CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI HỒ CHÍ MINH

Ðu?ng Tru?ng Son doc = §Æng Hoµng H¶i = hoanghgmail com – hoang85lcahoo co Allrights reserved by Rosea HD220906085 ht999 History E Books HD220906085 Compiled P.Ðu?ng Tru?ng Son doc = §Æng Hoµng H¶i = hoanghgmail com – hoang85lcahoo co Allrights reserved by Rosea HD220906085 ht999 History E Books HD220906085 Compiled P.

-

History E-Books: HD220906085

Compiled & Published by Rosea

Đường Hồ Chí Minh huyền thoại

Đường Trường Sơn, chỉ cái tên thôi là đủ gợi nhớ đến sự ác liệt của 1 tuyến đường

đã từng là dòng máu huyết mạch chi viện cho chiến trường Miền Nam, là cái gai không bao giờ có thể nhổ được của Đế quốc Mĩ – Ngụy, là bản anh hùng ca bất khuất của những chàng trai, những cô gái tuổi đôi mươi nhưng đã trở nên bất tử Thật là khó có thể ngợi ca hết được sự kì diệu cũng như đóng góp to lớn của con đường mang tên Hồ Chủ Tịch trong cuộc kháng chiến chống Mĩ vĩ đại

Đường Trường Sơn huyền thoại năm nào còn được biết đến với tên gọi đường Hồ Chí Minh Không thể hình dung được bằng nghị lực và ý chí nào mà dưới mưa bom bão

đạn của kẻ thù , con đường mòn chạy xuyên qua những khu rừng rậm nhiệt đới của cả 3 nước Đông Dương lại có thể hoàn thành nhanh đến vậy và luôn đảm bảo thông suốt trong mọi tình huống, đế quốc Mĩ đã bỏ biết bao công sức để nghiên cứu cách xóa xổ tuyến

đường này nhưng vo vọng Từng đoàn xe chở hàng ra tiền tuyến vẫn ngày đêm thách thức

kẻ thù

Hàng vạn người con đã hi sinh hoặc mang phế tích của chiến tranh, họ – những con người đã làm lên lịch sử, được cả dân tộc ta, cả thế giới ngưỡng mộ Hi sinh cả thời trai trẻ để làm lên kì tích có 1 không hai cho lịch sử của dân tộc Không gì có thể sánh nổi với những hi sinh mất mát của họ, nghĩa trang Trường Sơn – nơi yên nghỉ của hàng chục vạn chiến sĩ công binh, thanh niên xung phong, du kích giờ đã xanh cỏ, những con người của lịch sử giờ vẫn còn được mọi người nhắc tới như những biểu tượng của lòng dũng cảm và sức mạnh của tuổi trẻ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh

Chứng kiến những kì tích như đường mòn Hồ Chí Minh, tôi có thể hiểu được vì sao dân tộc ta lại có thể đánh thắng đế quốc Mĩ, và càng tự hào hơn khi thế hệ trẻ thời đó lại có thể lập lên những chiến công hiển hách đến vậy Cuốn sách này chỉ là tập hợp những bài viết về họ, về con đường huyền thoại mà tôi thu thập được, hi vọng một phần nào đó giúp cho thế hệ trẻ ngày nay có một niềm tự hào về quá khứ hào hùng của dân tộc,

về sự bất diệt của con đường Hồ Chí Minh

Rosea

-

Index: Đường Trường Sơn-Con đường huyền thoại-Những bước chân kỳ diệu 3

KẾ HOẠCH SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG QUỐC TẾ TẠI VÙNG PHI QUÂN SỰ 4

KẾ HOẠCH HÀNG RÀO ÐIỆN TỬ MCNAMARA 5

§ường mòn HCM 5

VII NỖ LỰC CẮT ĐỨT ĐƯỜNG MÒN HCM 8

Những kỉ lục của Đoàn 559: 13

Câu chuyện Trường Sơn : " chuyện O Tha" 16

Đây đường mòn HCM vẫn vào được mà !!! 17

Một thuở Trường Sơn 18

Anh lái xe Trường Sơn 22

Khẩu pháo 100 li “độc thân” giữa rừng Trường Sơn 24

Người cán bộ công binh Trường Sơn 27

Trí Thức cả nước mĩ hướng vào một con đường 31

Những bông hoa Trường Sơn Trường Sơn xẻ dọc, rọc ngang 36

Tình đồng đội 38

Có một ngã ba Đồng Lộc như thế 41

Đôi bạn trên tàu 45

Dưới đáy ba lô người chiến sĩ 48

Nhật kí chiến đấu binh trạm 34 năm 1970 49

Dặm đường Trường Sơn 50

Khẩu đội trưởng của tôi 55

Trong hang đá Trường Sơn 58

Đại đội trưởng… giả 60

Đêm Trường Sơn chúng con nhớ Bác! 63

Đường Hồ Chí Minh trên đất Quảng Bình 66

Nhớ mãi một người anh 71

Từ đường Trường Sơn chúng tôi đi vào chiến dịch Hồ Chí Minh 74

Đường tới cửa rừng 89

Vượt Cổng trời một ngàn lẻ một 94

Dọc rừng mưa nhiệt đới 97

Đường vào “Ông Cụ”, “Hải Yến” 103

Y tá bất đắc dĩ 112

Gian nan cuối đường 114

“Hạ cánh” nơi vùng rốn tử thần sốt rét 118

Ai đã 1 lần có mặt ở đường Trường Sơn hẳn sẽ hiểu rõ sự hy sinh,mất mát và sức chịu đựng vô

bờ bến của 1 dân tộc ra trận đã trả giá như thế nào cho ngày chiến thắng

Đường Trường Sơn được Chủ tịch Hồ Chí Minh khai sinh vào ngày 19/5/1959 Lúc đầu là tuyến vận tải chiến lược, sau này mang tên Đường mòn Hồ Chí Minh

Đường mòn Hồ Chí Minh khởi đầu từ huyện Tân Kỳ (Nghệ An) vắt qua dãy núi Trường Sơn, chạy suốt đến Chơn Thành, dài khoảng 16.000 km, gồm 5 hệ thống đường trục dọc, 21 đường trục ngang, một tuyến đường cho xe chạy ban ngày dài 3.100 km, một hệ thống sông dài 500

km, một hệ thống đường ống dài 3.000 km từ miền Bắc vào tận Lộc Ninh

Đường mòn Hồ Chí Minh, cứ 200 m có một dốc cao, 15 m có một đèo cao, 200 m có dòng suối nhỏ, 2.000 m có dòng suối lớn, 20 km có một dòng sông nhỏ

Đường mòn Hồ Chí Minh ra đời nhằm đáp ứng kịp thời và có hiệu quả cho sự phát triển như vũ bão của Cách mạng Miền Nam vào những năm 1960 và trong Chiến dịch tổng tiến công mùa Xuân 1975 Chính vì tầm quan trọng ấy mà Lầu Năm góc đã tung vào đây gần 100 chuyên viên quân sực cao cấp, ngày đêm nghiên cứu tìm cách đánh phá, hủy diệt con đường

Lực lượng ban đầu gồm 1 tiểu đoàn giao liên D301 với 440 người dược thành lập tháng 6-1959

và 1 tiểu đoàn vận tải đường biển thành lập tháng 9 năm đấy

Cuối năm 60 Trung đoàn 70 và 71 được thành lập,có nhiệm vụ vừa vận chuyển vừa mở đường hành quân

Với quyết tâm "Thông đường, thông xe trong mọi tình huống", bộ đội Trường Sơn đã tổ chức đánh 105.000 trận, bắn rơi 2.450 máy bay Mỹ các loại,bắt sống nhiều giặc lái,tiêu diệt hàng ngàn lính nguỵ đổ bộ bằng đường không.rà phá trên 12.000 quả bom từ trường, 82.000 quả mìn các loại Bắc 88 cây cầu với tổng chiều dài 3.420m, đào đắp 7.500.000 m3 đất để san lấp hố bom và đường sạt lở

mức độ đánh phá ác liệt của địchlà khó mà tưởng tượng nổi và ngày 1 tăng theo đà thất bại của cuộc chiến tranh trên bộ của chúng

Ðoàn quân đầu tiên gồm 440 thanh niên trai trẻ kể từ ngày đầu tiên 19/5/1959 đến ngày giải phóng 30/4/1975, đoàn quân đó đã lên tới hàng chục vạn người Cũng vẫn là các chàng trai, cô gái tình nguyện đi theo tiéng gọi thiêng liêng của đất nước - đi giải phóng miền Nam, giành thống nhất Tổ quốc Gần 20 ngàn người trong số họ đã vĩnh viễn nằm lại trên con đường này Cả vạn con người còn mang theo những thương tích trên mình trong cuộc sống hôm nay

Trong các trận chiến Hè-Thu 1966 và trận chiến Mùa Hè 1967 giữa liên quân VNCH-Mỹ và hai

sư đoàn chủ lực Bắc Viễt )tại phía Nam sông Bến Hải, từ khu Phi Quân Sự đến quận Gio Linh tỉnh Quảng Trị, nỗ lực chính của liên quân VNCh-My tại chiến trường này gồm có các đơn vị thuộc Sư Ðoàn 1 Bộ Binh (VNCH), một số tiểu đoàn Nhảy Dù VNCH, và lực lượng Thủy Quân Lục Chiến thuộc Lực Lượng 3 Thủy Bộ Hoa Kỳ Cao điểm của các trận chiến tại khu giới-tuyến trong hai năm 1966 và 1967 là trận hỏa tập dữ dội bằng súng cối và phi đạn vào tuyến phòng thủ

-

của liên quân Việt-Mỹ trong đêm 20 tháng 3/1967, mở màn cho cuộc tổng tấn công của các trung đoàn chủ lực Bắc Việt vuợt vĩ tuyến 17 xâm nhập vào khu Phi Quân Sự

Trước khi Bắc Việt mở các trận tấn công quy mô, ngay từ giữa năm 1966, , Ðại Tướng

Westmoreland đã có ý nghĩ muốn sử dụng lực lượng quốc tế đang tham chiến tại Việt Nam để chận ngang khu Phi Quân Sự, ngoài ra ông cũng đã thiết kế một hệ thống căn cứ án ngữ do liên quân VNCH-Mỹ đảm trách để ngăn chận sự xâm nhập của BV Sau đây bài lược trình về các kế hoạch nói trên của Ðại Tướng Westmoreland

KẾ HOẠCH SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG QUỐC TẾ TẠI VÙNG PHI QUÂN SỰ

Trước diễn biến xảy ra tại khu giới-tuyến, Ðại Tướng Westmoreland lập ngay kế hoạch KANZUS, tên kế hoạch ghép từ chữ cái đầu tên của các nước viết bằng tiếng Anh (K= Korea (Đại Hàn, A: Australia (Úc), NZ= New Zealand (Tân Tây Lan), US: United States (Hoa Kỳ) Tại Saigon, đại sứ các nước đều đồng thanh ưng thuận, nhưng Hoa Thịnh Đốn (Washington, D.C., thủ đô Hoa Kỳ) không đồng ý Sau này khi được cử giữ chức tham mưu trưởng Lục Quân (từ giữa năm 1968), Ðại Tướng Westmoreland vẫn hối thúc chính phủ Hoa Kỳ thực hiện kế hoạch này, vì theo nhận định của Ðại Tướng Westmoreland thì chỉ có lực lượng này mới đánh mạnh vào yếu tố tâm lý của thế giới, ngăn chận hữu hiệu sự xâm nhập của quân Bắc Việt

HỆ THỐNG CĂN CỨ ÁN NGỮ DỌC PHÍA NAM VĨ TUYẾN 17

Tỉnh Quảng Trị về phía Tây có núi cao chót vót, phía Đông là biển và triền cát, con sông Hiếu Giang phát nguyên từ phía Tây thị xã Cam Lộ cắt ngang 1/3 diện tích cực Bắc của tỉnh và chạy xuyên qua thị xã Đông Hà ra đến Cửa Việt Đông Hà cách Quảng Trị khoảng 10 km đường chim bay (đường bộ: 14 km), cách cầu Hiền Lương bắc ngang sông Bến Hải khoảng 15 km đường chim bay (đường bộ: khoảng 20 km) Từ Đông Hà có con đường chạy lên biên giới Việt-Lào ở phía Tây, đó là Quốc Lộ 9 Khi đến gần biên giới, có một con đường rẽ bằng đất đá, chiều ngang hẹp, chạy ngoằn ngoèo ngang qua trại Lực lượng Đặc biệt Làng Vei đến khu vực người Thượng

ở gần căn cứ Khe Sanh

Theo tướng Westmoreland, chỉ có một phương cách hữu hiệu nhất để ngăn chận sự xâm nhập của quân Bắc Việt vào miền Nam qua khu Phi Quân Sự là lập một hàng rào chắn từ cửa biển đến biên giới Lào, nhưng như thế BV còn có thể dùng đất Lào để chuyển quân Vì vậy cần phải chận luôn từ biên giới một hàng rào mà tướng Westoreland đặt tên là "hệ thống căn cứ án ngữ" chung quanh các căn cứ hỏa lực và căn cứ hỏa lực để dồn quân BV vào các hành lang dễ dàng cho phi cơ và đại bác yểm trợ các đơn vị bộ chiến tấn công để diệt

Các căn cứ này sẽ chiếm giữ một số cao điểm trong vùng duyên-hải Quảng Trị để quan sát và điều khiển hỏa lực Pháo binh, nhưng đồng thời cũng để quan sát vị trí đặt súng của quân BV nhắm vào các cơ sở, doanh trại liên quân như phi trường, bãi chứa hàng để tiếp tế cho những đơn vị đóng quân dọc theo sông chạy từ Cửa Việt đến phía Tây đi và tại Đông Hà Bởi lẽ rằng quân Bắc Việt xây các vị trí đặt súng lớn ngay ở phía Bắc khu Phi Quân Sự mới mưu tính đưa đại bác vào đó để pháo kích vào các vị trí liên quân nằm về phía Nam

Trong số các căn cứ đặt trong địa bàn tỉnh Quảng Trị, căn cứ lớn nhất và quan trọng nhất là Cồn Tiên, cách khu Phi Quân Sự về phía Nam khoảng 3 km đường chim bay Yểm trợ cho căn cứ này là căn cứ hỏa lực Carroll (Tân Lâm) nằm trên Quốc Lộ 9, cách Cam Lộ khoảng 4 km đường chim bay Gần cuối năm 1966, Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ còn xây thêm một căn cứ nữa lấy tên là Rock Pile xa về hướng Tây, trên đỉnh một ngọn núi cao hơn 300 mét, án ngữ các đường dọc theo thung lũng từ hướng Tây và Bắc xuống Hai căn cứ tiền đồn Làng Vei và Khe Sanh án ngữ mặt cực Tây là hai cứ điểm quan trọng của hệ thống căn cứ án ngữ

-

Ngay từ năm 1966 khi cho lệnh các đơn vị Hoa Kỳ xây dựng hệ thống án ngữ nói trên, Ðại Tướng Westmoreland đã nghĩ rằng các đơn vị VNCH có thể đảm nhận một phần trong số các căn cứ này, nên ông luôn luôn theo dõi không cho các đơn vị Thủy Quân Lục Chiến mở rộng căn

cứ của họ đến mức các đơn vị VNCH không đủ phương tiện để đảm nhận

KẾ HOẠCH HÀNG RÀO ÐIỆN TỬ MCNAMARA

Công việc đang tiến hành thì trong chuyến đi sang căn cứ Không Quân Clark tại Phi Luật Tân vào trung tuần tháng 9/1966 để dự họp với đại diện của Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ là Trung Tướng Alfred D Starbird, Ðại Tướng Westmoreland được thông báo là các khoa học gia đã chế tạo được một dụng cụ điện tử có khả năng phát giác các cuộc chuyển quân của đối phương Dụng

cụ này sẽ làm thành một hàng rào điện tử từ bờ biển chạy dọc theo phía Nam của khu Phi Quân

Sự băng qua Lào và xuyên qua đến biên giới Thái Lan Khi được thông báo như vậy, Ðại Tướng Westmoreland nhận định rằng đây là một ý kiến quá sang: dùng kỹ thuật tân tiến để thay thế cho các đơn vị tác chiến trong nhiệm vụ phòng thủ thì còn gì bằng

Thế nhưng vị tướng 4 sao này cũng đặt nghi vấn về tính khả dụng tuyệt hảo của dụng cụ điện tử này: Lý thuyết thì rất hay, nhưng Ðại Tướng Westmoreland có cảm tưởng là người ta đã nói quá đáng, có thể cả McNamara (bộ trưởng Quốc phòng) cũng vậy, khi cho rằng dụng cụ điện tử này

có thể thay thế cho các cuộc ném bom miền Bắc Việt Nam

Tên chính thức của công tác này là dự án JASON, gồm có việc dùng dây kẽm gai, mìn, dụng cụ phát giác điện tử và căn cứ quân sự Theo Ðại Tướng Westmoreland thì dưới bất cứ nhà quân

sự nào cũng thấy rằng ý kiến này thật khôi hài vì không có một hàng rào điện tử hay là gì đó nếu không có hỏa lực ngăn chận thì cũng vô hiệu Nếu không thì cứ với hàng rào điện tử này phải bố trí cứ mỗi dậm đặt một tiểu đoàn để canh giữ Trong khi chấp thuận ý kiến do Trung Tướng Starbid chuyển đạt, Ðại Tướng Westmoreland đã báo cho Bộ Trưởng Quốc Phòng McNamara là nên vừa đặt hàng rào điện tử vừa bố trí quân theo kế hoạch của vị tư lệnh này Trong khi đó, các khoa học gia thì nghĩ đến một hàng rào chắn chạy dài suốt một dãi, còn Ðại Tướng

Westmoreland thì muốn đặt các dụng cụ này giữa hai căn cứ để phát giác mọi di chuyển của quân BV, bất kể nhỏ hay lớn

Theo lời kể của Ðại Tướng Westmoreland, Bộ Trưởng Quốc Phòng McNamara đồng ý đề nghị của ông, nhưng trong cuộc họp báo tại Hoa Thịnh Đốn, ông McNamra lại buộc miệng nói ra hết

kế hoạch lớn lao Vậy là các phóng viên loan tin về hàng rào điện tử McNamara, các bài báo này nói về kế hoạch này đã chính thức thông báo cho Hà Nội biết mọi chuyện Do đó khi các đơn vị Công Binh Hoa Kỳ cho xe ủi đất đến để khai quang, chở kẽm gai đến chuẩn bị rào thì đại bác của quân BV đã bố trí sẵn Trước sự việc đó, Ðại Tướng Westmoreland nghĩ rằng bây giờ nếu muốn hoàn thành mọi việc xây dựng hàng rào án ngữ này, cho dù có thay đổi như đã dự trù đi nữa thì tổn thất nhân mạng sẽ lên cao Vì thế, Ðại Tướng Westmoreland đã phải âm thầm dẹp

bỏ kế hoạch này để "quân BV khỏi chê cười là chúng tôi đã bị buộc phải làm vậy."

đường mòn HCM

Trần Ðỗ Cẩm

Con đường chuyển vận người và vũ khí của Việt Cộng từ Bắc vào Nam xuyên qua vùng cán chảo của vương quốc Lào đã có từ thời chiến tranh Đông Dương Lúc đó hệ thống giao liên này đích thực là những "đường mòn" dùng cho người đi bộ xuyên qua vùng rừng rậm Hạ Lào Sau khi chiến tranh Việt-Pháp chấm dứt vào năm 1954 với hiệp định Geneve chia cắt Việt Nam thành hai miền Nam-Bắc, hệ thống đường mòn này hầu như không còn được xử dụng

-

Cho tới năm 1959, Việt Cộng thành lập một Đoàn Tiếp Vận đặc biệt mang bí số 559 có nhiệm vụ bảo vệ, mở mang, tu sửa và xếp đặt những cơ sở hậu cần dọc theo trục tiếp vận Bắc-Nam dọc theo bán đảo Đông Dương, thường được các giới chức quân sự mệnh danh là "đường mòn Hồ Chí Minh" này

Đơn vị Việt Cộng phụ trách mang tên 559 vì được thành lập vào tháng 5 năm 1959 Nhưng dù đã được đặt dưới quyền quản trị đặc biệt của Đoàn Tiếp Vận 559, trước năm 1967, hệ thống đường xâm nhập Bắc-Nam tại Hạ Lào vẫn rất thô sơ nên Việt Cộng còn phải dùng dân công và xe đạp thồ để chuyển vận vũ khí và tiếp liệu

Mãi tới năm 1971, khi cường độ của cuộc chiến tranh Việt Nam gia tăng với những trận đánh quy

mô trận địa chiến dùng chiến xa và đại pháo, đường mòn Hồ Chí Minh mới được canh tân thành những xa lộ lớn, xe hơi có thể di chuyển hai chiều Con đường này bắt đầu từ đèo Mụ Già gần thị trấn Vinh với hải cảng Bến Thủy (thuộc tỉnh Quảng Bình của Bắc Việt) xuyên qua lãnh thổ Lào rồi đâm sâu về phía Nam song song với biên giới Lào-Việt

Đường mòn Hồ Chí Minh giao tiếp với đường số 9 là trục lộ Đông-Tây nối liền thị trấn Đông Hà thuộc miền Nam Việt Nam và tỉnh Savanakhet của Lào tại hai điểm quang trọng, đó là thị trấn Tchépone và Mường Nông Hai trung tâm chuyển tiếp mấu chốt dùng làm nơi dưỡng quân và có nhiều kho quân lương, vũ khí này được Việt Cộng đặt cho bí danh 604 và 611 nằm đối diện với hai tỉnh cực bắc Quảng Trị, Thừa Thiên của miền Nam Việt Nam Đây là những địa điểm chính của Cộng Quân dùng làm bàn đạp để đẩy mạnh những cuộc tấn công và xâm nhập lãnh thổ Quân Khu I và II của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH)

II ĐƯỜNG MÒN SIHANOUK

Xa hơn về phía Nam, đường mòn Hồ Chí Minh kéo dài qua vùng Tam-Biên, nơi gặp gỡ của ba biên giới giữa các quốc gia Việt Nam, Lào và Cam Bốt Khi vào tới lãnh thổ Cam Bốt hệ thống đường xá này thường được gọi là "đường mòn Sihanouk," mang ngụ ý ông Hoàng xứ Chùa Tháp là một tay sai cho CS Bắc Việt Nói khác đi, đường mòn Sihanouk là phần cực Nam, nối dài của đường mòn Hồ Chí Minh nằm trong lãnh thổ Cam Bốt

III HỆ THỐNG ĐƯỜNG XÁ

Thông thường, khi nghe nói tới "đường mòn" mọi người đều mường tượng đến hình ảnh những lối đi nhỏ cheo leo hoặc độc đạo xuyên qua những khu rừng núi hiểm trở Nhưng thực sự đến năm 1971, đường mòn Hồ Chí Minh là một hệ thống đường giao thông rộng lớn và phức tạp gồm nhiều xa lộ chạy song song nhau và tỏa rộng như một màng lưới nhện khổng lồ

Màng lưới này dài trên một ngàn cây số phủ dọc biên giới Việt Miên Lào theo hướng Bắc-Nam

Có nhiều nơi, bề rộng theo hướng Đông-Tây của chiếc lưới nhiều nhánh này lên tới 90 cây số (56 miles), ăn sâu trong lãnh thổ Lào và Cam Bốt Các giới chức quân sự Việt Nam Cộng Hòa và Hoa Kỳ đã phỏng đoán nếu nối chung các nhánh này, tổng cộng chiều dài của hệ thống "đường mòn xa lộ" có thể lên tới trên 10 ngàn cây số (6,214 miles)

Các cơ quan tình báo Việt Nam Cộng Hòa và Hoa Kỳ sau nhiều năm tung các toán thám sát vào khu vực đường mòn chiến lược này cũng mới chỉ vẽ được bản đồ được chừng trên 5 ngàn cây

số (3,107 miles), nghĩa là khoảng phân nửa Việc khám phá, kiểm soát cũng như cắt đứt hệ thống lưới nhện này vô cùng khó khăn, không những vì quá rộng lớn mà còn vì khi cắt đứt được nhánh này, Việt Cộng lại xây cất nhiều nhánh phụ mới phức tạp nằm sâu hơn trong lãnh thổ Lào hoặc Cam Bốt

IV TỔ CHỨC

-

Để xây cất, tu bổ đường mòn Hồ Chí Minh, Đoàn Tiếp Vận 559 đã phải thường trực xử dụng chừng 100,000 dân công Lào-Việt, chưa kể khoảng 50,000 quân lính để hộ tống những đoàn quân xa di chuyển cũng như bảo vệ 7 căn cứ quan trọng dọc theo đường mòn Ngoài những căn

cứ tiếp vận chính, còn có khoảng 50 trạm giao liên phụ, gọi là binh trạm Mỗi binh trạm là một căn cứ yểm trợ gồm các cơ cấu chuyển vận, tiếp liệu, truyền tin, tu bổ đường xá, phòng thủ, y tế v.v riêng biệt

Theo lời thuật lại của Thiếu Tá Lê Văn Thời (Tiểu Đoàn Phó Tiểu Đoàn 4 thuộc Trung Đoàn 2 của Sư Đoàn 1 Bộ Binh, khi bị bắt làm tù binh tại vùng Căn Cứ Hỏa Lực Sophia tại Hạ Lào trong cuộc hành quân Lam Sơn 719 vào tháng 3 năm 1971) thì chính ông đã bị giải qua nhiều binh trạm dọc theo đường mòn Hồ Chí Minh trên đường ra Bắc Thiếu Tá Thời cho biết mỗi binh trạm

là một địa điểm dừng quân cách nhau khoảng một ngày đi bộ trong rừng có nhiệm vụ cung cấp lương thực, nơi ăn, chốn ở và hướng dẫn đoàn người tới trạm kế tiếp

V DI CHUYỂN

Sau năm 1967, vì nhu cầu chuyển quân cũng như yểm trợ tiếp vận của Việt Cộng gia tăng tại chiến trường miền Nam, đường mòn Hồ Chí Minh đã được cải tiến và mở rộng để xe hơi có thể lưu thông được Từ đó, xe vận tải kiểu Molotova do Nga Sô viện trợ đã được dùng để thay thế cho dân công và xe đạp thồ trong việc chuyên chở

Cơ quan tình báo đồng minh cho biết mỗi ngày có hàng trăm xe vận tải di chuyển trên đường mòn Hồ Chí Minh và cũng có hàng trăm trạm nghỉ cho xe cộ chỉ riêng trong lãnh thổ Lào Những

xe này thường chạy vào ban đêm để tránh bị phi cơ phát hiện Mỗi đêm, xe di chuyển được chừng 50 cây số là khoảng cách trung bình giữa trạm nghỉ này và trạm khác

Vì phải di chuyển ban đêm nhưng lại không dám để đèn để tránh bị phát hiện nên cần tài xế rất quen thuộc với đường xá trong vùng Do đó, mỗi trạm nghỉ đều có một toán tài xế cơ hữu

thường trực chuyên lái xe từ trạm mình tới trạm kế tiếp để thuộc nằm lòng địa thế vì lái đi lái lại

có mỗi một đoạn đường chừng 50 cây số (31 miles)

VI HỆ THỐNG DẪN NHIÊN LIỆU

Trước kia, nhiên liệu cần dùng được chứa trong những thùng phi 200 lít do xe vận tải chuyên chở hoặc đôi khi được thả trôi theo những giòng nước vào mùa mưa Qua năm 1968 vì nhu cầu gia tăng gấp bội, Việt Cộng đã hoàn tất một hệ thống dẫn dầu dọc theo đường mòn Hồ Chí Minh

để tiếp tế nhiên liệu cho các xe cơ giới

Ống dẫn dầu có đường kính 4 inch (khoảng 10 cm) bắt đầu từ đèo Mụ Già chạy dọc theo biên giới Lào-Việt tới khu vực Mường Nông bên Lào, đối diện với thung lũng A Shau về phía Nam Như vậy, Việt Cộng không những đã giải quyết được vấn đề tiếp tế nhiên liệu cho các xe vận tải

di chuyển trên đường mòn Hồ Chí Minh, mà còn có khả năng yểm trợ cho các chiến xa hoạt đông sâu tại chiến trường miền Nam

Tưởng cũng nên nhắc lại chiến xa kiểu PT-76 của Việt Cộng xuất hiện lần đầu tiên trên chiến trường miền Nam vào đêm 8 tháng 2 năm 1968 trong trận đánh tại trại Lực Lượng Đặc Biệt Lang Vei gần Khe Sanh sát biên giới Lào-Việt trên đường số 9

Chiến xa PT-76 là loại xe lội nước hạng nhẹ nên có thể di chuyển khá dễ đàng trên đường xá lầy lội bên Lào, sau đó, không còn thấy tham chiến cho tới năm 1971 trong trận Hạ Lào Vì vậy, giới chức quân sự đồng minh cho rằng vì gặp khó khăn về việc tiếp tế nhiên liệu cũng như trở ngại về địa thế không thích hợp nên chiến xa hạng trung như loại T-54 của Việt Cộng không phải là mối

Sáu tháng còn lại trong năm, vì mưa lũ thường xuyên nên đường xá lầy lội rất khó đi Các cuộc tấn công của Việt Cộng trên chiến trường miền Nam thường được khởi sự vào mùa khô, khi việc chuyên chở người và vật liệu trên đường mòn Hồ Chí Minh không gặp trở ngại vì thời tiết

VII NỖ LỰC CẮT ĐỨT ĐƯỜNG MÒN HCM

Trong bất cứ cuộc chiến tranh nào, tiếp vận thường là yếu tố sinh tử góp phần quyết định quan trọng trong việc thành công hay thất bại Các bậc danh tướng cổ kim luôn luôn đặt vấn đề tiếp vận thành mối ưu tư hàng đầu trong mỗi cuộc hành quân

Thời xưa, khi hình thái chiến tranh còn đơn giản với những vũ khí thô sơ, công tác tiếp vận thường thu gọn vào việc tiếp tế lương thực cho quân lính Dưới thời Tam Quốc bên Tầu, vạn đại quân sư Khổng Minh Gia Cát Lượng của nhà Hán đã chế ra "trâu gỗ, ngựa gỗ" để giải quyết vấn

đề tải lương trong những lần "lục xuất Kỳ Sơn" ra đánh Tào Tháo tại Trung Nguyên Ông cũng lập kế dùng thuyền chở rơm rạ chèo tới gần thủy trại của quân Tào rồi cho quân khua chiêng gióng trống khiến địch sợ hãi bắn tên loạn xạ nên nhàn nhã thu được 10 vạn mũi tên cắm vào thuyền đem về nạp cho Đô Đốc Chu Du của Giang Nam làm vũ khí đại thắng quân Tào trong trận Xích Bích Tào Tháo gian hùng đã ra lệnh chém quan Chưởng Bạ Dương Tu khi lương thực bị cạn cũng chỉ mong trấn an lòng quân sĩ

Gần đây hơn, dưới thời nhà Trần trong Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã đại phá quân Mông Cổ hùng mạnh khởi đầu bằng chiến thắng Vân Đồn khi tướng Trần Khánh Dư đốt hết những thuyền chở lương của giặc Kết qủa, 50 vạn quân do Nguyên đã bị thảm bại Trong thế chiến thứ hai, những đoàn chiến xa Panzer lừng danh bách chiến bách thắng dưới quyền con cáo già sa mạc Rommeo đã bị quân Anh chận đứng tại Phi Châu vì thiếu nhiên liệu Vào năm

1954, quân đi Pháp đã bị thất trận tại Điện Biên Phủ vì bị cắt đứt đường tiếp vận và tăng viện duy nhất bằng đường hàng không

Hai xe vận tải Molotova của Bắc Việt, được ngụy trang kỹ càng, đang di chuyển trên hệ thống đường mòn Hồ Chí Minh (tài liệu: VIETNAM, Oct 1995)

Ngày nay, quân lực Hoa Kỳ được coi là hữu hiệu nhất thế giới không hẳn chỉ vì binh sĩ thiện chiến mà còn nhờ bộ máy tiếp vận khổng lồ hữu hiệu gần như vô giới hạn có thể tiếp tế bất cứ phần đất nào trên thế giới trong khoảnh khắc dăm ba tiếng đồng hồ Trong cuộc chiến tại Việt Nam, theo thống kê, cứ mỗi quân nhân Hoa Kỳ trực tiếp cầm súng đánh giặc ngoài mặt trận, có ít nhất 5 người khác đàng sau lo việc tiếp vận và yểm trợ Vì vậy, chúng ta thấy những căn cứ quân sự lớn của Hoa Kỳ trên thế giới không phải là những trại lính mà là những căn cứ yễm trợ tiếp vận khổng lồ

Vì tầm quan trọng có mức độ quyết định của vấn đề tiếp vận, nên binh thư thường nói "một tướng lãnh chỉ biết về hành quân mà không biết về tiếp vận thì chưa phải là một vị tướng hoàn toàn." Hoàng Đế Napoleon bách chiến của nước Pháp tóm tắt ngắn gọn và đơn giản hơn: "Đạo quân nào cũng tiến bằng chiếc bụng." Ý ông muốn nói quân lính có no bụng mới đánh trận được

-

Trong thời buổi văn minh hiện đại, chiếc bụng của một đạo quân không chỉ đơn giản chỉ cần lương thực cho quân lính, mà còn không thể thiếu nhiên liệu cho xe cộ, máy bay, tầu chiến và bom đạn cho những loại vũ khí tối tân Do đó, khi cường độ của cuộc chiến tại Việt Nam trở thành ác liệt với các trận đánh chuyển từ hình thái du kích chiến qua trận địa chiến với quân số đôi bên lên tới nhiều sư đoàn, vấn đề tiếp vận đương nhiên trở thành một yếu tố sinh tử đối với Cộng quân

Để tiếp tế cho chiến trường miền Nam, Việt Cộng dùng hai ngả chính Đó là đường mòn Hồ Chí Minh và hải cảng Kompong Som còn được gọi là Sihanoukville của Cam Bốt Nhưng tới năm

1971 khi chính phủ Lon Nol thân Hoa Kỳ thay thế ông hoàng Sihanouk, đường tiếp vận từ Cam Bốt qua ngả Kompong Som bị cấm chỉ Con đường duy nhất còn lại là đường mòn Hồ Chí Minh

Cả Việt Cộng lẫn phe đồng minh đều biết rằng bên nào kiểm soát được trục tiếp vận huyết mạch này sẽ chiến thắng tại miền Nam

Vì tầm mức chiến lược vô cùng quan trọng này, ngay từ năm 1965, Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa đã có hai kế hoạch để cắt đứt đường mòn Hồ Chí Minh: một là đổ bộ lên miền Bắc ngay vùng hải cảng Vinh nhằm phá vỡ ngay từ đầu mối, hai là đánh sang Lào để cắt đứt tại khúc giữa Nhưng những kế hoạch này đã không thực hiện được vì Quân Lực VNCH không đủ mạnh Vả lại Hoa Kỳ cũng không đồng ý nới rộng chiến tranh qua toàn cõi Đông Dương vì e ngại Trung Cộng

và Nga Sô sẽ nhân cơ hội nhẩy vào vòng chiến

Do đó, trong lúc Cộng Quân ra sức bảo vệ đường mòn Hồ Chí Minh thì lực lượng đồng minh dồn

nỗ lực đánh phá Các hoạt động quân sự của đồng minh nhằm cắt đứt trục tiếp vận quan trọng này gồm: thả những toán biệt kích xâm nhập nội địa Lào, dùng máy bay bắn phá, dùng lực lượng sắc tộc thiểu số Hmong của Lào và trực tiếp đổ quân sang đánh phá

1 HOẠT ĐỘNG CỦA NHỮNG TOÁN BIỆT KÍCH

Những đơn vị chuyên xâm nhập vùng lãnh thổ do địch quân kiểm soát này thường được gọi là Lôi Hổ do Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ huấn luyện Đây là những toán nhỏ chừng 4, 5 người được phi cơ thả xuống khu vực đường mòn Hồ Chí Minh để thu thập tin tức tình báo về các hoạt động và di chuyển của Cộng quân cũng như thi hành những công tác phá hoại

Ban đầu, những toán biệt kích được thả dù từ các phi cơ vận tải loại C-47, sau này được thả bằng trực thăng loại H-34 hay UH-1B Phi Đoàn 219 của Không Quân VNCH là đơn vị phụ trách thả và bốc những toán biệt kích bên Lào

2 DÙNG MÁY BAY ĐÁNH PHÁ

Song song với các hoạt động biệt kích, không lực Hoa Kỳ còn dùng phi cơ oanh tạc khu trục để thường xuyên thả bom hay bắn phá để ngăn chận sự di chuyển trên đường mòn Hồ Chí Minh Mỗi khi thu thập được những tin tức tình báo chính xác từ các toán biệt kích hay từ những máy móc điện thám về di chuyển của những toán quân, đoàn xe hay nơi tập trung quân của địch, phi

cơ Hoa Kỳ từ các căn cứ không quân bên Thái Lan như Phanat Nikhon hay Takhli v.v lập tức cất cánh oanh tạc Ngoài ra, các phi cơ võ trang Hải Quân Hoa Kỳ từ hàng không mẫu hạm ngoài biển Đông cũng thường xuyên bay tuần tiễu dọc theo đường mòn dể sẵn sàng bắn phá mỗi khi phát hiện mục tiêu

Các dụng cụ điện tử thám báo tối tân trông giống như những chòm cây được thả từ máy bay dọc theo đường mòn để thâu thập dữ kiện Khi có xe hay người di chuyển qua, các máy "sensor" có antenne này sẽ ghi nhận những địa chấn và tự động phát ra những tín hiệu đặc biệt Trên không phận Lào, lúc nào cũng có một phi cơ Hoa Kỳ bao vùng để ghi nhận và báo về trung tâm kiểm

3 LỰC LƯỢNG SẮC-TỘC HMONG LÀO

Ngoài các toán biệt kích hỗn hợp Việt-Mỹ, Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ còn tuyển mộ và huấn luyện người của bộ lạc thiểu số Hmong để thường trực ngăn chận các hoạt động của Cộng quân bên Lào Lực lượng người Hmong này được đặt dưới quyền chỉ huy của tướng Vang Pao, đặt căn cứ tại Long Cheng

Tướng Vang Pao có nhiều tiểu đoàn hoạt động tại vùng Savannakhet gần khu vực Tchepone là một diểm tiếp vận quan trọng của Cộng Quân Lực lượng này do Hoa Kỳ trực tiếp điều động và quản trị, không thuộc quân đội Hoàng Gia Lào trên nguyên tắc

4 CUỘC HÀNH QUÂN LAM SƠN 719 ĐÁNH SANG LÀO

Vào tháng 2 năm 1971, khi lực lượng Cộng quân tập trung đông đảo tại Lào để dự định tấn công vào Quân Khu I, Quân Lực VNCH đã mở cuộc hành quân Lam Sơn 719 nhằm phá vỡ ý đồ của địch quân bằng cắt đứt đường mòn Hồ Chí Minh là trục tiếp vận chính

Lực lượng VNCH gồm có các đơn vị tinh nhuệ như Sư Đoàn 1 Bộ Binh, Sư Đoàn Nhảy Dù, Sư Đoàn Thủy Quân Lục Chiến và Liên Đoàn 1 Biệt động Quân Vì bị đánh trúng yếu điểm, Cộng Quân phải tung ra 6 sư đoàn để bảo vệ Đôi bên quần thảo khoảng 45 ngày với những trận đánh đẫm máu dữ dội tại Căn Cứ Biệt Động Quân Bắc, Căn Cứ Hỏa Lực 31, đồi Lolo, đồi Sophia v.v Kết quả, đôi bên đều bị thiệt hại nặng về nhân mạng, chừng 10,000 người về phía Quân Lực VNCH và 20,000 người về phía Cộng Quân

Nhưng điều quan trọng là tuy Quân Lực VNCH chiếm được mục tiêu Tchepone, phá hủy nhiều

cơ sở tiếp vận quan trọng tại khu hậu cần 604 và 611, nhưng vì không đủ quân số chiếm đóng nên phải rút về, không hoàn toàn cắt đứt được đường mòn Hồ Chí Minh Vì vậy, chỉ tới mùa hè năm sau, Cộng Quân đã tập trung được đủ tiếp vận và quân số để vượt biên giới tấn công Việt Nam Cộng Hòa tại ba mặt trận: giới tuyến Đông Hà tại Quân Khu I, vùng cao nguyên Kontum tại Quân Khu II và thị trấn An Lộc thuộc tỉnh Bình Long tại Quân Khu III

Sau khi hiệp định ngưng chiến Paris được ký kết vào năm 1972, chấm dứt chiến tranh Việt Nam trên giấy tờ, quân đội Hoa Kỳ có cớ rút lui "trong danh dự." Quân Lực VNCH không còn được yểm trợ đúng mức nên thiếu sức mạnh để đánh phá khu vực đường mòn Hồ Chí Minh Cộng Quân coi như được Hoa Kỳ bật đèn xanh, tự do chuyển người và vũ khí xâm lấn miền Nam

Vào tháng 4 năm 1975, Cộng Quân đã dùng toàn lực, đưa hầu hết quân số của miền Bắc, khoảng 20 sư đoàn chiến đấu, nhiều sư đoàn pháo binh và trung đoàn chiến xa nặng vào chiến đấu tại miền Nam với đầy đủ lương thực, nhiên liệu và đạn dược

Tất cả bộ máy quân sự khổng lồ này đã được di chuyển qua ngả đường mòn Hồ Chí Minh, chẳng gặp sức chống đối hay trở ngại nào vì Quân Lực VNCH không còn mạng để ngăn chặn

Có thể nói miền Nam đã rơi vào tay Cộng Quân dễ dàng vì họ đã hoàn toàn làm chủ được con đường tiếp vận huyết mạch Hồ Chí Minh

Nhưng tác giả không nói rõ mấu chốt giai đoạn này là đường 9-Nam Lào Và tác giả không nói

đủ quy mô tuyến đường, không phải hàng trăm nghìn mà hàng triệu binh sĩ qua đây

Đường Trường Sơn lịch sử là niềm tự hào của thanh niên Việt Nam

"Trường Sơn ai chưa đến đó như chưa rõ mình"

Lòng dũng cảm ,trí tuệ,bản lĩnh chiến đấu được thể hiện rõ ràng cụ thể trên tuyến đường này

Có những câu chuyện tưởng chừng như huyền thoại về những trận đánh của bộ đội và thanh niên xung phong với biệt kích Mỹ ,ngụỵ,chư hầu với máy bay B52

Trong thời kỳ chiến tranh có thể chia ra ba giai đoạn của đường Trường Sơn

-1 /đi không dấu,nấu không khói ,nói không tiếng-bí mật an toàn đi dén nơi về đến chốn

-2/Đường ta rộng thênh thang mở đường ra làm nhiều nhánh nhiều hướng ,mặc cho bom rơi đạn rú đường vẫn thông tải hàng ra tiền tuyến

-3/Thần tốc hành quân vượt Trường Sơn giải phóng miền Nam

Mình đã có vào Ngã ba đồng lộc, nhà bạn mình ở Huyện Can Lộc xã Quang Lộc

Trong đó vẫn còn tượng đài thanh niên xung phong và khu kỉ niệm 10 cô gái Đồng Lộc Trong đó

có một bảng danh sách các thanh niên xung phong đã hy sinh ở con đường huyền thoại đó Rất nhiều trong số họ là thanh niên Hà Tĩnh

Chiến tranh đã đi qua, nhưng đôi khi nhắc lại nó cũng làm con người thêm tự hào về đất nước và tin tưởng vào ngày mai Nên nhớ rằng ngày xưa giặc Mỹ thả bom ác liệt thế nào mà cũng kot thể

hạ gục chúng ta, khu vực quanh Ngã ba ĐỒng lộc vẫn còn chi chít lỗ bom Một thời hào hùng và oanh liệt

Cuộc chiến tranh được bắt đầu bằng thế mạnh tuyệt đối của chúng ta về con người Chúng ta có tướng quân thiện chiến, nguồn cung cấp vô tận là chính nghĩa

Do đó ngay từ đầu, Mỹ đã áp dụng một chiến lược sai lầm: thụ động Họ không còn chọn lựa nào khác Dù mạnh đến đâu, tuyến phòng thủ nam giới tuyến cũng bị công phá, chỉ còn vấn đề thời gian Chúng ta vừa đánh vừa thiện chiến hơn, sự thiện chiến làm chúng ta thông đường, lại càng mạnh hơn

Tất cả các cuộc chiến lớn từ thời Lê đều lấy Trường Sơn làm chiến trường chính Trước đây, thuỷ quân đánh bộ đi song song với bộ binh ven biển mỗi năm một lần tiến công Gió nam thì quân Bắc, gió bắc thì quân Nam Ai làm chủ Quảng Trị sẽ ở thế chủ động Làm chủ cả Trường Sơn là thắng

Những khẩu vua chiến trường là dẫn chứng lớn nhất của lý luận trên Đây là pháo hạng nặng, tầm xa, tự hành đáng ra rất ưu việt các trận chiến pháo binh dù lớn hay nhỏ đều lấy chiến thuật lực lượng phân tán-hoả lực tập trung là cơ bản Hai bên cố đưa ta vào thế đó và đẩy địch trái với trận địa ưu việt Đến khi pháo khai hoả đánh lớn thì mọi sự đã rồi Pháo ta kéo xe hay bộ, tầm ngắn, đạn nhỏ Đáng ra những khẩu pháo tự hành to đùng trên phải thắng Nhưng quân địch xây dựng những trận địa kiên cố-làm vô dụng động cơ tự hành Ta thừa thời gian đo tính thật kỹ mục tiêu Đến khi khai hoả, máy bay, xe phản kích, phản pháo không thể trinh sát kịp lực lượng phân tán

Đến 1970-1971, ta đã đem được pháo nhỏ bắn thẳng vào đông Quảng Trị, dùng cối - ĐKZ kết hợp chi viện pháo binh nghiền nát những căn cứ kiên cố tây Quảng Trị Từ năm 1969 đến 1970,

Sư đoàn Quân Vinh Quang toàn thành tiễu phỉ Vàng Pao Chiến dịch tiễu phỉ tiến hành kỹ lưỡng: mất dân, Mỹ đành nuôi báo cô 800000 thằng nghiện Đến đây kết thúc giai đoạn hai, những thành công và thương vong trong đánh lớn 1972 là kinh nghiệm và thế trận cho 1975 Từ tháng 1-1973, ta củng cố phòng ngự trên không, mặt đất, bờ biển đảm bảo xe lớn chạy đến Tây

Nguyên, Campuchia

-

Bờ biển, đáng là thế mạnh tuyệt đối liên quân miền Nam vì hải quân ta tầu bè rất bé, không máy bay cường kích, hồi đó chưa có tên lửa diệt hạm Thường trên biển là đất của địch, kể cả vịnh Bắc Bộ của miền Bắc Đến 70-71-72 thế mạnh tuyệt đối này bị ta công phá tan tành Ta chiếm hải cảng, trước đó nã pháo bét xác quân Mỹ, chính điạ hình bờ biển này ghi dấu những trận đánh lớn bộ binh đầu tiên: pháo bắn thẳng 86mm tiền tuyến

Hết 1972, vấn đề chỉ còn là thời gian: ta chở đủ hàng dự trữ cho trận đánh cuối Thế ta là tây Trường Sơn đến Tây Ninh, như mũi giáo chọc thẳng tim thế quân miền Nam Đây - theo Huy Phúc mới thật là lỹ do tướng Mỹ lo rút quân(1968-1972): thất bại đã nhìn thấy rõ ràng

Như vậy, từ tháng 5-1959, bắt đầu lên Trường Sơn đến 1968 là thời kỳ tìm đường-đường mòn

Từ 1968-1972 là thời kỳ công phá tuyến phòng thủ nam giới tuyến-kết hợp chi viện miền Nam Thời kỳ 1973 trở đi: xây dựng-vận tải hàng quy mô lớn

Nói về Trường Sơn, Huy Phúc đọc tài liệu Mỹ thấy từ 1972 không quân ta hoạt động cả ven giới tuyến đến biên giới Thái Lan Nhưng tài liệu ta thì không Các bác có thể tìm kiếm bổ xung giúp Huy Phúc về những trận không chiến này không??

Tuyến vận tải quân sự chiến lược - Đường Hồ Chí Minh có một vị trí chiến lược hết sức quan trọng nên đế quốc Mỹ đã tìm mọi cách để đánh phá, ngǎn chặn với đủ loại phương tiện, vũ khí chiến tranh hiện đại Cuộc chiến đấu giữa ngǎn chặn và chống ngǎn chặn trên đường Hồ Chí Minh đã diễn ra vô cùng quyết liệt

Cuộc Tổng tiến công nổi dậy mùa Xuân 1975 thành công có một phần đóng góp không nhỏ của Đoàn 559 Chấp hành nghiêm mệnh lệnh của Bộ Tổng tư lệnh, quán triệt phương châm "Thần tốc, tạo bạo", Bộ đội Trường Sơn đã nhanh chóng tổ chức vận chuyển hai chiều từng binh đoàn chủ lực lớn của quân đội ta, đưa một khối lượng cơ sở vật chất kỹ thuật lớn tới các chiến trường Khi cuộc tổng tiến công phát triển xuống đồng bằng Trung Trung Bộ và Cực Nam Trung Bộ, Bộ đội Trường Sơn đã triển khai lực lượng công binh dọc theo Quốc lộ 1, bám sát các mũi tiến công của bộ binh, vừa tháo gỡ bom mìn, vừa nhanh chóng sửa chữa, bắc lại cầu mới cho đại quân ta tiến vào giải phóng các thành phố, thị xã và giải phóng Sài Gòn trong chiến dịch Hồ Chí Minh đại thắng 30/4/1975

Lực lượng cầu đường đã nguyện làm "tường đồng, vách sắt" kiên cường bám trụ, giành giật lại từng thước đường Một đường bị chặn, hai, ba đường mới xuất hiện Đường chạy đêm bị đánh, đường chạy ngày("đường kín") xuất hiện Địch đánh một, ta làm mười, các lực lượng công binh, thanh niên xung phong Trường Sơn đã làm nên mạng đường liên hoàn, vững chắc với 5 hệ thống đường trục dọc, 21 đường trục ngang, nối Đông với Tây Trường Sơn vươn tới các chiến trường, với tổng chiều dài gần 2 vạn km đường ô tô, 1.400 km đường ống dẫn xǎng dầu, 3.140

km "đường kín" cho xe chạy ban ngày và xây dựng hàng ngàn cầu, cống, ngầm

Lực lượng vận tải bí mật luồn rừng, mang vác tiến đến cơ giới hoá vận tải trên đường bộ, vận tải bằng đường sông, vận chuyển xǎng dầu bằng đường ống hợp thành một binh chủng vận tải cơ giới phát triển đến đỉnh cao trong việc bảo đảm khối lượng cơ sở vật chất đồ sộ và cơ động đáp ứng các yêu cầu của lực lượng chiến đấu chủ lực cho các chiến trường

Lực lượng pháo phòng không, từ những phân đội nhỏ ban đầu, đã nhanh chóng phát triển thành những lực lượng chiến đấu lớn, đủ sức đánh địch trên không, bảo vệ thắng lợi công cuộc chi viện chiến lược Trong chiến dịch đường 9 - Nam Lào, lực lượng phòng không bộ đội Đường Hồ Chí Minh tạo ra những lưới lửa dày đặc, đập tan chiến thuật cơ động ồ ạt bằng máy bay lên thẳng của Mỹ - Nguỵ

Lực lượng bộ binh đã nhanh chóng hình thành binh đoàn lớn, đủ sức đập tan những cuộc hành quân ngǎn chặn của địch Đỉnh cao nhất là góp phần đánh bại cuộc hành quân quy mô lớn của

Mỹ - Nguỵ ra đường 9 - Nam Lào (1971) Bộ đội Trường Sơn đã đánh hàng ngàn trận chống hành quân nống lấn, biệt kích, thám báo của địch, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 18.000 tên địch, bắt sống 1.190 tên, thu và phá huỷ hơn 100 xe quân sự và hàng nghìn súng các loại

Suốt 16 nǎm, đường Trường Sơn luôn luôn trở thành trọng điểm ngǎn chặn quyết liệt của địch Núi rừng Trường Sơn luôn luôn rung chuyển, bị cày đi xới lại bởi hơn 3 triệu tấn bom đạn, hoá chất độc của địch trút xuống, gây nhiều tổn thất về người, phương tiện vật chất và môi trường sinh thái trên tuyến đường Hồ Chí Minh Hơn hai vạn cán bộ, chiến sĩ bị thương và hàng vạn người mang thương tích chất độc màu da cam, 14.500 xe máy, 703 súng pháo và hơn 90.000 tấn hàng hoá bị phá hỏng

Xin lạc đề một chút, có phải pháo Vua chiến trường nạp đạn voà từ phía nòng, cần một cần cẩu

để nâng viên đạn không nhỉ?

Nghe nói là vì vậy nó bắn rất chậm nên nhiều trận bị pháo 105mm của ta bắn cho thất điên bát đảo?

Khi nó nạp đạn thì phải chúc nòng xuống (để đạn không rơi ngược lại?) Tốc độ bắn thì chậm thật nhưng thêm nữa là một trận địa pháo Mỹ-Nguỵ chỉ có khoảng 2 hay 4 khẩu 175mm, còn lại

là pháo tầm ngắn 105ly Còn trận địa pháo của ta thường là toàn pháo 130ly tầm xa và ta thường đặt pháo ngoài tầm với của 105ly Như vậy khi đấu pháo thì toàn bộ pháo ta đối đầu với chỉ 2 hay 4 khẩu 175ly, địch phải bỏ pháo mà núp! Tuy nhiên chúng có thể gọi máy bay trợ chiến!

Pháo 105 của ngụy chỉ đạt 10,5km; 155 chỉ đạt 14,5km

Phía ta, 85 đạt 14km; 122 đạt 17km; 130 đạt 27km, chưa kể mấy loại phản lực H12, ĐKB bắn cũng tầm 105 nhưng tốc độ thì ác hơn nhiều

Như vậy rõ ràng khi đấu pháo ta có ưu thế, địch chỉ hơn khoản máy bay Về sau khi Mĩ rút khì

Những kỉ lục của Đoàn 559:

- Chuyến hàng đầu tiên chi viện cho miền Nam xuất phát từ Khe Hó (Tây Nam Vĩnh Linh)

- Qua 16 nǎm, đã:

+ Đào đắp, san lấp khoảng 29 triệu m3 đất đá

+ Xây dựng mạng đường bộ gồm 5 hệ thống đường trục dọc, 21 đường trục ngang ở Đông và Tây Trường Sơn với tổng chiều dài gần 2 vạn km; 1 tuyến đường "kín" dài 3.140 km Hệ thống đường sông dài gần 500 km

+ Hệ thống đướng ống dẫn xǎng, dầu dài 1.400 km vào tới Đông Nam bộ

-

+ San lấp 78.000 hố bom

+ Phá 12.600 quả bom từ trường, 8.000 bom nổ chậm, 85.100 mìn các loại

+ Đánh 2.500 trận bộ binh loại khỏi vòng chiến đấu gần 20.000 tên địch, thu, phá huỷ hơn 100 xe quân sự, hàng ngàn súng các loại

+ Bǎn rơi hơn 2.450 máybay các loại

+ Vận chuyển, tổ chức hành quân hơn 2 triệu lượt bộ đội, cán bộ dân, chính, đảng vào raqua Trường Sơn Mỗi nǎm bình quân chuyển được hơn 1 triệu tấn hàng cho chiến trường, riêng nǎm

1974 có lượng hàng gấp 22 lần nǎm 1966

+ Trong chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân nǎm 1975, Bộ đội Trường Sơn đã bảo đảm giao thông toàn bộ tuyến đường Quốc lộ 1 và 7 tuyến đường khác, có tổng chiều dài 2.577

km, bắc lại 88 cầu, sử dụng trên 1.000 xe ô tô chở các quân đoàn chủ lực và chở bổ sung gần

20 vạn quân cho các chiến dịch để giải phóng miền Nam

- Đồng chí Phan Mài đã gùi nặng 100 kg trong nhiều chuyến liền Đồng chí Nguyễn Điều thồ xe đạp mỗi chuyến 420kg

- Chiếc xe đạp thồ đầu tiên được đưa vào Trường Sơn là chiếc xe Favorits có số khung 20.220

Từ nǎm 1963-1965, đại đội 9 (đoàn 70) đã dùng chiễce này thồ 1.800 tấn hàng vào chiến trường Nǎm 1966, chiếc xe được đưa về trạm 34 do đồng chí Hồng, tiểu đội trưởng sử dụng thồ hàng vào, chở thương binh ra Hai nǎm 1969-1970 đã chở được 50 thương binh, tiết kiệm được hơn

500 công cáng hộ

- Chiếc bao gùi đầu tiên dùng để gùi hàng vào chiến trường làm bằng vải bạt dài 0,7 m, rộng 0,4

m đã cũ do đồng chí Thái, đại đội 3, sử dụng vận chuyển hàng Tính đến ngày 15-3-11970 (khi đưa về nhà truyền thống), chiếc bao đó đã cùng nhiều chủ nhân chuyển được hơn 50 tấn hàng,

915 kg công vǎn, thư từ đến chiến trường

- Ngày 20-8-1959, chuyến hàng gùi bộ đầu tiên được giao cho chiến trường là vũ khí, công vǎn tài liệu bí mật

- Ngày 9-8-1964, ngày đầu tiên trung đoàn 98 đơn vị Anh hùng thực hiện mở đường cơ giới lên Trường Sơn

- Ngày 25-10-1965, đoàn xe ô tô đầu tiên chở hàng vào chiến trường,mở đầu giai đoạn vận tải

cơ giới trên Trường Sơn

- Ngày 24-7-1965, tiểu đoàn 20 cao xạ bắn rơi chiếc máy bay đầu tiên trên tuyến

- Đơn vị bǎn rơi nhiều máy bay nhất trên tuyến là tiểu đoàn 36 cao xạ (E28), bắn rơi 157 máy bay Mỹ

- Đại đội 4 súng máy 12,7 ly là đơn vị hai lần Anh hùng, bắn rơi 156 máy bay, bình quân mỗi chiến sĩ bắn rơi 2 máy bay

- Ngày 3-3-1971, toàn tuyến bắn rơi 16 chiếc, riêng D28 hạ 8 chiếc

- Trong 8 nǎm chiến đấu ở Trường Sơn, Trung đoàn 98 công binh - đơn vị anh hùng đã mở được 2.000 km đường ô tô, 500 km đường giao liên, khai thông 200 km đường sông, bắc 400 cầu, bắn rơi 38 máy bay, diệt 137 tên biệt kích, thám báo

Khởi đầu ngày 19-5-1959, Đoàn 559 chỉ gồm 500 cán bộ chiến sĩ do Võ Bẩm (sau này là thiếu tướng) chỉ huy Đến giai đoạn cuối (1973-1975) lực lượng này đã phát triển lên tới 120.000 người do trung tướng Đồng Sĩ Nguyên làm tư lệnh, gồm :

- 2 sư đoàn ô tô vận tải : 471, 571

- 4 sư đoàn công binh : 470, 472, 473, 565

- 1 sư đoàn bộ binh : 968

- 1 sư đoàn phòng không : 377

- 6 trung đoàn cao xạ, 1 trung đoàn bộ binh, 2 trung đoàn thông tin, 4 trung đoàn đường ống xăng dầu, 2 trung đoàn cầu, 1 trung đoàn vận tải đường sông, 1 trung đoàn giao liên cơ giới, 1 trung đoàn kho, 1 trung đoàn huấn luyện an dưỡng

- 4 đoàn thanh niên xung phong (tương đương trung đoàn) : 10.000 người

- Trên 5.000 y bác sĩ

- Một số đơn vị pháo mặt đất, máy bay chiến đấu

Việc tổ chức sư đoàn ô tô vận tải và sư đoàn công binh chưa hề có tiền lệ, ngay cả trong quân đội những nước phát triển

Trong quá trình ngăn chặn tuyến vận tải, Mĩ đã sử dụng nhiều thủ đoạn và phương tiện kĩ thuật, đây là vài ví dụ tiêu biểu nhất :

- Thả "cây nhiệt đới", thiết bị phát hiện tiếng động, ghi lại toạ độ, phát hiện các đoàn xe để máy bay đến đánh Tại những trọng diểm xe bị đánh nhiều, bộ đội phát hiện rất nhiều "cây nhiệt đới" Bên cạnh sử dụng nhiều đường vòng, đường tránh, nhiều lần ta cho xe nổ máy nghi binh nhưng không chạy, hút máy bay địch vào những chỗ không người, vô hiệu hoá "cây nhiệt đới"

- Thả bom từ trường thay cho các loại bom phá thông thường Để giải toả những bãi bom từ trường, Viện Khoa học quân sự của ta đã chế tạo thành công loại xe phóng từ, cho dẫn đầu các đoàn vận tải, bom nổ trước khi gặp xe ta hàng trăm mét (hình như loại này là lấy xe bọc thép LX làm lõi rồi cải tiến thế nào thành ra kiểu như nam châm điện thì phải, nhờ bên KTQS giải quyết cái)

- Sử dụng AC130 tấn công các đoàn xe vận tải bằng pháo 20mm, 40mm và tên lửa AC130 trang

bị các thiết bị khuếch đại ánh sáng yếu để phát hiện mục tiêu, phát hiện tia lửa điện của động cơ

xe Tầm hoạt động khá cao, cao xạ 37mm của ta gần như bị vô hiệu hoá Để chống AC130, ta xây dựng mạng đường kín náu dưới tán rừng rậm, xe có thể chạy ban ngày đi đường vòng,

-

đường tránh, đồng thời cho một số xe do các lái xe giỏi, dũng cảm lái ở những trọng điểm thu hút AC130 cho cao xạ 57mm và tên lửa tiêu diệt

Câu chuyện Trường Sơn : " chuyện O Tha"

Hôm nay (15/7), ngày lễ kỷ niệm 52 năm Truyền thống Thanh niên xung phong (TNXP) Sáng, như thói quen khi ngủ dậy, tôi lại quờ tay bật cái máy hát, và như một sự sắp đặt trước, dội vang lên bài ca một thời vang rền ở Trường Sơn, giữa vùng trọng điểm

Cái bài ca ấy khiến nhiều người nghe sau hòa bình ứa nước mắt, bài ca về những cô gái TNXP: '' Ơi những cô con gái đang ngày đêm mở đường, hỏi em bao nhiêu tuổi mà sức em phi

thường '' Cảm động Rồi những trang ghi chép đâu đó lại hiện về Kỷ niệm về những cuộc gặp

gỡ với những o TNXP sống dậy Những giọt nước mắt lại tràn ứa Thương lắm, những o TNXP một thời dũng mảnh và gan góc, một thời hy sinh cả tuổi thanh xuân vì những tuyến đường ra trận, một thời quên đi mình là con gái, quên đi mái tóc dài, quên đi cả những nụ hôn, sự e thẹn đầu đời, nén chặt bao khát vọng và kỷ niệm, chỉ có một con đường trước mắt phải vượt qua, vượt qua bom đạn, vượt qua cái chết, vượt qua tuổi dậy thì đáng yêu nhất của thời con gái để gạt bom làm đường, để giải phóng những đoàn xe vào chiến trường, một thời mà cánh tay con gái yếu ớt của các o phải đặt lên những trái bom

Những năm qua, tôi gặp nhiều o là cựu TNXP Họ đã già rồi, cái tuổi mười tám đôi mươi lùi xa lắm rồi, bây giờ họ đã trên năm mươi cả rồi, bạc tóc, vất vả và nhiều tâm sự lắm, thậm chí là nhiều thiệt thòi lắm Người có cuộc sống sung sướng, ít lắm; người có cuộc sống yên bề gia thất cũng ít lắm, người được coi là hạnh phúc cũng ít lắm Và những lần gặp họ như vậy, nước mắt nhiều lắm, nước mắt của cả người nghe và người kể Khóc vì khổ quá, cực quá, cô đơn quá, nhưng không ai trách, họ tự coi họ là không may mắn thôi và họ đón nhận sự không may mắn ấy bằng cả ý chí, sự dũng cảm, thậm chí là sự cam chịu Tôi cảm phục các o, kính trọng các o, sự chịu đựng của các o có thể còn cao hơn sự chịu đựng bom đạn thời chiến

O Tha ở xã Tân Ninh, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình, bị thương, hai chân bại liệt hơn ba chục năm Trước, khi còn con gái, đã yêu và đã được nhà trai làm lễ hỏi, tưởng là thành vợ chồng Nhưng khi bị thương, o Tha thuyết phục người yêu đừng cưới mình, đừng làm chồng mình, lấy nhau như vậy khổ lắm Người yêu của o không chịu Họ giằng co Họ khóc Rồi o Tha thuyết phục, tìm cho anh ấy của mình một cô gái làng khác, và lại thuyết phục họ Cuối cùng thì người yêu o Tha đã có nơi có chốn Sau mấy năm trời tìm cho người yêu một tổ ấm, o Tha rạc hẳn người, vì đau đớn, vì tủi phận, o thương người yêu mà làm thế thôi chứ ai lại có thể cam chịu cảnh cô đơn một mình trong hoàn cảnh tật nguyền O Tha cũng thế O đau, cái nỗi đau bởi đức

hy sinh cho người khác, cái nỗi đau sẻ chia, nỗi đau cho đi hết hạnh phúc để mình thì đơn côi vò

võ một mình với bệnh tật Bây giờ thì o vẫn vậy, trên chiếc xe lăn, và cho đến cuối đời, người đàn bà ấy vẫn một mình lẻ bóng Như o nói, rồi không biết đến ngày nào đó, chiếc xe lăn đưa o

về đến mộ Nhưng cả làng cảm phục o, kính trọng o Còn o thì trời lại ban cho đôi bàn tay tài hoa

để thêu thùa may vá Mà trời ạ, cái gối cưới o thêu, đôi bồ câu hạnh phúc o thêu, bộ áo quần trẻ

sơ sinh o may lấy, đẹp lạ lùng Con trai, con gái trong làng cưới nhau là được o Tha tặng cho đôi gối cưới Sinh con đầu lòng cũng đến o Tha nhận bộ quần áo trẻ con làm quà Còn o thì vẫn trắng tay Chỉ có câu hát này thì đêm đêm vòng vọng trong giấc ngủ chập chờn của o, câu hát đối đáp mà ngày ấy, thời ấy, o và anh ấy của o vẫn thường lang thang trên cánh đồng làng và hát: Chứ em hỏi anh nì Trong trăm thứ dầu, dầu chi là dầu không thắp? Trong ngàn thứ bắp, bắp chi là bắp không rang? Trong vạn thứ than, than chi là than không quạt? Trong triệu thứ bạc, bạc chi là bạc không tiêu? Trai nam nhi chàng đối đặng, dải lụa điều thiếp trao Và anh ấy đối lại: Thiếp hỏi thì chàng xin thưa Trong trăm thứ dầu, nắng dãi mưa dầu là dầu không thắp Trong ngàn thứ bắp, lắp bắp mồm, lắp bắp miệng là bắp không rang Trong vạn thứ than, than thở thở than là than không quạt Trong triệu thứ bạc, bạc tình bạc nghĩa là bạc không tiêu

-

Bài hát đối đáp ấy trĩu nặng trong lòng o những đêm dài Xót hơn nữa là anh ấy của o lại ở cùng xóm với o Thành ra, ngày vợ chồng anh ấy sinh con đầu lòng, tiếng trẻ khóc dội sang o, dội hết vào o, làm trái tim o như có thể tan nát ra được Nhưng chắc chắn một điều, o biết, vợ chồng anh

ấy của o rất hạnh phúc Họ đã sinh được bốn đứa con và đã trưởng thành, những đứa con của

Tôi mãi không quên được câu nói của o Tha: ''Mình là phận gái mà Phận gái thì chịu thiệt thôi Biết làm răng?''

Các bạn nói đến đường Trường Sơn nhưng mới nói đến con đường mòn xuyên dọc Trường Sơn

Một con đường khác cũng đóng vai trò không kém trong cuộc kháng chiến thống nhất đất nước với những con tàu không số và đó cũng được gọi với một cái tên rất rất huyền thoại đó là

ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN TRÊN BIỂN

Thực ra đường Trường Sơn trên biển về sau chủ yếu mang tính cổ vũ tinh thần thôi, lượng vận chuyển không lớn lắm

Ai bảo bác là đường Trường Sơn trên biển chỉ mang tính cổ vũ tinh thần.sau khi đã mở tuyến đường xuyên qua Trường Sơn.Trung ương lại chỉ đạo là phải thành lập 1 con đường vận tải biển nhằm tiếp tế cho chiến trường quân khu 5.vào ngày 19-10-1961tại bến Bính Động và Đồ Sơn-Hải Phòng những con tàu không số đầu tiên đã ra đi đặt nền móng cho đường mòn Hồ Chí Minh trên biển

Từ 6 chiếc thuyền gỗ thô sơ ban đầu với 38 cán bộ nòng cốt giả làm ngư dân tìm đường và đã trở được những chuyến hàng đầu tiên.con đường sau đó được chuyển giao cho Lữ đoàn Hải Quân 125 thuộc bộ tư lệnh Hải Quân và được hoạt động liên tục cho đến khi đất nước thống nhất.Trong suốt 14 năm,đã có trên 1800 chuyến tầu vận chuyển 152.000 tấn vũ khí chi viện tích cực cho chiến trường Miền Nam.sự có mặt của từng con người,từng khẩu súng,từng viên đạn,cân hàng đã có ý nghĩa vô cùng lớn lao góp phần tạo cho nhiều thắng lợi dòn dã của nhiều chiến dịch

Đây đường mòn HCM vẫn vào được mà !!!

Quốc hội thảo luận về Dự án tổng thể đường Hồ Chí Minh: Phải là một công trình mẫu mực về hiệu quả, tiết kiệm

Đại biểu Đặng Như Lợi (Cà Mau) phát biểu

Ngày 13/11, mặc dù cuối tuần nhưng các đại biểu (ĐB) Quốc hội vẫn bận rộn thảo luận, góp ý sôi nổi về Dự án tổng thể đường Hồ Chí Minh Các ĐB đều nhất trí với chủ trương xây dựng công trình này, đồng thời góp ý, chỉnh sửa những điểm còn chưa hợp lý về thiết kế, quy mô công trình,

và nhất là bày tỏ mong muốn đây phải là công trình mẫu mực về tính hiệu quả, tiết kiệm

Nên làm đường cao tốc

-

Một số ĐB nói về kế hoạch xây dựng đường Hồ Chí Minh đều muốn "uốn" đường này có lợi cho địa phương mình, phải có hướng đi qua các khu di tích, điểm du lịch , ĐB Lê Quốc Dung (Thái Bình) nói: "Yêu cầu cao nhất của con đường phải là hiệu quả Theo tôi, đây phải là con đường cao tốc để rút ngắn thời gian đi lại, giảm tiêu hao nhiên liệu, sự hao mòn của phương tiện giao thông Trong khi đó, theo như Chính phủ đưa ra thì con đường chỉ có hơn 1.000 km trên tổng số chiều dài hơn 3.000 km là đường cao tốc" ĐB Dung nói tiếp: “Có đường cao tốc Bắc - Nam thì sau này, việc giao lưu kinh tế, hàng hóa với các nước: Trung Quốc, Thái Lan, các nước

ASEAN rất thuận tiện" Ông nhấn mạnh: "Do đó, phải nâng cao tầm vóc của con đường Nhiều đoạn đường không nhất thiết cứ phải kéo vào địa phương nọ, địa điểm kia Theo tôi, nhiều đoạn

ở Cao Bằng, Phú Thọ, Hòa Bình cứ lấy thước mà kẻ thì sẽ rút ngắn được một nửa đoạn đường"

ĐB Hoàng Thanh Phú (Thái Nguyên) bàn: "Nhiều đoạn đường có thể nắn thẳng được chứ không phải cứ men theo sườn đồi, núi Nếu ta không làm thế, sau này sẽ chịu nhiều hậu quả về tình trạng sụt lở, mưa bão” Ông Lê Doãn Hợp (ĐB Nghệ An) cũng nói: "Dứt khoát phải là đường cao tốc, đi đúng hướng tuyến Bắc-Nam giảm độ cao, tránh vòng vèo, uốn lượn, vừa tiết kiệm thời gian, giảm chi phí và đỡ tai nạn giao thông"

Tiết kiệm và tiết kiệm hơn nữa Nhiều ĐB khác cũng đưa ra những ý kiến rất đáng chú ý như: phân cấp mạnh cho địa phương trong việc tham gia xây dựng, quản lý, bảo vệ các tuyến đường

mà "siêu quốc lộ Hồ Chí Minh" sẽ đi qua để tận dụng được nguồn nhân lực, vật lực, nguyên liệu tại địa phương; ngăn chặn tình trạng dân tràn ra lấn chiếm hành lang an toàn cho con đường; tăng cường sự giám sát của nhân dân đối với việc xây dựng con đường này Một số ý kiến ĐB cũng đề nghị các địa phương sớm có các quy hoạch về các khu công nghiệp, dịch vụ, quy hoạch lại sản xuất, tổ chức lại lực lượng lao động, dân cư để tận dụng được những lợi thế mà đường

Hồ Chí Minh sẽ đem lại Đồng thời, các địa phương cũng cần tính đến các biện pháp chống phá rừng, vận chuyển lâm sản trái phép và buôn lậu trên tuyến đường này vì ở nơi này, nơi khác

đã bắt đầu nảy sinh tình trạng này

Rất hiếm khi phát biểu tại hội trường nhưng bài phát biểu của Tổng thanh tra Chính phủ Quách

Lê Thanh (ĐB tỉnh Bình Thuận) về vấn đề chống thất thoát, lãng phí khi xây dựng đường Hồ Chí Minh rất hùng hồn Ông Thanh nói: "Vốn đầu tư cho công trình này là rất lớn, cho nên, theo tôi, khi thực hiện phải có sự chỉ đạo sát sao để việc xây dựng đúng tiến độ, nâng cao được trách nhiệm, năng lực của cán bộ, công chức để chống cho được tình trạng tham nhũng, lãng phí, thất thoát và phải coi đó là nhiệm vụ quan trọng, làm mẫu cho các công trình khác về xây dựng" Dưới góc độ chuyên môn, ông Thanh đề nghị: phải nâng cao chất lượng công tác tư vấn, giám sát từ các khâu thiết kế, lập dự toán, thi công công trình; nâng cao trách nhiệm của chủ dự án trong việc lập dự án, dự toán Tổng thanh tra Chính phủ còn đề nghị Bộ Giao thông vận tải, Ban quản lý dự án sau này trong việc thanh, quyết toán vừa phải chặt chẽ, vừa phải kịp thời bởi vì, theo ông, “chúng ta phải thấy thấm thía nỗi khổ của các đơn vị xây dựng khi bỏ tiền ra lại rất chậm được thanh toán mà từ đây, dễ phát sinh những chuyện nhũng nhiễu, tiêu cực"

ĐB Nguyễn Ngọc Trân (An Giang) góp thêm: “Chúng ta phải rút ngay kinh nghiệm trong quá trình giám sát về tình trạng thất thoát, lãng phí trong hàng loạt các công trình xây dựng lớn vừa qua để đường Hồ Chí Minh không bị thất thoát vốn, chất lượng kém” ĐB Đặng Như Lợi (Cà Mau) đề nghị: “Ta nên mời nhiều chuyên gia giỏi của nước ngoài giúp ta xem xét, tư vấn về toàn bộ các khâu: quy hoạch, thiết kế, thi công để đảm bảo chất lượng thực sự cho công trình”

Một thuở Trường Sơn

"Đường mòn Hồ Chí Minh" đã trở thành một con đường nổi tiếng thế giới, trở thành một biểu tượng cho tinh thần quyết đánh, quyết thắng giặc Mỹ xây lược của nhân dân Việt Nam ta Đó

Nhân kỷ niệm Ngày toàn thắng 30-4 và kỷ niệm 40 nǎm Ngày mở đường Trường Sơn, 40 nǎm Ngày Truyền thống của bộ đội Trường Sơn, Tạp chí Vǎn nghệ Quân đội đã có cuộc gặp gỡ với tột trong những con người đầu tiên có mặt trên Trường Sơn với tư cách là người nhận lệnh của Đảng, của Bác đi mở con đường chiến lược cho sự nghiệp giải phóng miền Nam Đó là thiếu tướng Võ Bẩm, nguyên Tư lệnh đầu tiên của Bộ đội Trường Sơn (còn gọi là Đoàn 559)

Thiếu tướng Võ Bẩm nǎm nay đã 84 tuổi Tuy tuổi già sức yếu nhưng ký ức của ông về một thuở Trường Sơn mở đường đi giải phóng miền Nam vẫn còn tươi rói như chỉ là những chuyện vừa xảy ra ngày hôm qua

PV Thưa thiếu tướng: Chúng ta đang chuẩn bị kỷ niệm 40 nǎm ngày mở đường Trường Sơn

Thiếu tướng Võ Bẩm: Tôi nay đã già yếu rồi nhưng mỗi khi chợp mắt ngủ vẫn có cảm giác như mình đang nằm đung đưa trên võng vậy Có đêm tôi chợt tỉnh, hỏi bà nó nhà tôi rằng có phải hình như có ai đó vừa gõ cửa Nếu có ai đến gọi tôi đi thì tôi phải đi thôi Trong đó, chắc lại có chuyện gì rồi Đến khi bà ấy bật đèn lên, nhìn thấy cǎn phòng tôi mới biết rằng mình đang nằm

mơ Nhìn vào gương thấy mình già quá rồi Â''y vậy mà ngày ấy tôi to lớn lắm, nặng hơn bảy chục ký cơ mà Phải to lớn, khoẻ mạnh như vậy thì mới đủ sức mà đi mở đường Trường Sơn chứ!

PV: Theo chúng tôi được biết thì bác là người đầu tiên được giao nhiệm vụ đi tổ chức lực lượng

để mở con đường vào miền Nam

Thiếu tướng Võ Bẩm: Tôi chắc chắn không phải là người đầu tiên đi trên những con đường rừng Trường Sơn để vào Nam ra Bắc Trong cuộc kháng chiến chống Pháp chúng ta cũng đã có những cuộc hành quân vượt Trường Sơn rồi Nhưng, đúng tôi là người đầu tiên được Quận uỷ Trung ương và Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ nghiên cứu, tổ chức lực lượng để đi mở con đường đưa vũ khí, đạn dược, lương thực và con người vào chi viện cho cách mạng miền Nam trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước theo chỉ thị của Bác Hồ

PV: Thưa thiếu tướng! Ông có thể nhớ lại những cảm tưởng đầu tiên của mình khi được giao một trọng trách như vậy không?

Thiếu tướng Võ Bẩm: Nhớ! Nhớ chứ Bởi vì đối với cuộc đời một con người thì đâu có nhiều những giây phút như vậy Tôi còn nhớ, đúng vào ngày 19 tháng 5 nǎm 1959, đồng chí trung tướng Nguyễn Vǎn Vịnh, thứ trưởng Bộ Quốc phòng triệu tập tôi vào cơ quan Bộ Quốc phòng để nhận nhiệm vụ Sau này, tôi hiểu rằng không phải tình cờ mà các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng chọn ngày này để giao cho tôi bằng một giọng nói trang nghiêm: "Tôi có nhiệm vụ truyền đạt chỉ thị của Bộ Chính trị cho đồng chí Đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, hết sức bí mật

để thực hiện Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng ta về công tác miền Nam Bộ Chính trị trực tiếp giao cho đồng chí nhiệm vụ đi khảo satá, nghiên cứu, tổ chức một tuyết đường vượt dãy Trường Sơn để đưa nhân tài, vật lực vào chi viện cho miền Nam, đưa cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam tới toàn thắng Đây cũng là ý nguyện thiêng liêng của Bác Hồ Con đường này phải được mở với phương châm tuyệt đối bí mật Trước mắt đồng chí chỉ có "một người một ngựa" đi thực hiện việc mở đầu sự nghiệp vĩ đại này Đồng chí hãy về suy nghĩ, vạch kế hoạch và tham khảo ý kiến của đồng chí Trần Lương (lúc đó đồng chí Trần Lương đã nhận nhiệm vụ về miền Nam làm bí thư Khu uỷ Khu 5 Sau này đồng chí lấy tên là Trần Nam Trung) Vì tính chất nhiệm

vụ là tuyệt mật nên khi đồng chí làm việc với ai, tham khảo ý kiến ai đều phải lập danh sách đưa lên cho tôi để tôi báo cáo lại với Bộ Chính trị Y'' kiến của đồng chí thế nào?

-

Tôi suy nghĩ trong giây lát rồi trả lời

- Thưa đồng chí trung tướng Đây là một việc lớn, quan hệ tới toàn bộ sự nghiệp giải phóng miền Nam nhưng lại phải tiến hành rất bí mật Thực tế là một việc "lấy thúng úp voi" Tôi sẽ cố gắng giữ nguyên tắc để cố mà úp cho kín con voi này Nhưng trong khi làm việc, tiếp xúc rất có thể có

sơ hở Khi ấy các đồng chí phải tin tưởng tôi và tích cực chi viện

Đồng chí Trung tướng nắm chặt tay tôi:

- Bộ Chính trị đã chỉ định đồng chí làm việc này, nghĩa là đã có sự tin tưởng tuyệt đối rồi Đồng chí cứ tiến hành công việc đi Cần gì, báo cáo trực tiếp với tôi ngay

Đấy câu chuyện mở đầu cho tuyết đường Trường Sơn chỉ có vậy Sau đó tôi chuẩn bị phương

án, trình bày kế hoạch của mình với đồng chí Nguyễn Vǎn Vịnh và cả đồng chí Trần Lương nữa Giai đoạn đầu tôi nêu ra chỉ tiêu chi viện nhanh cho miền Nam 500 cán bộ, một số lượng vũ khí nhất định Riêng vũ khí, tôi nêu ra ý kiến chỉ dùng vũ khí chiến lợi phẩm của Pháp, những trang

bị khác cũng vậy Có như vậy mới giữ được bí mật

PV: Lúc đó đã là nǎm 1959 rồi Nghĩa là sau nǎm nǎm ngày miền Bắc giải phóng Vũ khí chiến lợi phẩm có thể còn Nhưng các trang bị khác thì đâu có dễ kiếm

Thiếu tướng Võ Bẩm: Đúng vậy! Vì thế tôi phải xin Bộ cho rút tiền ở một quỹ đặt biệt Rồi suốt ngày, tôi và vài dodòng chí tin cậy cậy đi khắp các chợ trời ở Hà Nội, Hải Phòng và nhiều nơi khác để tìm mua các loại vật dụng còn lại thời Pháp: từ các hộp quẹt đến con dao nhíp, cây kim sợi chỉ hay cục xà bông, cây bút máy Paker, cái ca uống nước Làm sao đủ trang bị sinh hoạt cho 500 con người mà không có dấu vết gì của miền Bắc hay các nước xã hội chủ nghĩa Rất vất

vả chúng tôi mới gom được số hàng đó cho anh em

PV: Vậy, chúng ta đã tiến hành tổ chức tuyến đường đầu tiên ra sao?

Thiếu tướng Võ Bẩm: Để làm việc ấy, anh Trần Lương và tôi quyết định tổ chức một cuộc họp bí mật ở Vĩnh Linh Anh Lương có triệu tập thêm một đồng chí Khu uỷ viên phụ trách liên lạc với miền Bắc là đồng chí Quyết ra tham dự cuộc họp Tại cuộc họp này chúng tôi thành lập một cơ quan đầu tiên để chỉ huy do tôi làm chỉ huy trưởng và đồng chí Nguyễn Thạnh (nguyên du kích

Ba Tơ) làm chỉ huy phó, đồng chí Lê Trọng Tâm là trợ lý tổng hợp, ngoài ra còn một đồng chí trợ

lý phụ trách vũ khí, các đồng chí phụ trách nuôi quân, lái xe đều là người miền Nam Ban chỉ huy

mở đường về Nam đầu tiên có chín người Tất cả đều là những đồng chí trung kiên, được đặc biệt tin cậy

PV: Và sự nghiệp " Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" bắt đầu

Thiếu tướng Võ Bẩm: Đúng vậy! Những ngày đầu tiên đi mở tuyến ở Tây Quảng Trị thật vô cùng gian khổ Anh em chúng tôi bị vắt cắn máu chảy khắp cả chân tay Tôi nói đùa với anh em "Thế

là chúng ta trở thàn những người đầu tiên lưu huyết cho cuộc chiến đấu mới này Sau khi đã tìm được địa điểm đặt cǎn cứ đầu mối cho tuyến đường Trường Sơn tôi trở về Hà Nội để chuẩn bị thu gom, đóng gói, vũ khí, trang bị chuyển về miền Nam Bốt Kim Lũ thuộc huyện Thanh Trì Hà Nội được chọn làm nơi đầu tiên tập kết hàng hoá vũ khí đạn dược chi viện cho miền Nam Còn cán bộ được bí mật triệu tập về để đi Nam thì tập hợp ở nhà số 83 phố Lý Nam Đế, Hà Nội Tất

cả những cán bộ được gọi về đều chọn lọc rất kỹ lưỡng và họ vẫn chưa biết rằng họ là những người được lựa chọn cho một sự nghiệp vĩ đại Đơn vị đầu tiên được đưa vào miền Nam sẽ là một tiểu đoàn, mang mật danh là tiểu đoàn 301 Tháng 7-1959 chúng tôi bắt đầu đưa lực lượng vào tuyến

PV: Vậy tuyến đường đầu tiên vượt qua khu vực giới tuyến tạm thời được hình thành như thế nào?

Thiếu tướng Võ Bẩm: Đó là tuyến đường phía Tây Quảng Trị, phải leo qua dãy núi có động Voi Mẹp, nơi ngày xưa vua Hàm Nghe đã có thời chọn làm cǎn cứ để chống quân xâm lược Pháp Chúng tôi còn nhận ra những cây chè, cây cam được nghĩa quân Cần Vương trồng từ hồi đó Từ đầu đường phía bắc đến động Voi Mẹp chúng tôi chia làm hai chặng đường làm sao để có thể qua đưòng 9 vào ban đêm Trên tuyến đó địch có cǎn cứ Quà Quán, phía bắc có đồn Làng Miệt

-

Ban đêm qua đường 9, để khỏi để lại bất cứ dấu vết nào mỗi anh em phải có hai mảnh gỗ ván, mỗi mảnh chỉ đặt vừa bàn chân, dắt trong lưng để lót chân khi qua đường Mỗi đêm chúng tôi lại thay đổi vị trí vượt đường một lần Vì thế đã giữ được bí mật tuyệt đối trong những đợt chuyển quân đầu tiên

PV: Thưa thiếu tướng! Chúng tôi có thể hình dung những gian nan, hiểm nghèo của những ngày đầu mở tuyến đường chi viện cho miền Nam Nhưng đến khi nào thì có Binh đoàn Trường Sơn?

Thiếu tướng Vũ Bẩm: Đến tháng 9-1959 thì Bộ có quyết định thành lập đoàn 559 hay như sau này ta gọi là Binh đoàn Trường Sơn Lúc đó đã xác định quy mô của 559 là cấp sư đoàn do tôi làm đoàn trưởng kiêm chính uỷ Về Đảng có Ban cán sự Đảng do tôi làm Bí thư, đồng chí

Nguyễn Thạnh và đồng chí Chương làm uỷ viên Con đường do chúng tôi mở trên đường

Trường Sơn cũng chính thức được mang tên là đường Hồ Chí Minh từ ngày ấy

PV: Chúng ta đã có đường Hồ Chí Minh trên đường Trường Sơn Vậy khi nào ý tưởng về đường

Hồ Chí Minh trên biển ra đời?

Thiếu tướng Võ Bẩm: Ngay khi đường Trường Sơn đi vào hoạt động ổn định chúng tôi đã nghĩ đến việc mở một tuyến đường chi viện cho miền Nam trên biển Đông Kế hoạch này cũng nhanh chóng được Bộ Chính trị cho phép tiến hành Việc đầu tiên là tôi đi tìm một số đồng chí ở Khu 5

có kinh nghiệm đi biển và thành lập một đơn vị, nguỵ trang là một tập đoàn đánh cá Chúng tôi tổ chức nghiên cứu đóng những chiếc thuyền giống như của ngư dân các tỉnh miền Trung May mắn tôi tìm được anh Phạm Kỳ nguyên là thợ đóng thuyền, khi tập kết ra Bắc công tác tại nhà máy xe lửa Gia Lâm Được tôi vận động, đồng chí Kỳ đồng ý, về đơn vị này công tác

Đến đầu nǎm 1960, "tập đoàn đánh cá" này bắt đầu đánh cá để thǎm dò và thực tập ở vùng biển cửa Sông Gianh Đúng vào dịp Tết nǎm 1961 chúng tôi cho một chiếc chạy thǎm dò về phía Nam Thuyền này do đồng chí Nửa, nguyên là chiến sĩ thi đua của Liên Khu 5 trong kháng chiến chống Pháp phụ trách Thuyền đã đi vào được đến Đà Nẵng an toàn Sau đó các đồng chí này

để thuyền lại, tìm đường lên núi trở ra miền Bắc

Có thể nói đó là chuyến vượt biển đầu tiên của chúng ta để mở đường Hồ Chí Minh trên biển Sau khi đi thử một vài chuyến, có chuyến thành công, có chuyến thất bại, chúng tôi rút ra kết luận rằng, để phát triển đường trên biển, không thể dùng mãi thuyền buồm, mà phải dùng tới tàu thuỷ

Vì thế chúng tôi kiến nghị lên Bộ Quốc phòng và Bộ Chính trị chuyển giao tuyến đườn này cho

bộ đội Hải Quân Đề nghị đó đã được chấp nhận và sau này, bộ đội Hải quân đã lập nhiều chiến công trên tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển

PV: Sau này, các tác giả viết tổng kết chiến tranh nhận định rằng, đường Hồ Chí Minh xuyên Trường Sơn là một trong những nguyên nhân dẫn đến thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước Điều đó cũng dễ nhất trí Nhưng với đồng chí, vị Tư lệnh đầu tiên của bộ đội Trường Sơn, vào lúc nào đồng chí cảm thấy đắc chí nhất? Vào lúc thông tuyến đường vào Nam hay vào thời điểm khi đường Trường Sơn đã trở thành một đại lộ, nườm nượp quân đi?

Thiếu tướng Võ Bẩm: Có một lần trên Trường Sơn sau khi đã thông tuyến với Khu 5, khi cùng một số cán bộ miền Nam leo lên đỉnh A Tép, đứng nhìn ra xung quanh rừng núi bao la, tôi đã nói với các đồng chí trong đoàn "Núi rừng của ta trùng điệp, hùng vĩ như thế kia thì cho dù đế quốc

Mỹ có kéo hết cả giai cấp tư sản sang cũng không thể chiếm được đất nước mình" Và tôi có ứng tác mấy câu như sau: "Non xanh nước biếc bao la Con đường thống nhất mở ra đây rồi Anh, tôi cố gắng lên thôi Mỹ cút, nguỵ nhào ta lại gặp nhau" Phải chǎng, đó chính là lúc mà tôi cảm thấy đắc ý nhất?

PV: Chúng tôi được biết, thiếu tướng đã từng được gặp và báo cáo công việc với Bác Hồ Thiếu tướng có thể kể lại kỷ niệm đó không?

Thiếu tướng Võ Bẩm: Đó là một kỷ niệm sâu sắc nhất trong cuộc đời của tôi, vào thời điểm mà chúng tôi đã hoàn thành thông tuyến con đường phía Tây Trường Sơn Tôi trở về Hà Nội để báo cáo công việc với Bộ

Vào một buổi trưa, tôi đang nghỉ ở nhà riêng thì có điện thoại gọi vào gấp cơ quan Quân uỷ để làm việc Tôi vội mặc quân phục rồi đi ngay

-

Vào đến phòng làm việc của Quân uỷ Trung ương tôi bỗng giật thót khi thấy Bác Hồ đang ngồi nói chuyện với đồng chí Vǎn Tiến Dũng, thượng tướng Tổng Tham mưu trưởng Tôi như chết đứng, chưa kịp phản ứng gì thì anh Dũng bước tới bảo: "Bác Hồ đang chờ anh đó" Tôi vội giơ tay lên vành mũ chào Bác đứng dậy, bước tới đón tôi và thân mật hỏi:

- Chú có khoẻ không? Bác đang muốn nghe chú trực tiếp báo cáo tình hình hoạt động của đoàn 559? Bác muốn biết anh em bộ đội trong đó sống ra sao, có khoẻ mạnh không? Đồng bào các dân tộc trên Trường Sơn có đủ cơm ǎn, áo mặc không?

Tôi cố gắng trấn tĩnh để báo cáo công việc với Bác Để thuận lợi, tôi mở cặp lấy bản đồ của mình trải lên bàn và bắt đầu báo cáo với Bác về tình hình tuyến đường Trường Sơn, tình hình bộ đội

và nhân dân các dân tộc trên Trường Sơn Tôi nói đến việc nhân dân các dân tộc trên Trường Sơn hết lòng vì sự nghiệp giải phóng đất nước, hy sinh râtá nhiều cho tuyến đường Trường Sơn nhưng đời sống vô cùng khổ cực Tuy vậy, nhân dân vẫn nhường từng hạt gạo, củ mì cho bộ đội

để bộ đội có sức mà mở đường đi giải phóng miền Nam Nguyện vọng của nhân dân rất giản dị,

mà thiêng liêng đó là mong sao nước nhà mau thống nhất "để chúng tao có muối của Bác Hồ mà ǎn"

Khi tôi nói tới đây, Bác rưng rưng nước mắt Người xua tay, ngắt lời tôi:

- Việc đầu tiên chú nhanh chóng chuyển cho đồng bào Trường Sơn 30 tấn muối, mười tấn vải Bác đã chỉ thị cho các cơ quan chuẩn bị rồi Sau đó lập ngay danh sách các chiến sĩ lập thành tích xuất sắc để Bác khen thưởng

Sau khi nghe tôi báo cáo xong, Bác khen

- Các chú đã mở được con đường về Nam, như vậy là rất tốt Bây giờ phải khôn khéo, tỉnh táo

để làm việc tốt hơn Đó chính là con đường sẽ đưa chúng ta tới chiến thắng

Sau này, tôi vô cùng thấm thía những lời dạy của Bác Tôi hiểu ý của Bác là: sự nghiệp dù to lớn đến đâu nhưng nếu không có nhân dân, không có mồ hôi xương máu của chiến sĩ thì không bao giờ thành công được Ngày nay, chúng ta đã có cả giang sơn, nhưng đừng bao giờ quên ý tưởng sâu xa của Bác, có nhân dân mới có sự nghiệp

PV: Xin cám ơn thiếu tướng! Cám ơn người lão tướng đã lĩnh ấn tiên phong mở đường Trường Sơn

Tôi cũng xin được tiết lộ thêm rằng thiếu tướng Võ Bẩm tuy đã già yếu, nhưng trái tim vẫn còn sục sôi nhiệt huyết Khi tôi nói rằng: Chúng ta đang làm nhiều việc để chuẩn bị kỷ niệm 40 nǎm ngày mở đường Trường Sơn Thì vị lão tướng ngơ ngác nhìn tôi rồi hỏi lại: "Đã bốn mươi nǎm trôi qua rồi cơ à!" ờ kỷ niệm thì cứ kỷ niệm nhưng đừng quên hàng vạn con em của chúng

ta đã hy sinh trên các nẻo đường Trường Sơn"

Tôi cũng xin mượn những lời này để kết thúc bài phỏng vấn của mình

(Tạp chí Vǎn nghệ Quân đội - Khuất Quang Thuỵ)

Hình như thiếu tướng Võ Bẩm cũng có hồi ký

Mình có 2 cuốn hồi ký :

- Đường xuyên Trường Sơn của Đồng Sĩ Nguyên - tư lệnh binh đoàn Trường Sơn

- Trường Sơn ngày ấy của Phan Hữu Đại, đại tá, nguyên chính ủy Sư đoàn ô tô cơ động vận tải

571 (xuất bản năm 1999)

Cuốn thứ nhất thì chắc nhiều người có vì mới in lại Cuốn thứ 2 của cụ Phan Hữu Đại khá hay, viết khá chi tiết về những gian khổ mà bộ đội TS phải gánh chịu trong cuộc chiến chống Mỹ Linh có rảnh, hôm tới mình mang luôn cuốn này đi cho Linh gõ, rồi gửi lên cho mọi người đọc

Anh lái xe Trường Sơn

Xe các anh ra đi,

Trong mênh mông Trường Sơn

-

Giữa trập trùng núi biếc

Giăng giăng bức màn sương

Đoàn xe đi, cheo leo

Giữa mông lung trời sao

Mồ hôi đầm lưng áo

Đèo mãi cao, còn cao

Xe anh đi mùa khô

Trong bụi mù đất đỏ

Áo anh đầy bụi phủ

Màu xanh thành màu nâu

Xe anh đi mùa mưa

Trong đất bùn lầy lội

Cùng suối lũ, mưa rơi

Làn da anh xanh tái

Từ bên Trường Sơn Đông

Anh qua Trường Sơn Tây

“Miền Nam" trong trái tim

Sống chết nào sá chi…

Xe anh mê mải vượt suối đèo

Trời khuya gió lạnh, giọt sương gieo

Xe nối theo xe, đi lầm lũi

Hàng nặng, băng qua những chặng đèo

Dù “địch đánh, ta cứ đi”

Qua nhiều trọng điểm vạn lần nguy

Bom nổ trước sau trùm khói lửa

Vẫn không ngăn được bánh xe quay…

Anh biết giờ đây bên xe anh

Bao chàng lính trẻ mắt long lanh

Bao cô em gái hồng đôi má

Tay vẫy, miệng cười, đôi mắt xanh

Đã mấy năm rồi không nghỉ ngơi

Xư từng vỡ kính, bẹp bên tai

Nguỵ trang giàn lá che mắt địch

Anh vẫn vào ra những tháng ngày

Qua núi qua non, anh cùng xe

Sớm tối bên nhau vượt dặm dài

Trước vành tay lái, anh nhìn thẳng

Với một niềm tin không chuyển lay

Ơi anh! “Anh lái xe Trường Sơn"

Bình dị tên anh giữa chiến trường

Thương mến xiết bao người dũng sĩ

Tên anh còn mãi với con đường

-

Trường Sơn Tây, Xuân 1972

Khi Bác Hồ giao nhiệm vụ thì cụ Võ Bẩm có lẽ cũng chỉ là Đại tá thôi, cấp tướng sau này mới phong Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên cũng chỉ mang hàm đại tá, sau giải phóng phong vượt cấp lên Trung tướng Chính uỷ cũng chỉ đại tá (Đặng Tính) Ngày xưa đại tá là to lắm rồi

Bộ đội Trường Sơn đã 2 lần nhận huân chương Sao vàng, thật đáng trân trọng các bác nhỉ? Trong khi rất ít cơ quan được nhận Sao vàng

Đường Trường Sơn mới khả năng thất thoát lãng phí tham nhũng chắc không cao và cũng không nhiều vì nó chủ yếu giao cho bộ đội làm, vừa rồi có vị tư lệnh 559 có dấu hiệu tham nhũng lập tức mất chức luôn Bộ đội 559 làm kinh tế chủ yếu lấy công làm lãi không dám tham ô đâu các bác ạ

Vài dòng mạo muội

Năm mới về,chúng ta cùng thắp hương cầu nguyện cho hàng vạn người đã mãi mãi dâng tuổi thanh xuân cho đất nước trên quãng đường này Chúng ta cũng mừng tuổi và tri ân những người thật may mắn mà còn sống.Mong rằng thế hệ chúng ta sẽ làm cho đất nước tươi đẹp hơn

Các bác ah`, bọn em làm giao thông cũng đang làm đường Trường Sơn Đông mới(giai đoạn Thiết kế kỹ thuật).Mùng 10 tết này lại vào đó khảo sát.Bọn em làm đoạn Thạnh Mỹ - Đà Lạt do tư vấn Trường Sơn làm tổng thể.Những địa danh như YANGMAO, DrưngKnớ(địa phận ĐăkLăk, Lâm Đồng ) lại bắt đầu ghi dấu chân những người thợ, kỹ sư giao thông như bọn em.Ôi ruồi Vàng, muỗi bạc ,vắt kim cương, ôi những đỉnh đèo mây phủ, những cơn mưa rừng Tất cả chỉ

có ở Trường Sơn thôi.Đường này bọn em làm mới nên không biết có liên quan đến đường Trường Sơn mà các bác nói đến không?

Theo em đước Biết đường trường sơn ngày xưa chủ yếu là phía tây thôi.đi qua Lào là chủ yếu sau đó là Miên

Ông già em lài Lái xe đoàn 559 từ 1968(lính của cụ Đồng Sĩ Nguyên)sau 1972 chuyển qua trung đoàn giao liên cơ giới em cũng có 1 số hình ảnh mà ông già em chụp hồi đó còn lưu được tới bây giờ

-Để đảm bảo vận chuyển hàng hóa trên suất chiều dài tuyến ta bố trí những binh trạm vận tải mổi binh trạm sẽ đảm nhiệm vận chuyển trên 1 cung đường nhất định ,biên chế binh trạm thông thường gồm có vài đại đội hoậc 1,2 tiểu đoàn xe.pháo cao xạ.1,2 đơn vị bộ binh bảo vệ hành lang.ngoài ra còn có lực lượng công binh rà phá bom mìn và thanh niên xung phong

Cái nữa là hàng hoá vận chuyển bằng xe vận tải chỉ hoạt động vào mùa khô.mùa mưa chạy không được.mùa khô thì bụi đỏ cứ bốc lên ngùn ngụt xe mà không đập kính là không thấy đường chạy-cho nên mới có 1 Bài thơ của bác Phạm Tiến duật về tiểu đội xe không kính-

-khi vận chuyển hàng hóa ban đêm(không có đèn) nhiệm vụ của anh lái phụ duy nhất là nhìn 2 bên đường tìm hầm chữ A dọc tuyến cứ 1 quãng đường thì công binh lại đào hầm chữ A có gắn lân tinh trước cửa để lái xe có gì chui vô đó tránh bom

-theo ông già em nói lính xế sợ nhất là mấy chú C130.bọn này là bậc thầy về săn xe của ta các chú này cứ quần thảo hàng tiếng trên trời dòm ngó.chỉ cần có tín hiệu là các chú ấy chớp liền rất chính xác.lái xe ai cũng ớn

-cái tiếp là sau khi chuyển hàng xong đưa xe đi giấu rồi lên võng nằm 1 giấc tới chiều nhưng mà cái áo giáp phải giấu cho kỹ nếu không là "bốc hơi" như chơi có nhiều anh hay đi tới các xe ngó nghiêng lắm

Khẩu pháo 100 li “độc thân” giữa rừng Trường Sơn

Không biết khi giúp ta trang bị những trung đoàn pháo cao xạ 100 li với những bộ khí tài hiện đại, các bạn Liên Xô có bao giờ nghĩ rằng vào một lúc nào đó, tại một nơi nào đó, có một khẩu pháo

100 li, đơn độc một mình, đêm đêm nhả từng quả đạn, tham gia đánh máy bay AC130 của Mỹ

-

trên Trường Sơn?

Nghe thì lạ, khó tin, nhưng đó lại là chuyện có thật một trăm phần trăm

Trước tiên, xin nói về máy bay AC130-, “con quái vật 5 đầu”, “con cú vọ độc ác”, “thằng cướp đêm”… kẻ thù đặc biệt nguy hiểm của bộ đội lái xe trên Trường Sơn Bom sát thương, bom bi, thậm chí cả bom B52 rải thảm, anh em cũng không ngại (vì đã nắm được quy luật của B52) Chỉ ngán nhất cái thằng “sập thùng” này

Cứ mỗi điểm xạ “pập-pùng!“, “pập-pùng!” là một xe ta ăn đạn cối 40 li của AC130

Tôi đã nhiều đêm trèo lên đỉnh núi Xóm Péng để nghiên cứu về loại máy bay hiểm độc đó Những đêm đầu tôi thỉ thấy, qua ánh trăng, chiếc máy bay hai thân AC119, loại máy bay mà tôi

đã từng thấy khi nó thả dù tiếp tế cho lính Pháp ở thung lũng Điện Biên năm xưa Sau một tiếng

“Rẹ-ẹ-ẹt” dài giống như chiếc xe Zin sang số, là một loạt đạn 20 li cày xuống đường AC119 bắn

20 li cũng khá chính xác, nhưng ở đâu có pháo ta bắn mạnh là nó chuồn ngay

Đêm 18 tháng 1 năm 1972, tôi lại trèo lên đỉnh núi Khoảng 18 giờ, tiếng động cơ ầm ì từ xa vọng lại, nhưng nghe nặng nề hơn những đêm trước Khi tiếng ầm ì đến gần, tôi ngửa mặt nhìn lên, căng mắt theo dõi

Trong ánh trăng vằng vặc, tôi chợt nhìn thấy lờ mờ bóng dáng chiếc máy bay, với cái bụng to bè, lướt qua rất nhanh Chỉ mấy giây thôi, rồi nó mất hút trong màn đêm, nhưng tôi khẳng định đó là AC130!

Nghe tiếng động cơ thay đổi, tôi đoán nó đã bắt đầu lượn vòng trên trọng điểm Bên dưới đường kia, đoàn xe ta đang đi qua Bỗng “pập-pùng!”, “pập-pùng!”, những tiếng nổ của đạn cối 40 li làm tim tôi đau nhói Thế nào cũng có một chiếc xe dính đạn của nó rồi Không biết đồng chí lái của

ta có kịp xuống hầm ẩn nấp?

Từng cụm lưới lửa cao xạ vọt lên, bắn chặn đầu máy bay Lập tức bọn cường kích F4 nhào tới ném bom phản ứng trận địa Tuy thế, đạn cao xạ vẫn tiếp tục từng đợt, từng đợt nổ rền trên trọng điểm Xóm Péng

Tôi hy vọng nó sẽ chuồn Nhưng không! Những tiếng “pập-pùng!”, “pập-pùng!” vẫn cứ như một điệp khúc quái ác kéo dài, dai dẳng Tôi bỗng hiểu ra rằng: thế là độ cao bay của AC130, hơn hẳn AC119, đã ở ngoài tầm bắn của pháo cao xạ 37 li của ta

Ở đây, chúng tôi có một đại đội pháo 57 li, nhưng cũng không uy hiếp nổi nó Chỉ sau vài loạt bắn, trận địa pháo 57 đã bị bọn F4, A7 lao đến ném bom: bom phá, bom sát thương, bom bi, cả bom lân tinh nữa Hai pháo thủ của đại đội hy sinh ngay trên mâm pháo

Với phương tiện quan sát bằng “máy khuếch đại ánh sáng mờ”, đặc biệt có thêm phương tiện mới, quan sát bằng “tia hồng ngoại”, phát hiện mục tiêu nhờ ở “bức xạ nhiệt” toát ra từ máy nổ của xe, tên cú vọ đã dễ dàng nhằm trúng xe ta

Đêm nay, mười xe cháy trên đường Một xe xích của trung đoàn tôi kéo một khẩu pháo 100 li của đại đội 3, trên đường vào Tà Lộng, đi qua đó, cũng bị AC130 đánh hỏng

Đại đội 3 chỉ còn lại ba khẩu pháo, với bộ khí tài vừa mới được sửa chữa, do hư hỏng sau một chặng đường dài vượt đỉnh Trường Sơn

(Trich trong Hồi ký-Ký ức Đường Trường Sơn của Lưu Trọng Lân)

-

Trung đoàn quyết định: sử dụng pháo 100 li, có khí tài, tham gia đánh AC130 Từ hôm đó, hiệu quả bảo vệ đoàn xe tăng lên rõ rệt AC130 đã phải tránh xa khu vực trọng điểm, mỗi khi xuất hiện những chùm đạn nổ lấp loé quanh mình nó Đội hình xe ta nhiều đêm vượt trọng điểm an toàn

Nhưng rồi đến một hôm khi ra-đa của đại đội 3 phát sóng, dò tìm mục tiêu, thì một quả đạn tên lửa không đối đất (Shrike) từ máy bay địch phóng xuống nổ ngay cạnh đài Đài hỏng Trung đội trưởng Ngọc, đài trưởng Như, cùng ba trắc thủ Điều, Chiếu, Thúc đều bị thương Thế là hết hy vọng vào phương pháp đánh ưu việt nhất: phương pháp đánh bằn phần tử ra-đa

Vài phút sau, một loạt bom nữa làm hỏng hoàn toàn hệ thống vận hành của một khẩu pháo Đại đội 3 được lệnh di chuyển ngay trong đêm Riêng khẩu pháo bị hỏng bánh xe kia đành phải nằm lại Đó là khẩu đội 4 Nó chính là khẩu pháo 100 li “độc thân” giữa rừng Trường Sơn mà tôi đã nói ở phần trên

Suốt nửa mùa khô năm ấy nó không thay đổi vị trí, chịu trận với biết bao bom đạn, để tham gia đánh AC130 bằng phương pháp đơn sơ nhất: phương pháp bắn bằng phần tử lắp sẵn

Cán bộ tham mưu trung đoàn giúp đại đội tính toán, xác định các phần tử bắn: góc hướng, góc tầm, ngòi nổ đầu đạn Lệnh bắn sẽ được phát đi từ một đài quan sát đặt trên đỉnh núi, gần trọng điểm Xóm Péng Khi AC130 đến một điểm nào đó trên vùng trời, người chỉ huy đài quan sát sẽ phát lệnh cho khẩu đôi 100 li bắn

Ban ngày, đơn vị cho khẩu đội 4 bắn thử Đêm đến cho bắn thật Khi AC130 mò tới, từng viên đạn xé màn đêm bay đi và nổ ngay trên đường bay dự kiến Những ánh chớp nhỏ loè lên, khi xa, tuy không trúng, nhưng cũng làm cho những tên phi công hết vía, có lúc phải chuồn thẳng Có nhiều đêm, binh trạm gọi điện sang biểu dương cao xạ đã tích cực đánh địch bảo vệ đoàn xe

Không những đánh đêm, khẩu đội 4 còn tham gia đánh máy bay OV10 ban ngày, tên giặc chỉ điểm lợi hại, rất đáng ghét, cứ kêu vo vo và bay lượn suốt ngày trên đầu chúng tôi Nguỵ trang không kín mà nó phát hiện thấy là lập tức: “bụp”, nó phóng đạn khói Chỉ mấy giây sau, bọn “chó ngao” lao đến liền Cũng bằng phương pháp lắp sẵn phần tử ấy, khẩu đội 4 đã bao lần làm cho

lũ OV10 hốt hoảng phải bay đi, không dám quay đầu trở lại

Một hôm tôi cùng Khoa, đại đội trưởng đại đội 3, ghé thăm khẩu đội 4 Tôi hết sức ngạc nhiên khi nhìn thấy khối lượng thùng đạn và vỏ đạn khổng lồ chất đầy xung quanh hầm pháo Đại đội trưởng Khoa cho biết: anh em bắn rất nhiều đạn, hơn nữa vì nằm một chỗ, nên số vỏ đạn cứ ùn mãi lên

Khẩu đội trưởng Phương cùng mất pháo thủ, trông có vẻ già dặn vì tuổi uân khá cao, tiếp chúng tôi trong một hầm chữ A Tôi thay mặt trung đoàn biểu dương thành tích của khẩu đội Thay mặt khẩu đội, Phương hứa sẽ cố gắng khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ trên giao Trong câu chuyện tâm tình vui vẻ, Phương, pháo thủ lớn tuổi nhất đưa ra một ý kiến: “ Xa nhà lâu rồi! Chỉ mong mùa khô này, đơn vị ra Bắc nhận vũ khí mới, trung đoàn cho bọn em về phép mấy ngày Nhớ vợ quá, thủ trưởng ạ!”

Lời nói chân thành của Phương làm tôi hết sức xúc động Trong cuộc chiến đấu sinh tử, triền miên với giặc Mỹ, chúng ta đã phải chịu đựng quá nhiều hy sinh, trong đó có sự hy sinh về tình cảm, về hạnh phúc gia đình Tôi hứa sẽ chuyển lời đề nghị này lên cấp trên

Có chú gà rừng vừa bẫy được, anh em nấu một nồi cháo gà thết đãi chúng tôi

Từ đó đến nay đã hơn một phần tư thế kỷ Những đồng đội của tôi ngày ấy, giờ đây ai còn ai mất? Hy vọng nếu có ai trong số đồng đội cũ của tôi đọc được bài này, hãy cho tôi một dòng tìn

và địa chỉ

-

Người cán bộ công binh Trường Sơn

Đêm hôm ấy, tôi đi nhờ xe tiểu đoàn 65, thuộc binh trạm 12, xuất phát từ tây bắc Khôn Kèn, để vào Tà Lom công tác Vì trong cabin chật chội, để không làm vướng tay lái, tôi đề nghị với Hùng lái xe, cho tôi được ngồi trên thùng Thùng xe không mui, chở toàn là gạo, những bao gạo của hậu phương gửi vào chiến trường Lên xe, tôi sắp xếp lại mấy bao, tạo chỗ dựa để ngồi cho thoải mái

Đoàn xe chuyển bánh Tất cả đều đi đèn gầm Chiếc đèn nhỏ lắp dưới gầm xe chỉ đủi soi sáng một vùng nho nhỏ, vàng nhạt Xa xa phía trước đã thấy lơ lửng những ngọn đèn dù cho máy bay

Mỹ thả xuống, giăng hàng Đoàn xe cứ chạy Khi sắp đến ngầm U trên một nhánh sông Xê Băng Phai, các xe tạm ngừng, chờ cho những chiếc đèn dù tắt hẳn

Lợi dụng thời cơ khi đèn dù tắt, mấy chiếc xe đi đầu tranh thủ lao xuống suối, chiếc nọ nối chiếc kia, lội qua ngầm (Ngầm: đường chìm vượt qua suối, lát bằng đá, sâu khoảng 50, 60 cm) Mỗi chiếc xe qua, nước bắn tung toé làm ướt cả quần áo của các chiến sĩ công binh đứng bên đường làm lộ tiêu

Sắp đến lượt xe tôi, thì trên không bỗng “bụp”, “bụp”… hai chiếc, rồi bốn chiếc, tám chiếc đèn dù bật sáng, chói loà Xe nào đã lỡ xuống, lập tức tăng ga, lao nhanh lên bờ Xe nào chưa qua thì dừng ngay tại chỗ, lái xe tìm chỗ ẩn nấp Tôi cũng nhảy xuống xe, tìm ngay được một hố cá nhân đào sẵn bên đường Tiếng máy bay phản lực gầm lên như xé không khí Tiếp theo những loạt bom phá rung chuyển trời đất là những loạt bom bị nổ ran ran Sau khi bọn “chó ngao” cút đi, hình như không có ai việc gì Máy bay Mỹ ném bom chệch mục tiêu cùng là chuyện bình thường

Các chiến sĩ lái, cả tôi nữa, lại trèo lên xe tiếp tục cuộc hành quân Xe tôi vừa chớm mép nước thì đã thấy các anh công binh làm lộ tiêu đứng cả dưới nước rồi

-Anh Cư ơi! Thằng Ngoan đâu không thấy?-Một chiến sĩ hỏi anh cán bộ

-Ngoan ơi! Ngoan ơi!-Tiếng gọi của người tên là Cư ấy ngân dài trong đêm Bỗng một bóng người lao vút từ trên bờ xuống

-Ngoan đây! Ngoan đây! Trung đội trưởng cứ yên trí! Hà hà! Chiếc dẹp tụt quai, em phải ngồi xâu lại một chút thôi mà

Hình như Cư là trung đội trưởng, trực tiếp làm nhiệm vụ với các chiến sĩ công binh ở ngầm U này Ngồi trên thùng xe, tôi đưa tay vẫy chào Cư và các chiến sĩ công binh mà cảm thấy có cái gì nghèn nghẹn ở cổ Giữa cái nơi bom đạn liên miên ấy, cái sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc mà sao các anh lại bình thản đến lạ lùng Nhiệm vụ của các anh là bám ngầm, làm “lộ tiêu sống”, cho xe qua trong đêm tối Khi ngầm bị bom đánh trúng, các anh liền ra tay sửa chữa Bằng những thỏi mìn, bằng cuốc xẻng và cả bằng tay không, các anh hối hả chuyển hàng chục mét khối đá, san lấp hố bom, cái công việc mà các anh thường gọi là “vá ngầm”, để bảo đảm ngầm thông với thời gian nhanh nhất Khi đoàn xe qua hết, họ kéo nhau xuống mấy căn hầm chữ

A nào đó, rít vài hơi thuốc lào, nhấm nháp mấy thỏi lương khô, dốc bi-đông nước tu một hơi, rồi lăn ra ngủ, chờ một đoàn xe khác lại đi qua

Tôi là con nhà pháo, pháo cao xạ bảo vệ Trường Sơn, gắn bó với từng con đường, với mỗi bánh

xe lăn Vì vậy tôi hiểu khá rõ về các anh, những chiến sĩ lái xe can trường, những chiến sĩ công binh và thanh niên xung phong dũng cảm, thấu hiểu công sức và tâm hồn cao đẹp của các anh, chị em, những con người quên mình, ngày đêm bám trụ con đường chiến lược chi viện cho miền Nam

Để bảo đảm an toàn, trong khi xe vẫn chạy, tôi kéo bao gạo chất cao lên, tạo thành một cái

“hầm” nhỏ, đủ lọt mình nằm xuống Tôi định đánh một giấc, nhưng làm sao ngủ được khi chiếc

xe cứ xóc liên hồi, có khi còn chồm lên như ngựa Xe qua hết trọng điểm này sang trọng điểm

-

khác Lại những chùm đèn dù, khi gần, khi xa, khi ngay giữa đỉnh đầu Có lần một loạt bom thả phía sau, theo quán tính Hùng vội lái xe vươn nhanh về phía trước

Hết đường xóc đến đoạn đường bằng, hai bên trống trải Hơi sương lạnh buốt, tôi ôm sát chiếc

ba lô vào ngực và chợt nghĩ: giá giờ đây được ngồi trong cabin xe thì ấm biết bao!

Đêm không trăng nhưng trời trong veo, sao trời dày đặc Nằm ngửa trên xe, tôi chợt nhớ tới kỷ niệm thời thơ ấu được cậu ruột tôi là Thiềm (đã hy sinh hồi Nam tiến 1946) chỉ dẫn những chòm sao: phía bắc là sao Bắc Đẩu nằm trong chòm Đại Hùng tinh và Tiểu Hùnh tinh; phía nam là sao Nam Tào Kia là chòm sao Chiến Sĩ, sao Tua Rua, sao Thần Nông… Vắt ngang trời là dải Ngân

Hà bàng bạc, mờ ảo Đây thực sự là những giây phút thư giãn quý hiếm Tôi như thả hồn vào trời sao Trong tiếng ì ầm đều đều của xe, tôi hứng chỉ ngâm nga mấy câu thơ của Lưu Trọng Lư (Nhà thơ Lưu Trọng Lư-tác giả gọi là chú ruột)

“Đây là dải Ngân Hà

Anh là chim ô thước

Sẽ bắc cầu, nguyện ước

Một đêm một lần qua”

Dõi về phương bắc, tôi nhớ da diết Hà Nội, nơi có vợ con tôi đang sống trong nỗi ước mơ từng ngày, mong sao nước nhà mau hoà bình, thống nhất, hết cảnh đạn bom, để cho tôi sớm được trở về đoàn tụ Đang bồi hồi nhớ đến vợ con, tôi chợt phát hiện một ngôi sao đang bay Bóng thám không chăng? Nhưng làm gì có bóng thám không thăm dò khí tượng ở giữa Trường Sơn trùng điệp này! Vệ tinh nhân tạo chăng? Có lẽ thế! Mà không phải! Không chỉ có một, mà là hai ngôi sang đang bay, cùng một hướng, di chuyển khá nhanh, lại còn chớp tắt nữa Thôi đúng rồi, đúng là máy bay rồi! Máy bay Mỹ ném bom ban đêm, bằng phương pháp toạ độ (Do đài Loran của Mỹ đặt ở Đã Nẵng dẫn đường)

Người tôi như nổi gai ốc Chúng lại đi gieo rắc tội ác xuống một nơi nào đó trên đường trg Mắt tôi nhìn theo mãi hai đốm sao bay cho đến khi mất hút Bỗng hai ánh chớp loé lên ở phía xa, không nghe tiếng nổ Có một cảm giác vừa căm giận, vừa xót thương xen lẫn trong lòng tôi Không biết anh chị em mình ở nơi xa ấy có ai việc gì không?

Mấy vệt sao băng nữa lại vạch trời đêm Tôi tự hỏi: có chăng một mối quan hệ nào đó giữa những ngôi sao băng trên trời với số mệnh con người trên trái đất? Sao băng nhiều quá!

-Cán bộ ơi! Đến nơi rồi! Tiếng gọi của Hùng, lái xe, cắt ngang dòng suy nghĩ của tôi, đưa tôi về với thực tế Tôi vội vàng xách ba lô, nhảy xuống, đến bên buồng lái, xiết chặt tay Hùng và người lái phụ, nói lời cám ơn và từ biệt

Mấy hôm sau, tôi gặp anh Lập, binh trạm phó binh trạm 12

-Đêm 9 tháng 1 năm 1972 vừa rồi, nó cướp mất của mình một trung đội trưởng công binh-Anh Lập nói

-Có phải Cư, trung đội trưởng công binh ở ngầm U không anh? Trời ơi! Tôi lặng người đi và sau giây phút bàng hoàng, tôi thuật lại cho anh Lập nghe chuyến đi của tôi qua ngầm U

Anh Lập cho tôi biết: Phan Đình Cư quê ở Thạch Hà, Hà Tĩnh, đã 5 năm gắn bó với Trường Sơn, chưa vợ Cư có yêu một cô gái thanh niên xung phong cùng quê nhưng chưa đặt vấn đề chính thức Ban chỉ huy binh trạm đã có dự kiến đề nghị đề bạt Cư lên làm đại đội phó Nhưng tất cả giờ đây đều đang dang dở Cậu ấy đã vĩnh viễn ra đi rồi!

Trầm ngâm giây lát, mắt như nhìn vào cõi không, tôi nói qua hơi thở:

-Không! Anh Lập ạ! Phan Đình Cư của chúng mình, đứa con của Trường Sơn không chết! Những con người như thế sẽ sống mãi với Trường Sơn

-

Nói về đường Trường sơn mà không nói tới sự giúp đỡ to lớn của nước bạn Trung quốc thì rất

vô ơn Xe vận tải ở Trường sơn chạy bằng dầu diesel Đường ống dẫn dầu được công binh Trung quốc xây dựng đưa tận vào Nam Có Trường Sơn 1, 2 và 3 Lính trơn và cán bộ cấp thấp cuốc bộ Trường Sơn 1 khoảng 2 tới 3 tháng trời vào Nam vào đầu thập niên 60 Trường Sơn 2

đi đường biển dành cho cán bộ trung cấp, điệp báo và vận tải vũ khí cho Cà mau Trường sơn 3 dành cho cán bộ cấp tướng trở lên: cán bộ bay từ Hà nội lên Vân Nam bên Tàu, từ Vân Nam bay sang Phnôm Pênh của Kampuchia vào ở tạm toà đại sứ Trung quốc Sau đó, nhân viên sứ quán Trung quốc đưa lãnh đạo Việt Nam vào cơ quan Trung ương Cục (đóng ở sát biên giới Miên-Việt)

Đường Trường Sơn được ca lên tận mây xanh mà không thấy ai phê bình sự làm ăn cẩu thả, tắc trách của công binh Việt Nam Người chết ở Trường Sơn vì bệnh tật, thiếu đói nhiều hơn là chết

Đọc bài của bác em thấy buồn cười muốn bể bụng

-Bác nói xe vận tải Trường Sơn chạy bằng diesel vậy tôi hỏi Bác có biết hồi đó ta sử dụng xe gì không?Xin thưa với Bác rằng mặc dù không đầy đủ tôi cũng kể ra được 1 số chủng loại xe -Xe vận tải của Trung Quốc chủ yếu như Hồng Hà, Giải Phóng Còn sau này có xe Liên xô như Zil(130-131)GaZ(53,66 )Đây là em chỉ nói về xe chở hàng thôi nhá,(không nói tới xe đặc chủng hoặc chuyên dụng khác)-Và mấy loại xe em kể trên đều chạy bằng xăng tất.nhưng mà mấy cái xe"vọt tiến" của mấy anh Trung Quốc chạy củ chuối lắm coi chừng rớt hộp số như chơi -Thời gian đầu xăng,dầu đựơc vận chuyển chủ yếu là trong các thùng phuy 200lít sau đó xếp lên thùng xe.nếu thùng xe trúng đạn và cháy thì phải nhanh chóng hạ thành sau và cho xe chạy ngược dốc, thùng phuy sẽ rơi xuống đất sau đó đi gom lại,đường ống dẫn xăng,dầu mãi sau này mới có

-Còn sự giúp đỡ của Trung Quốc mọi người đều biết cả.chẳng có ai vô ơn đâu-keke đến nỗi sau này anh Trung quốc cảm thấy cho nhiều quá còn quay qua đòi nợ nữa cơ

-Còn nói đường ống dẫn dầu vào tới Lộc Ninh(Xuân Lộc?)là do công Binh Trung quốc xây dựng thì em Bó tay.com với Bác luôn.nói thật với Bác mấy chú Công Binh Trung Quốc loanh quanh làm giúp ta vài công trình phía Bắc lâu lâu gặp trận bom còn không "chịu nổi nhiệt"chứ mà vào Trường Sơn có mà chạy té khói

-Còn đi Bộ mà 1-2 tháng vào tới Miền nam thì lần đầu mới nghe Bác đây nói.bình thường nếu đi

bộ thì phải cỡ 5-6 tháng

-Quân ta ở Trường Sơn chết vì Đói,bệnh tật, số rét đồng ý là có ,ngay cả bây giờ hiện đại mà mấy Bác nhà Ta đi làm đường Trường Sơn Thời Hiện Đại mà vẫn dính sốt rét như thường nhất là vào mùa mưa hầu như mọi hoạt động đều ngưng trệ.kể cả vận chuyển lương thực,vũ khí cộng thêm khí hậu khắc nghiệt không đổ bệnh cũng là lạ.còn Bác nói Công Binh làm ăn tắc Trách thì Bác cứ thử chứng minh xem.Theo em thấy công binh nhà ta mới là người lỳ nhất và gian khổ nhất.phục nhất là mấy bác công binh ở các trọng điểm cánh lái xe qua trọng điểm là

lo sốt vó cuối cùng thì cũng an Toàn

Thời 197x thì điều kiện khá khẩm, lại ít bị đánh phá nên đi nhanh hơn bác ạ Bố em đi năm 72, được ô tô chở vào tận Quảng Bình, từ đấy cuốc bộ mất khoảng 3 tháng từ 11/72 đến 2/73 là vào tới Lộc Ninh Thời kì 196x đường xá tệ hơn, điều kiện thiếu thốn, lại bị đánh phá, có những đơn

vị phải cuốc bộ từ tận Hoà Bình nên thời gian đi lâu hơn, gian khổ hơn và tổn thất cũng hơn Năm 1974-1975 bộ đội được chuyển hoàn toàn bằng ô tô thì không nói làm gì

Còn đi bộ 1 tháng mà tới nơi, chắc toàn Achilles quá

Nói chung lính phải hành quân bộ qua TS là khổ (100% sốt rét), nhưng không thể sánh được với những người trụ ở đấy Bố em nói là lúc qua đó, lính ta nhìn nữ TNXP mà thương vô cùng, vì họ khổ quá, xanh xao, gày gò, tóc trụi hết vì sốt rét Thương chứ không thể có được cảm giác yêu đương nam nữ như mấy ông làm phim hay tán

Một tuyến đường vận tải mà quân Mỹ đều biết rõ, và cũng hiểu rõ là phá được đường thì tình thế quân sự trên chiến trường miền Nam sẽ thay đổi hẳn, và họ đã nghĩ ra đủ biện pháp để cắt đứt

nó, dùng mọi kỹ thuật quân sự tiên tiến nhất thời bấy giờ (chỉ trừ vũ khí hạt nhân) mà không thể cắt đứt nổi Một tuyến đường hoạt động liên tục từ năm 1959 đến 1975, trước mắt một cường quốc quân sự mạnh nhất thế giới mà không hề bị đứt đoạn Hiểu điều đó mới hiểu được tại sao, người ta gọi đường Hồ Chí Minh là con đường vận tải huyền thoại trong lịch sử quân sự thế giới Nói thêm, hồi trước, tôi đọc cuốn "Trên đỉnh Cô Tan", có nói rằng, để phá một trọng điểm giao thông, chuyên gia Mỹ còn tham gia vào những toán biệt kích chỉ để làm nhiệm vụ nghiên cứu địa chất, thuỷ văn của khu vực, và lợi dụng yếu tố tự nhiên nhằm đánh sập hoàn toàn trọng điểm này Cuốn sách mô tả các nhà khoa học hai bên sử dụng các kiến thức khoa học để phá đường

và làm đường thế nào, đọc rất thú vị Phía Mỹ phát hiện toàn bộ trọng điểm này nằm trên một nền đất trượt, nên quyết định dùng B52 đánh thẳng vào chân của mảng trượt đó (không thèm đánh vào đường nữa) Phía ta cũng nghiên cứu địa chất khu vực này, khi phát hiện ý định của

Mỹ, vì đợt đánh thử nghiệm của nó đã ra hậu quả là đường như chạy trên bùn, vỡ bung bét cả, quyết định lợi dụng luôn, huy động thêm chất nổ chôn vào các điểm cần thiết Đúng lúc bom Mỹ thả xuống, ta cũng kích nổ luôn Cả con đường cũ theo quả núi trôi tuột đi mất, lộ ra nền đất cổ rất vững chắc, thế là ta có một "em" đường mới rất ngon

Nhưng mà công bằng hơn chút nữa thì cũng nên nói là đường Trường Sơn hồi đó nằm trên lãnh thổ Lào và Cămphuchia, mà Mỹ hồi đó có rất nhiều ràng buộc về mặt chính trị (hai nước này về hình thức là trung lập và không đối đầu với Mỹ), nên không thể mang hết khả năng tác chiến ra

áp dụng ở ngoài biên giới Nam Việt Nam được Cái này ta gọi là mưu trí

ở khu vực không dân cư, vẫn bị nó đánh hết đấy chứ Mỹ còn tổ chức đội quân của tướng phỉ Vàng Pao để đánh nhau với Binh đoàn Trường Sơn mà! Ngoài ra, cuộc hành quân Lam Sơn năm 72, Mỹ và VNCH chẳng huy động 45 nghìn quân đánh thẳng qua Lào với ý định cắt đôi đường Hồ Chí Minh, kết quả thế nào thì mọi người đều biết cả

Tóm lại về phía người Mỹ, đúng là chỉ trừ mỗi vũ khí hạt nhân ra thôi, còn cái gì có thể dùng

-

được cho nhiệm vụ cắt đường Hồ Chí Minh thì họ đều dùng cả rồi Thế mới hiểu sự dũng cảm và

hi sinh đến thế nào của những ngươì lính, TNXP phục vụ trên tuyến đường này

Trí Thức cả nước mĩ hướng vào một con đường

Thói thường, người trượt chân té nhào, lúc đứng dậy vội ngoái nhìn chỗ đất vừa dẫm phải

Cứ nhìn qua một sự kiện to lớn quá mức, người ta lại đua nhau thanh minh

Cũng vậy, Jonhson ngoái lại chuỗi ngày đã qua gục đầu than vãn " 1966 đêm mất ngủ trong toà bạch ốc, đã đến lúc nghẽn thở roòi Ta sẽ chết mất nếu còn ở tiếp tục t hêm một nhiệm kì nữa " Các chiến lược gia Mỹ ngậm ngùi : " Mọi sự đau khổ của người Mỹ chúng ta chủ yếu đều bắt nguồn từ con đường mòn ấy" Họ vội lục tìm lịch sử 5000 năm trên thế giới đã xảy ra mười bốn ngàn năm trăm cuộc chiến tranh, để xem có nơi nào nói đến những con đường

Có đấy ! Con đường cho đoàn voi chiến của danh tướng Annibal ( tên người lãnh đạo chiếc tàu Argo trong thần thoại Hi Lạp) hành quân vượt qua dãy An-pơ để tiến sang đất Ý.Con đường kéo đại bác của Napoleon vượt qua đèo Saint Bernard Hoặc con đường của Mao tháo lui vạn dặm thoát khỏi cuộc hành binh càn quét của Tưởng.Và còn có những con đường Miến Điện-Trùng Khánh trong thế chiến 2; con đường của toán quân "phục quốc" Do Thái len lỏi vào bán đảo Sinai Mỗi cuộc chiến tranh đều có một con đường, nhưng chẳng có nơi nào trở thành con đường của chiến lược tấn công,chẳng con đường nào có sức bền vững diệu kì đến thế-COn đường mòn Hồ Chí Minh !

Bởi vậy khi đặt chân lên thềm ngôi Nhà Trắng, tổng thống thứ ba mươi bẩy của hợp chủng quốc

đã nói lời của cố vấn CIA " hệ thống tiếp vận Bắc Việt là mục tiêu chiến lược trọng yếu của không lực Hoa Kỳ " Và khẳng định " Ngăn chặn đường mòn Hồ Chí Minh là điều kiện tiên quyết cho sự thành công học thuyết Việt Nam hoá chiến tranh"

Ngọn đèn tín hiệu cho phân viện Jason đã bật.Bộ QUốc phòng Mỹ hô hào các quân chủng dốc hàng tỷ đô la cho chương trình mang cái tên khá hấp dẫn : "Chiến trường tự động hoá"

Trí thức cả nước Mỹ dồn vào một con đường Thế giới lại phải qua một thời kì nín thở về cái chương trình ma quái ấy

Năm 1969

Trước hàng ngàn nhân vật tai mắt nước Mỹ, những ông vua các ngành công nghiệp nông nghiệp, tài chính Mỹ, William Haseltine, giáo sư đại học Harvard trịnh trọng giới thiệu chương trình khoa học điện tử, một tổng hợp những phát minh mới nhất Ông nói :

- Đây là một bức tranh tuyệt vời về cố gắng kĩ thuật.Một khi " chương trình tự động hoá " được thực hiện sẽ giúp cho mục tiêu ngăn chặn đối phương có hiệu quả cực lớn, mà không hề có sự trực tiếp của người Mỹ trên chiến trường.Còn hàng rào điện tử trước đây, xét cả về mặt kinh tế

và quân sự đều bất lợi.Trước hết, hàng rào quá dài, từ một điểm ở Nam khu phi quân sự kéo lên đến biên giới Lào-Việt tới ngoại vi Mường Xén, khoảng hơn 120km, rộng từ 20-40 Km Hàng rào lại chia ra hệ thống ngăn chặn hành quân bộ và hệ thống pha huỷ xe vận tải

Ngoài ra còn đòi hỏi phải bố trí một đội quân gần mười sư đoàn giăng ra, đóng chốt dọc hàng rào cùng với những bãi mìn rộng hàng cây số vuông,dây thép gai bùng nhùng.Ta đã khuyến khích chính phủ hoàng gia Lào đóng chốt hơn 20 đồn bốt dọc đường 9, từ Keng Koọc xuống tới tận biên giới.Quân Cộng Hoà Việt Nam tổ chức mười sáu đồn bốt từ Lao Bảo xuống Đông Hà Khe Sanh là một tập đoàn cứ điểm vững mạnh nhất trong hệ thống lực lượng triển khai dọc tuyến M.Namara Nhưng đó là một điều kị trong phép dùng binh của chúng ta, ngược lại rất hợp với

sở trường quân sự của Bắc Việt, và nó quá gần địa phương Cộng Sản, quá xa căn cứ của Hoa Kỳ.Cho nên phải rút bỏ Khe Sanh

Ngân sách chi cho hàng rào điện tử bao nhiêu ? Thưa các vị, đã chi phí cho nó trên tám trăm triệu một năm, nhưng khi thực nghiệm thì chỉ riêng khoản cung cấp mỗi tháng hai mươi triệu quả mìn túi Gravel đã tốn gần 1/5 ngân sách đó Tuy vậy mà, hàng rào điện tử vẫn bị chọc thủng ở nhiều đoạn bằng những biện pháp chống trả có tính chiến thuật Đến nay thì nó hoàn toàn bị vô hiệu hoá

Một quan khách nóng nảy hỏi :

- Chẳng lẽ ta bỏ mặc cho Bắc Việt tự do thâm nhập ?

-Vấn đề quan trọng không phải là bao nhiêu tiền, mà chủ yếu là hiệu lực của nó thế nào ?

Giaó sư trịnh trọng nói :

-Thật là một kiểu chiến tranh "lý tưởng nhân đạo" không có hoạt động tàn sát trực tiếp giữa những chiến binh Mỹ với chiến binh đối phương Ở đó là một trường điện tử, một công xưởng khổng lồ thiết bị kỹ thuật hoàn toàn tự động, là một cuộc thao diễn kỹ thuật không quân ở các độ cao Tướng Westmoreland có những sự giải thích cụ thể với chúng ta

-Vâng ĐÚng như vậy-Tướng Wesmoreland trình bày :

-Ở độ cao sáu trăm mét do các máy bay chỉ điểm O1E,02 và OV10 hoạt động; ở độ cao một ngàn năm trăm mét có các máy bay A.IE, A.26,T.28 các loại trực thăng đảm trách; độ cao ba ngàn mét do các phản lực F4, F100, F 105, A7, A54 và các máy bay mang khí tài điện tử EC47, EC119 Ở độ cao sáu ngàn mét là tầng tiếp tế nhiên liệu tự động do KC135 đảm trách; ở độ cao mười ngàn mét thuộc tầng không của B52 ; mười một ngàn năm trăm mét là không phận hoạt động của máy bay chỉ huy kiểm soát EC130 Và trên đỉn cao hai mốt km, đó là vùng trời độc tôn của phi cơ trinh sát SR71 Chúng ta làm chủ hoàn toàn trên không, kết hợp với " chương trình tự động hoá" làm chủ hoàn toàn mặt đất.Với kĩ thuật siêu việt đó, con đường mòn ấy sẽ hoàn toàn

Tất cả những vũ khí điện tử đó đều có thể sử dụng trong các trận đánh, chúng biến bất cứ khu vực nào cũng trở thành khu vực đầy khủng khiếp

-Các loại mìn túi răng rồng tác dụng như thế nào >

Raymond D.Anderson giải thích :

- Bánh xe ô tô đè lên làm nổ mìn, lốp không bị phá huỷ Song bàn chân, chỉ đặt nhẹ lên trái mìn

là sẽ bị cắt phăng Hàng chục, hàng trăm triệu quả được tung trên khăp núi rừng Trường Sơn, kết quả sẽ loại hàng chục vạn binh lính Bắc Việt thâm nhập

- Phải tính đến màn đêm, rừng rậm đã bảo vệ vững chắc cho quân Bắc Việt hoạt động tiếp tế Trước lợi thế đó, chúng ta hầu như vô phương

Tiến sĩ Kaysen quả quyết :

-Những thứ đó sẽ vĩnh viễn không còn là một lợi thế của đối phương và không thể là vật cản đối với hệ thống khí tài mới phát minh của chúng ta-Kaysen vẫy tay ra hiệu, những chiếc xe chở những khay hình mẫu các loại khí tài điện tử lần lượt xuất hiện trước mặt thính giả-Mời các vị xem Đây, máy đánh hơi người, máy hiện hình nhiệt học, máy ghi địa chấn, máy thu nhận âm thanh Tất cả những gì đã xảy ra dưới nóc dùng đều được truyền về trung tâm điều khiển -Vâng, đó là một trung tâm chỉ huy mọi hoạt động của không quân trên đường mòn Bằng những máy tính khổng lồ IBM360-65, với tốc độ hàng chục triệu phép tình/s sẽ phân tích các âm thanh, các rung động, các loại mùi trong môi trường do các máy cảm ứng báo về, cho phép điều khiển

-

viên tình báo kết luận hết sức chính xác, quyết định hành động nhanh chóng tới mức đối phương

dù biết được cũng trốn chạy không kịp

- Cũng phải tín đến thời tiết ở núi rừng nhiệt đới Nó là một kẻ thù của không quân Còn khắc nghiệt hơn thứ cỏ Jonson

-Đúng thế Các chuyên gia đã nghiên cứu xong chương trình Commando Bolt sẽ hỗ trợ cho những trường hợp đó, phương pháp mới này sẽ thực hiện thu thập, xử lí tình huống ngay trên mỗi khu vực cụ thể từ việc xác định mục tiêu, chỉ dẫn các điểm công kích bằng vũ khí tự động Thiếu tướng Elliamson chứng minh :

-Gần đây, những chiếc trực thăng của tôi được gắn máy quan sát, nó đã thành những diều hâu đêm là thần chết của Việt Cộng Chỉ một tháng tôi đã giết được một nghìn ba trăm tên-Elliamson gật gù tin tưởng-có những khí tài hiện đại này, trong mùa khô tôi sẽ tăng hiệu quả diệt địch, ít nhất cũng chặn được 80% ngồn tiếp tế của Bắc Việt

Các giới khoa học kỹ thuật của nước Mỹ, các nhà tư bản cỡ bự, các ngày công nghiệp trong Hợp chủng quốc Hoa Kì và những nước chư hầu có nền công nghệ tiên tiến đều nhốn nháo lên

vì chương trình đồ sộ tốn hàng tỉ đô la Tất cả đồ xô vào dịp làm giàu hiếm có từ cái Túi Lửa khổng lồ tại một xứ sở xa tít ấy

Nhưng mà công bằng hơn chút nữa thì cũng nên nói là đường Trường Sơn hồi đó nằm trên lãnh thổ Lào và Cămphuchia, mà Mỹ hồi đó có rất nhiều ràng buộc về mặt chính trị (hai nước này về hình thức là trung lập và không đối đầu với Mỹ), nên không thể mang hết khả năng tác chiến ra

áp dụng ở ngoài biên giới Nam Việt Nam được Cái này ta gọi là mưu trí

Công bằng mà nói ?

Nói như vậy không phải là nói cho "công bằng", đó là nói theo cách mà Mỹ nói, đó là cách mà Mỹ sau này bào chữa cho sự thất bại của Mỹ, kiểu như là "Mỹ chiến đấu với 1 tay bị trói sau lưng" Thực ra lúc đầu Mỹ nghĩ là chỉ cần đánh ở Miền Nam là Mỹ cũng có thể thắng

Mà thực ra thì Mỹ cũng không phải là không đánh sang Lào

Sau này nó đâu có từ rải bom ở Cam-pu-chia đâu ? Mỹ đã dùng B52 rải bom ở Camp, giết chết

700 ngàn dân Camp mà "về hình thức là trung lập và không đối đầu với Mỹ" đó thôi !

Quay lại khái niệm "ràng buộc chính trị", và "1 tay bị trói sau lưng": Mỹ nói Mỹ "không được phép" tấn công sang Lào, nơi xuất phát của cái Mỹ gọi là "quân Bắc Việt":

VN cũng đâu có tấn công sang Thái, Guam, Washington, Phi-lip-pin, Singapor, Nhật, Hạm đội Bảy, Hàn Quốc, v.v là những nơi quân Mỹ xuất phát đánh VN?

Nếu Mỹ "1 tay bị trói sau lưng" thì không hiểu VN bị trói sau lưng mấy tay ?

Vâng, ta bị trói cũng nhiều, chẳng hạn ta không thể mang bom nguyên tử thả xuống New York, hoặc dùng đặc công Jedi để bắt sống Kissinger mặc dù ta thừa sức làm điều đó

Không ai phủ nhận việc duy trì được đường Trường Sơn từ năm 1965 đến năm 1975 trong điều kiện Mỹ đánh phá ác liệt là một thành quả to lớn chưa có ai khác trên thế giới làm được Nhưng say chiến thắng đến mức phủ nhận việc vị trí đường Trường Sơn nằm ngoài lãnh thổ miền Nam Việt Nam có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của Mỹ, thì đó là một cách nhìn thiếu khách quan

Tôi hỏi bác vinh2k5, nếu ta không thèm để ý đến chuyện bọn Mỹ bày ra ''cái gọi là quân Bắc Việt'', quân đội Việt Nam ở trên đất Việt Nam không ai được ì xèo, thế thì tại sao bộ đội ta vào chiến trường B lại phải bỏ hết mũ cối đội mũ tai bèo, không đeo quân hàm quân hiệu của

-

Chuyện bỏ mũ cối ra (cứ cho rằng có chuyện đó đi) thì chỉ là vấn đề chiến thuật

Cũng tương tự như chuyện: Khi thì ta lẩn, khi thì ta đánh công khai, khi thì ta có mặt mà làm như không có, thì thì ta không có mặt mà làm như là có mặt = nhắc lại lần nữa: ĐÓ LÀ VẤN ĐỀ CHIẾN THUẬT

Trong luật pháp của nước ta không hề quy định là nhà nước ta phải khai báo trung thực với 1 nước ngoài nào đó khi họ hỏi ta đóng quân ở Nam hay Bắc nước ta = nhà nước VN không cần phải khai báo trung thực với Mỹ vị trí đóng quân VN trên lãnh thổ nước VN

Ta chưa bao giờ chấp nhận bàn luận với Mỹ về việc quân ta có mặt hay không có mặt trên lãnh thổ phía nam hay là phía Bắc của nước ta (Hiệp định Pais cũng TUYỆT ĐỐI không có hái niệm

"quân Bắc Việt" - không có nước nào gọi là "Bắc Việt" thì làm sao có khái niệm "Quân Bắc Việt"

!)

HD Paris cũng không có chuyện bàn luận QDNDVN có mặt hay không c1o mặt tại MNam (hay Bắc) của nước VN! Chúng ta đâu có đòi hỏi Mỹ giải thích việc "Quân lực Huê Kỳ" đóng trên miền Nam hay Bắc của nước Mỹ đâu ?

Miền bắc hay Miền Nam là các khái niệm ĐỊA LÝ, còn VN nói chuyện với Mỹ là nói chuyện CHÍNH TRỊ (tất nhiên là cả quân sự)

Bác altus nói đúng đấy, thực ra Mẽo tự đặt ra thuyết leo thang chiến tranh rồi tự mắc bẫy trong chính cái thang của mình Việc tăng giảm cường độ đánh phá cũng đi đôi với việc tăng giảm cường độ chiến tranh ở miền nam

Theo cách nhìn của bọn nó thì nếu đánh mạnh hết cỡ thì việc lên xuống thang sẽ chẳng còn "giá trị trao đổi" gì với miền bắc cả, mà việc duy trì không kích cường độ cao thì tiền đâu cho lại, và rõ ràng cũng không hiệu quả

Đó là trên phương diện đánh nhau trực tiếp còn vậy, thì việc chống tiếp vận hẳn nhiên phải dùng phương cách mềm hơn Nhưng căn bản vẫn là việc tổ chức tuyến đường rất tốt Mẽo đánh không xuể, trừ phi đưa hẳn quân vào Lào

tôi hiểu theo nghĩa là Mỹ bó tay không biết làm cách nào để cắt được con đường đó mà không dùng vũ khí hạt nhân Điều đó cũng đúng nhưng cần nói rõ thêm là Mỹ bó tay vì không thể mang lục quân đánh trực tiếp vào đường Trường Sơn vì nó nằm trên lãnh thổ Lào Đó là sự khác nhau chính giữa khả năng tác chiến của Mỹ đối với đường Trường Sơn và tác chiến trên chiến trường Nam Việt Nam

Việc ta biết địch biết ta, biết vận động ngoại giao, biết tạo ra thế chiến lược chiến thuật, khai thác điểm yếu để giảm khả năng tác chiến của Mỹ là một thành tựu lớn Binh bất yếm trá, nhưng mà bây giờ đã 30-40 năm qua rồi, khi nghiên cứu lại lịch sử thì nên cố gắng nhìn nhận cho công bằng, nếu ta mưu trí trói được nó thì cứ nói là trói được, việc gì cứ phải khoe ta chẳng cần trói tí nào nó cũng chả đánh được ta ?

Bác họ của tôi cũng là lính nữ TNXP ở đường Trường Sơn trên đất Lào, bệnh tật vì sốt rét với gian khổ nhưng mãi gần đây mới được công nhận là thương binh, sau chiến tranh trở về thì lỡ làng không lập gia đình Hiện nay bác sống với gia đình tôi Để có được đường Trường Sơn huyền thoại đòi hỏi sự hy sinh của bao người TNXP

- Đơn vị Ông già em hồi đó đã trực tiếp chở những người thương tật(những nữ TNXP) về Hậu phương tội nghiệp lắm đa số toàn là những trường hợp tàn phế nặng nhiều chị chỉ muốn tự tử,nhiều người không dám gặp người thân đoàn xe chỉ dám chạy ban đêm.xe phủ bạt đa số là đưa trực tiếp tới viện an dưỡng thương bệnh binh Có thể nói Con đường Trương Sơn được xây dựng từ máu và nước mắt của 1 dân tộc

-

Cái này chắc là sau 73 rồi nên mới có cái cảnh xe chạy đèn sáng rực như thế.Chứ hồi trước đó

Mỹ chưa rút quân mà xem

-hôm nay Đọc lại lịch sử mới thấy chuẩn bị cho chiến dịch Hồ Chí Minh ta tập trung hơn 1000 xe

cơ giới cấp tốc đưa quân đoàn dự trữ chiến lược cuối cùng vào nam chỉ trong vòng tuần lễ

kể cả sau 73 , xe rực sáng cả góc Trường Sơn thế thì chỉ làm mồi cho cho A37 và F5E làm gì

có chuyện đó Đèn ô tô chỉ bật sáng vào năm 75 khi ta hành tiến thẳng đến SG

Bác cứ đùa! Có đúng là mọi phương pháp có thể thực hiện để chặt dứt đường Trường Sơn thì

Mỹ đều làm cả rồi? Thế thì còn kêu gì nữa! Còn nói Mỹ không thể đưa quân bộ vào Lào (hay ném bom nguyên tử) để chặn đường vì lý do chính trị thì đấy là hạn chế của nó - hạn chế của địch là ưu thế của ta mà Cũng như phía ta cũng có thể nghĩ ra biện pháp tối ưu để bảo vệ đường

là cần phải đưa thật nhiều máy bay chiến đấu vào khu vực để chống lại máy bay Mỹ oanh tạc các đơn vị vận tải - nhưng lại không thể thực hiện được vì không có máy bay Hai bên đều có những hạn chế của mình: Mỹ không thể yêu cầu Lào và Campuchia dốc toàn lực "hẩy" QGP ra khỏi lãnh thổ, cũng như ta không thể yêu cầu Thái Lan, Philippine, Nhật Bản không để Mỹ sử dụng lãnh thổ họ làm căn cứ hậu cần cho lính Mỹ ở miền Nam!!! Đó là những điều kiện khách quan mà hai bên tham chiến phải chấp nhận chứ! Mà nói cho cùng, trong cuộc đối đầu đó, quân

ta gặp các điều kiện khó khăn khách quan hơn phía Mỹ khá nhiều, người lính của chúng ta trên chiến trường chịu đựng hoàn cảnh nghiệt ngã hơn phía kia cũng rất nhiều! Một cuộc chiến mà các bên tham gia có xuất phát điểm và điều kiện giống hệt nhau chỉ có trong game thôi

Nói thêm một chút nữa về giả thiết Mỹ đưa được quân bộ vào đường Trường Sơn - có bác cho rằng, nếu nó làm được vậy thì đường mòn sẽ bị cắt! Liệu số quân Mỹ ở miền Nam có đủ sức làm thêm nhiệm vụ đó không thì còn phải xem lại

Mĩ đã chả từng cắt đôi TS đấy sao ? năm 68 bị ta vây hãm phải rút chạy khỏi Khe Sanh, năm 71

mở chiến dịch Lam Sơn có ăn nhằm gì đâu

Về chiến dịch Lam Sơn xin nói một chút : Tháng 1 năm 71 tướng Abrams mở chiến dịch Dewey Cangon II , tiến lên Khe Sanh Ngày 30 tháng 1 Mĩ dùng 3 tiểu đoàn nhảy dù chiếm Khe Sanh Sửa chữa đường băng và đóng chốt ở làng Vây lập căn cứ hoả lực về phía A Sầu

NGày 3-2 bộ quốc phòng Mĩ cho chiếu bộ phim một chiếc AC119 hoạt động trên đường HCM nhằm tuyên truyền cho không lực Mẽo Ngày 7-2 cuộc hành quân này kết thúc và chuyển sang cuộc hành quân Lam Sơn 719, các sắc lính cấp tốc cơ động đến vị trí xác định 3 lữ đù từ SG ra Đông Hà Liên đoàn biệt động quân từ Quảng Nam ra Đông Hà, trực thăng vận lên Tà puc Lữ

147 từ SG bay ra Ái Tử Trung Đoàn 5 sư 2 bộ binh từ Quảng Ngãi ra Mĩ Chánh 6 tiểu đoàn pháo vua chiến trường ở An Lão lên Khe Sanh Lữ 11 bộ binh Mẽo ở Bình Điền bay thẳng lên Khe Sanh Song song với nó là hoạt động nghi binh chiếm khu 4 từ vĩ tuyến 17 đến vĩ tuyến 20 Tàu sân bay từ ngoài khơi tiến vào cửa sông Gianh, B52 đã 35 ngày không ngừng huỷ diệt đường 12, 20, 18, 16 từ Quảng Bình vượt Trường Sơn

Ngày 8-2 chiến dịch LS bắt đầu Tướng Hoàng Xuân Lãm và 2 cố vấn Mẽo điều khiển chiến dịch

800 máy bay trực thăng chiến đấu và đổ quân chiếm lĩnh các điểm cao dọc đường 9 hơn 1200 tank , bọc thép và vận tải chia 3 mũi lên hướng Bản Đồng 55.000 Mẽo và Nguỵ xông vào khu vực 900 km vuông 50 máy bay ném bom chiến lược , 1000 máy bay ném bom chiến thuật, 800 máy bay lên thẳng ken vào nhau đặc trời Tiếng hò hét của các sắc lính chìm trong tiếng gầm rú của máy bay, xe tăng và bom đạn chói tai Những tưởng phen này VC chết sạch dưới lực lượng

và hoả lực hùng mạnh Tướng Abram cho mở cuộc hành quân đông bắc Cambot , 30 tiểu đoàn

từ Tây Ninh đáng lên Kongpongcham, Krachiê, dùng một sư đánh lên Atopơ để chia lửa nếu đối phương phản công khí thế hừng hực Nhưng cuối cùng thì sao ? chắc các bác đã biết

Nói thêm 1 chút về quân số Mỹ ở VN, cao điểm Mỹ có hơn nửa triệu quân, nhưng như phân tích của chính tướng Westmoreland, do Mỹ đánh nhau theo kiểu con nhà giàu nên phục vụ hậu cần rất mệt Trong số hơn nửa triệu quân Mỹ ở VN, một số lượng rất lớn dùng để làm đủ các việc linh tinh khác nhau (trừ nhiệm vụ chiến đấu ngoài chiến trường) - thí dụ như có chú sang VN suốt

1 năm chỉ làm một việc là phục vụ quầy bar ở câu lạc bộ sỹ quan trong căn cứ Đồng Dù Theo

-

tính toán của tướng Westmoreland, số lính Mỹ thực sự làm nhiệm vụ chiến đấu, giáp trận với QGP lúc cao điểm nhất chỉ đạt con số trên 90.000 người Với số lượng này, bố trí trên các chiến trường miền Nam còn thiếu, có đâu nữa mà tiến sang Lào cắt đường Trường Sơn Thành ra, giả thiết Mỹ không đưa bộ binh sang Lào chỉ vì lý do chính trị là tôn trọng 1 quốc gia trung lập không vững chắc lắm - nếu ngại chính trị thì quân Mỹ đã chẳng sang Campuchia năm 1970

làm gì mà nửa triệu lính Mĩ chỉ có 90.000 thằng lính chiến Hậu cần thì đã có quân đội VNCH phục vụ thầy rồi Hàng họ thầy cứ không vận sang đây , điều thêm mấy thầy thủ kho nữa , còn bọn em cung phụng hết cho

Hì hì, số quân thực chiến ít vì Mỹ cần nhiều quân để phòng ngự Ví dụ mỗi lữ đoàn có một khu vực hoạt động chiến thuật riêng (tactical area of operations - TAOR) Lữ đoàn này phải bảo vệ mọi căn cứ hỗ trợ hỏa lực (FSBs), bãi đổ quân bằng trực thăng (LZs) và các căn cứ lớn khác trong TAOR Lữ đoàn này cũng phải bảo vệ các đường cung cấp trên

bộ giữa các căn cứ và nguồn cấp bên ngoài TAOR

Thực tế người Mỹ đã thống kê (mà em không nhớ đọc ở đâu) là trong lục quân số quân chiến đấu chiếm khoảng 40 - 45% tổng số quân, còn lại là lực lượng hỗ trợ

Trong số 500 nghìn quân ấy phải trừ ra một số là không quân (tương đối lớn), lực lượng vận tải, trực thăng + các đơn vị bảo dưỡng, công binh, cảnh sát quân sự, tình báo

Là Mỹ tính số lính bộ binh thực sự dùng để giáp trận với QGP Tớ đọc cái tài liệu đó của tướng West cũng ngạc nhiên về con số này, một ông tư lệnh chỉ huy hơn nửa triệu quân mà vẫn than vãn là không đủ quân để đánh nhau với QGP Nhưng thực tế cũng có phần đúng, vì do biên chế

tổ chức mà quân Mỹ vốn theo kiểu "đầu nhọn - đuôi dài" mà Thí dụ như ở Tân Sơn Nhất, số người Mỹ phục vụ tại đây là trên 50.000 người, tất nhiên là có tham gia vào cuộc chiến, nhưng ngoại trừ số phi công lái máy bay là có cơ hội đối diện với đối phưong, phần lớn số còn lại tham gia gián tiếp thôi!! Nhưng Westmoreland lại lờ đi không nói là số 90.000 bộ binh cơ động đó lại được hỗ trợ hậu cần, trinh sát và hỏa lực rất tốt của đám ngồi ở nhà, thành ra, khả năng tác chiến cũng chả kém gì đội quân vài trăm ngàn người! Bộ đội ta đánh nhau với bộ binh Mỹ vốn rất

là mệt với đám ngồi nhà của nó, hai bên vừa bắn nhau được mấy loạt thì đã thấy máy bay và pháo của Mỹ dội ầm ầm xuống đầu rồi

Bộ đội ta cũng vậy thôi Cả binh đoàn Trường Sơn trên thực tế là không tham chiến mà chỉ là quân hậu cần phía sau Lực lượng chiến đấu của binh đoàn chỉ là tự bảo vệ mình là chính

Ngay quân Mỹ ở các căn cứ hậu phương cũng có lực lượng tự bảo vệ căn cứ, đánh nhau với đặc công của ta đó

Tất nhiên là quân đội nào cũng phải có lực lượng hậu cần! Tôi nêu ra chuyện này để nói là khả năng quân đội Mỹ đóng ở miền Nam cũng không phải là vô hạn! Họ không đưa bộ binh vào khu vực Trường Sơn ngoài vướng mắc do yếu tố chính trị, cũng có lý do quân sự: nếu huy động phần lớn lực lượng cơ động thì chắc Mỹ đủ sức cắt đứt đường mòn, nhưng nếu chiếm đóng lâu dài để chặn hoàn toàn tuyến đường này thì chắc là không đủ lực!

Những bông hoa Trường Sơn Trường Sơn xẻ dọc, rọc ngang

Xẻng tay mà viết nên trang sử hồng

Tố Hữu

Sở chỉ huy tiểu đoàn pháo cao xạ 124 đặt trên một mỏm núi đá cao Từ đây có thể phóng tầm mắt bao quát cả một vùng khá rộng Theo đường 128 từ Nậm Hơ đi vào, ngoài trục chính qua Seng Phan, còn có một con đường phụ đi ngả Na Tông, để tránh trọng điểm Seng Phan khi bị

là ép sát vào, rất hẹp, hoàn toàn độc đạo

Seng Phan một thời nổi tiếng với lời hô bất tử “Nhằm thẳng quân thù mà bắn” của người anh hùng Nguyễn Viết Xuân trong một ngày đáng ghi nhớ 18 tháng 11 năm 1964 Trải qua năm tháng, Seng Phan trở thành một địa danh mà cả địch và ta cùng quan tâm đặc biệt Giặc Mỹ coi đây là một trong những yết hầu của “Đường mòn Hồ Chí Minh", phải ra tay bóp nghẹt bằng mọi giá Chúng ta thì coi đây là một đoạn đường sinh tử mà các chiến sĩ lái xe phải liều mình vượt qua, cácpháo thủ phòng không phải hết lòng bảo vệ, các chiến sĩ công binh và thanh niên xung phong phải ra sức sửa chữa để nhanh chóng thông đường

Máy bay Mỹ đủ loại, kể cả pháo đài bay B52, đã liên tục giội bom, cho núi phải lở ra, cho từng mảng đá lớn đổ ập xuống lấp kín mặt đường Xưa kia núi non nơi đây mang một màu xanh thẫm của cỏ cây và rêu phong Bây giờ vách núi trở thành trắng bạc Khối lượng đá lở xuống đường mỗi lần bị bom như vậy thường rất lớn Muốn thông đường, phải dọn sạch đá đi, ít nhất cũng phải tạo được một lối nhỏ, cho xe đi một chiều

Tôi không biết lực lượng công binh và thanh niên xung phong ở đây có bao nhiêu người? Từ sở chỉ huy tiểu đoàn 124 nhìn xuống qua ống nhòm, tôi thấy khoảng vài chục người, phần đông là

nữ, đang “tác nghiệp”

Vì quá xa, tôi không nghe được tiếng cười, tiếng nói của họ Nhưng tôi hình dung những người con trai, con gái ấy, trong gian khổ, vẫn đang nói, đang cười, tiếng cười rộn rã lạc quan mà tôi đã từng nghe nhiều lần trên những nẻo đường ra trận

Với tay không, họ không thể nào di chuyển nổi những đống đá đồ sộ Vũ khí của họ là bộc phá,

là mìn Tiếng mìn nổ kèm theo những ánh lửa và cụm khói, làm các khối đá bị hất tung phần lớn

Số đá còn lại được dọn tiếp bằng đôi tay với những công cụ thô sơ như cuốc, xẻng, choòng, cùng với nghị lực và lòng dũng cảm vô song Nhìn họ, niềm xúc cảm bỗng trào lên, tràn ngập cả lòng tôi

-Báo cáo! Hướng 32, một tốp B52 đang bay vào! Tiếng hô của chiến sĩ trinh sát đột ngột vang lên Ở dưới đường, các chiến sĩ công binh, thanh niên xung phong vẫn mải mê công việc Tôi nói với Chương, tiểu đoàn trưởng:

-Anh cho bắn báo động B52!

Mấy giây sau, năm phát đạn pháo 37 ly của đơn vị phía trước nổ đanh, từng phát một

-Các đại đội được lệnh ẩn nấp tránh B52 chưa?-Tôi hỏi

-Tình huống này đã có sẵn trong phương án Khicó B52, các đại đội được phép tự động cho chiến sĩ vào vị trí ẩn nấp Xin thủ trưởng yên tâm!-Tiểu đoàn trưởng Chương đáp

Mắt tôi vẫn không rời mặt đường, bồn chồn lo lắng Nhưng hình như đã quá quen, sau khi nghe năm tiếng pháo cao xạ bắn báo hiệu quy ước, các chiến sĩ công binh và thanh niên xung phong vẫn rất bình tĩnh Họ dừng tay làm việc, không tỏ vẻ cuống quít, vác xẻng quốc lên vai, rồi kéo nhau chạy về hang Nghe nói ở đó có một hang sâu khá lớn, chứa được hàng trung đội Một cô gái vấp ngã Hai cô khác dừng lại, đỡ lên, rồi dìu nhau chạy tiếp Mỗi bước chạy của họ là một phấp phỏng trong tôi B52 sắp rải bom rồi Liệu các cô các cậu có vào kịp trong hang?

Nhìn lên trời hướng tây nam, tôi thấy 24 luồng khói trắng, toả đuôi dài Mỗi chiếc B52 gắn tám động cơ phản lực 24 luồng khói tức là có ba chiếc B52 Seng Phan sắp phải chịu đựng chín tấn

-

bom của giặc Mỹ Lúc đầu tôi chỉ thấy những luồng khói Mãi mấy phút sau, qua ống kính nhìn

xa, tôi mới bắt đầu thấy máy bay, nhỏ xíu Hình thù ba chiếc B52 to dần Rồi từ trong bụng của chúng tuôn ra hàng chục, hàng trăm quả bom, ào ào rơi xuống

Những cột khói bùng lên nối tiếp nhau, thành một chuỗi dài, cuồn cuộn như một đám mây bông xám xịt khổng lồ Tiếng bom rền lâu như sấm động Chắc ở trong hang đá Seng Phan, anh chị

em ta đang phải trải qua những giây phút căng thẳng bởi vì phải chịu đựng những tiếng nổ lộng

óc cùng với cơn chấn động cực mạnh

Trên trời cao, những chiếc máy bay đến gieo tội ác đã vòng ra, bay về hướng đông nam Chúng đang trở về căn cứ Guam hoặc sân bay Utapao bên Thái Lan, để rồi ngày lại ngày, có thể vài giờ sau, những chiếc khác lại mò đến, “rải thảm” lên đầu chúng ta những chùm bom độc ác Không biết ở bên kia Thái Bình Dương, liệu nhân dân Mỹ có biết được những tội ác man rợ này không?

Tiểu đoàn trưởng Chương ra lệnh báo yên Ba phát đạn pháo 37 ly hai loạt nối tiếp nhau Ở phía dưới kia, trong đổ nát tan hoang và trong đám khói bụi còn đang mờ mịt, tôi thấy thấp thoáng mấy bóng người, có lẽ là cán bộ trung đội, ra trước quan sát hiện trường và bàn biện pháp khắc phục Một lát sau nhiều người nữa kéo đến Họ lại tiếp tục “tác nghiệp” cái công việc nặng nề trước mắt Giờ thông đường cho các đoàn xe sẽ đi qua đêm nay như đang thúc giục họ nhanh tay hơn nữa Trên vách đá Seng Phan không có khẩu hiệu “vì miền Nam”, nhưng hai tiếng “miền Nam" thân yêu đã khắc sâu trong trái tim họ từ lâu rồi Không phải chỉ ở Seng Phan, mà cả trên tuyến đường Trường Sơn này, tất cả đều mang nặng tình cảm thiêng liêng đó

Tuy chỉ được một lần chứng kiến, từ bên ngoài và cũng chỉ là một phần nhỏ của thực tế thôi, nhưng ấn tượng về những con người ở giữa cái trọng điểm cực kỳ ác liệt kia, thật là sâu đậm: tâm hồn và hành động của tuổi trẻ nơi đây thật là đẹp đẽ, quá đỗi anh hùng! Tầm cao khí phách của họ hơn hẳn sức mạnh ghê gớm của pháo đài bay B52 Mỹ Giữa cái vĩ đại vô cùng của Trường Sơn, các chàng trai cô gái Seng Phan giống như những bông hoa rực rỡ

Tình đồng đội

Hôm ấy đoàn cán bộ chúng tôi đi công tác từ Na Pang ra Tà Mí Mỗi người một ba lô con cóc trên vai và với chiếc gậy Trường Sơn trong tay Chúng tôi không hành quân bằng đường giao liên mà đi bộ dọc theo trục đường 128 Nhiệm vụ của chúng tôi là đi nghiên cứu địa hình, tìm nơi đặt các trận địa pháo cao xạ để bảo vệ hệ thống ngầm vượt sông Sê-băng-phai, ở khu vực Nha Vai

Vào những ngày đầu thực hành vận chuyển bằng xe cơ giới, để vượt khúc sông này, xe ôtô ta chỉ đi qua những đoạn ngầm, trên một trục đường chính Nhưng rồi sự khống chế quyết liệt ngày càng tăng của không quân Mỹ, bộ đội ta đã phải làm thêm nhiều đường tránh Số lượng những chiếc cầu, ngầm qua sông cũng theo đó mà mỗi ngày một tăng thêm Từ trạm điều chỉnh Z25 đến trạm Z26, quãng đường không xa, nhưng có tới hơn chục chiếc ngầm, được đặt tên bằng những âm chữ cái: A-B-C-D-A’-B’-C’-D’-U1-U2…

Trên đường Hồ Chí Minh trong những năm tháng đánh Mỹ, hệ thống đường tránh và đường ngầm đã phát huy tác dụng diệu kỳ: Nếu máy bay đánh hỏng đường này thì xe ta vòng tránh sang đường khác Khi chúng khống chế ngầm A thì xe ta “bẻ ghi” sang ngầm B Nếu đoàn xe từ Bắc vào vượt ngầm C thì đoàn xe từ Nam ra chạy hướng ngầm D, v.v… Với tinh thần “Địch phá

ta sửa ta đi”, “Địch đánh ta tránh ta đi”, bộ đội ta trên Trường Sơn ngày đêm vật lộn với bom đạn

Mỹ, với từng chiếc ngầm, từng đoạn đường tránh, để bảo đảm cho các đoàn xe ta đi về Nam không một ngày bị tắc

-

Theo sự chỉ dẫn của trạm điều chỉnh giao thông, hôm nay đoàn chúng tôi chọn hướng vượt sông qua lối ngầm C Khi còn cách ngầm vài trăm mét, chúng tôi dừng lại Trước mắt chúng tôi là một vùng đồi núi dày đặc những hố bom, loang lổ Hai bên bờ sông tất cả đều trơ trụi, không còn một bóng cỏ cây Chỉ có một con đường ôtô, rộng chừng 4 mét, ngoằn ngoèo lượn vòng trên bờ những hố bom Dưới sông là một đoạn ngầm lát đá, trên đó dòng sông Sê-băng-phai chảy qua, băng băng như thác đổ

Anh em công binh làm nhiệm vụ ở ba-ri-e này cho biết: máy bay Mỹ đến ném bom không theo quy luật thời gian gì cả, nay đánh giờ này, mai đánh giờ khác Muốn vượt qua, phải tranh thủ đi thật nhanh, hoặc lội thẳng qua ngầm, hoặc đi ngược ven bờ sông, lên phía thượng nguồn cách đây nửa cây số, rồi làm phao bơi qua sông

Các bạn trong đoàn đều chọn cách thứ hai, tuy xa một chút, nhưng an toàn Riêng tôi, vì sức yếu

do bị một đợt sốt rét mấy ngày qua, nên tôi quyết định đi theo hướng ngắn nhất Tiểu đội trưởng quản lý ngầm C cử một chiến sĩ trẻ tên là Tấn giúp tôi mang ba lô và hướng dẫn tôi qua ngầm Tôi hẹn các bạn trong đoàn sẽ gặp lại nhau ở trạm ba-ri-e bên kia bờ bắc

Trời trong xanh không một gợn mây Nắng mùa khô bắt đầu đổ lửa Tôi lao theo cậu Tấn băng qua bãi trống, vừa chạy vừa lắng nghe tiếng máy bay trinh sát OV.10 Chạy trên đất đá gập ghềnh, có lần vấp ngã, tôi suýt lăn nhào xuống một hố bom sâu

Ra đến bờ, nhìn sông rộng với dòng nước cuồn cuộn qua ngầm, tôi bỗng cảm thấy ngần ngại Nhưng, rồi ngó sang cậu Tấn, thấy anh chàng đang nhoẻn miệng cười, tôi lại thấy yên tâm -Ta đi thôi, Tấn!

Người bạn trẻ đồng hành, trần trùng trục với chiếc quần đùi bộ đội, nước da ngắm đen, trông chắc nịch như một pho tượng đồng Anh xốc lại quai đeo ba lô rồi dặn tôi:

-Thủ trưởng đi theo em nhé! Đừng bước chệch! Nước hôm nay không sâu lắm đâu Cứ chầm chậm mà đi

Xắn ống quần cao lên quá gối, tay chống gậy Trường Sơn, tôi bước theo chan người chiến sĩ Mới đầu đi dễ, vì nước còn nông Nhưng ra được chừng mươi mét, tôi đã thấy bước đi không vững Dòng nước tuôn tràn qua mặt ngầm cứ như muốn đẩy tôi về một phía Người tôi lảo đảo Nhiều lúc tôi phải cố hết sức mới gượng lại được Cậu Tấn đi trước, thỉnh thoảng ngoái lại trông chừng tôi, nhưng do tôi đi chậm nên khoảng cách giữa hai người cứ xa dần Khi tôi chỉ còn cách

bờ khoảng chục mét thì bỗng một hòn đá dưới chân làm tôi trật dép Chiếc gậy nghiêng đi, không còn giữ cho tôi được thăng bằng nữa Tôi gọi to: Tấn ơi! Tấn xoay người, thấy tôi đang chới với, liền gỡ ngay chiếc ba lô, ném mạnh lên bờ, rồi vội vàng quay lại, đúng lúc tôi ngã nhào xuống nước

Người tôi lăn qua bờ thác của ngầm, rồi bị dòng nước cuốn đi Mặc dầu tôi biết bơi, nhưng khốn nỗi tất cả quần áo, dép mũ, ống nhòm, bi đông, súng ngắn lỉnh kỉnh giờ đây trở thành những quả

tạ níu kéo, đè nặng lên người, khiến tôi dường như bất lực Bằng bản năng của mình, tôi cố gắng vùng vẫy, ngoi lên để bơi vào bờ, nhưng dòng nước chảy mạnh cứ đẩy tôi đi và dìm đầu tôi xuống Vai tôi đập vào một tảng đá giữa dòng Mồm tôi đã bắt đầu uống nước Chợt nhớ đến Vinh, người bạn đã hy sinh giữa dòng nước lũ trong mùa mưa trước, tôi cảm thấy bắt đầu hoang mang

Vừa lúc đó một bàn tay túm lấy áo tôi Đúng là cậu Tấn rồi, cái thân hình trùng trục khoẻ mạnh

ấy Giống như một con rái cá, Tấn vừa bơi vừa kéo tôi trôi theo dòng một quãng, rồi lựa chiều sang ngang, cuối cùng Tấn đưa được tôi lên bờ Người tôi lạnh cóng Tấn nhìn tôi ái ngại: -Lỗi tại em quá chủ quan, không đi sát bên thủ trưởng…

-Cậu không có lỗi gì đâu Chỉ tại mình sức yếu và không quen lội ngầm đó thôi

Tấn giúp tôi gỡ mọi cái trên mình, rồi chạy trở lại đầu ngầm lấy chiếc ba lô cho tôi Sau khi tôi thay xong quần áo, Tấn dìu tôi vượt bãi trống để đến trạm ba-ri-e

-

Các cán bộ trong đoàn lúc đến chỗ hẹn, lâu không thấy tôi, vội bổ đi tìm Chúng tôi gặp nhau giữa bãi hố bom hoang vắng, dở khóc dở cười Mấy bạn giúp tôi mỗi người đeo một thứ, kể cả bọc quần áo ướt vừa thay

Chia tay Tấn, tôi thấy trong mắt cậu ta như có chút gì ân hận Nhưng rồi lại nhoẻn miệng cười, cái cười thật dễ mến và hồn nhiên quá đỗi

-Cám ơn cậu Tấn nhiều lắm! Hẹn gặp lại lần sau

-Tạm biệt chú! Chúc chú chóng khoẻ! Em chào các anh!

Tấn vụt chạy đi Bóng anh nổi bật lên trên một vùng đất trắng Tôi bỗng thần người vì sực nghĩ ra: mình đã quên không kịp hỏi quê hương của anh

Đoàn chúng tôi lại tiếp tục cuộc hành trình đi tìm nơi đặt trận địa pháo Khoảng một giờ sau có tiếng động cơ phản lực ào tới Bốn chiếc máy bay A7 lượn một vòng trên không rồi bổ nhào ném bom xuống ngầm C Tiếng bom nổ, rung chuyển núi rừng Từ xa nhìn lại, tôi thấy những cột khói

và bụi đất cuồn cuộn bùng lên Nghĩ đến Tấn và anh em công binh đang làm nhiệm vụ ở ngầm, lòng tôi cảm tháy xốn xang

Hôm sau, đoàn chúng tôi trở về đơn vị bằng con đường khác Hỏi các anh bên binh trạm, tôi được biết hôm ấy ngầm C không bị trúng một quả bom nào Nhưng có một chiến sĩ bị thương nặng vào đầu và anh đã hy sinh Người chiến sĩ ấy tên là Tấn Tôi bàng hoàng cả người Lẽ nào người chiến sĩ trẻ măng, dễ thương dễ mến và gan dạ kia, lẽ nào người bạn đường đã cứu tôi thoát chết giữa dòng nước chảy xiết ấy, lại có thể ra đi giữa tuổi đời còn quá trẻ như vậy sao? Nỗi xót xa khôn cùng cứ làm tôi day dứt mãi Và trong ký ức sâu thẳm của mình, hình ảnh của Tấn mãi mãi là một ấn tượng sâu sắc không bao giờ mờ phai

Năm tháng trôi đi, thấm thoắt đã hơn một phần tư thế kỷ Tháng 7 năm 1998, từ thành phố Hồ Chí Minh, tôi theo đoàn du lịch Lửa Việt làm một chuyến hành hương ra miền Trung Sau khi xem lăng tẩm Huế, dịp may hiếm có, chúng tôi được ra thăm Thành cổ Quảng Trị, rồi lên xã Vĩnh Trường, huyện Gio Linh thăm Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn

Nghĩa trang nằm trên 9 ngọn đồi quần tụ bên nhau, với diện tích hơn trăm ngàn mét vuông, ôm

ấp trong mình hàng vạn người con đã hiến dâng cả đời mình cho Tổ quốc Bên trong cổng chính, sừng sững tượng dài bốn chữ vàng “Tổ quốc ghi công” Phía sau và bên trái tượng đài hình thành năm khu vực, ở đó yên nghỉ 10.327 liệt sĩ Trường Sơn, là con em của 42 tỉnh thành trong

cả nước Không ai không xúc động khi nhìn thấy hàng vạn ngôi mộ, hàng hàng lớp lớp nối tiếp nhau, kéo dài

Tôi đến khu vực Bình Trị Thiên và tìm được mộ người em họ tên là Lưu Trọng Vấn Sang khu Hải Hưng-Thái Bình-Hà Bắc tôi cũng tìm thấy mộ của Nguyễn Văn Tài, người chiến sĩ thân thiết của tôi đã ngã xuống trên trận địa Bãi Dinh năm xưa Từ khu này sang khu khác, mắt tôi lướt nhanh trên những hàng bia, với hy vọng tìm được một cái tên đã bao năm hằn sâu trong trái tim tôi: đó là Tấn, chiến sĩ công binh, người mà tôi mãi mãi mang ơn

Tôi đã tìm thấy bốn tấm bia có ghi tên liệt sĩ Tấn Nhưng Tấn mà tôi muốn tìm là ai đây? Tấn Nghệ An hay Tấn Hà Nội? Tấn Sơn La hay Tấn Hoà Bình? Tôi cứ tự trách mình trong cái hôm chia tay Tấn ở ngầm C năm ấy, đã quên không hỏi họ và quê anh Giờ đây làm thế nào để phân biệt được Tấn của tôi trong bốn ngôi mộ này? Dẫu sao, các anh mang tên Tấn nằm đây đều là đồng đội của tôi Tôi quỳ xuống cắm lên ngôi mộ một nén hương trầm ngào ngạt-nén hương của lòng tôi