CÂU hỏi ôn tập LỊCH sử ĐẢNG

CÂU HỎI ÔN TẬP LỊCH SỬ ĐẢNG Chủ đề 1 Nêu chính sách cai trị của tdp đối với Vn cuối XIX đầu XX Về kinh tế P thực hiện chính sách kinh tế thực dân phản động và bảo thủ nhằm biến nước ta thành thị trườn.

CÂU HỎI ÔN TẬP LỊCH SỬ ĐẢNG

Chủ đề 1: Nêu chính sách cai trị của tdp đối với Vn cuối XIX- đầu XX

Về kinh tế:

-P thực hiện chính sách kinh tế thực dân phản động và bảo thủ nhằm biến nước ta thành thị trường tiêu thụ hàng hóa và cung cấp nguyên vật liệu cho chúng:

+Thực hiện chính sách độc quyền về kinh tế trên tất cả các ngành nông nghiệp, công nghiệp, thương nghiệp

+Đặt ra nhiều thứ thuế vô lý (thuế thân, thuế chợ, thuế đò ) Duy trì phương thức sản xuất phong kiến lạc hậu nhằm bóc lột tối đa, kìm hãm nền kinh tế của nước ta trong vòng lạc hậu

+Cướp đoạt ruộng đất lập đồn điền, Bóc lột công nhân, Khai thác kiệt quệ tài nguyên thiên nhiên, Xây dựng hệ thống giao thông Để phục vụ khai thác thuộc địa

Về chính trị:

Chúng thẳng tay đàn áp các cuộc đấu tranh của dân ta,tiếp tục thi hành chính sách chia để trị rất thâm độc Chia nước ta ra làm ba kỳ, Chúng gây chia rẽ, thù hằn giữa Bắc, Trung, Nam, giữa các tôn giáo, các dân tộc, các địa phương

Về giáo dục

- Hạn chế phát triển giáo dục

- Duy trì “văn hóa làng” theo hướng “bần cùng hóa” và “ngu dân hóa”

- Duy trì thói hư tật xấu

Mục tiêu: muốn dùng người Việt trị người Việt Kìm hãm nhân dân ta trong vòng ngu dốt để dễ bề cai trị

Về văn hóa.

Lập nhà tù nhiều hơn trường học

Văn hóa Nô dịch

→Hậu quả: tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cùng kiệt, nông nghiệp dậm chân tại chỗ, công nghiệp phát triển nhỏ giọt thiếu hẳn công nghiệp nặng Kinh tế lạc hậu, công thg nghiệp k pt đc, phụ thuộc vào Pháp Đời sống nhân dân đặc biệt là công nhân và nông dân vô cùng cực khổ và bị bần cùng hóa

Chủ đề 2: Phong trào yêu nước ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, nguyên nhân thất bại?

PTYN cuối xix -đầu xx

• Phong trào theo xu hướng phong kiến: Pt cần vương 1885- 1896 do vua Hàm Nghi và Thượng Thư Tôn Thất Thuyết lãnh đạo Đỉnh cao là khởi nghĩa Hương Khê của Phan Đình Phùng

khởi nghĩa Yên Thế do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo 1884-1913: mang nặng cốt cách phong kiến KN Yên Thế đánh thắng nhiều trận và gây cho chúng nhiều khó khăn thiệt hại cuộc chiến đấu của nghĩa quân yên thế kéo dài đến 1913 thì bị dập tắt

→Nhận xét:thất bại của pt trên đã chứng tỏ gc phong kiến k đủ điều kiện để lãnh đạo phong trào yêu nước giải quyết k thành công nvu dân tộc ở VN

• Phong trào theo xu hướng dân chủ tư sản:

+pt dcts do PBC lãnh đạo chủ trương bạo động dựa vào nhật để đánh Pháp( Chẳng khác nào đuổi hổ cửa trước rước beo cửa sau)

+pt do PCT lãnh đạo chủ trương dùng cải cách văn hóa chấn hưng đất nước, buộc pháp công nhận nền độc lập của VN( Chẳng khác nào xin giặc rủ lòng thương) +pt yêu nước của VN Quốc dân Đảng do Nguyễn Thái Học lãnh đạo với mục tiêu hoạt động là trước làm dân tộc cm sau làm thế giới cách mạng, đánh đuổi giặc pháp đánh đổ ngôi vua thiết lập nền dân chủ

+Khởi nghĩa Yên Bái: ám sát ông trùm 3 danh( Trùm mộ phu đồn điền cao su của pháp) khởi Nghĩa bị khủng bố dữ dội và dập tắt

Nhận xét :Phong trào yêu nước ở Việt Nam cuối TK XIX đầu TK XX, diễn ra rất sôi nổi với các phương thức và biện pháp khác nhau : bạo động hoặc cải cách ; dựa vào Pháp để thực hiện cải cách hoặc dựa vào ngoại viện để đánh Pháp Nhưng cuối cùng các cuộc đấu tranh đều thất bại

Nguyên nhân thất bại:

• Thiếu đường lối chính trị đúng đắn

• Thiếu 1 pp cm đúng đắn, thiếu lực lượng cách mạng, thiếu 1 tổ chức lãnh đạo cách mạng

=> CMVN lâm vào tình trạng khủng hoảng đường lối trầm trọng

→ Sự thất bại của các phong trào yêu nước chống thực dân Pháp cuối TK XIX đầu

TK XX đã chứng tỏ con đường cứu nước theo hệ tư tưởng phong kiến và hệ tư tưởng tư bản đã bế tắc, nhường chỗ cho khuynh hướng vô sản

CHỦ ĐỀ 3: Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị về tổ chức cho thành lập Đảng CSVN?

*Sự lựa chọn con đường cứu nước, cứu dân của Nguyễn Ái Quốc

Trong lịch sử, Việt Nam là nước thuộc địa nửa phong kiến, khi các phong trào đấu tranh chống pháp nổ ra, dù theo khuynh hướng phong kiến hay theo khuynh hướng dân chủ tư sản, cuối cùng đều đi đến bế tắc, nổi bật là phong trào Cần Vương, ptr của Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu,

→Cách mạng Việt Nam rơi vào tình trạng khủng hoảng một cách sâu sắc về đường lối cứu nước

Nguyễn Ái Quốc với sự ảnh hưởng của cmt10 Nga thành công(1917) và chủ nghĩa Mác - Lênin đã tìm ra con đường cách mạng đúng đắn - con đường cách mạng vô sản Người khẳng định: cách mạng muốn thành công phải có đảng cách mệnh Từ

đó, Người đã tích cực chuẩn bị các điều kiện về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản

*Quá trình tích cực chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức

chuẩn bị về tư tưởng, chính trị:

NAQ đã có những hoạt động về ctri và tư tưởng truyền bá vào VN đầu XX, hướng cho phong trào giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản , dẫn đến sự ra đời của đảng cộng sản VN

+ Tố cáo tội ác của thực dân pháp đối với nhân dân các nước thuộc địa

Người viết nhiều bài đăng trên các báo : “Người cùng khổ”,”Nhân đạo”, đặc biệt là năm 1925 Người viết tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp ”đã gây tiếng vang

và ảnh hưởng lớn đến các phong trào yêu nước trong nước và các nước thuộc địa…

+ Phác thảo đường lối cứu nước(thể hiện tập trung trong các tác phẩm “Đường cách mệnh”) HCM đã:

– Đi sâu vạch rõ bản chất phản động của chủ nghĩ thực dân.Chủ nghĩa thực dân là

kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa trên thế giới

– chỉ rõ Con đường đi lên của cách mạng việt nam là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên làm cuộc cách mạng XHCN đi lên CNXH Hai giai đoạn cách mạng này có quan hệ mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau

– khẳng định cách mạng chính quốc và cách mạng thuộc địa có mối quan hệ khăng khít với nhau cách mạng thuộc địa có tính chủ động có thể giành độc lập trước cách mạng chính quốc góp phần đẩy mạnh cách mạng chính quốc

– Về lực lượng cách mạng: gc công nông là chủ ,là gốc của cách mạng

– Mục tiêu cách mạng: Quyền lực thuộc về nhân dân

– Về đoàn kết quốc tế : đặt cách mạng VN là một bộ phận của cách mạng trên thế giới, phải đoàn kết với các lực lượng cách mạng thế giới

– các cách mạng muốn thắng lợi trước hết phải có đảng cộng sản lãnh đạo lấy chủ nghĩa Mác Lênin làm tư tưởng và vận dụng học thuyết đó vào VN

Chuẩn bị về mặt tổ chức:

+ Năm 1921 NAQ cùng các nhà cách mạng ở các nước thuộc địa lập ra hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa

+ Năm 1924 NAQ tới Quảng Châu-Trung Quốc cùng với những nhà lãnh đạo cách mạng các nước thành lập hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á đông

+ Tháng 6-1925 NAQ thành lập hội VN cách mạng thanh niên, truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin vào phong trào công nhân , phong trào yêu nước ở Việt nam.Đây là tổ chức tiền thân của đảng

Hội Vn cách mạng thanh niên và tác phẩm “Đường cách mệnh” đã trực tiếp chuẩn

bị về chính trị ,tư tưởng và tổ chức cho việc thanh lập chính đảng vô sản ở VN các

tổ chức cộng sản lần lượt ra đời

Đông dương CS đảng (6-1929),

A Nam CS đảng (7-1929),

Đông Dương CS Liên Đoàn (1-1930)

2/1930 hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đã họp ở Cửu Long –Hương Cảng – Trung Quốc dưới sự chủ trì của NAQ đã nhất trí thành lập đảng cộng sản VN Hội nghị thông qua chính cương vắn tắt ,sách lược vắn tắt , điều lệ vắn tắt của đảng đề

ra cương lĩnh chính trị đầu tiên của đảng ta

CHỦ ĐỀ 4: Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng CSVN?

hoàn cảnh:

– Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng được đề ra tại Hội nghị hợp nhất của tổ chức Cộng sản trong nước có ý nghĩa như Đại hội để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

-Gồm các văn kiện chính cương vắn tắt , sách lược vắn tắt của Đảng, chương trình tóm tắt của Đảng

nội dung:

-Cương lĩnh xác định các vấn đề cơ bản của cm vn là tư sản dân quyền và thổ địa

cm để đi tới xh cộng sản

-Xác định những nhiệm vụ cụ thể của cách mạng:

+Về chính trị: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập, dựng ra Chính phủ công nông binh và tổ chức quân đội công nông

+Về kinh tế: tịch thu ruộng đất của địa chủ và đế quốc chia cho dân cày nghèo, mở mang công nghiệp và nông nghiệp, miễn thuế cho dân cày nghèo

+Về văn hóa xã hội: dân chúng được tự do tổ chức vh, nam nữ bình quyền, phổ thông giáo dục theo hướng công nông hoá

+Về gc lãnh đạo và lực lượng cm: Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, lãnh đạo dân chúng nông dân; liên lạc với tiểu tư sản, trí thức; đoàn kết với các dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản thế giới để hình thành mặt trận thống nhất đánh đuổi đế quốc,đại địa chủ và phong kiến, thực hiện khẩu hiệu nước Việt Nam độc lập, người cày có ruộng

+Về đoàn kết quốc tế: CMVN là 1 bộ phận của cm thế giới, Đảng phải liên kết với các dân tộc bị áp bức và gc vô sản trên thế giới nhằm đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc

+Về pp cách mạng:bạo lực cm , đánh đổ đế quốc pháp và phong kiến,

- Xây dựng Đảng: Sự lãnh đạo của đảng là nhân tố quyết định cho mọi thắng lợi của cm Vì thế Đảng không chỉ kết nạp công nhân tiên tiến mà còn phải kết nạp những người tiên tiến trong các giai cấp khác

ý nghĩa:

– Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng là một cương lĩnh đúng đắn và sáng tạo theo con đường cách mạng Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại mới, đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử, thấm nhuần tinh thần dân tộc

– Tiến hành cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng ruộng đất để giành chính quyền

về tay nhân dân đi tới xã hội cộng sản, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là

tư tưởng cốt lõi của Cương lĩnh này

– Nội dung Cương lĩnh vẫn còn một vài vấn đề về sau không hoàn toàn phù hợp với thực tế Việt Nam song với sự bổ sung của Luận cương Chính trị, nó đã được hoàn thiện hơn

– Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Trong bản Cương lĩnh cách mạng tư sản dân quyền năm 1930, Đảng đã nêu rõ nhiệm vụ chống đế quốc và chống pk, thực hiện dân tộc lập, người cày ruộng Cương lĩnh ấy rất phù hợp với nguyện vọng thiết tha của đại

đa số nhân dân Do đó, quyền lãnh đạo của Đảng ta không ngừng củng cố và tăng cường

CHỦ ĐỀ 5: Ý nghĩa sự ra đời của Đảng CSVN?Đặc điểm ra đời của Đảng

Ý Nghĩa:

- Đảng Cộng sản Việt Nam - theo đường lối chính trị đúng đắn, tạo nên sự thống nhất về tư tưởng, chính trị và hành động, hướng tới mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

– là một bước ngoặt vô cùng quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam, chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo của phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX

-Đó là kết quả của sự vận động, phát triển và thống nhất phong trào cách mạng trong cả nước; sự chuẩn bị công phu của Nguyễn Ái Quốc và sự đoàn kết nhất trí của những chiến sĩ tiên phong vì lợi ích của giai cấp, của dân tộc

– Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là thành quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam; chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng

– Cương lĩnh chính trị đầu tiên đã mở ra thời kì mới cho cách mạng Việt Nam – thời kì đấu tranh giành độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội Cương lĩnh đầu tiên của Đảng ra đời, đã xác định được những nội dung cơ bản nhất của con đường cách mạng Việt Nam; đáp ứng được những nhu cầu bức thiết của lịch sử – Đảng chủ trương cách mạng Việt Nam là một bộ phận của phong trào cách mạng thế giới, đã tranh thủ được sự ủng hộ to lớn của cách mạng thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại làm nên những thắng lợi vẻ vang; đồng thời đóng góp tích cực vào sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ của nhân loại trên thế giới

Đặc điểm ra đời:

a Sự chuyển biến của chủ nghĩa tư bản và hậu quả của nó

Từ cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản đã chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn đqcn Hậu quả: đẩy mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc ngày càng gay gắt và phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra sôi nổi ở các nước thuộc địa

b Xã hội Việt Nam dưới sự thống trị của thực dân Pháp

tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cùng kiệt, Kinh tế lạc hậu, phụ thuộc vào Pháp Đời sống nhân dân đặc biệt là công nhân và nông dân vô cùng cực khổ và bị bần cùng hóa

c.Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và khuynh hướng dcts cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỷ XX: diễn ra sôi nổi nhưng thất bại Nhiệm vụ lịch sử

đặt ra là phải tìm một con đường cách mạng mới, với một giai cấp có đủ tư cách đại biểu cho quyền lợi của dân tộc, của nhân dân, có đủ uy tín và năng lực để lãnh đạo cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ đi đến thành công

d Ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác -Lênin

Chủ nghĩa Mác – Lê nin chỉ rõ, muốn giành được thắng lợi trong cuộc đấu tranh thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp công nhân phải lập ra đảng cộng sản

e Tác động của Cách mạng Tháng Mười Nga và Quốc tế Cộng sản

Năm 1917, cách mạng tháng Mười Nga giành được thắng lợi mở đầu một thời đại mới

3- 1919, Quốc tế Cộng sản được thành lập Sự ra đời của Quốc tế Cộng sản có ý nghĩa thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ phong trào cộng sản và pt công nhân quốc tế

f.sự chuẩn bị của NAQ về tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập đảng

NAQ đã có những hoạt động về ctri và tư tưởng truyền bá vào VN đầu XX, hướng cho phong trào giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản , dẫn đến sự ra đời của đảng cộng sản VN: thành lập Hội Vn cách mạng thanh niên và tác phẩm “Đường cách mệnh”, sự ra đời của các tổ chức cộng sản

→2/1930, Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, đã thống nhất các tổ chức cộng sản thành Đảng Cộng sản Việt Nam

CHỦ ĐỀ 6: Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8(5/1941) của Đảng CS Đông Dương?

Hoàn cảnh: -nhân dân ta chịu 2 tầng áp bức bóc lột của Nhật - Pháp hết sức khổ

cực điêu đứng

-Nhiều phong trào nổ ra nhưng đều bị thất bại

-Đầu năm 1941, đồng chí Nguyễn Ái Quốc bí mật trở về nước

- 5-1941, Người thay mặt Quốc tế Cộng sản chủ trì Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Đảng

nội dung:Hội nghị xác định: +Nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ bức thiết

nhất của cách mạng Đông Dương

+Thành lập hội Việt Nam Độc lập Đồng minh (gọi tắt là hội Việt Minh); tạm gác khẩu hiệu: “Tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân cày”; đề ra chủ trương tịch thu ruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo; giảm tô, giảm tức, chia lại ruộng công, tiến tới thực hiện người cày có ruộng; chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ mỗi nước ở Đông Dương; thành lập các tổ chức vũ trang và nửa vũ trang; chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, đi từ khởi nghĩa từng phần đến Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước

ý nghĩa: Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Đảng có ý nghĩa lịch sử đặc biệt quan

trọng đối với cách mạng nước ta Nghị quyết của hội nghị thể hiện một cách sâu sắc và hoàn chỉnh vấn đề giải phóng dân tộc, đánh dấu bước tiến mới trong tư duy cách mạng và sự lãnh đạo của Đảng, khẳng định bước phát triển mới của cách mạng Việt Nam; có ý nghĩa quyết định thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945, được toàn Đảng, toàn dân ra sức phấn đấu thực hiện, đi đến thành công

CHỦ ĐỀ 7: Ý nghĩa lịch sử của CM tháng 8-1945?

* Đối với Việt Nam:

-đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử kháng chiến của toàn dân tộc, chính thức chấm dứt ách đô hộ của thực dân Pháp trong vòng hơn 80 năm, mở ra kỷ nguyên của độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam

-Với tinh thần độc lập tự chủ, chúng ta đã xóa bỏ xiềng xích nô lệ, tự thay đổi vận mệnh của mình, là tiền đề mở ra thắng lợi cho cao trào giải phóng dân tộc sau Chiến tranh thế giới thứ hai

-Đảng Cộng sản Việt Nam đã tiến hành được công cuộc đổi mới, xây dựng nên một chủ nghĩa xã hội vững chắc và bảo vệ tốt cho nền độc lập của Tổ quốc Chúng ta

có một đảng cách mạng chân chính, có đường lối đúng đắn, có tổ chức chặt chẽ, có đội ngũ gương mẫu, tận tâm, gắn bó

-Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã tạo ra một bước ngoặt, đánh dấu trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Đưa đất nước lên chế độ mới mẻ, mang bản chất dân chủ, nhân văn

-Ngoài ra, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám còn là nguồn động lực đưa nước ta phát triển về mọi mặt

- Đảng Cộng sản Đông Dương trở thành Đảng cầm quyền chuẩn bị điều kiện cho những thắng lợi tiếp theo

* Đối với thế giới:

– Cách mạng Tháng Tám đã nâng cao vị thế quốc tế của dân tộc Việt Nam Lần đầu tiên một dân tộc nhược tiểu đã tự giải phóng khỏi ách đế quốc thực dân

– Cách mạng Tháng Tám đã phá tan một mắt xích quan trọng của chủ nghĩa đế quốc, mở đầu cho sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ, góp phần cống hiến lớn lao vào sự nghiệp giải phóng dân tộc trên thế giới

– Thắng lợi của cách mạng tháng Tám đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa trong cuộc đấu tranh giành độc lập

CHỦ ĐỀ 8: Hoàn cảnh Việt Nam sau Cách mạng tháng 8-1945?

• Thuận lợi

+ Trên thế giới hệ thống XHCN do Liên Xô đứng đầu được hình thành Phong trào

CM GPDT vươn lên mạnh mẽ

+ Ở trong nước chính quyền ND được thành lập có hệ thống từ TW đến cơ sở Nhân dân lao động đã làm chủ vận mệnh của đất nước Lực lượng vũ trang nhân dân được tăng cường Toàn dân ủng hộ Việt Minh, ủng hộ Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa

• Khó khăn

Thứ nhất, sự bao vây của các thế lực quân đội nước ngoài:

+ Với danh nghĩa quân Đồng minh tiến vào VN giải giáp quân Nhật, quân đội các nước để quốc ồ ạt vào chiếm đóng VN và khuyến khích bọn Việt gian chống phá CQCM nhằm xóa bỏ nền độc lập và chia cắt nước ta

t2, nền kinh tế nông nghiệp nước ta vốn lạc hậu, xong lại phải chịu hậu quả của chiến tranh để lại bị tàn phá nặng nề → nạn đói, nạn dốt 1945 Tiếp đến là nạn lũ lụt lớn, làm vỡ đê ở chín tỉnh Bắc Bộ, rồi hạn hán kéo dài, ngân quỹ quốc gia trống rỗng

+ Kinh nghiệm quản lý đất nước của các cấp cb còn non yếu

+ Nền độc lập của nước ta chưa được quốc gia nào trên thế giới công nhận và đặt quan hệ ngoại giao

CHỦ ĐỀ 9: Chủ trương “Kháng chiến - Kiến quốc” của Trung ương Đảng

CS Đông Dương sau cách mạng tháng Tám 1945?

hoàn cảnh đề ra chủ trg: Sau chiến tranh thế giới thứ hai, tình hình thế giới có

nhiều thay đổi to lớn, phong trào cách mạng giải phóng dân tộc có điều kiện phát triển, trở thành một dòng thác cách mạng Phong trào dân chủ và hòa bình cũng đang vươn lên mạnh mẽ, điều này có lợi cho các phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới

Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám đã đem lại cho cách mạng Việt Nam thế

và lực mới Đảng ta trở thành đảng cầm quyền, nhân dân ta được giải phóng khỏi cuộc đời nô lệ, trở thành người làm chủ đất nước bên cạnh đó, Nước ta đứng trước những khó khăn, thách thức tưởng chừng khó vượt qua của thù trong, giặc ngoài và những khó khăn về kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, mà chế độ thực dân phong kiến để lại, nằm trong vòng vây của chủ nghĩa đế quốc và các chính quyền phản động trong khu vực Trước tình hình đó, ngày 25-11-1945, Ban Chấp hành

Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ra Chỉ thị về “Kháng chiến kiến quốc”

nội dung: chỉ thị tập trung vào một số nhiệm vụ chính như sau:

+ Về chính trị, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân chống thực dân Pháp

xâm lược và xây dựng đất nước, củng cố chính quyền nhân dân bằng cách kiên quyết trừng trị bọn phản quốc, tiến hành tổng tuyển cử để bầu Quốc hội, lập Chính phủ chính thức và ban hành Hiến pháp, có thể cải tổ chính phủ trước khi bầu cử, sửa đổi cách làm việc của chính quyền nhân dân địa phương

+ Về quân sự, động viên toàn dân kiên trì kháng chiến, tổ chức lãnh đạo cuộc

kháng chiến lâu dài, dùng lối đánh du kích với phương pháp bất hợp tác triệt để của nhân dân ở vùng địch chiếm đóng, mở rộng chiến tranh du kích ở Campuchia

và phát triển tuyên truyền vũ trang trên đất Lào

+Về ngoại giao, kiên trì chủ trương ngoại giao với các nước theo nguyên tắc

“bình đẳng, tương trợ” Phương châm là “làm cho nước mình ít kẻ thù và nhiều bạn đồng minh hơn hết” và “muốn ngoại giao được thắng lợi là phải biểu dương thực lực” Đối với Tưởng thì chủ trương Hoa – Việt thân thiện, đối với Pháp độc

lập về chính trị, nhân nhượng về kinh tế

+ Về kinh tế tài chính, mở lại các nhà máy do Nhật bỏ, khai thác các mỏ, cho tư

nhân được góp vốn vào việc kinh doanh các nhà máy và mỏ ấy, khuyến khích các giới công thương mở hợp tác xã, mở các hội cổ phần tham gia kiến thiết lại nước

nhà Thực hiện khuyến nông sữa chữa đê điều, lập ngân hàng, phát hành giấy bạc, định lại ngạch thuế, lập ngân quỹ toàn quốc, các xứ, các tỉnh Đẩy mạnh tăng gia

sản xuất, chống nạn đói theo khẩu hiệu: “Tấc đất tấc vàng", “Sẽ cơm nhường áo”,

“Công việc cứu đói cũng cần như việc đánh giặc”

+ Về văn hoá, tổ chức bình dân học vụ, tích cực bài trừ nạn mù chữ, mở các

trường đại học và trung học, cải cách việc học theo tinh thần mới, bài trừ cách dạy nhồi nhét, cổ dộng văn hóa cứu quốc, xây dựng nền văn hoá mới theo ba nguyên tắc: khoa học hoá, dân tộc hoá, đại chúng hoá

Chỉ thị nhấn mạnh: Muốn thực hiện được những nhiệm vụ trên đây, Đảng và

Mặt trận Việt Minh phải được củng cố và phát triển:

+ Về Đảng, phải duy trì hệ thống tổ chức bí mật hay bán công khai, tuyển thêm

đảng viên mới, chú trọng gây thêm cơ sở Đảng trong các xí nghiệp, mở rộng các tổ chức nghiên cứu chủ nghĩa Mác bao gồm những ai có khuynh hướng cộng sản hay

có cảm tình với cộng sản, nhưng tổ chức phải do những người cộng sản điều khiển Trong việc phát triển đảng viên, tăng cường tổ chức Đảng, bản Chỉ thị chỉ rõ, phải tránh cả hai khuynh hướng: Chỗ thì tổ chức Đảng hẹp quá, chậm quá, và chưa bỏ được cái bệnh hẹp hòi câu chấp của thời kỳ hoạt động hoàn toàn bí mật, chỗ thì tổ chức Đảng rộng quá, nhanh quá khiến cho những phần tử phức tạp có thể len vào Đảng Đồng thời, Chỉ thị cũng nêu rõ: Các tổ chức Đảng phải giữ vững và duy trì sinh hoạt đều đặn, xây dựng, củng cố các chi bộ Đảng trong các cơ quan hành chính hay các hội hợp pháp; thành lập chi bộ trong quân đội, phối hợp sự hoạt động bí mật với hoạt động công khai, trong đó, hoạt động bí mật phải được đặc biệt coi trọng và không để cho các cơ quan bí mật trở thành xung đột hoặc đối lập với cơ quan công khai

+ Về Mặt trận Việt Minh, hết sức phát triển các tổ chức cứu quốc, thống nhất

các tổ chức ấy lên toàn kỳ, toàn quố; sửa chữa lại điều lệ cho các đoàn thể cứu quốc cho thích hợp với hoàn cảnh mới; mở rộng Mặt trận Việt Minh, lập các đoàn thể cứu quốc mới, giải quyết những mâu thuẫn giữa Uỷ ban nhân dân và Uỷ ban Việt Minh; củng cố quyền lãnh đạo của Đảng trong Mặt trận, thống nhất Mặt trận Việt Nam - Lào - Campuchia chống Pháp xâm lược Chỉ thị còn đề ra các biện pháp thực hiện những nhiệm vụ cụ thể về chính quyền, kháng chiến ở Nam Bộ, về chống và đề phòng nạn đói, về tổng quyển cử

Chỉ thị là bước đi hợp lý, là biện pháp cần thiết sau khi giành chính quyền nhằm cũng cố chế độ, giải quyết những khó khăn của quần chúng càng làm tăng cường sự gắn bó chặt chẽ của nhân dân với cách mạng Chỉ thị thể hiện sự sáng tạo trong việc giải quyết chỉ đạo chiến lược và sách lược của Đảng trong tình hình mới, chiến lược ở đây được hiểu là chiến lược cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, còn sách lược ở đây là những biện pháp cụ thể có tính mềm dẻo, khôn khéo, giải pháp mang tính tạm thời nhưng vẫn hướng tới mục tiêu chiến lược đó là giải phóng dân tộc