2 Chỉ số EV 2 1 Định nghĩa chỉ số Ester hóa (EV) Chỉ số ester là số mg KOH cần thiết để xà phòng hóa các ester có trong 1 gam dầu mỡ 2 2 Cách tính chỉ số EV Chỉ số ester hóa được tính trực tiếp ( – CO.
Trang 12 Chỉ số EV
2.1 Định nghĩa chỉ số Ester hóa (EV)
Chỉ số ester là số mg KOH cần thiết để xà phòng hóa các ester có trong 1 gam dầu mỡ
2.2 Cách tính chỉ số EV
Chỉ số ester hóa được tính trực tiếp:
( – COO)3 C 3 H 5 + 3KOH 3 – COOK + C 3 H 5 (OH) 3
+ Trong phản ứng xà phòng hóa chất béo thì:
nKOH = 3.nglỉxerol
+ Trong phản ứng trung hòa axit béo tự do thì:
nKOH = naxit béo tự do
Bài tập:
Chỉ số ester của một loại chất béo chứ 89% tristearin là bao nhiêu?
Giải:
Trong 1 gam chất béo có 0,89 gam tristearin
Số mol tristearin (C17H35COO)3C3H5 có trong 1 gam chất béo là
ntristearin = = 0,001 mol
nKOH = 3.nglixerol = 3 0,001 = 0,003 mol ( ntrítearin = nglixerol )
mKOH = 0,003.56 = 0,168 g = 168 mg
Chỉ số ester được tính gián tiếp thông qua kết quả xác định chỉ số xà phòng hóa (SV) và chỉ số acid (AV) như sau:
EV = SV – AV Bài tập:
Khi xà phòng hóa hoàn toàn 2,52g chất béo X có chỉ số xà phòng hóa là 200 thu được 0,184g glixerol Chỉ số acid (AV) của x là?
Giải:
( – COO)3 C 3 H 5 + 3KOH 3 – COOK + C 3 H 5 (OH) 3
Ta có: nKOH = 3.nglixerol = 3 = 0,006 mol
Trang 2Để ester hóa 2,52g chất béo X cần: 0,006.56.103 = 336 mg KOH
Vậy: Để ester hóa 1g chất béo X cần: = 133,33 mg KOH
Chỉ số ester = 133,33
Ta có: EV = SV – AV
AV = SV – EV
= 200 – 133.33 = 66,67
2.3 Ý nghĩa chỉ số EV đối với glyceride
Gluceride còn gọi là mỡ trung tính Do sự kết hợp của một phân từ glycerol với 3 phân tử acid béo (triglycerid) Sáp ong là một glyceride
*Tính hàm lượng glycerol:
Để giải phóng một phân tử glycerol cần 3 phân tử KOH, do đó có thể tính hàm lượng glycerol (%) thông chỉ số ester (EV)
% Glycerol = EV x 0,05466