Tiểu luận tin học đại cương

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN KỲ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ Ⅰ NĂM HỌC 2021 – 2022 Đề tài bài tập lớn Áp dụng các kỹ năng đã học tạo một báo cáo với với nội dung trình bày về “Quy hoạch không gian và đô thị” Họ và tên sinh viên Cao Tiến Đạt Mã sinh viên 20111193370 Lớp DH10BĐS2 Tên học phần Tin học đại cương Giảng viên hướng dẫn Phan Huy Anh Hà Nội, ngày 1 tháng 12 năm 2021 1 MỤC LỤC Lời nói đầu 2 Nội dung 3 CHƯƠNG I Tổng quan về quy hoạch không gian và.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

KỲ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ Ⅰ NĂM HỌC 2021 – 2022

Đề tài bài tập lớn: Áp dụng các kỹ năng đã học tạo một báo cáo

với với nội dung trình bày về “Quy hoạch không gian và đô thị”

Họ và tên sinh viên : Cao Tiến Đạt

Mã sinh viên : 20111193370

Tên học phần : Tin học đại cương

Giảng viên hướng dẫn : Phan Huy Anh

Hà Nội, ngày 1 tháng 12 năm 2021

MỤC LỤC

CHƯƠNG I Tổng quan về quy hoạch không gian và đô

thị

3

CHƯƠNG II Đặc điểm quy hoạch đô thị Việt Nam 3

2.4 Quy hoạch không gian ngầm đô thị trong các định hướng,

chiến lược quốc gia

6

2.5 Đánh giá hệ thống công cụ pháp lý cho công tác quy

hoạch không gian và đô thị tại Việt Nam

6

CHƯƠNG III Giải pháp và liên hệ bản thân 8

3.1 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quy hoạch

không gian và đô thị tại Việt Nam

8

LỜI NÓI ĐẦU

Lời nói đầu em xin phép được gửi lời chào đến các thầy cô giáo Quá trình đô thị hóa ở Việt Nam đang ngày càng phát triển, dẫn đến hình thành ngày càng nhiều các đô thị trên cả nước Quy hoạch là công cụ giúp các các nhà lãnh đạo trong xã hội, các doanh nhân và công dân đóng một vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sống của con người Quy hoạch tốt giúp tạo ra những cộng đồng vĩ đại trong đó mọi người có nhiều lựa chọn tốt về cách và nơi mà họ muốn sống Quy hoạch giúp các thành viên của mỗi cộng đồng tham gia vào việc định hướng phát triển của cộng đồng đó

và giúp họ tìm thấy một sự cân bằng giữa sự phát triển (đô thị) với việc cung cấp các dịch vụ cơ bản, bảo vệ môi trường và những biến đổi trong khoa học và công nghệ” Trong quá trình làm bài của em có thể xảy ra sai sót, em kính mong thầy cô nhận xét để bài của em có thể hoàn thiện hơn ạ

Em xin chân thành cảm ơn !!

NỘI DUNG

CHƯƠNG I Tổng quan về quy hoạch không gian và đô thị

1.1 Quy hoạch không gian và đô thị là gì ?

Quy hoạch đô thị là một khái niệm hay được dùng để chỉ các hoạt động

kiểm soát hay tổ chức môi trường sống đô thị Các hoạt động này có thể bao

gồm: ban hành luật, quy định kiểm soát phát triển; xây dựng và vận hành

các bộ máy quản lý đô thị; đề ra các tiêu chí, lập và phê duyệt quy hoạch;

thực hiện các chương trình đầu tư phát triển đô thị; nghiên cứu đô thị; đào

tạo bộ máy nhân lực; trao đổi tranh luận về các vấn đề đô thị

1.2 Nguyên nhân dẫn đến sự quy hoạch không gian và đô thị

Nguyên nhân là đô thị thường có các vấn đề khác nhau trong mỗi giai

đoạn phát triển Việc nhìn nhận, đánh giá, giải quyết các vấn đề đô thị không

chỉ phụ thuộc vào năng lực các bộ máy chuyên môn mà còn lệ thuộc nhiều

và chủ trương của bộ máy cầm quyền và khả năng đáp ứng của nền kinh tế

Trong mỗi giai đoạn phát triển, bộ máy cầm quyền thường chỉ chú trọng

kiểm soát hay thúc đẩy một số hoạt động quy hoạch đô thị mà họ cho là

quan trọng Trong khi đó, nghiên cứu và đào tạo nhân lực trong các ngành

liên quan quy hoạch đô thị thường được coi là lĩnh vực tách biệt với thực tế hành nghề Kết quả là luôn có nhiều quan điểm về nội dung và cách thức

thực hiện quy hoạch đô thị

CHƯƠNG II Đặc điểm quy hoạch đô thị Việt Nam

Tại Việt Nam, quy hoạch đô thị chủ yếu đóng vai trò là công cụ phục vụ các

kế hoạch và chương trình phát triển của các cơ quan nhà nước Vì lẽ đó, nội dung quy hoạch đô thị chỉ được gói gọn trong tổ chức, xây dựng không gian đô thị Quy hoạch đô thị được gọi là Quy hoạch xây dựng đô thị Kiến trúc sư quy hoạch tại Việt Nam thường chỉ làm các công việc của kiến trúc sư: nghĩa là thiết kế, tổ chức xây dựng các không gian đô thị sao cho đẹp mắt, phù hợp nhất với thực tế Cơ sở các đồ án quy hoạch thường là những chỉ thị, quyết định, các chủ trương đầu tư

quy hoạch được phê duyệt bởi lãnh đạo các bộ ngành và cơ quan chính quyền Hiện trạng phát triển đô thị chỉ có ý nghĩa cụ thể hóa các chủ trương quy hoạch

đã được hoạch định bởi các cơ quan nhà nước Quy chuẩn quy hoạch chỉ mang tính tham khảo bởi mỗi đồ án quy hoạch được phép áp dụng các chỉ tiêu quy hoạch khác nhau, theo sự phê duyệt của cấp có thẩm quyền

Đặc điểm này khiến nhiều cơ quan bộ ngành, quản lý nhà nước trở thành các nhà quy hoạch vì họ được phép ra các văn bản, quy định, yêu cầu; thiết lập các dự

án, kế hoạch phát triển; định đoạt nội dung đầu tư sử dụng của các lô đất đô thị - làm nền tảng cho các quy hoạch cụ thể - trong khi họ gần như không bị chi phối bởi luật quy hoạch cũng như không phải xin phép Hội đồng nhân dân các cấp Vì thế, không có cơ quan nào có khả năng kiểm soát hay chịu trách nhiệm về chất lượng quy hoạch Quy hoạch thường được lập một cách không nhất quán, thiếu

cơ sở, và không hiệu quả trong việc giải quyết các vấn đề đô thị

2.1 Quy hoạch xây dựng đô thị tại Việt Nam

Quy hoạch xây dựng đô thị là bộ môn khoa học kỹ thuật, xã hội, nhân văn,

là nghệ thuật về tổ chức không gian sống cho các đô thị và các khu vực đô thị Nó

là nghệ thuật sắp xếp tổ chức các không gian chức năng, khống chế hình thái kiến trúc trong đô thị trên cơ sở các điều tra, dự báo, tính toán sự phát triển, đặc điểm, vai trò, nhu cầu và nguồn lực của đô thị, nhằm cụ thể hóa chính sách phát triển, giảm thiểu các tác động có hại phát sinh trong quá trình đô thị hóa, tận dụng tối

đa mọi nguồn lực, và hướng tới sự phát triển bền vững Các không gian đô thị, công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội đô thị cần được quy hoạch phù hợp với phát triển tổng thể kinh tế - xã hội - môi trường, an ninh - quốc phòng

2.2 Những hoạt động cụ thể liên quan đến quy hoạch đô thị

Đầu tư và phát triển bất động sản: Ở đây việc đầu tư và phát triển bất động sản phải tuân theo quy luật phát triển chung của xã hội-kinh tế riêng từng khu vực

cụ thể

Văn hóa, lối sống cộng đồng

Chính sách quản lý và phát triển bất động sản và nhà ở

Chiến lược phát triển kinh tế xã hội cho mỗi vùng, mỗi khu vực

Đầu tư hạ tầng kỹ thuật

Phát triển và bảo tồn các di sản kiến trúc và thiên nhiên

Phát triển bền vững của nhân loại

2.3 Quy hoạch không gian ngầm đô thị

Sự tập trung dân số tại các đô thị ngày càng tăng dẫn tới sự quá tải cả về hạ tầng đô thị và không gian công cộng, đặc biệt là 2 đô thị lớn, là Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội Vì vậy đã tạo ra các áp lực lớn về hạ tầng đô thị như: nhà ở, giao thông đô thị và không gian công cộng đô thị… Trong khi đó quỹ đất xây dựng đô thị ngày càng cạn kiệt, các không gian xanh, không gian công cộng ngày càng bị thu hẹp Vì thế, để đáp ứng các nhu cầu đó thì đô thị phải tận dụng cả về chiều cao lẫn chiều sâu của không gian đô thị

Hình 2.3 Khu đô thị Vinhomes ocean park

2.4 Quy hoạch không gian ngầm đô thị trong các định hướng, chiến lược quốc gia

Ở Việt Nam tuy chưa ban hành “Chiến lược phát triển đô thị”, song “Nghiên cứu Chiến lược phát triển đô thị” đã được Bộ Xây dựng phối hợp với Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) (dự án VIE.94.006, 1994 - 1995)

“Định hướng quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2050” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 445/QĐ-TTg, ngày 7/4/2009 Định hướng nêu lên yêu cầu đồng

bộ, hiện đại về hạ tầng kỹ thuật tùy theo mức độ của từng đô thị và khai thác sử dụng hợp lý, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, đất đai, ngăn chặn tình trạng phát triển đô thị lan tỏa thiếu kiểm soát, giữ gìn các giá trị văn hóa lịch sử Tuy không gian ngầm đô thị chưa được đề cập đến trong Định hướng nhưng đối với các đô thị trực thuộc Trung ương thì quy hoạch tổng thể phát triển đô thị đã bao gồm quy hoạch không gian ngầm (Điều 25, Luật Quy hoạch đô thị, 2009)

2.5 Đánh giá hệ thống công cụ pháp lý cho công tác quy hoạch không gian và

đô thị tại Việt Nam

Điều kiện kinh tế của Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn, nhiều đô thị mới chỉ quan tâm đến việc đầu tư xây dựng một số các công trình như các tuyến đường dây dẫn điện, cáp quang, đường dây thông tin liên lạc, đường dẫn dầu, các đường ống cấp, thoát nước… và được thể hiện trên bản đồ tổng hợp đường dây đường ống trong đồ án quy hoạch đô thị

Đã có một số văn bản pháp quy quy định về không gian và đô thị được ban hành như: Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009/QH12 ngày 17/6/2009 của Quốc hội khóa XII; Nghị định số 39/2010/NĐ-CP ngày 7/4/2010 của Chính phủ về quản lý không gian xây dựng đô thị; Thông tư số 11/2010/TT-BXD ngày 17/8/2010 của

Bộ Xây dựng về hướng dẫn quản lý cơ sở dữ liệu công trình ngầm đô thị; Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2019/BXD về Quy hoạch xây dựng, tuy nhiên

trong quá trình quy hoạch không gian và đô thị còn gặp nhiều bất cập

Cơ sở của quy hoạch đô thị là hệ thống các tiêu chuẩn và các nguyên tắc tổ chức xây dựng đô thị Dựa vào hệ thống các nguyên tắc này, theo điều kiện thực

tế và chính sách, mục tiêu phát triển ngắn hạn và dài hạn; nhóm bốn đối tượng tác động chính đến kết quả đồ án quy hoạch là: các nhà quy hoạch, các nhà quản lý, các nhà đầu tư và những người trực tiếp chịu ảnh hưởng của quy hoạch đề xuất ra các giải pháp, mục đích, thời gian và nguồn lực cụ thể để thực hiện

Hiện nay ở Việt Nam việc lập các đồ án quy hoạch chưa được tổ chức thực hiện còn chưa theo đúng nguyên tắc do điều kiện về kinh phí, trang thiết bị, năng lực chuyên môn còn hạn chế và sự can thiệp tùy tiện của nhiều tổ chức cơ quan tới quá trình lập đồ án Quy hoạch, cũng như các yếu tố khác Khung luật pháp cho việc thực hiện quy hoạch hiện nay còn thiếu hụt trong khi công tác quản lý và thực thi quy hoạch lại khá lỏng lẻo Các đồ án Quy hoạch hiện nay đang là công cụ cho việc hợp thức hóa một số chuyển đổi đất sai mục đích hoặc chưa đủ các cơ sở nghiên cứu đánh giá một cách chính xác và khoa học

2.7 Một số khuyết điểm trong quy hoạch không gian và đô thị

Việt Nam vẫn chưa có quy hoạch giao thông theo đúng nghĩa của nó: dự báo lưu lượng giao thông, từ đó đưa ra quy mô hệ thống giao thông phù hợp Sự việc nghiêm trọng này hoàn toàn do lỗi của nhà nước vốn không tiến hành những thống

kê cần thiết để dựa trên đó làm quy hoạch giao thông Cũng nói thêm là chúng ta chưa có trường nào dạy về quy hoạch giao thông cả mà chỉ có các chương trình dạy về kỹ thuật xây cầu và đường Đây là một nguyên nhân cơ bản, cùng với việc thiếu một hệ thống giao thông công cộng tốt và không kết hợp qui hoạch giao thông trong sử dụng đất, dẫn đến tình trạng tệ hại hiện nay

Do vai trò quản lí yếu kém của nhà nước, đô thị phát triển tràn lan không kiểm soát (kém hiệu quả về hạ tầng kỹ thuật và xã hội), đất nông nghiệp liên tục

bị chuyển đổi nhằm mục đích chiếm dụng đất trong khi chủ đầu tư không có năng lực tài chính để thực hiện dự án Hiện tượng này là nguồn gốc của bất ổn xã hội

và đẩy giá lương thực lên cao

Bất chấp những thay đổi trong nền quy hoạch phương Tây và cả tại Nga, quy hoạch Việt Nam vẫn đi theo phương pháp lỗi thời Các bản quy hoạch đô thị là những bản vẽ tương đối với ít nghiên cứu về hiện trạng và hạn chế về khả năng

dự báo tương lai

Những hạn chế này dẫn đến việc các bản quy hoạch thường xa rời thực tế, mang nặng tính hình thức và do đó, luôn bị thay đổi và không giúp giải quyết các vấn nạn đô thị hiện tại

CHƯƠNG III Giải pháp và liên hệ bản thân

3.1 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quy hoạch không gian và đô thị tại Việt Nam

Về tổ chức không gian trong quy hoạch chung xây dựng đô thị cần phải

tận dụng các lợi thế về kinh tế, xã hội, hạ tầng kỹ thuật, môi trường và điều kiện

tự nhiên (địa hình, địa chất, thủy văn, khí hậu) Cấu trúc phát triển không gian đô thị phải được xác định trên cơ sở khung thiên nhiên của đô thị, các điều kiện hiện trạng, tiềm năng phát triển đô thị; phải đảm bảo đô thị phát triển bền vững, năng động, hiệu quả

Quy hoạch đô thị phải tạo ra các không gian xanh, không gian mặt nước hài hòa giữa môi trường đô thị với thiên nhiên Các không gian xanh cần có sự liên

hệ mật thiết với nhau, kết nối giữa các công trình kiến trúc riêng lẻ với không gian xanh chung của mỗi khu vực, mỗi khu chức năng Tỷ lệ đất dành cho không gian xanh cần đạt ở mức từ 25-40% tổng diện tích đất tùy từng khu vực, bao gồm cả cây xanh công cộng, cây xanh trong các khu nhà riêng biệt, cây trồng 2 bên vỉa

hè, thảm cỏ…

Hạn chế tối đa di chuyển bằng xe máy, ô tô cá nhân Sử dụng các phương tiện giao thông tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng sạch như xăng sinh học,

ga sinh học, các loại ô tô vận tải công cộng chạy điện Cần quy hoạch đường dành riêng cho người đi bộ và các phương tiện không gây ô nhiễm môi trường như xe

buýt chạy bằng nhiên liệu sạch, xe đạp, xe đạp điện…

Sử dụng công nghệ thông tin và các công nghệ tiên tiến khác trong việc xây dựng hệ thống giao thông thông minh trong điều hành, quản lý giao thông, cung cấp thông tin giao thông cho các phương tiện tham gia giao thông, kiểm soát nguồn phát thải từ các phương tiện giao thông

Về quy hoạch hệ thống thoát nước: Cần tận dụng tối đa điều kiện địa hình

tự nhiên trong việc quy hoạch thoát nước mặt và thoát nước thải sinh hoạt, sản xuất…; Cần lựa chọn giải pháp công nghệ xử lý nước thải tiết kiệm năng lượng, chi phí vận hành, vệ sinh môi trường; Tận dụng tối đa hệ thống ao hồ tự nhiên, ao

hồ nhân tạo phù hợp, xây dựng hồ điều hòa vừa tạo cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái vừa tạo nguồn nước dự trữ phục vụ công tác vệ sinh môi trường, tưới cây…; Tiết kiệm và giảm thất thoát nguồn nước sạch dùng cho sinh hoạt

Đẩy mạnh công tác đánh giá tác động môi trường trong đồ án quy hoạch Quy hoạch khu tập kết rác thải phải hợp lý, an toàn, đảm bảo vệ sinh môi trường Khi chọn địa điểm xây dựng cơ sở xử lý chất thải rắn, phải nghiên cứu khả năng phục vụ cho liên vùng các đô thị gần nhau, tạo thuận lợi cho đầu tư hạ tầng kỹ thuật, giảm nhu cầu chiếm đất và ô nhiễm môi trường Các cơ sở xử lý chất thải rắn của đô thị phải được bố trí ở ngoài phạm vi đô thị, cuối hướng gió chính, cuối dòng chảy

Về kiến trúc công trình: Do đặc điểm địa hình, khí hậu Việt Nam, nên bố

cục công trình cần phù hợp với điều kiện khí hậu của khu vực quy hoạch Xây dựng công trình với mật độ, hệ số sử dụng đất hợp lý để có thêm quỹ đất tạo lập công trình công cộng phục vụ cộng đồng

Bố cục quy hoạch công trình cần được nghiên cứu trên cơ sở phân tích về các điều kiện vi khí hậu của khu đất, lựa chọn giải pháp tối ưu về bố cục công trình để hạn chế tác động xấu của hướng nắng, hướng gió, hạn chế tối đa nhu cầu

sử dụng năng lượng cho mục đích làm mát hoặc sưởi ấm trong công trình

Tạo lập cảnh quan không gian kiến trúc xanh, sạch, đẹp, kết nối hài hòa công trình xây dựng và các khu công viên cây xanh, thảm thực vật, vườn hoa, sông ngòi, ao hồ Tôn trọng địa hình, cảnh quan hiện hữu, tránh san lấp làm biến dạng địa hình tự nhiên…

3.2 Liên hệ bản thân về vấn đề quy hoạch hông gian và đô thị

Bản thân là một sinh viên năm 2 tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội em nhận thấy bản thân phải có trách nhiệm đối với việc quy hoạch không gian và đô thị Trong mọi lĩnh vực phát triển bền vững cần đáp ứng các yêu cầu cơ bản: Bền vững về môi trường, Bền vững về xã hội, Bền vững về kinh tế, Bền vững về kỹ thuật, khoa học công nghệ Các tiêu chí trên đều liên quan mật thiết với nhau, có ảnh hưởng qua lại và tác động trực tiếp lẫn nhau Bản thân mình cần phải bảo đảm môi trường đô thị xanh, sạch đẹp, giảm thiểu ô nhiễm gây ra bởi sản xuất, sinh hoạt, giao thông…

Bản thân mình cần phải tích cực học hỏi hoàn thiện mình để phát triển hơn góp sức xây dựng đất nước, hoàn thiện hơn các khu đô thị quy hoạch lại thành Công trình Xanh giúp đạt được các tiêu chí thành phố xanh, thành phố sinh thái Bản thân mình là một công dân của Việt Nam và là đứa con của Thủ đô Hà Nội mình sẽ học tập rèn luyện tốt tiếp thu nhiều kiến thức về quy hoạch đô thị để sau góp phần công sức kiến thiết đất nước tươi đẹp hơn và biến nước ta trở thành nơi đáng sống trên thế giới