Phát triển năng lực học sinh Hình thành và phát triển các năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học; năng lực giao tiếp và hợp tác; năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.. Hình thành v
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NGÃI
TRƯỜNG THPT DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH
Quảng Ngãi, ngày 08 tháng 9 năm 2020
KẾ HOẠCH GIÁO DỤC MÔN HỌC
MÔN: SINH HỌC LỚP: 12.
chủ đề
Mạch nội dung kiến thức
Yêu cầu cần đạt (theo chương trình môn học)
Thời lượng (số tiết)
Hình thức tổ chức dạy học
Ghi chú
Phần năm: DI TRUYỀN HỌC
I: Cơ chế di truyền
và biến dị
Chủ đề:
Cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử (tiết 1)
Bài 1:
Gen, mã
di truyền
và quá trình nhân đôi ADN
I Gen
II Mã ditruyền
sự tự nhân đôi của nhiễm sắc thể
2 Kĩ năng: Rèn luyện và phát triển tư duy
phân tích, khái quát hoá
3 Thái độ: Có ý thức bảo vệ môi trường, bảo
vệ các loài quý hiếm
4 Phát triển năng lực học sinh
Hình thành và phát triển các năng lực chung:
Năng lực tự chủ và tự học; năng lực giao tiếp
và hợp tác; năng lực giải quyết vấn đề và sáng
tạo Hình thành và phát triển các năng lực sinh học: Nhận thức kiến thức sinh học; tìm
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Mục I.2 Cấu trúc chung của gen cấu trúc - Không dạy chi tiết, chỉ giới thiệu 3 vùng như
sơ đồ hình 1.1.
Trang 2tòi và khám phá thế giới sống; vận dụng kiến thức sinh học vào thực tiễn.
2
Chủ đề:
Cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử (tiết 2)
III Quá trình nhân đôi ADN
IV Phiên mã
1 Kiến thức:
- Từ mô hình tái bản ADN, mô tả các bướccủa quy trình tự nhân đôi ADN làm cơ sở cho
sự tự nhân đôi của nhiễm sắc thể
- Trình bày được thời điểm ,diễn biến, kết quả , ý nghĩa của cơ chế phiên mã
- Biết được cấu trúc ,chức năng của các loạiARN
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kỹ năng so sánh ,khái quát hoá, tưduy hoá học thông qua thành lập các côngthức chung
- Phát triển năng lực suy luận của học sinh quaviệc xác định các bộ ba mã sao va số a.a trong
pt prôtein do nó quy định từ chiếu của mã gốcsuy ra chiều mã sao và chiều dịch mã
3 Thái độ
- Từ kiến thức: " Hoạt động của các cấu trúcvật chất trong tế bào là nhịp nhàng và thốngnhất, bố mẹ truyền cho con không phải làcác tính trạng có sẵn mà là các ADN- cơ sởvật chất của các tính trạng" từ đó có quanniệm đúng về tính vật chất của hiện tượng ditruyền
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Mục: Cơ chế phiên
mã - Không dạy chi tiết phiên mã ở sinh vật nhân thực.
Cơ chế di truyền ở
Trang 3cấp độ phân tử (tiết 3)
- Nêu được các thành phần tham gia vào quátrình sinh tổng hợp prôtein, trình tự diễn biếncủa quá trình sinh tổng hợp protein
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kỹ năng so sánh ,khái quát hoá, tưduy hoá học thông qua thành lập các côngthức chung
- Phát triển năng lực suy luận của học sinh quaviệc xác định các bộ ba mã sao va số a.a trong
pt prôtein do nó quy định từ chiếu của mã gốcsuy ra chiều mã sao và chiều dịch mã
3 Thái độ
- Từ kiến thức: " Hoạt động của các cấu trúcvật chất trong tế bào là nhịp nhàng và thốngnhất, bố mẹ truyền cho con không phải làcác tính trạng có sẵn mà là các ADN- cơ sởvật chất của các tính trạng" từ đó có quanniệm đúng về tính vật chất của hiện tượng ditruyền
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Điều hòa hoạt độngcủa gen
I Khái quátđiều hòa hoạtđộng gen
II Điều hòahoạt động củagen ở sinh vậtnhân sơ
- Tăng cường khả năng quan sát hình và diễn
tả hiện tượng diễn ra trên phim, mô hình, hình
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Mục Câu hỏi và bài tập: Câu 3
- Thay từ
“Giải thích” bằng
“ Nêu”
Trang 4- Rèn luyện khả năng suy luận về sự tối ưutrong hoạt động của thế giới sinh vật
3 Thái độ: Nghiêm túc nghiên cứu khoa học
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
I Khái niệm
và các dạngđột biến gen
II Nguyênnhân và cơchế phát sinhđột bến genIII Hậu quả
và ý nghĩacủa đột biếngen
1 Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm, nguyên nhân, cơ chế phát sinh và cơ ché biểu hiện của đột biến, thể đột biến va phân biệt được các dạng đột biến gen
- Phân biệt rõ tác nhân gây đột biến và cách thức tác động
- Cơ chế biểu hiện của đột biến gen
- Hậu quả của đột biến gen
3 Thái độ
- Thấy được tính cấp thiết của việc bảo vệ môitrường, ngăn ngừa, giảm thiểu việc sử dụngcác tác nhân gây đột biến gen
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Mục II.2 Hình 4.2 – không dạy
Nhiễm sắc thể và
I Hình thái vàcấu trúc củaNST
Trang 5đột biến cấu trúc nhiễm sắcthể.
II Đột biếncấu trúc NST
- Nêu được các đặc điểm bộ NST đặc trưng của mỗi loài
- Trình bày khái niệm và nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc NST, mô tả được các loại đột biến cấu trúc NST và hậu quả, ý nghĩacủa dạng đột biến này trong tiến hoá
2 Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích,khái quát thông qua phân tích nguyên nhân, ý nghĩa của đột biến cấu trúc NST
3 Thái độ: HS nghiêm túc trong nghiên cứu
khoa học
4 Phát triển năng lực học sinh
Hình thành và phát triển các năng lực chung
- - Hình thành và phát triển các NL sinh học
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Đột biến
số lượng nhiễm sắcthể
I Đột biếnlệch bội
II Đột biến
đa bội
1 Kiến thức:
- Nêu được khái niệm đột biến số lượng NST
- Nêu được khái niệm, cơ chế phát sinh, hậuquả, ý nghĩa của đột biến lệch bội và đa bội
- Phân biệt được tự đa bội và dị đa bội
- Trình bày được hiện tượng đa bội thể trong
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Mục I.1 Hình 6.1 - Chỉ dạy 2 dạng đơn giản 2n+1
và 2n-1.
Trang 64 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
8
Chương II: Tính quy luật của hiện tượng di truyền
Bài 8:
Quy luật Menđen:
Quy luật phân li
I Phươngpháp nghiêncứu di truyềnhọc củaMenĐen
II Hình thànhhọc thuyếtkhoa họcIII Cơ sở tếbào học củaquy luật phânli
1 Kiến thức:
- Chỉ ra được phương pháp nghiên cứu độcđáo của Menđen
- Giải thích được một số khái niệm cơ bản làm
cơ sở nghiên cứu các quy luật di truyền
- Giải thích được khái niệm lai một cặp tínhtrạng, tính trạng trội, tính trạng lặn, trội khônghoàn toàn
- Giải thích kết quả thí nghiệm của Međenbằng thuyết NST
2 Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng suy luận lôgic
và khả năng vận dung kiến thức toán họctrong việc giải quyết các vấn đề của sinh học
3 Thái độ: Giáo dục quan điểm khoa học, giải
thích được một số hiện tượng diễn ra trong tựnhiên
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Quy luật phân li độc lập
I Thì nghiệmlai hai tínhtrạng
II Cơ cở tếbào họcIII Ý nghĩacủa các quy
1 Kiến thức:
- Giải thích được tại sao Menđen suy ra đượcquy luật các cặp alen phân li độc lập với nhautrong quá trình hình thành giao tử
- Biết vận dụng các quy luật xác suất để dựđoán kết quả lai
- Biết cách suy luận ra KG của sinh vật dựatrên kết quả phân li kiểu hình của các phép lai
- Nêu được công thức tổng quát về tỉ lệ giao
tử, tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình trong các phép lai
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Trang 7luật MenĐen
nhiều cặp tính trạng
- Giải thích được cơ sở tế bào học của quy luậtphân li độc lập
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng suy luận lôgic
và việc vận dụng các kĩ năng toán học trongviệc giải quyết các vấn đề sinh học
3 Thái độ: Giáo dục quan điểm khoa học, giải
thích được một số hiện tượng diễn ra trong tựnhiên
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
Tương tác gen vàtác động
đa hiệu của gen
I Tương tácgen
- Giải thích được 1 gen có thể quy định nhiềutính trạng khác nhau như thế nào, thông qua ví
dụ cụ thể về gen quy định hồng cầu hình liềm
ở người
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng suy luận lôgic
và việc vận dụng các kĩ năng toán học để giảiquyết các vấn đề sinh học
3 Thái độ: Giáo dục quan điểm khoa học, giải
thích được một số hiện tượng diễn ra trong tựnhiên
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Trang 8I Liên kếtgen
II Hoán vịgen
III Ý nghĩacủa hiệntượng liên kếtgen và hoán
vị gen
1 Kiến thức:
- Nêu được thí nghiệm chứng minh hiện tượng
di truyền liên kết và hoán vị gen
- Giải thích được cơ sở tế bào học của hiệntượng liên kết và hoán vị gen
- Chỉ ra được ý nghĩa thực tiễn và ý nghĩa lýluận của hiện tượng liên kết gen và hoán vịgen
2 Kĩ năng: Rèn luyện các kĩ năng suy luận và
kĩ năng vận dụng toán học trong việc giảiquyết các vấn đề sinh học
3 Thái độ: Giáo dục quan điểm khoa học, giải
thích được một số hiện tượng diễn ra trong tựnhiên
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân
I Di truyềnliên kết vớigiới tính
II Di truyềnngoài nhân
- Đặc điểm di truyền ngoài nhân, phương phápxác định tính trạng do gen ngoài nhân quyđịnh
2 Kĩ năng: Hình thành kĩ năng nhận biết, lập
luận để xác định được di truyền liên kết giớitính
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Trang 93 Thái độ: Giáo dục quan điểm khoa học, giải
thích được một số hiện tượng diễn ra trong TN
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
I Mối quan
hệ giữa gen
và tính trạng
II Sự tươngtác giữa kiểugen và môitrường
III Mức phảnứng của kiểugen
1 Kiến thức:
- Hình thành khái niệm về mức phản ứng, sựmềm dẻo về kiểu hình và ý nghĩa của chúng
- Thấy được vai trò của kiểu gen và vai trò cuamôi trường đối với kiểu hình
- Nêu được mối qua hệ giữa kiểu gen, môitrường trong sự hình thành tính trạng của cơthể sinh vật và ý nghĩa của mối quan hệ đótrong sản xuất và đời sống
2 Kĩ năng: Hình thành năng lực khái quát
hoá
3 Thái độ: Giáo dục quan điểm khoa học, giải
thích được một số hiện tượng diễn ra trong tựnhiên
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
bài tập chương I
và chương II
- Khắc sâu các kiến thức đã học về phần di truyền, cơ chế di truyền và biến dị
- Biết cách giải một số bài tập cơ bản về cơ sở vật chất và cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử
và cấp độ tế bào
- Biết cách giải một số bài tập cở bản về quy luật di truyền
- Phát triển năng lực học sinh:
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
- Bài tập chương I - Làm các bài 1,3,6, 8.
- Bài tập chương II - Làm các bài 2,6,7.
Trang 10- Học sinh rèn kĩ năng vận dụng kiến thức đã
học để làm bài kiểm tra
- Học sinh rèn kĩ năng về cách làm bài KT
3 Thái độ:
- Có thái độ tự giác trong học tập và trung
thực trong kiểm tra, cũng như trong học tập
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1 Kiểm tra
16
Chương III: Di truyền học quần thể Bài 16:
Cấu trúc
di truyền của quần thể
I Các đặctrưng ditruyền củaquần thể
II cấu trúc ditruyền củaquần thể tựthụ phấn vàquần thể giaophối gần
2 Kĩ năng: Biết vận dụng kiến thức vào thực
tế sản xuất chăn nuôi
3 Thái độ: Giáo dục quan điểm khoa học, giải
thích được một số hiện tượng diễn ra trong tựnhiên
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
- Nêu được các đặc trưng của quần thể về mặt
di truyền học là đơn vị tiến hoá cơ sở của loài
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Mục III.2 Lệnh ▼ trang 73 –
Trang 11của quần thể (tiếp theo)
quần thể ngẫuphối
giao phối
- Trình bày được nội dung, ý nghĩa lí luận vàthực tiễn của định luật Hacđi – Vanbec
2 Kĩ năng: Biết so sánh quần thể xét về mặt
sinh thái học và di truyền học, tính toán cấutrúc kiểu gen của quần thể, tần số tương đốicủa các alen
3 Thái độ: Giáo dục quan điểm khoa học, giải
thích được một số hiện tượng diễn ra trong tựnhiên
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Không thực hiện
- Mục Câu hỏi và bài tập: Câu 4 – Không thực hiện
IV: Ứng dụng di truyền học
Bài 18:
Chọn giống vật nuôi và cây trồng dựa trên nguồn biến dị tổ hợp
I Tạo giốngthuần dựatrên nguồnbiến dị tổ hợp
II Tạo giốnglai có ưu thếlai cao
1 Kiến thức:
- Giải thích được cơ chế phát sinh và vai tròcủa biến dị tổ hợp trong qúa trình tạo dòngthuần
- Nêu được khái niệm ưu thế lai và trình bàyđược các phương pháp tạo giống lai cho ưuthế lai
- Giải thích được tại sao ưu thế lai thường caonhất ở F1 và giảm dần ở đời sau
2 Kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng phân tích trên kênh hình,
kỹ năng so sánh, phân tích, khái quát tổnghợp
- Kỹ năng làm việc độc lập với sgk
- Nâng cao kỹ năng phân tích hiện tượng đểtìm hiểu bản chất của sự việc qua chọn giốngmới từ nguồn biến dị tổ hợp
3 Thái độ: Hình thành niềm tin vào khoa
học, vào trí tuệ con người qua những thành
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Mục I Hình 18.1 – Không dạy
Trang 12tựu tạo giống bằng phương pháp lai.
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
và công nghệ tế bào
I tạo giốngbằng phươngpháp gây độtbiến
II Tạo giốngbằng côngnghệ tế bào
2 Kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng phân tích kênh hình, kỹnăng so sánh khái quát tổng hợp, làm việc độclập với sgk
- Nâng cao kỹ năng pt hiện tượng qua chọntạo giống mới từ nguồn biến dị đột biến vàcông nghệ tế bào
3 Thái độ: Xây dựng niềm tin vào khoa học
về công tác tạo giống
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Tạo giống nhờcông nghệ gen
I Công nghệgen
II Ứng dụngcông nghệ
1 Kiến thức:
- Giải thích được các khái niệm cơ bản như:
công nghệ gen, ADN tái tổ hợp, thể truyền,plasmit
- Trình bày được các bước cần tiến hành trong
kỹ thuật chuyển gen
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạt
Trang 13gen trong tạogiống biếnđổi gen
- Nêu được khái niệm sinh vật biến đổi gen vàcác ứng dụng của công nghệ gen trong việctạo ra các giống sinh vật biến đổi gen
2 Kỹ năng: Phát triển kỹ năng phân tích kênh
hình, so sánh, khái quát tổng hợp
3 Thái độ: Hình thành niềm tin và say mê
khoa học
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
độngnhóm
21 11
Chương V: Di truyền học người
Bài 21:
Di truyền
y học
I Bệnh ditruyền phântử
II Hội chứngbệnh liênquan đến độtbiến NSTIII Bệnh ungthư
1 Kiến thức:
- Hiểu được nội dung, kết quả các phươngpháp nghiên cứu di truyền ở người và ứngdụng trong y học
- Phân biêt được bệnh và dị tật có liên quanđến bộ NST ở người
- Con người cũng tuân theo những quy luật ditruyền nhất định, cũng bị đột biến gây nhiềubệnh, từ đó xây dựng ý thức bảo vệ môitrường chống tác nhân gây đột biến
2 Kĩ năng: Rèn luyện các thao tác phân tích,
tổng hợp để lĩnh hội tri thức mới
3 Thái độ: Hình thành niềm tin và say mê
khoa học
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Mục Câu hỏi và bài tập: Câu 4 – Không thực hiện
22 12 Bài 22:
Bảo tồn vốn gen của loài
I Bảo vệ vốngen của loài người
II Một số vấn đề xã hội
- Vấnđáp
Trang 14người và một số vấn đề xãhội của ditruyền học.
của di truyền học
- Hiểu được vai trò của tư vấn di truyền và việc sàng lọc trước sinh
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích,
tổng hợp, so sánh và khái quát hoá
3 Thái độ: Xây dựng được ý thức bảo
vệ môi trường chống tác nhân gây đột biến
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
- Hoạtđộngnhóm
23 13
Bài 23:
Ôn tập phần Di truyền học
- Giải thích được các cách phân loại biến dị
và đặc điểm của từng loại
2 Kĩ năng: Biết cách hệ thống hoá kiến thức
thông qua xây dựng bản đồ khái niệm
3 Thái độ: Vận dụng lý thuyết giải quyết các
vấn đề thực tiễn và đời sống sản xuất
4 Phát triển năng lực học sinh
- Hình thành và phát triển các năng lực chung
- Hình thành và phát triển các NL sinh học
1
- Giảiquyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộngnhóm
Mục II Câu hỏi và bài tập: Câu 4 – Không thực hiện
Phần sáu: TIẾN HÓA
I: Bằng chứng
và cơ chế tiến hóa
Bài 24:
Các bằng chứng tiến hóa
I Bằng chứnggiải phẩu so sánh
IV Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử
1 Kiến thức:
- Trình bày được một số bằng chứng về giải
phẫu so sánh để chứng minh mối quan hệ họhàng giữa các sinh vật
- Giải thích được tại sao cơ quan thoái hoá
lại rất có ý nghĩa trong việc xác định mối quan
hệ họ hàng giữa các loài họ hàng về mặt hìnhthái Tại sao các cơ quan thoái hoá hầu như
1 - Giải
quyếtvấn đề
- Vấnđáp
- Hoạtđộng
- Mục II và Mục III - Không dạy.
- Mục Câu hỏi và bài tập: Câu 2
và câu 3 –