

Nhân vật 03

Chèo: người dân bình thường Tuồng: vua, quan, dân

Điểm khác biệt

Tìm hiểu chung

I

1 Thể loại: Tuồng

- Đoạn trích thuộc vở tuồng “Nghêu, sò, ốc hến”

- Nội dung vở tuồng: Trộm Ốc nhờ thầy bói Nghêu (hay Ngao) gieo quẻ chỉ hướng vào ăn trộm nhà Trùm Sò Ốc đem của trộm được bán cho Thị Hến, một gái góa trẻ đẹp Lý trưởng và Trùm Sò đến lục soát bắt được tang vật, liền giải Thị Hến lên trình quan huyện Khi đến công đường, Thị Hến đã làm cho quan huyện và thầy đề mê mệt vì nhan sắc của mình Kết quả là Trùm Sò mất tiền, thầy Lý bị đòn, Thị Hến được tha bổng Kết thúc vở là cảnh cả quan huyện, thầy đề, thầy Lý vì mê mẩn Thị Hến chạm mặt nhau và bị các bà vợ đánh ghen tại nhà Thị Hến

 Mang tính châm biếm, đả kích quan lại địa phương

2 Xuất xứ

Lính lệ bắt đầu thực thi kế hoạch của “quan” (đoạn còn lại).

Thủ đoạn của quan huyện và đề lại

(tiếp đó đến “Lệ đâu?”)

Tri huyện xưng danh – Lời giới thiệu của tri huyện (từ “Quyền trọng” đến “chuyên cần”)

3 Bố cục

Lính lệ ra gọi

cả bên vào hầu

Tri huyện và

đề lại đưa ra phương án xử lý

Đề lại thưa với tri huyện về vụ

Đọc hiểu văn

bản II

“Lấy của cậy ngọn roi

Làm quan nhờ lỗ khẩu

Sự lí thường phân ẩu Được thua tự đồng tiền Dân xã nếu không kiêng

Bỏ xuống lao giam kĩ”.

“Quan chức nghĩ nên thú vị

Vào ra cũng phải chuyên cần”.

1 Lời giới thiệu của tri huyện

+ c a, l kh u, đ ng ti n ủ ỗ ẩ ồ ề  Liên t c nh c đ n đ ng ti n ụ ắ ế ồ ề

+ đ ng t : L y c a, c y ng n roi, phân u, đ ộ ừ ấ ủ ậ ọ ẩ ượ c thua, b xu ng lao giam kĩ ỏ ố ”

 Là m t k thu c lo i “ộ ẻ ộ ạ ăn trên ng i tr c ồ ố ”, hưởng đ mùi phú quý và quen s ng phóng đãng “ủ ố Đ nh ỉ

chung đà đ mi ng/ Hoa nguy t cũng quen mùi ủ ế ệ ”

+ Hai t ừ “thú v ” ị và “chuyên c n” ầ cho th y tri huy n đã hài lòng bi t bao v i cu c s ng c a mình Ông ta càng ấ ệ ế ớ ộ ố ủ

“chuyên c n” thì dân đen càng kh n đ n.ầ ố ố

 Th c hi n ch c ph n m t cách t i t , cây quy n c y th đ t tung t tác, b t ch p công lí, đ o lí, mi n sao ự ệ ứ ậ ộ ồ ệ ề ậ ế ể ự ự ấ ấ ạ ễ

v vét đơ ược nhi u ề

1 Lời giới thiệu của tri huyện

Nh n xét: ậ

- L i gi i thi u đã v ch tr n b m t x u xa c a quan huy nờ ớ ệ ạ ầ ộ ặ ấ ủ ệ

- Hình nh quan huy n hi n lên qua gi ng đi u đ y châm bi m, sâu cay ả ệ ệ ọ ề ầ ế

- Theo cách nhìn c a tác gi dân gian, trong xã h i x a, đây là đ c đi m chung c a t ng l p th ng ủ ả ộ ư ặ ể ủ ầ ớ ố

tr ch không ph i đ c đi m c a m t nhân v t cá bi t nào ị ứ ả ặ ể ủ ộ ậ ệ

1 Lời giới thiệu của tri huyện

Liên h : ệ

- Thông thường, trong đ i s ng, khi t gi i thi u, không ai mu n nói ra nh ng cái x u c a b n thân ờ ố ự ớ ệ ố ữ ấ ủ ả

- Tuy nhiên, nhân v t tri huy n đã làm đi u y ậ ệ ề ấ

 L i tho i không ph i là ngôn ng t nhiên c a nhân v t mà ngôn ng c a ngh thu t, đ m nhi m các ch c năng ờ ạ ả ữ ự ủ ậ ữ ủ ệ ậ ả ệ ứ

v a th hi n hành đ ng theo tích trò đã xác đ nh, v a đ nh hừ ể ệ ộ ị ừ ị ướng suy nghĩ, c m nh n c a khán gi , đ c gi v ả ậ ủ ả ộ ả ềchính s vi c đang di n ra.ự ệ ễ

2 Thủ đoạn của quan huyện và đề lại

- L i tho i tri huy n ờ ạ ệ

+ “S lí thự ường phân u/ Đẩ ược thua t đ ng ti n”; ự ồ ề

+“Tôi thì tôi nghĩ c đ đu đ a nh v y đã Th ng Sò này giàu l m, chúng mình có th “ y” đứ ể ư ư ậ ằ ắ ể ấ ược”;

+ “Ph i, n m đ a có tóc ai n m k tr c đ u”; ả ắ ứ ắ ẻ ọ ầ

+ “ lưỡi không xương nhi u đề ường l t léo, nói th nào l i ch đắ ế ạ ả ược”

 Tính toán, nham hi m, không h quan tâm công lý mà ch nhăm nhăm tìm cách chu c l i ể ề ỉ ộ ợ

2 Thủ đoạn của quan huyện và đề lại

- L i tho i c a đ l i: ờ ạ ủ ề ạ

+ “Vâng, ta c b o là đ tra c u đã Th a còn th ng c, th ng Nghêu, lí tr ng, Th H n thì li u x cho xong, b n này ứ ả ể ứ ư ằ Ố ằ ưở ị ế ệ ử ọtoàn đ u tr c c ”; ầ ọ ả

“B m quan x th t sâu s c”; ẩ ử ậ ắ

“Vâng , quan x hay l m” ạ ử ắ

 Đ ng loã, xun xoe, n nh bồ ị ợ

2 Thủ đoạn của quan huyện và đề lại

- L i tho i c a lính l ờ ạ ủ ệ:

+“Nh c l i ông Trùm, anh xã và ch H n bi t r ng hôm nay quan b n l m, tôi b m mãi quan m i ch u x v này ắ ạ ị ế ế ằ ậ ắ ẩ ớ ị ử ụ

đ y” ấ

 M i m i b n tâm c a tri huy n, đ l i và lính l đ u ch xoay quanh m t ch “ti n”ọ ố ậ ủ ệ ề ạ ệ ề ỉ ộ ữ ề

 Tác gi dân gian đã xây d ng đ ả ự ượ c h th ng l i tho i h t s c tinh t , hàm súc Trong m i l i nhân v t th t ra d ệ ố ờ ạ ế ứ ế ỗ ờ ậ ố ườ ng

nh có s n m t mũi dao chĩa ng ư ẵ ộ ượ c v chính ng ề ườ i nói

2 Thủ đoạn của quan huyện và đề lại

- S hô ng nh p nhàng trong l i tho i gi a hai nhân v t tri huy n và đ l i ự ứ ị ờ ạ ữ ậ ệ ề ạ

+ Khi tri huy n nói mu n đ trệ ố ể ường h p c a Sò l i vì nó r t giàu, đ l i đã đ a ra phợ ủ ạ ấ ề ạ ư ương án đ nói v i m i ể ớ ọ

người là “ta c b o là đ tra c u đã”ứ ả ể ứ

+ Đ l i nói mu n x cho xong nh ng b n tr c đ u, tri huy n l p t c hề ạ ố ử ữ ọ ọ ầ ệ ậ ứ ưởng ng “ph i, n m đ a có tóc ai n m ứ ả ắ ứ ắ

k tr c đ u”ẻ ọ ầ

+ Đ l i khen ng i, tâng b c, n nh n t v i cách x ki n c a tri huy n “b m quan x th t sâu s c”, “vâng , quan ề ạ ợ ố ị ọ ớ ử ệ ủ ệ ẩ ử ậ ắ ạ

x hay l m”ử ắ

2 Thủ đoạn của quan huyện và đề lại

 Nh n xét:ậ

+ Hành vi x u xa này đã x y ra thấ ả ường xuyên, nhi u l n nên đề ầ ược ph i h p và di n ra r t tr n tru.ố ợ ễ ấ ơ

+ Hai nhân v t này có s tậ ự ương đ ng v b n ch t tham lam, x u xa sách nhi u, c u k t v i nhau lâu dài ồ ề ả ấ ấ ể ấ ế ớtrong vi c tróc nã, chi m đo t ti n b c t ngệ ế ạ ề ạ ừ ười th a ki n ư ệ

3 Thái độ của nhân dân

- M a mai, khinh b , đ kích ch n công quy n ho c ch n “c a quan”: ngỉ ỉ ả ố ề ặ ố ử ười dân x a th y “c a quan” là ch n ô tr c, ư ấ ử ố ọlúc nhúc nh ng k đ c khoét đ y m u mô, luôn tìm c h i v vét “cho đ y túi tham” và làm h i nh ng ngư ẻ ụ ầ ư ơ ộ ơ ầ ạ ữ ười

“th p c bé h ng”, k c thành ph n b t h o nh ng th y u h n (nh lí trấ ổ ọ ể ả ầ ấ ả ư ở ế ế ơ ư ưởng, Trùm Sò)

- Ph i bày hi n th c xã h i thi u công b ng và tình ngơ ệ ự ộ ế ằ ười

- Nh n xét: ậ Đây là m t cách nhìn nh n có tính l ch s mà vi c kh c ph c nó ph i g n li n v i nh ng đ i thay c ộ ậ ị ử ệ ắ ụ ả ắ ề ớ ữ ổ ơ

b n c a th ch , xã h i Hi n nay, đ nh ki n dai d ng này đã d n đả ủ ể ế ộ ệ ị ế ẳ ầ ược xoá b khi xã h i đã phát tri n theo chi u ỏ ộ ể ề

hướng văn minh, ti n bế ộ

Tổng kết

III

1 Nội dung

Th hi n cái nhìn châm bi m c a tác gi v thói tham nhũng, x ki n d a ể ệ ế ủ ả ề ử ệ ự trên đ ng ti n c a m t b ph n quan l i th i nát vô l ồ ề ủ ộ ộ ậ ạ ố ươ ng tâm trong xã

h i cũ ộ

Đối lập, tăng tiến …

Biện pháp Tiếng cười sâu cay Xây dựng nhân vật đặc sắc

2 Nghệ thuật

Luyện tập: đóng vai diễn xuất vở tuồng trên

Lưu ý về diễn xuất

- Hành đ ng, c ch , bộ ử ỉ ước đi, đ ng tác nên m nh mẽ, rõ ràng, d t khoátộ ạ ứ

- Đ ng tác và l i nói, sác thái bi u c m ph i hài hòa v i các y u t khác nh ti ng tr ng, kèn, nh cộ ờ ể ả ả ớ ế ố ư ế ố ạ

- Đ i v i vai tri huy n, nh ng đo n cố ớ ệ ữ ạ ười nên di n m t cách t nhiên, khoái trá, b c l đễ ộ ự ộ ộ ược b n ch t tham nhũng c a nhân ả ấ ủ

v tậ

- Vai đ l i, lính l nên nói năng nh nh , ánh m t láo liên, cề ạ ệ ỏ ẹ ắ ười gian x oả