HÌNH ẢNH PHỔI SƠ SINH doc

Nguyên nhân ngoài lồng ngực: - TKTW: u, XH, chấn thương, BTBS - TK cơ: nhược cơ, loạn dưỡng cơ - Bất thường hệ xương biến dạng lồng ngực NGUYÊN NHÂN GÂY SUY HÔ HẤP TRẺ SƠ SINH... Ngu

HÌNH ẢNH PHỔI SƠ SINH

BS NGUYỄN ANH TUẤN

Nguyên nhân ngoài lồng ngực:

- TKTW: u, XH, chấn thương, BTBS

- TK cơ: nhược cơ, loạn dưỡng cơ

- Bất thường hệ xương biến dạng

lồng ngực

NGUYÊN NHÂN GÂY SUY HÔ HẤP TRẺ SƠ SINH

Nguyên nhân trong lồng ngực

Ngoại khoa: BTBS tim-phổi; thoát

vị/nhão/liệt hoành; KCC trung thất;

TD-TKMP; teo TQ +/- dò TQ-KQ,…

Nội khoa: SHH thoáng qua, VP hít,

VPBS, bệnh màng trong, phổi chưa

trưởng thành, thiểu/bất/loạn sản

phổi, xuất huyết phổi…

NGUYÊN NHÂN GÂY SUY HÔ HẤP TRẺ SƠ SINH

NGUYÊN NHÂN NGOẠI KHOA

1. BTBS: ứ khí thùy bẩm sinh, CCAM

2. Teo thực quản

3. Khối choán chỗ trung thất

4. Khiếm khuyết cơ hoành (TV hoành)

KHIẾM KHUYẾT CƠ HOÀNH

 Sự hoàn chỉnh vách ngăn cơ hoành xảy ra vào tuần thứ 8 của thai kỳ

 Bất thường phát triển các nếp gấp phúc-phế mạc  khiếm khuyết cơ hoành  thông

KHIẾM KHUYẾT CƠ HOÀNH

 1/2000-1/5000 trẻ sinh sống

 30-50% có BTBS phối hợp

 Có 4 dạng khiếm khuyết cơ hoành:

– Nhão cơ hoành

– Thoát vị trung tâm cân cơ hoành

– Thoát vị khe Bochdalek (+++)

– Thoát vị khe Morgani (+)

NHÃO CƠ HOÀNH

 Cơ hoành mỏng, phân bố thưa thớt,

có thể cả 2 bên

 Thần kinh hoành bình thường

 TV dạng túi do cơ hoành giãn phồng lên

 Xẹp phổi ± ruột xoay bất toàn

 Thiểu sản phổi (-)

TV TRUNG TÂM CÂN CƠ HOÀNH

 TV qua cân trung tâm cơ hoành và

TV lỗ Bochdalek: KKCH góc sườn hoành sau bên, T (+++)

TV khe Morgani: KKCH dọc mỏm mũi kiếm xương ức, P (+++)

 Chẩn đoán ngay sau sinh< 1 tuổi

 Suy hô hấp do thiểu sản phổi hay tăng

áp phổi  tử vong

THOÁT VỊ KHE MORGANI

X QUANG THOÁT VỊ HOÀNH

Phổi thẳng:

- ↑V lồng ngực với h/ả quai ruột chứa khí, dịch

- Trung thất lệch qua đối bên

- Phổi đối bên thay đổi mức độ thông khí

- TV gan sẽ mờ lồng ngực (P)

CĐPB THOÁT VỊ HOÀNH

1. CCAM  Xq tiêu hóa cản quang

2. Nhão cơ hoành: khó phân biệt

3. Tràn dịch màng phổi  siêu âm

4. Viêm phổi tụ cầu

Thiểu sản phổi P ?

Thoát vị phổi T sang P  tiên lượng tốt

TV dạ dày – ruột non

CCAM Nhão hoành (P)

Thoát vị gan

Thùy trên P thông khí

NGUYÊN NHÂN NỘI KHOA

1. Suy HH ở trẻ sơ sinh đủ tháng

- Suy hô hấp thoáng qua

- Viêm phổi hít (nước ối, phân su)

2. Suy HH ở trẻ sơ sinh thiếu tháng

- Phổi chưa trưởng thành

- Bệnh màng trong

3. Viêm phổi sơ sinh

4. Bệnh phổi mãn tính

SUY HÔ HẤP THOÁNG QUA

 SHH do tồn tại dịch trong phổi

 Nguyên nhân: chậm tái hấp thu dịch do

sanh mổ, mẹ bị suyễn,

 LS: SHH nhẹ-trung bình, hết sau 48-72h

 X quang:

- ↑V phổi

22

0h

36h 24h

VIÊM PHỔI HÍT (NƯỚC ỐI, PHÂN SU)

 Thai >34ws bị suy, hít nước ối-đi phân su trong

tử cung  10-15% da nhuộm phân su

 Bệnh sinh thiếu oxy do:

Tăng thể tích 2 phổi kèm nhiều nốt lan tỏa Điều trị: KS, thông khí, surfactant, ECMO (thông khí ngoài cơ thể)

SUY HH TRẺ SS THIẾU THÁNG

 Phôi thai:

• Túi phế nang: 25ws

• Phế nang: 28ws

• Tiếp tục tăng số lượng và trưởng thành sau sinh

 Surfactant: ↓sức căng bề mặt -> nở phế nang

• Do tế bào phổi type II tạo 26-34ws

• Surfactant “trưởng thành” (+) 34-36ws

PHỔI CHƯA TRƯỞNG THÀNH

 Thiếu tháng, trẻ sinh lúc 23-26ws 

không đủ túi PN+PN+S  SHH

 Xq lúc mới sinh: ↓V, phổi sáng, BMT(-)

 Xq 1 tuần tuổi: tổn thương kính mờ

hoặc đông đặc lan tỏa (XH phổi, OAP)

 Ít TKMP

 Tiến triển thành bệnh phổi mạn tính

BỆNH MÀNG TRONG

 Thiếu tháng: 26 – 34 ws

 Đã có túi phế nang, phế nang

 Chưa có surfactant “trưởng thành” xẹp phế nang

 Chỉ định corticoids 12- 24 h trước sinh ở trẻ có nguy cơ sanh non  giảm độ nặng BMT, giảm

BỆNH MÀNG TRONG

 LS: SHH<6h sau sanh, 24-48h nặng nhất

 BMT đơn thuần: 3 ngày sau cải thiện

 BMT + quá tải dịch, PDA  OAP, bội nhiễm

PHÂN ĐỘ BMT TRÊN X QUANG

Độ 1 Độ 2

BIẾN CHỨNG DO ĐIỀU TRỊ BMT

- Tràn khí mô kẽ, màng phổi, trung thất

- Tuột ống NKQ, viêm KQ-PQ hoại tử, hẹp KQ

- Thuyên tắc khí, XH phổi

VIÊM PHỔI SƠ SINH

 Trong bệnh cảnh NTH

 Có thể bị trước sinh (đường máu qua nhau thai) hay lúc sinh (hít nước ối NT hay NT ngược dòng)

 Xquang:

• khó và không đặc hiệu

• 1 hoặc 2 bên phổi

BỆNH PHỔI MÃN TÍNH

 Xảy ra ở trẻ sanh non/đủ tháng phải giúp thở với oxy và áp lực dương kéo dài

 3 nhóm bị bệnh phổi mãn tính: BPCTT; BMT; TVH / cao áp phổi, VP hít nước ối phân su,…

 YT nguy cơ tuổi thai và cân nặng khi sinh

 Tiêu chuẩn chẩn đoán

• Thở áp lực dương 2 tuần đầu sau sinh

• TCLS bất thường chức năng hô hấp

• Cần thở oxy sau 28 ngày sau sinh

• XQ: thay đổi bất thường lan tỏa

 X quang khó PB viêm phởi

• Tuần đầu: phù phổi do ứ dịch

BỆNH PHỔI MÃN TÍNH

06 tháng sau có thể cải thiện về bình thường