SKKN ÂM NHẠC TH

Những hình tượng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào cảm xúc của các em, giúp trí tuệ, óc tưởng tượng phát triển, làm cho các em ngày càng gắn bó với quê hương, đất nước…Tất cả n

MỘT VÀI BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 1

HỌC HÁT DÂN CA HIỆU QUẢ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, MÔ TẢ NỘI DUNG:

1 Lý do chọn đề tài:

- Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với con người Ngày nay, Âm nhạc là một nhu cầu cần thiết trong đời sống cũng như trong học tập của trẻ Vì vậy, Âm nhạc đã trở thành môn học chính thức của chương trình đào tạo ở phổ thông bắt đầu từ các lớp ở Tiểu học

- Âm nhạc sẽ giúp các em tìm được niềm vui, cảm thụ được nội dung giai điệu, tiết tấu qua từng bài hát, kích thích tiềm năng nghệ thuật làm cho đời sống tinh thần của trẻ thêm phong phú Những hình tượng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào cảm xúc của các em, giúp trí tuệ, óc tưởng tượng phát triển, làm cho các em ngày càng gắn bó với quê hương, đất nước…Tất cả những điều đó bước đầu giúp các em học sinh lớp 1 làm quen với một số kĩ năng đơn giản về ca hát và thói quen hát đúng, góp phần cùng những môn học khác giáo dục nhân cách, tính tập thể, kỉ luật, tính chính xác…làm cho việc học tập ở trường có tính toàn diện, thăng bằng, hài hoà với các hoạt động học tập của trẻ và đặc biệt duy trì các thói quen tốt trong học tập cũng như niềm say mê, yêu thích Âm nhạc…

- Ngày nay, trẻ được tiếp xúc với Âm nhạc từ rất sớm Ngay khi còn trong bụng

mẹ đến khi được chào đời, trẻ đã được nghe những câu hát ru, những bài hát dân ca ngọt ngào, tha thiết, bước vào mẫu giáo trẻ đã tiếp cận với Âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi thông qua nhiều phương tiện: Băng, đĩa, tivi, lời hát của bà của mẹ, của thầy cô,…nên việc học Âm nhạc cũng không còn mới mẻ so với các em Đó chỉ là bước đầu của việc tiếp cận với Âm nhạc, khi bước vào chương trình Tiểu học nói chung, lớp 1 nói riêng việc học Âm nhạc phải theo một qui trình cụ thể, và được tìm hiểu sâu hơn, những yêu cầu được cụ thể hơn, đặc biệt ở lớp học này sẽ là cơ sở, là nền tảng giúp các em học tốt môn

Âm nhạc ở các lớp tiếp theo, là bước ngoặt tạo cho các em niềm yêu thích khi học Âm nhạc

- Một trong những nội dung học hát ở lớp 1 là học hát các bài hát dân ca Dân ca

là một trong những tinh hóa văn hóa của dân tộc Việt Nam rất được quan tâm và gìn giữ Tuy nhiên với chương trình môn Âm nhạc bậc tiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng thì các bài hát dân ca đưa vào còn rất hạn chế do vậy sự hiểu biết của các em lớp 1 về dân ca chưa thật sự sâu rộng Do đó các em ít có hứng thú khi học hát dẫn đến việc hát chưa đúng hoặc thể hiện sắc thái bài chưa tốt, nhất là ở những chỗ luyến Ở lứa tuổi này, trẻ rất năng động, hiếu kì, dễ bắt chước và cũng dễ chán nản; đa số là các em chưa biết chữ, thậm chí có những trẻ không thể phát âm rõ tiếng việt nên việc học hát dân ca rất khó khăn Thêm vào đó một số em lại là người dân tộc, thiếu sự quan tâm của gia đình, quen hát theo lối tự do, tùy tiện nên hát không đúng tốc độ và giai điệu bài Một số trẻ thì rất lười chỉ lo trò chuyện với bạn hay làm việc riêng trong giờ học; thái độ học tập

nhút nhát, e dè, sợ sệt; chưa tự tin biểu diễn bài hát,… vì thế giáo viên dạy nhạc gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình giảng dạy

- Ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng học hát dân ca của các em học sinh khối 1 tại trường, kết quả khảo sát như sau:

Lớp Sĩ số Hoàn thành Chưa hoàn

thành Thích Thái độKhông thích

SL % SL %

Từ kết quả trên cho thấy số lượng học sinh học hát dân ca chưa tốt còn rất đông điều này đã thôi thúc tôi tìm tòi, nghiên cứu để tìm ra những biện pháp giúp các em lớp 1 có thể học tốt hơn môn Âm nhạc

2 Mô tả nội dung:

- Để các em thực sự hứng thú và học hát dân ca hiệu quả trong giờ học Âm nhạc

và cảm nhận được cảm giác học mà chơi, chơi mà học không nặng nề, không nhàm chán nhưng lại hiệu quả cao hơn tôi đã mạnh dạn áp dụng một số biện pháp như sau:

* Giáo viên phải nắm vững quy trình dạy hát: Việc dạy thành công một bài

hát dân ca cần phải có một qui trình cụ thể, việc này sẽ giúp giáo viên tự tin hơn trước bài giảng của mình đồng thời học sinh cũng dễ tiếp thu bài, dễ khắc sâu kiến thức kể cả học sinh yếu

* Đổi mới phương pháp giảng dạy: Ngoài những phướng pháp chung được

sử dụng trong tiết dạy thì đổi mới phương pháp dạy học là một biện pháp hết sức cần thiết đối với người giáo viên Khi giáo viên thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học thì một tiết học sẽ không còn nhàm chán, học sinh sẽ phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo; phát huy năng khiếu vốn có của bản thân; được tham gia học hỏi, hợp tác cùng các bạn trong lớp; được biết thêm những kiến thức bổ ích và khắc sâu được kiến thức bài học như ứng dụng công nghệ thông tin vào trong tiết dạy, vận dụng 1 số kĩ thuật dạy học tích cực sử dụng trò chơi Âm nhạc, Bên cạnh đó giáo viên cần phải chú

ý nhiều đến việc tích hợp trong giảng dạy, tăng cường trực quan, phát triển năng lực cảm thụ Âm nhạc vì đây là những yếu tố cần thiết và góp phần tăng hiệu quả cho việc đổi mới phương pháp giảng dạy Âm nhạc

* Sử dụng nhạc cụ trong giờ học: Âm nhạc gắn liền với âm thanh, vì thế

nhạc cụ là phương tiện không thể thiếu trong giờ học Âm nhạc Sử dụng nhạc cụ được cấp và tự làm thường xuyên giúp tiết học sinh động hơn, dễ khắc sâu kiến thức và có thể hình thành kĩ năng sử dụng nhạc cụ Âm nhạc

* Tập trình bày – vận động – biểu diễn: Đây là 3 hình thức giúp học sinh tự

tin khi đứng trước đám đông, tự tin thể hiện năng khiếu bản thân Tạo cơ hội cho các em

hợp tác, trao đổi, học hỏi với các bạn, biết nêu lên ý kiến của bản thân, biết nhận xét cái đúng – sai, và hình thành kĩ năng hát múa cho các em

* Lồng ghép hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vào tiết dạy: Dạy Âm

nhạc không chỉ dạy các em hát, múa mà thông qua Âm nhạc hình thành cho các em kĩ năng sống; giáo dục, phát triển những thái độ, tình cảm đúng đắn; hiểu biết thêm về kiến thức Âm nhạc, cuộc sống,…

* Tổ chức giao lưu, sinh hoạt ngoại khóa: Đây là biện pháp giúp các em

thích thú hơn về Âm nhạc, các em sẽ có điều kiện học hỏi từ các bạn khác, có điều kiện khẳng định mình, hình thành kĩ năng tự tin trước đám đông, phát huy năng khiếu bản thân, giúp giáo viên tìm ra những cá nhân có năng khiếu để bồi dưỡng

* Khen thưởng: biện pháp này nhằm động viên tích cực đối với các em học

sinh đặc biệt là lớp 1.Ở bất cứ đối tường nào, bất cứ môn học nào thì khen thưởng cũng

là điều giáo viên nên sử dụng thường xuyên trong mỗi tiết học, khen thưởng sẽ giúp các

em cảm thấy vui hơn, tự tin hơn, hình thành kĩ năng tự phấn đấu cho bản thân, và thích thú hơn khi học tập

Đối với trẻ Tiểu học nói chung học sinh lớp 1 nói riêng các em rất thích ca hát Để giúp các em có cảm nhận sâu sắc về các bài hát dân ca cũng như giúp các em hoàn thành tốt hơn việc học bộ môn Âm nhạc của mình tôi xin trình bày cụ thể hơn về những biện pháp vừa được nêu trên trong phần giải pháp dưới đây

II GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:

1 Giáo viên phải nắm vững quy trình dạy hát: Thông thường quy trình gồm các

bước như sau:

+ Giới thiệu bài hát

+ HS nghe hát mẫu (băng đĩa nhạc hoặc GV trình bày)

+ Đọc lời ca

+ Luyện thanh

+ Dạy hát từng câu

+ Hát cả bài

+ Sử dụng một vài cách hát tập thể: Hòa giọng, lĩnh xướng, đối đáp, nối tiếp + Trình bày bài hát: Khác với hát cả bài, quan điểm trình bày bài hát được hiểu là việc nâng cao giá trị nghệ thuật của bài hát bao gồm: có nhạc đệm, hát đúng sắc thái, tốc

độ phù hợp, sử dụng cách hát tập thể, có câu dạo đầu, dạo giữa bài và kết thúc…

+ Hát kết hợp các hoạt động: gõ đệm, vận động, múa, trò chơi…

+ Tập biểu diễn đơn ca, song ca, tốp ca

+ Củng cố: Ôn luyện bài hát theo tổ, nhóm và cá nhân

Nắm vững qui trình dạy hát giáo viên sẽ không phải lúng túng khi giảng bài, như thế bài giảng sẽ có hệ thống, có khoa học, có hiệu quả cao hơn, học sinh dễ tiếp thu bài nhất

là các em học sinh yếu

Ví dụ: Dạy học hát “Đàn gà con” theo như qui trình giáo viên cần giới thiệu cho học sinh biết đây là bài hát nhạc nước ngoài được dịch sang lời việt, bài hát có giai điệu vui tươi, bài hát có 2 lời,…thông qua tranh ảnh, băng đĩa,…sau đó giáo viên sẽ cho các em

nghe bài Đàn gà con trước khi dạy để các em có thể cảm nhận được giai điệu bài hát

như thế việc dạy hát sẽ diễn ra dễ dàng hơn

Giáo viên không thể muốn dạy sao thì dạy, càng không thể cho các em hát cả bài khi chưa dạy từng câu hát, cũng như chưa đọc được lời ca theo tiết tấu bài hát Đối với lớp 1 các em chưa thể đọc được thì việc dạy qua lối truyền khẩu là chủ yếu, vì thể việc đọc lời

ca theo tiết tấu là việc làm cần thiết, khi đọc lời ca nhiều lần các em sẽ dễ thuộc bài tại lớp, học hát dễ hơn khi đã quen với tiết tấu của bài Tiếp theo là việc dạy từng câu, thông qua từng câu giáo viên có thể hướng dẫn, nhắc nhở, chỉ ra được những chỗ cần lưu ý khi hát ở mỗi câu, ví dụ “Tập tầm vông tay không tay có”, các em học sinh phải hát kéo dài chữ “vông, có” và luyến chữ “tay”,…như thế khi hoàn thành cả bài các em

sẽ không phải hát sai, giáo viên và học sinh sẽ không thấy mất hứng và khó chịu khi phải nghe một bài hát không đúng

Tuy nhiên trong thực tế dạy học, giáo viên có thể thay đổi trình tự các bước này Qui trình trên không thể thực hiện tất cả trong một tiết học Vì một bài hát thường học trong hai tiết: + Tiết 1: chủ yếu dạy cho các em nắm được bài hát

+ Tiết 2: cho các em hát kết hợp một số hoạt động và tập biểu diễn

Mặc dù vậy, đối với tiết ôn hát giáo viên cũng không nên tùy tiện đổi các bước dạy một cách không phù hợp, không thể cho học sinh biểu diễn rồi mới cho học sinh ôn lại bài hát Để học sinh biểu diễn tốt thì trước tiên các em phải thuộc bài, hát tốt và đúng giai điệu của bài,…vì thế giáo viên nên thực hiện đúng qui trình là cho các em ôn lại bài hát rồi mới biểu diễn

Tuy vậy với những bài hát ngắn, dễ thuộc thì ngay trong một tiết đã có thể tổ chức cho các em hoạt động vui chơi kết hợp với bài hát Chẳng hạn bài “Lí cây xanh” thì khi dạy hát xong giáo viên có thể cho các em tập đứng hát trước lớp và vận động theo nhạc một cách đơn giản, hoặc bài “Tập tầm vông” giáo viên có thể cho các em chơi trò chơi

“Tập tầm vông” như thế các em vừa được giải trí vừa giúp các em thuộc bài tại lớp, tiết học sẽ sinh động hơn nhiều

Tóm lại, qui trình dạy hát giáo viên cần nắm vững để không phải mất thời gian khi

cứ loay hoay không biết sẽ dạy như thế nào hay dạy cái gì trước, cái gì sau Giáo viên

có thể uyển chuyển các bước dạy sao cho phù hợp với từng bài, từng nội dung, từng lớp học để tiết học mang lại hiệu quả hơn

2 Đổi mới phương pháp giảng dạy: Phương pháp dạy môn hát nhạc cho học sinh

Tiểu học nói chung và học sinh khối lớp 1 nói riêng là khoa học sư phạm Để dạy tốt đặc trưng bộ môn này giáo viên cần có những kiến thức về Âm nhạc vững vàng và biết

vận dụng sáng tạo các phương pháp dạy học để đạt được những thành công trong tiết

dạy của mình Ngoài các phương pháp chung thường được sử dụng, giáo viên không

ngừng tìm tòi, nghiên cứu, sáng tạo ra những hình thức, phương pháp nhằm giúp học sinh yêu thích môn học hơn, và học ngày một tốt hơn

Giáo viên có thể dạy Âm nhạc bằng việc ứng dụng công nghệ thông tin Một tiết học

sẽ sinh động hơn khi có nhiều hình ảnh thật, nhiều màu sắc, âm thanh náo nhiệt Chẳng

hạn khi giới thiệu bài hát bài Đàn gà con giáo viên có thể dùng máy chiếu cho học sinh

xem hình ảnh thật của những chú gà con xinh xắn, ở phần củng cố giáo viên có thể cho

các em xem một video của các bạn thiếu nhi hát và vận động phụ họa bài Đàn gà con

giúp các em tham khảo để chuẩn bị phần vận động phụ họa của mình ở tiết học sau được tốt và hoàn hảo hơn

Tổ chức trò chơi Âm nhạc cũng là một hình thức đổi mới phương pháp dạy học tạo được sự thích thú cho học sinh và là biện pháp mang lại hiệu quả rất cao Đồng thời tạo sân chơi, giúp các em gắn bó, hòa đồng với nhau Tạo điều kiện cho các em được học

mà chơi, chơi mà học, làm thư giãn tinh thần qua những tiết học văn hóa, làm giờ học

Âm nhạc thêm phong phú, hấp dẫn, góp phần giúp các em phát triển trí tuệ

Do lứa tuổi lớp 1 còn nhỏ, lại năng động, các em thích sự mới mẻ, bất ngờ nên giáo viên có thể cho các em chơi những trò chơi Âm nhạc đầu tiết học hoặc cuối tiết học Vào đầu tiết học việc sử dụng trò chơi là một khởi động thú vị, tạo hứng thú cho những hoạt động học tiếp theo của tiết học Một trò chơi đơn giản nhưng sẽ làm thu hút các

em, tiết học trở nên nhiều màu sắc, hấp dẫn hơn, sử dụng trò chơi Âm nhạc không chỉ

để vui, giải trí mà còn là phương pháp giúp các em nhớ lại bài cũ và khắc sâu kiến thức

đã học như trò chơi : Nghe giai điệu đoán tên bài hát, nghe tiết tấu đoán lời ca, giai điệu thân quen, hát theo chủ điểm từ khóa, hát theo giai điệu bằng các nguyên âm,…

VD: Hát theo giai điệu bài Sắp đến Tết rồi! bằng nguyên âm a

Á á á à á à á a

Á á á à á à á a

À a a a á á a à a à a

À a a a á á á a a a à

Hoặc tổ 1 hát bằng nguyên âm a, tổ 2 hát bằng nguyên âm u, tổ 3 hát bằng nguyên âm i,

tổ 4 hát bằng nguyên âm o Giáo viên cần phải nhớ khi sử dụng trò chơi nên phù hợp và tùy bài, tránh mất thời gian ảnh hưởng tiết dạy và phải mang lại sự thích thú, tham gia nhiệt tình của tất cả học sinh

Bên cạnh đó, việc vận dụng 1 số kĩ thuật dạy học tích cực vào tiết dạy là một hình thức đổi mới phương pháp đang được khuyến khích thực hiện gần đây Kĩ thuật dạy học tích cực có rất nhiều: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật mảnh ghép,… tuy nhiên giáo viên phải biết lựa chọn phù hợp môn, bài và từng hoạt động mới phát huy được hiệu quả tích cực

Ví dụ như khi dạy bài hát mới Đi tới trường giáo viên có thể dùng kĩ thuật phân tích phim để giới thiệu, giáo viên chiếu một video ngắn về cảnh các em học sinh miền núi đi

học phải lội suối, vượt đèo,…Trước khi cho học sinh xem giáo viên có thể đặt trước một

số câu hỏi như: video chiếu cảnh gì? ở đâu? Các bạn nhỏ đi học có khó khăn không? Có vui không?,…như thế học sinh sẽ tập trung khi xem video để trả lời được câu hỏi của giáo viên Sau khi xem xong có thể mời cá nhân trả lời Với kĩ thuật này tất cả các em đều được tham gia vừa xem video vừa có thể trả lời những câu hỏi cũng như biết được

nội dung bài hát Đi tới tường

Tuy nhiên, dạy Âm nhạc phải chú ý đến đặc trưng của nghệ thuật âm thanh và cần chú ý vận dụng những vấn đề sau đây:

- Tích hợp sư phạm trong dạy học: Dạy Âm nhạc ở lớp 1 thường bao gồm học hát

bài mới, vận động theo nhạc, nghe nhạc,…Khi giảng dạy ngoài việc giáo viên thuyết trình, diễn giảng, truyền đạt, học sinh phải thực hành liên tục theo hướng dẫn của giáo viên

Ví dụ: khi dạy hát, giáo viên giới thiệu bài (tác giả, giai điệu, nội dung, đặc điểm âm nhạc, hát mẫu, ), học sinh phải liên tục thực hành những câu hát móc xích, hát kết hợp

gõ đệm, hát và vận động phụ họa do giáo viên hướng dẫn

- Tăng cường trực quan trong dạy học: Trực quan trong dạy học Âm nhạc ở Tiểu

học ngoài tiếng hát và tiếng đàn (nói chung là âm thanh, Âm nhạc) thì trực quan còn thể hiện ở những hình vẽ, tranh ảnh liên quan đến bài hát, những động tác phụ họa cho bài hát, cho điệu nhạc, những điệu múa, điệu nhảy liên quan đến tiết tấu và giai điệu âm nhạc

Ví dụ: sử dụng nhiều tranh ảnh để giới thiệu bài hát, sử dụng bảng phụ bài hát,…

- Phát triển năng lực cảm thụ Âm nhạc: Giáo dục Âm nhạc phải bằng mọi hình

thức và mọi biện pháp, làm cho tai nghe của học sinh ngày một nhạy bén hơn, tinh tế hơn nhằm nâng cao năng lực cảm thụ Âm nhạc và trình độ nhận thức Âm nhạc Do vậy, dạy Âm nhạc cho các em phải hết sức tránh giảng giải những vấn đề lí thuyết nặng nề, khô cứng, những kiến thức chuyên môn chỉ dành cho những người làm nghề Âm nhạc Phải cho các em được nghe Âm nhạc, được hoạt động theo Âm nhạc và được bày tỏ sự cảm nhận bằng trực giác khi Âm nhạc tác động tới bản thân

Ví dụ: Cho học sinh nghe nhạc bài Bông hồng tặng cô 2 lần, sau đó mời các em nêu

cảm nhận của mình về giai điệu (vui buồn, nhanh chậm), về lời ca, về nội dung, về cảm xúc khi nghe những bài hát về cô giáo,…Ngoài ra, giáo viên có thể yêu cầu các em trình bày lại 1 câu hát hoặc 1 đoạn mà các em yêu thích nhất trong bài vừa nghe nếu được

3 Sử dụng nhạc cụ trong giờ học Âm nhạc:

* Đàn điện tử organ: Đây là một nhạc cụ rất cần thiết, nó được sử dụng trong cả

tiết học và trong cả quả trình dạy Âm nhạc Nhạc cụ này không những giúp cho giáo viên và học sinh hát chuẩn xác bài hát, đúng giai điệu, độ cao mà còn giúp bài hát sinh động hơn, thể hiện được tình cảm qua bài hát Giúp tiết học thêm phần vui tươi, nhộn

nhịp, học sinh ham thích và bớt nhàm chán trong giờ học Âm nhạc Đặc biệt khi dạy hát giáo viên nên sử dụng đàn organ vì:

- Sẽ tạo không khí học tập vui tươi, sôi nổi, học sinh hào hứng luyện tập

- Việc đàn giai điệu các câu hát giúp học sinh phát triển tai nghe nhạc

- Nhạc cụ còn là chỗ dựa, đồng thời còn nâng cánh cho tiếng hát hay hơn Không nên lạm dụng sử dụng nhạc cụ một cách thái quá Nếu tiếng đàn quá to, GV lại đàn liên tục, sẽ vừa ác tiếng hát vừa không thể bao quát lớp học Cụ thể như khi dạy

bài Đi tới trường, với bài hát này có rất nhiều chỗ cần lưu ý vì khó hát như luyến: nhà,

em, suối, véo; luyến hoa mĩ: xắn đó, trường nào, nương cao, hót, hay Nếu giáo viên không sử dụng đàn giáo viên không thể hát mẫu đúng chính xác những chỗ đó và học sinh cũng không thể cảm nhận được luyến là thế nào, và luyến hoa mĩ hát ra sao

* Dụng cụ gõ đệm: thanh phách, song loan,… Đây là nhạc cụ học sinh thường

sử dụng trong giờ học Âm nhạc để thực hiện hát kết hợp gõ đệm theo nhịp, phách, tiết tấu của một bài hát Việc thao tác trên dụng cụ gõ đệm sẽ giúp các em khắc sâu được kiến thức, tiết học nhiều màu sắc, sôi động hơn

* Máy hát đĩa VCD và CD: đây là hình thức thu hút học sinh, cũng như giúp các

em hiểu biết thêm về một số bài hát không có trong chương trình học Thông thường thì

sử dụng máy hát đĩa để cho học sinh nghe bài hát mà mình sắp dạy ở các hoạt động:

+ Giới thiệu mới

+ Ôn tập bài hát

+ Củng cố

+ Chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác

Ví dụ: dạy bài Đàn gà con, giáo viên có thể dùng máy hát đĩa cho học sinh nghe một

đoạn của một, hai bài hát nào đó về con vật khác từ đó liên hệ để giới thiệu bài hát sắp

dạy Đàn gà con

Giáo viên có thể sử dụng trong các tiết ôn tập toàn phần và nghe nhạc theo chủ điểm Ngoài những nhạc cụ được cấp chúng ta cũng nên tạo thêm nhiều màu sắc, thú vị hơn cho tiết học, làm đa dạng thêm đồ dùng dạy học của bộ môn, giúp các em hình thành kĩ năng sử dụng nhạc cụ Âm nhạc, thu hút được sự tập trung tham gia của tất cả học sinh bằng cách sử dụng những nhạc cụ tự làm có thể là xúc xắc, gáo dừa, …nói chung là những nhạc cụ phát ra âm thanh phù hợp và tiện lợi cho quá trình vận dụng vào giảng dạy Âm nhạc

4 Tập vận động phụ hoạ - biểu diễn - trình bày bài hát: Sau khi học sinh thuộc lời

bài hát, hát đúng giai điệu, giáo viên phải đặc biệt quan tâm giúp các em nâng cao chất lượng tiếng hát và cách thể hiện tình cảm, sắc thái của bài hát Vì vậy việc trình bày bài hát, vận động phụ hoạ và biểu diễn để học sinh cảm nhận sâu sắc hơn về nội dung của bài hát

Trình bày bài hát kích thích sự cố gắng, thi đua trong học tập của các em Thi hát còn giúp các em khẳng định mình và tăng cường khả năng làm việc theo nhóm Tuy nhiên, việc này đòi hỏi giáo viên phải có cách tổ chức hợp lý, đánh giá kết quả trình bày của các em công bằng, chính xác

Ví dụ: trong tiết học ôn tập 2 bài hát, giáo viên yêu cầu mỗi tổ lần lượt trình bày từng bài, các em đứng tại chỗ và tổ trưởng là người bắt nhịp Giáo viên giữ vai trò giám khảo sẽ ghi kết quả lên bảng Sau cuộc thi, lời khen ngợi và động viên chính xác của giáo viên sẽ để lại ấn tượng tốt và có tác dụng thúc đẩy sự cố gắng học tập của học sinh Chúng ta nên biết rằng, đặc điểm của học sinh Tiểu học nói chung, nhất là học sinh khối 1 nói riêng, các em rất thích hoạt động Nếu suốt cả tiết học mà các em phải ngồi yên thì sẽ gây cho các em căng thẳng và gò bó, không gây hứng thú học tập ở các em Khi hát kết hợp vận động, biểu diễn sẽ tăng niềm thích thú vận động và tiếp thu rất nhanh các động tác do giáo viên hướng dẫn, hoặc tham khảo từ các bạn Đặc biệt, qua vận động biểu diễn còn phát huy được tính sáng tạo thêm những động tác mới phù hợp với nội dung bài hát và làm cho học sinh mạnh dạn, tự tin khi biểu diễn trước tập thể

Chẳng hạn, khi học xong bài Đàn gà con giáo viên yêu cầu mỗi học sinh về nhà tự tìm

cho mình những động tác phụ họa phù hợp bài hát Đến giờ tập hát và vận động phụ

họa, giáo viên mời lần lượt một vài học sinh biểu diễn trước lớp bài Đàn gà con theo sự

chuẩn bị ở nhà, giáo viên sẽ nhận xét, góp ý sau đó sẽ cho các bạn còn lại tập theo động tác được chọn là hoàn chỉnh nhất trong số những bạn vừa thể hiện Điều này giúp em học sinh được chọn sẽ thấy tự tin hơn vào năng khiếu bản thân, phát huy tính tích cực,khả năng sáng tạo của mỗi học sinh lại tạo điều kiện cho các bạn còn lại được tham khảo động tác phụ họa của bạn mình, khêu gợi sự phấn đấu lẫn nhau cùng sự hợp tác chia sẽ để tập cùng nhau kể cả các bạn yếu cũng được tập với các bạn

5 Lồng ghép hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vào hoạt động dạy học Âm nhạc

Lồng ghép hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vào hoạt động dạy học Âm nhạc lớp 1 góp phần thực hiện mục tiêu dạy học Âm nhạc, phát triển những thái độ cảm xúc, tình cảm đúng đắn, những yếu tố tâm lý, những kĩ năng sống cho học sinh góp phần làm hành trang vốn sống cho các em vào đời

Lồng ghép hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vào hoạt động Âm nhạc giúp học sinh kiểm nghiệm được những kiến thức, kĩ năng đã được học trong giờ Âm nhạc Qua đó giúp học sinh tự tin, mạnh dạn hơn trong các hoạt động cũng như trong giờ học

Âm nhạc và các môn học hay các hoạt động khác

Giáo viên có thể lồng ghép theo từng chủ điểm trong năm học vào những bài hát thích hợp với nội dung từng bài hát và chọn các cách thực hiện phù hợp với chủ điểm, nội dung bài học

Ví dụ: khi dạy bài hát: Quê hương tươi đẹp, Lí cây xanh, giáo viên lồng ghép vào

chủ điểm “Giữ gìn truyền thống, văn hóa dân tộc”, giáo dục học sinh biết yêu quý làn

điệu dân ca và những người lao động, giáo dục cho học sinh biết tôn trọng và yêu quý

các bạn dân tộc thiểu số ở đất nước mình…giáo viên tổ chức cho học sinh thực hiện bằng hình thức: cho các em lên biểu diễn trước lớp, trình bày bài hát bằng hình thức hát

xô và hát xướng, kể các bài hát dân ca mà em biết…

6 Tổ chức giao lưu, sinh hoạt ngoại khoá: Đây là hình thức được học sinh yêu

thích bởi lẽ qua đó các em được gặp gỡ giao lưu với các bạn trong khối, tiếp xúc với một tập thể lớn hơn

Qua chương trình giao lưu, sinh hoạt ngoại khoá giúp các em thể hiện tái diễn lại những gì mình đã được học Hơn nữa, khi tham gia ngoại khoá các em được lưu diễn ca hát giúp giáo viên dễ phát hiện những học sinh có khả năng về Âm nhạc

Ví dụ: Trong giờ sinh hoạt câu lạc bộ Âm nhạc, giáo viên sẽ cho học sinh trong khối

1 thi hát với nhau Hình thức này sẽ tạo cho các em sự phấn khích, vui vẻ, giúp các em

tự tin, phát huy năng khiếu bản thân đồng thời được giao lưu cùng các bạn Qua đây giáo viên sẽ phát hiện và chọn ra những em có năng khiếu để bồi dưỡng tham gia vào đội văn nghệ của trường

Để chương trình ngoại khoá thêm phần phong phú giáo viên nên kết hợp với giáo viên chủ nhiệm và tổng phụ trách Đội trong nhà trường, có kế hoạch rõ ràng, có các tiết mục văn nghệ những học sinh trong khối biểu diễn một cách cụ thể, tránh đơn điệu, nhàm chán, mất thời gian

Ở Tiểu học, học tập là một hoạt động chủ đạo Tuy nhiên, vui chơi vẫn có vị trí quan trọng trong việc hình thành nhân cách của học sinh Đây là lứa tuổi đầy đam mê, nhiều năng khiếu đang tiềm ẩn Chính trong những hoạt động này năng khiếu Âm nhạc được bộc lộ, giáo viên phát hiện và bồi dưỡng để trở thành những tài năng cho tương lai

7 Biện pháp khen thưởng: Đây là một biện pháp rất phù hợp với đặc điểm tâm lý

của học sinh Tiểu học nói chung và vô cùng cần thiết với học sinh khối 1 nói riêng Biện pháp này giúp các em có hứng thú, tự tin hơn khi tham gia vào quá trình học tập

Có nhiều hình thức khen thưởng chẳng hạn như đơn giản là một lời khen, lời động viên hay một tràn pháo tay thật to cũng làm các em vui và phấn khích hơn Bên cạnh đó có

thể là bông hoa A + giáo viên trao tặng khi học sinh hát, biểu diễn, vận động tốt Hoặc

giáo viên tổng kết và phát thưởng vào cuối cuối học kỳ, cuối năm học cho những học sinh học xuất sắc môn Âm nhạc đây cũng là động lực để giúp các em phát huy tính tích cực, phát huy năng khiếu Âm nhạc vốn có của bản thân mình

Tuy nhiên trong quá trình góp ý, sửa sai giáo viên nên nhẹ nhàng nhất là khi các em phát âm chưa chuẩn, hát chưa rõ lời và chưa đúng giai điệu, cao độ bài hát hay các em chưa thật sự tự tin khi biểu diễn trước các bạn khác

III KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:

Qua một thời gian thực hiện đề tài này tôi thấy các em lớp 1 có rất nhiều tiến bộ trong việc học Âm nhạc, các em tỏ ra rất yêu thích học Âm nhạc; tham gia sôi nổi, tích cực, thoải mái hơn trong giờ học kể cả những em năng khiếu còn hạn chế Các em biết

hát hài hòa và đúng giai điệu, số học sinh thuộc bài tại lớp nhiều hơn đặc biệt các em đã mạnh dạn biểu diễn các bài hát; biểu diễn tự nhiên kết hợp với các động tác phụ hoạ, biết tự thể hiện mình bằng những động tác sáng tạo trước các bạn cùng lớp và cả những bạn khác lớp; biết nhận xét cái đúng sai, đẹp và chưa đẹp; hiểu thêm kiến thức Âm nhạc nói riêng, và cuộc sống nói chung quan trọng là học sinh chủ động tiếp thu bài học một cách dễ dàng

Với những cố gắng trên tôi đã thực hiện khá thành công đề tài “Một vài biện pháp giúp học sinh lớp 1 ham thích học môn Âm nhạc” và đã phát huy được tính tích cực học

tập cũng như sự ham thích học Âm nhạc của học sinh thông qua đợt khảo sát cuối năm

ở khối lớp 1 như sau:

Lớp Hoàn thành (A+) Hoàn thành (A) Chưa hoàn thành (B)

Đặc biệt với những biện pháp trên, tôi đã phát hiện ra được nhiều em có giọng hát rất tốt Các em không những hát hay mà còn biểu diễn rất dễ thương, dạn dĩ…Nhiều em nằm trong đội bồi dưỡng văn nghệ, làm nòng cốt cho đội văn nghệ nhà trường như em Trúc Diên, Sơn Nhân, Huyền Trân, Bích Châm, Thanh Hào, …

Với đề tài này không những giúp cho học sinh học ngày càng tốt hơn mà còn giúp cho giáo viên dạy ngày một hoàn chỉnh và hay hơn Kết quả là tôi vừa dược công nhận

là giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh

IV KHẢ NĂNG NHÂN RỘNG

Với những giải pháp của đề tài nói riêng và cả đề tài nêu trên nói chung đã giúp bản thân tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy môn Âm nhạc tại trường, cũng như giúp các

em học sinh lớp 1 yêu thích, học tốt hơn môn Âm nhạc Các em học sinh đã mạnh dạn,

tự tin, sôi nổi và tích cực hơn trong giờ học, các em biết tự mình thể hiện những động tác phụ họa cho bài hát, hát hay hơn về lời ca lẫn giai điệu, biết nêu cảm nghĩ của mình

về bài hát chẳng hạn như: bài hát vui, buồn, nhanh,chậm, nội dung bài hát muốn giáo dục điều gì, bản thân có yêu thích bài hát đó hay không, Đặc biệt phong trào văn nghệ của trường ngày càng phong phú và đa dạng hơn về số lượng lẫn chất lượng

Với đề tài này tôi thiết nghĩ không chỉ bản thân tôi mà với tất cả giáo viên Âm nhạc khác vận dụng vào quá trình giảng dạy của mình cũng sẽ đạt kết quả như mong muốn,

số lượng các em học sinh yêu thích và học tốt môn Âm nhạc sẽ không dừng lại ở một giới hạn nhất định nào đó, điều này giúp giáo viên Âm nhạc không còn lo lắng cho kết quả cuối năm, cũng như phong trào ngoại khóa, phong trào văn nghệ,

Đề tài “Một vài biện pháp giúp học sinh lớp 1 ham thích học môn Âm nhạc” chưa

được nhiều cá nhân giảng dạy bộ môn Âm nhạc biết đến tuy nhiên tôi sẽ giới thiệu với bạn bè ở các đơn vị trường bạn cùng thực hiện để việc giúp học sinh lớp 1 nói riêng và