Tæ chøc trß ch¬i khi «ng tËp bµi h¸t trong d¹y häc m«n ¢m nh¹c 2 PhÇn A Nh÷ng vÊn ®Ò chung I LÝ do chän bµi tËp nghiªn cøu Trong x héi xu thÕ ph¸t triÓn ngµy cµng cao th× yÕu tè con ngêi l¹i cµng ®îc c¸c quèc gia quan t©m trªn hÕt ë ViÖt Nam chóng ta còng vËy, Gi¸o dôc ®µo t¹o ®îc nh×n nhËn lµ con ®êng quan träng nhÊt ®Ó ph¸t triÓn x héi víi môc ®Ých híng tíi ph¸t triÓn tèi ®a n¨ng lùc cña tõng c¸ nh©n, gióp hä hoµ nhËp vµo cuéc sèng x héi CÊp tiÓu häc trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n cã ý[.]
Trang 1Phần A - Những vấn đề chung
I Lí do chọn bài tập nghiên cứu
Trong xã hội xu thế phát triển ngày càng cao thì yếu tố con ng ời lại càng
đợc các quốc gia quan tâm trên hết ở Việt Nam chúng ta cũng vậy, Giáo dục
đào tạo đợc nhìn nhận là con đờng quan trọng nhất để phát triển xã hội với mục
đích hớng tới phát triển tối đa năng lực của từng cá nhân, giúp họ hoà nhập vào cuộc sống xã hội
Cấp tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân có ý nghĩa vô cùng quan trọng Là bậc học nền tảng có nhiệm vụ xây dựng toàn bộ nền móng cho hệ thống giáo dục phổ thông, đặt cơ sở vững chắc cho sự phát triển toàn diện con ngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Âm nhạc 2 là một phân môn nghệ thuật đợc giảng dạy ngya từ bậc tiểu học nhằm giúp học sinh có năng lực cảm thụ âm nhạc Môn âm nhạc bậc tiếu học ngày nay đợc đánh giá đúng với tầm quan trọng cùng các môn khác để các
em phát triển nhân cách một cách toàn diện
Trong giảng dạy bất kì một môn học nào, việc hớng dẫn học sinh học và hiểu bài là rất cần thiết đợc mọi giáo viên quan tâm, vì qua tiết học nội dung kiến thức đợc truyền tải đến học sinh một cách cụ thể và môn Âm nhạc cũng vậy Làm thế nào để các em có hứng thú với bộ môn Âm nhạc, không còn rụt rè trong mỗi tiết học và yêu thích bộ môn Âm nhạc hơn?
Trong bài viết này tôi xin ghi lại kinh nghiệm Tổ chức trò chơi khi ôn tập bài hát trong giảng dạy môn Âm nhạc 2.
II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
Trên cơ sở lí luận và thực tiễn giáo dục ở trờng tiểu học Cẩm Thuỷ, đa ra biện pháp khả thi nhằm giúp học sinh yêu thích và học tốt môn Âm nhạc
III Phơng pháp nghiên cứu.
- Nghiên cứu tài liệu, giáo trình
- Tổng kết kinh nghiệm qua thực tế giảng dạy các lớp đợc phân công
IV Đối tợng nghiên cứu
Việc tổ chức trò chơi khi ôn tập bài hát trong giảng dạy môn Âm nhạc 2 của giáo viên Âm nhạc và thái độ học tập môn Âm nhạc của học sinh khối 2 tr -ờng tiểu học Cẩm Thuỷ
Trang 2V Phạm vi nghiên cứu
Do thời gian và khuôn khổ của một bài viết ghi lại kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, tôi tập trung vào nghiên cứu việc giảng dạy Âm nhạc ở khối lớp 2 trờng tiểu học Cẩm Thuỷ
Phần B: Nội dung
I Những vấn đề chung về dạy - học âm nhạc lớp 2
Âm nhạc là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của trẻ Trẻ em tham gia
ca hát là đợc tự hoạt động để nhận thức thế giới xung quanh và bản thân mình Những hình tợng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào cảm xúc của các
em giúp cho việc phát triển trí tuệ, óc tởng tợng và có tác dụng giáo dục đạo đức rất tốt
ở cấp tiểu học đang thực hiện chơng trình thay sách và đổi mới phơng pháp Dạy - Học Đối với khối 1 - 2 - 3 thì Âm nhạc là một phân môn nghệ thuật Dạy Âm nhạc cho các em chủ yếu là dạy hát; đối với khối 4 - 5 Âm nhạc đợc tách riêng thành một môn học, các em vừa học hát, vứa học những kí hiệu ghi chép nhạc và tập đọc nhạc (chúng ta quen gọi là ký - xớng âm khi học ở trờng chuyên nghiệp)
Trang 3Trong trờng tiểu học, học Âm nhạc là một quá trình liên tục rèn luyện học hát tập thể, phát triển khả năng nghe nhạc Thông qua học âm nhạc ở giai đoạn
đầu chủ yếu là học hát, tình cảm và trí tuệ của các em đợc giáo dục, bồi dỡng và phát triển theo năm tháng Năng lực cảm thụ âm nhạc của các em dần dần đợc nâng lên, là cơ sở để hình thành một trình độ văn hoá âm nhạc theo mục tiêu của môn học Cho các em học hát, nghe nhạc hoặc tham gia trò chơi, vận động theo nhạc đều nhằm mục đích phát triển âm nhạc, nâng cao năng lực cảm thụ để góp phần vào hiệu quả giáo dục chung Vì vậy giáo viên phải nắm vững đợc mục tiêu dạy - học từ đó lên kế hoạch bài giảng phù hợp với yêu cầu môn học
II Mục tiêu môn học
ở lớp 2, dạy Âm nhạc chủ yêu là dạy học sinh hát và bớc đầu tập nghe nhạc:
- Dạy cho học sinh hát đúng giai điệu các bài hát phù hợp với độ tuổi và khả năng tiếp thu của các em, hoà giọng hát cá nhân trong giọng hát chung của tạp thể
- Qua giai điệu, tiết tấu, lời ca của các bài hát nhằm giáo dục tình cảm
đạo đức trong sáng, lành mạnh góp phần làm cho đời sông tinh thần của các em thêm phong phú
- Tiếp tục dạy cho các em phân biẹt âm thanh cao - thấp; dài - ngắn khác nhau và tập nhận xét hớng đi của chuỗi âm thanh (đi lên, đi xuống, đi ngang,
l-ợn sóng…))
- Phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc thông qua ca hát, biểu diễn, trò chơi, kể chuyện âm nhạc
Để thực hiện đợc mục tiêu giáo dục của môn học, ngời giáo viên phải biết tạo cho học sinh hứng thú, niềm vui khi học hát, nghe ca nhạc; giáo dục năng lực cảm thụ âm nhạc, kích thích tiềm năng nghệ thuật của trẻ Nh vậy, ngời giáo viên phải luôn sáng tạo trong giảng dạy để đem đến cho học sinh những niềm vui, hứng thú đó Và nhất là trong một tiết dạy hát ôn, làm thế nào để các em không cảm thấy nhàm chán vì hát đi hát lại bài hát mà mình đã thuộc lại phụ thuộc vào nghệ thuât giảng dạy của ngời giáo viên
trong mục tiêu chung của chơng trình tiểu học 2000, phân môn âm nhạc
đã giảm nhẹ phần kiến thức mà tăng cờng các hoạt động và trò chơi âm nhạc Vì
vậy, dạy hát ôn kết hợp với trò chơi sẽ:
+ Tạo sân chơi, giúp các em học sinh gắn bó hoà đồng với nhau
+ Giúp học sinh đợc học mà chơi - chơi mà học, làm th giãn tinh thần
sau những tiết học văn hoá
+ Làm giờ học Âm nhạc phong phú, hấp dẫn
Trang 4+ Kích thích niềm say mê học tập của các em, giúp học sinh phát triển trí tuệ
Vậy làm sao để thục hiện những điều trên một cách tốt nhất và hiệu quả nhất? Dạy cái gì và dạy nh thế nào?
III Dạy hát ôn kết hợp trò chơi nh thế nào?
Chuẩnt bị cho một bài dạy luôn là bớc quan trọng, nhất là đối với một tiết hát ôn Trớc hết giáo viên phải nắm vững bài hát đó: hát đúng cao độ, trờng độ
và diễn cảm; tập đệm cho bài hát Tiếp theo là chuẩn bị đồ dùng, thiết bị dạy -học (nhạc cụ, tranh ảnh, băng đĩa mẫu, đài…)) và lập kế hoạch bài dạy:
- Kiểm tra bài cũ
- Giới thiệu bài mới
- Tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh
Việc tổ chức các hoạt động học tập trong một tiết hát ôn đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt trong phơng pháp, tránh cứng nhắc (bắt buộc các em phải gõ đệm cả 3 cách trong một bài hát, bài nào giáo viên cũng hát mẫu đối với tiết ôn tập 2
- 3 bài hát) Tôi đã thực hiện tiết dạy của mình cụ thể nh sau:
ở tiết hát ôn, phần kiểm tra bài cũ thờng kết hợp trong quá trinh fôn tập bái hát Tôi gợi cho học sinh nhớ lại tên bài hát cần ôn bằng tranh minh hoạ nội dung bài hát, qua đó giới thiệu nội dung của tiết học
Đối với tiết hát ôn, tôi không hát mẫu mà cho học sinh nghe các bạn cùng lứa tuổi hát qua băng mẫu do Bộ Giáo dục phát hành vì ở tiết học tr ớc học sinh
đã đợc nghe cô giáo hát và quan sát cô giáo biểu diễn Tiếp theo là tổ chức các hoạt động để hớng dẫn học sinh ôn lại bài hát đã học ở tiết trớc
Giáo viên đệm đàn cho học sinh hát ôn tập thể rồi chia lớp hát ôn theo tổ, nhóm; hát với hình thức đối đáp, hát nối tiếp hoặc hát nhắc lại một số câu hát trong bài (hát ca - nông) Những hình thức hát nh thế cũng có thể coi là một
cách tổ chức cho các em chơi mà học.
VD: hát đối đáp với bài Cộc cách từng cheng
Dãy 1: Sênh kêu nghe tiếng vui nhất
Dãy 2: Cách cách cách, cách cách cách
Dãy 1: Thanh la kêu tiếng rất vang
Dãy 2: Cheng cheng cheng, cheng cheng cheng
Cả lớp: Nghe sênh, thanh la, mõ, trông cùng kêu lên vang vang…)
Cũng có thể cho học sinh hát và gõ đối đáp, sử dụng các nhạc cụ gõ để mô tả âm thanh của sênh, thanh la, mõ, trống:
Dãy 1: Sênh kêu nghe tiễng vui nhất
Trang 5Dãy 2: (gõ theo tiết tấu) cách cách cách, cách cách cách.
+Thiết bị Dạy – Học, cụ thể là cây đàn phím điện tử là một trong những công cụ Dạy – Học không thể thiếu đối với giáo viên chuyên trách môn Âm nhạc (hoặc cũng có thể là một nhạc cụ khác ví nh Ghi – ta đối với một số giáo viên đợc đào tạo sử dụng Ghi – ta ở trờng chuyên nghiệp) Sử dụng đàn phím
điện tử trong giảng dạy đối với giáo viên âm nhạc có thể ví nh ngời nông dân cày ruộng không thể thiếu trâu hoặc máy cày, nh ngời lính ra trận không thể thiếu vũ khí trong tay Trong những năm gần đây, sử dụng đàn phím điện tử trong mỗi tiết dạy đã trở thành một yêu cầu bắt buộc đối với giáo viên chuyên trách môn Âm nhạc, bởi có đàn là có sự chuẩn xác về âm thanh, tức là chuẩn xác về mặt kiến thức cho học sinh; giáo viên có thể dễ dàng tự sửa cho mình và cho học sinh những chỗ hát còn chênh về cao độ Mặc dù học sinh rất thích nghe cô giáo trực tiếp biểu diễn bài hát nhng cây đàn phím với những tính năng phong phú lại là một trợ thủ đắc lực giúp cô và trò hoàn thành tiết học nhạc một cách nhẹ nhàng thoải mái Thay vì hát đi hát lại nhiều lần trong tiết học khiến giáo viên mệt giọng, đó là còn cha kể đến giáo viên dạy 3 – 4 tiết liền lúc giọng bị yếu đi thể hiện bài hát không hiệu quả ở những tiết cuối, giáo viên có thể dùng đàn làm trực quan về âm thanh cho hoc sinh nghe đi nghe lại một câu hát, hoặc giúp học sinh dùng cả thính giác và thị giác để nhận biết âm thanh trong dạy Tập đọc nhạc: một tay đàn, một tay chỉ bảng phụ cho học sinh lắng nghe và quan sát để đọc bài hoà giọng với tiếng đàn
Đàn phím điện tử mà các trờng tiểu học hiện nay sử dụng là đàn Casio
LK 55 do Bộ Giáo dục cấp phát có chức năng ghi âm Giáo viên có thể dùng chức năng này để ghi âm phần đệm hát và giai điệu của bài hát cần dạy, vì thế trong giảng dạy giáo viên có thể bao quát lớp học thay vì chỉ đứng một chỗ để
đệm cho học sinh hát Ngân hàng bài hát (Song bank) của đàn Casio LK 55 có một số bài hát trong chơng trình tiểu học song phần đệm của một vài bài không
chuẩn xác về dồn trống khi vào bài nh bài Cùng múa hát dới trăng, vì vậy giáo
viên cũng phải hết sức lu ý khi sử dụng những bài hát có sẵn trong “ngân hàng” bài hát
Dùng tiếng đàn để sửa sai cho học sinh bằng cách cho học sinh nghe đi nghe lại câu hát hoặc tiếng cần luyến là cách làm mang lại hiệu quả cao: học sinh tự cảm nhận và sửa sai nhanh hơn so với không dùng đàn Đàn phím điện tử còn có chức năng giáo viên thờng xuyên cần sử dụng đến đó là chức năng
Tranpose dùng để dịch giọng lên cao hơn hoặc thấp hơn so với bản nhạc để phù
Trang 6hợp với cữ giọng của học sinh Do đó với những học sinh có giọng hát tốt, giáo viên có thể điều chỉnh âm thanh lên cao để các em hát thoải mái hơn
Khi học sinh đã thuộc giai điệu bài hát, phần hát ôn có nhạc đệm là lúc học sinh có hứng thú nhất Tuổi các em vốn hiếu động, chỉ cần tiếng trống báo nhịp vang lên là các em đã nhịp chân nhún theo bài hát Giáo viên không cần vất vả nhiều khi nhắc học sinh vận động thân mình theo nhạc nh khi không có nhạc đệm Có buổi học bị cắt điện đột ngột, học sinh trầm hẳn vì không có tiếng nhạc vang lên Rút kinh nghiệm, tôi luôn chuẩn bị sẵn pin trong đàn Chỉ cần 6 quả pin tiểu là đàn luôn sẵn sàng trong lúc mất điện mà các em còn ngạc nhiên thích thú vì tuy mất điện nhng mình vẫn đợc hát với nhạc đệm Giá thành pin tiểu không đắt lắm (1000đ/quả), mỗi lần thay pin có thể dùng khoảng một tháng với điều kiện mất điện ít, (trong trờng hợp mất điện cả ngày có thể dùng cho 3 tiết học) Hơn nữa, pin giúp cho việc lu lại phần đệm hát vừa ghi không bị mất
đi khi ngắt nguồn điện để chuyển đàn từ lớp này đến lớp khác Nếu mỗi lần ngắt
điện, thông tin bị mất giáo viên lại phải thao tác lại từ đầu trong khi thời gian chuyển tiết rất eo hẹp Sử dụng pin để “nuôi” dữ liệu sẽ giúp giáo viên có thời gian tổ chức kĩ hơn các hoạt động trong giờ học
Việc học hát với đàn còn hình thành cho các em thói quen biết hát và nghe nhịp, hát hoà giọng cùng các bạn, nâng cao tinh thần tập thể, hiếm có em
cố tỏ ra hát trội giọng hơn bạn mình vì các em say sa nghe và hát cùng nhạc
đệm
Bên cạnh việc dạy hát và phát triển khả năng nghe nhạc, môn Âm nhạc khối 4 – 5 còn cung cấp cho các em một số kiến thức về âm nhạc thông qua phân môn Tập đọc nhạc Dạy đọc nhạc sẽ rất vất vả nếu không có sự trợ giúp của đàn phím Trớc hết giáo viên chọn tiếng piano để dạy Tập đọc nhạc Hớng dẫn học sinh luyện đọc cao độ với tất cả tên nốt có trong bài tập đọc nhạc theo thứ tự từ thấp đến cao rồi ngợc lại Nâng cao hơn, giáo viên chỉ nốt nào học sinh
đọc cao độ của nốt đó Trong lúc hớng dẫn học sinh luyện đọc cao độ, giáo viên một tay sử dụng đàn để đàn cao độ, một tay chỉ các nốt nhạc trên khuông nhạc cho học sinh luyện đọc Nếu không sử dụng đàn, giáo viên sẽ phải dùng giọng hát của mình để xớng âm, còn tay chỉ nốt nhạc cho học sinh đọc theo Nh vậy học sinh sẽ bị áp đặt và tiếp thu bài một cách thụ động vì nếu giáo viên đọc cao
độ sai thì học sinh cũng đọc sai bởi các em bắt chớc theo giọng của cô giáo Việc truyền thụ sai kiến thức cho học sinh là điều dễ dàng xảy ra vì giáo viên không thể chắc chắn giọng của mình lúc nào cũng đủ khoẻ mạnh để hát đúng mọi bài hát, đọc đúng mọi bài đọc nhạc kể cả những bài đơn giản nhất
Trang 7Sau khi luyện cao độ và tiết tấu, hớng dẫn học sinh tập đọc nhạc là lúc cây đàn giúp ích cho giáo viên và học sinh một cách đắc lực Giáo viên đàn từng chuỗi âm thanh ngắn, hớng dẫn học sinh lắng nghe, nhẩm theo; khi giáo viên bắt nhịp thì cùng đọc hoà giọng với đàn Một điều giáo viên luôn cần chú ý là một tay đàn giai điệu, một tay chỉ nốt nhạc trên bảng phụ Với cách làm nh vậy giáo viên không phải đọc mẫu mà tự học sinh lắng nghe âm thanh và tự đọc bài theo những gì các em cảm nhận đợc Các em sẽ rất thích thú vì mình tự khám phá giai điệu của bài đọc nhạc, tự ghép đợc lời ca Và sẽ thích thú hơn khi các
em đợc nghe trọn vẹn bài hát có đoạn trích là bài đọc nhạc mà các em vừa học Lúc này, giáo viên cần đến sự hỗ trợ của thiết bị khác: đó là máy nghe và băng mẫu
2 Máy nghe và băng mẫu.
Ngoài việc nghe giáo viên hát mẫu, kết thúc mỗi tiết học, đợc nghe các bạn cùng lứa tuổi trình bày bài hát đối với các em là một hứng thú Với bộ băng
đĩa do Bộ giáo dục cấp đợc biên soạn khá công phu, ngoài phần bài hát có lời còn có phần nhạc không lời ngay sau đó để các em nhẩm giai điệu Tuy nhiên chất lợng đĩa không đợc bền, đến năm thứ 2 máy nghe đã không đọc đợc đĩa Muốn có t liệu để sử dụng lâu dài, giáo viên có thể sao sang băng đài, tuy việc chọn bài có vất vả hơn so với dùng đĩa CD nhng thời gian bảo quản lâu hơn
Giáo viên có thể sử dụng linh hoạt băng đài tuỳ theo từng bài dạy: có thể
là để giới thiệu bài mới hoặc là để kết thúc bài, hoặc lại dùng để sử dụng phục
vụ cho hoạt động nghe nhạc
Bật mở băng đĩa là thao tác mà bất cứ ai cũng có thể thực hiện, nhng để
sử dụng thiết bị này một cách thuần thục trong tiết dạy giáo viên cần chú ý xem bài muốn cho học sinh nghe là bài số mấy, dùng chức năng tạm dừng (pause) hoặc nhắc lại 1 bài (rep 1) nếu là bài hát/bản nhạc cần cho học sinh nghe 2 lần Nếu không chú ý, khi nhấn nút dừng (stop) giáo viên sẽ phải chọn lại bài hát từ
đầu, nh vậy dễ dẫn đến thời gian “chết” trong tiết học và học sinh dễ làm việc riêng, gây ồn trong khi chờ đợi để nghe nhạc
Điều bất tiện khi sử dụng thiết bị này là nếu mất điện sẽ không dùng đợc Pin để dùng cho đài khá tốn kém, không nh pin dùng cho đàn Casio LK 55 Nếu không có điện, máy nghe sẽ không khác gì súng không có đạn sẽ ảnh hởng tới tiết học, giáo viên sẽ bị động trong giảng dạy, hiệu quả của giờ dạy sẽ không đạt
đợc kết quả nh mong muốn
Đàn phím điện tử, máy nghe, băng mẫu là thiết bị giáo viên sử dụng nh
“phần cứng” trong giảng dạy Và học sinh cũng đợc trang bị một số đồ dùng
Trang 8học tập đơn giản đó là nhạc cụ gõ nh thanh phách, song loan, trống, mõ…) ở lớp 5, học sinh phải tự chuẩn bị thêm sắc xô để thực hiện gõ đệm hai âm sắc Vậy những thiết bị đợc trang bị cho học sinh này dùng vào lúc nào thì hợp lí?
3 Nhạc cụ gõ đơn giản
Sau khi tập xong bài hát, giáo viên tổ chức các hoạt động kết hợp để thay
đổi không khí học tập cho học sinh Hoạt động kết hợp thờng đợc sự dụng là hát kết hợp gõ đệm với nhạc cụ gõ đơn giản, vừa để học sinh nắm đợc nhịp, phách và tiết tấu của bài hát, vừa tạo đợc sự hng phấn trong học tập cho học sinh Các em sẽ không cảm thấy chán và mệt mỏi vì cứ phải hát đi hát lại Và nhất là lúc thời tiết rét, vỗ tay sẽ làm cho các em bị đau, lúc này nhạc cụ gõ sẽ
giúp cho các em không chán nản và rụt rè khi thực hiện hoạt động Hát kết hợp
gõ đệm Nhạc cụ đợc phát cho các em từ đầu tiết học, giáo viên lu ý nhắc học
sinh để nhạc cụ gõ ngay ngắn, không phát ra tiếng động khi cha có yêu cầu của cô giáo để tránh ảnh hởng đến lớp khác Qui định cho HS: Thanh phách dùng để
gõ đệm theo tiết tấu, theo phách và gõ đệm hai âm sắc; sắc xô dùng gõ đệm theo nhịp; Dùng phối kết hợp 2 nhạc cụ để gõ đệm hai âm sắc thì dùng song loan và sắc xô Tuỳ từng nội dung bài dạy mà giáo viên chuẩn bị nhạc cụ gõ cho học sinh sao cho hợp lí
4 Đồ dùng Dạy – Học
Đồ dùng Dạy – Học chủ yếu là tranh ảnh và bảng phụ giáo viên tự làm Tranh có thể phóng to cỡ A2 (1/4 tờ giấy toky) Tranh ảnh phục vụ cho dạy Tập
đọc nhạc đã đợc cấp phát nhng trong quá trình giảng dạy tôi thấy không hợp lí ở chỗ: khuông nhạc và nốt nhạc hơi nhỏ ở cuối lớp, học sinh nhìn không rõ vị trí của nốt nhạc trên khuông nên ảnh hởng rất lớn đến hoạt động học tập Vì không nhìn rõ, các em cứ mải cúi nhìn bài trong sách giáo khoa, không quan sát đợc phần giáo viên đang giảng trên bảng Vì vậy tôi chép tất cả các bài Tập đọc nhạc trên khổ giấy A1 (1/2 tờ tôky) để sử dụng
Khi sử dụng bảng phụ, tranh ảnh tôi rất chú trọng đến tính thẩm mĩ để trình bày bảng sao cho khoa học Đối với tranh ảnh minh hoạ cho bài hát, bản nhạc các bài hát tôi thờng treo ở góc trái bảng Dùng tranh để giới thiệu tên bài hát sẽ học xong tôi cất trực quan rồi mới viết đầu bài Khi giới thiệu bài hát (bài viết ở nhịp gì, giai điệu nh thế nào, gồm mấy câu) mới treo bảng phụ chép bản nhạc của bài hát và dùng cho đến khi học sinh ôn luyện xong bài hát Khi học sinh biểu diễn thì cất bảng phụ
Đối với bảng phụ dùng cho tập đọc nhạc, tôi treo bảng phụ ở vị trí gần tay của giáo viên nhất với mục đích kết hợp 2 tay: một tay đàn giai điệu, một tay chỉ
Trang 9nốt nhạc trên bảng phụ cho học sinh lắng nghe và quan sát Làm nh vậy đòi hỏi học sinh tập trung cao độ vào bài tập đọc nhạc Các em phải dùng cả thính giác
và thị giác kết hợp với t duy để cảm nhận âm thanh, giai điệu của bài tập đọc nhạc Kết quả là các em tiếp thu bài nhanh hơn, hào hứng học hơn
Thông thờng trong một tiết dạy, ngoài cây đàn phím là thiết bị chủ đạo, giáo viên còn phải chuẩn bị các đồ dùng, thiết bị dạy – học khác Vì vậy sử dụng phối hợp chúng một cách nhuần nhuyễn, sử dụng đúng lúc đúng chỗ để phát huy hết những u điểm, hạn chế nhợc điểm tiến tới mục đích: giúp học sinh tiếp thu bài một cách tốt nhất phụ thuộc lớn vào nghệ thuật giảng dạy của ngời giáo viên
Tôi xin trình bày ví dụ cụ thể qua kế hoạch bài giảng lớp 5 - tuần 12
Tiết 12
Học hát: bài ớc mơ Ước mơ
Nhạc Trung Quốc Lời Việt: An Hoà
I Mục tiêu
- Hs hát đúng giai điệu bài Ước mơ Thể hiện đúng những tiếng hát luyến và
ngân dài hai phách, 4 phách
- Hs trình bày bài hát kết hợp gõ đệm theo nhịp chia đôi (gõ vào phách mạnh và phách mạnh vừa của nhịp C)
- Góp phần giáo dục học sinh thêm yêu cuộc sống bình yên và biết đem niềm vui đến với mọi ngời
II Giáo viên chuẩn bị
- Nhạc cụ, đài, băng mẫu
- Tranh ảnh, bản đồ
- Tập hát bài Ước mơ kết hợp gõ đệm theo nhịp chia đôi.
- Tập đệm đàn và hát bài Ước mơ.
III Các hoạt động Dạy – Học chủ yếu.
1 ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
- Nhắc học sinh sửa t thế ngồi ngay ngắn
2 Bài cũ
- ? Em nêu lại nội dung giờ học trớc? ( Tập đọc nhạc số 3; Nghe nhạc)
- Kiểm tra bài TĐN số 3
3 Bài mới
* Giới thiệu bài - Hôm nay chúng ta học hát bài Ước
mơ - Nhạc Trung Quốc, Lời Việt:
An Hoà
- Hs lắng nghe
Trang 10* Nghe hát mẫu - Mở băng mẫu, ghi bảng
* Tập đọc lời ca
theo tiết tấu
- Giáo viên treo bản đồ, giới thiệu vị
trí nớc Trung Quốc Giới thiệu di tích lịch sử nổi tiếng của Trung Quốc là Vạn lí trờng thành Giới
thiệu cho Hs biết: Ước mơ là bài hát
nớc ngoài duy nhất trong chơng trình Âm nhạc lớp 5 Với giai điệu tha thiết, nhẹ nhàng , bài hát diến tả
ớc mơ của các bạn nhỏ, đó là mong muốn điều tốt đẹp đến với mọi ngời
- Treo bản nhạc bài hát lên bảng
Yêu cầu Hs nêu hình nốt và kí hiệu
Âm nhạc có trong bài
- ở các tiếng có luyến khi hát các
em cần chú ý, các tiếng có hình nốt tròn ngân 4 phách
- Chia câu hát
- Yêu cầu Hs đọc lời ca theo tiết tấu, kết hợp gõ đệm theo tiết tấu lời ca
- Quan sát vị trí nớc Trung Quốc trên bản
đồ, quan sát ảnh Vạn lí trờng thành
- Trong bài có hình nốt
đen, trắng, móc đơn, nốt tròn
- Hs ghi nhớ
- Đọc lời ca, gõ đệm theo tiết tấu
* Tập hát từng
câu - Chọn tiếng piano, dùng chức năngtranpose dịch giọng (-5) Mỗi câu
giáo viên đàn giai điệu 2 lần, hát mẫu tiếng khó rồi bắt nhịp (3 – 4) cho Hs hát hoà giọng với tiếng đàn
- Tập hát từng câu
* Hát cả bài - Gv chia lớp hát ôn theo dãy nhóm
Đánh nhịp cho Hs hát
- Ôn luyện nhiều lần để thuộc lời và giai điệu
- Mở nhạc đệm đã đợc ghi sẵn bằng
chức năng Memory cho Hs hát theo
nhạc đệm
- Hát theo nhạc đệm
- Hớng dẫn Hs hát và gõ đệm theo nhịp chia đôi
- Chỉ định 2 nhóm Hs thực hiện
- Hớng dẫn Hs và gõ đệm 2 âm sắc:
1 Hs hát 4 câu đầu gõ đệm theo nhịp chia đôi, cả lớp hát hoà giọng đoạn còn lại kết hợp gõ đệm 2 âm sắc
- Chỉ định hs hát và gõ đệm 2 âm sắc
- Sử dụng thanh phách hát kết hợp gõ đệm vào phách mạnh và phách mạnh vừa của bài hát
- Xung phong thực hiện
- Hát và gõ đệm hai âm sắc
- Xung phong hát và gõ
đệm 2 âm sắc
* Hát và vận
động theo nhạc - Gv thực hiện mẫu- Hớng dẫn Hs thực hiện từng động
tác
- Tổ chức cho Hs biểu diễn Khuyến khích Hs sáng tạo động tác phụ hoạ khác với động tác cô giáo hớng dẫn
- Gv nhận xét chung
- Hs quan sát
- Tập các động tác phụ hoạ theo hớng dẫn
- Biểu diễn tự tin
4 Củng cố –
Dặn dò ? Em hãy nhắc lại tên bài hát vừahọc?
? Em thích câu hát nào trong bài?
Yêu thơng mọi ngời, yêu hoà bình,
- Ước mơ (Nhạc Trung
Quốc – Lời Việt: An Hoà)
- Trả lời theo cảm nhận
