(SKKN mới NHẤT) để dạy tốt các hàm microsoft excel

Tuy nhiên khi dạy giáoviên chỉ nêu tên hàm, cú pháp và ý nghĩa của hàm mà ít chú trọng đến phươngpháp giảng dạy làm thế nào để học viên có thể dễ hiểu, dễ nhớ các hàm trongExcel nhằm phá

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

- -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN TIN HỌC

ĐỂ DẠY TỐT CÁC HÀM TRONG EXCELL

Người viết: Trịnh Văn Tuấn Đơn vị công tác: TTGDNN-GDTX Bá Thước

MỤC LỤC

A TÊN SÁNG KIẾN: 2

B TÁC GIẢ SÁNG KIẾN: 2

C NỘI DUNG SÁNG KIẾN 3

I Giải pháp cũ thường làm 3

II Nội dung mới cải tiến 3

1 Mục đích 3

2 Sự cần thiết của đề tài 3

2.1 Lí do chọn đề tài 3

2.2 Cơ sở pháp lí 4

2.3 Cơ sở lí luận: 5

2.4 Cơ sở thực tiễn 5

3 Phạm vi, đối tượng và phương pháp 6

3.1 Phạm vi đề tài 6

3.2 Đối tượng nghiên cứu 6

3.3 Phương pháp nghiên cứu 6

4 Thực trạng của đề tài 7

4.1 Khái quát phạm vi 7

4.2 Thực trạng của đề tài 7

4.3 Nguyên nhân của thực trạng 7

D BIỆN PHÁP, GIẢI PHÁP THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 9

I Sử dụng giáo án điện tử trình bày tiết dạy các hàm trong Excel theo trình tự sau 9

1 Cú pháp chung của hàm 9

2 Trình bày nhóm hàm theo trình tự sau: 9

3 Với mỗi hàm trong từng nhóm hàm phải trình bày cú pháp, ý nghĩa và cho nhiều ví dụ minh họa để trình bày được hết các dạng của hàm 9

II Bài tập liên quan đến mỗi nhóm hàm 10

III Bài tập tổng hợp liên quan đến nhiều nhóm hàm 12

IV Câu hỏi trắc nghiệm 13

1 Nhóm hàm logic 13

2 Nhóm hàm thống kê 13

3 Nhóm hàm xử lý chuỗi 14

V Cách sử dụng tên hàm 15

1 Nhập chính xác tên hàm 15

2 Hiển thị đối số của các hàm 15

3 Tính kết quả tạm thời 16

VI Cách nhận biết lỗi khi sử dụng hàm Excel: 16

E ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 17

I Hiệu quả sử dụng 17

II Hiệu quả kinh tế 17

1 Lý thuyết 18

2 Thực hành 18

F KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19

1 Kết luận 19

2 Kiến nghị 19

A TÊN SÁNG KIẾN:

Để dạy tốt các hàm trong Microsoft Excel

B TÁC GIẢ SÁNG KIẾN:

Họ và tên: Trịnh Văn Tuấn

Đơn vị: Trung Tâm GDNN-GDTX Bá Thước

Địa chỉ email: Tuanttgdtxdnbathuoc@gmail.com

Điện thoại: 0977010882

C NỘI DUNG SÁNG KIẾN

I Giải pháp cũ thường làm

Đối với phần mềm Microsoft Excel để hiểu và sử dụng được các hàm lànền tảng cơ bản để giải quyết các bài toán trong Excel Tuy nhiên khi dạy giáoviên chỉ nêu tên hàm, cú pháp và ý nghĩa của hàm mà ít chú trọng đến phươngpháp giảng dạy làm thế nào để học viên có thể dễ hiểu, dễ nhớ các hàm trongExcel nhằm phát triển được tính tư duy, sáng tạo trong việc sử dụng hàm để giảiquyết các bài toán

II Nội dung mới cải tiến

1 Mục đích

Nhằm giúp học viên dễ hiểu, dễ nhớ và sử dụng linh hoạt các hàm trongExcel để giải được các bài toán từ đơn giản đến phức tạp nhằm phát huy tính tưduy và sáng tạo để giải quyết các bài toán trong thực tiễn cuộc sống hàng ngày

Giúp giáo viên soạn giảng một cách trình tự và logic trong các bài giảngđiện tử để giảng dạy tốt hơn trong các tiết dạy lý thuyết về hàm Excel Đồngthời định hướng cho giáo viên ra bài tập có sử dụng các hàm Excel từ dạng đơngiản đến phức tạp của chương trình Tin học ứng dụng trình độ A, B nói chung

và đặc biệt trong các tiết dạy các hàm Excel trong chương trình Tin học ứngdụng trình độ B

2 Sự cần thiết của đề tài

2.1 Lí do chọn đề tài

Với tiến bộ nhảy vọt trong vài chục năm trở lại đây, cuộc cách mạng côngnghệ thông tin đã thâm nhập vào mọi lĩnh vực hoạt động của con người Hiệnnay, trên phạm vi toàn cầu, các công cụ của công nghệ thông tin đang dần dầnthay thế những công cụ truyền thống, góp phần thúc đẩy sự phát triển trên tất cảcác lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, giáo dục, kinh tế, xã hội Cũng giống như cuộccách mạng công nghiệp, cuộc cách mạng công nghệ thông tin đang dẫn đếnnhững thay đổi quan trọng trong cách sống và ngay cả cách suy nghĩ của chúng

ta Ngoài sự tò mò, ham hiểu biết, càng sớm càng tốt mỗi người phải ý thức rằng

nếu không có hiểu biết nhất định về máy tính nói riêng và tin học nói chung thìkhó có thể hòa nhập vào cuộc sống hiện đại.

Chương trình bảng tính điện tử là một phần mềm rất phổ biến và thôngdụng hiện nay, trong đó chương trình Microsoft Excel là phần mềm phổ biếnrộng rãi nhất nó có thể giải quyết được nhiều dạng bài toán khác nhau trong mọilĩnh vực

Chính vì vậy phần mềm Microsoft Excel được đưa vào giảng dạy trongchương trình tin học ứng dụng trình độ A, B với nội dung có tính hiện đại, cónhiều ứng dụng trong cuộc sống học tập và lao động sản xuất hiện đại nhằm rènluyện cho học viên một số kỹ năng từ cơ bản đến nâng cao, vận dụng kiến thức

đã học giải các bài toán từ đơn giản đến phức tạp trong thực tiễn cuộc sống

Qua quá trình dạy Tin học ứng dụng trình độ A, B tại Trung tâm

GDNN-GDTX Bá Thướctôi xin mạnh dạn đưa ra sáng kiến kinh nghiệm “Để

dạy tốt các hàm trong Microsoft Excel ” muốn chia sẽ với quý đồng nghiệp

cùng tham khảo và có ý kiến xây dựng

2.2 Cơ sở pháp lí

Đảng và Nhà nước đã có những chủ trương chính sách đầu tư và pháttriển về ứng dụng công nghệ thông tin như:

- Chỉ thị số 58-CT/TW của bộ chính trị về đẩy mạnh ứng dụng và pháttriển CNTT trong sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đã chỉ rõ: “Ứngdụng và phát triển CNTT là một nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triểnkinh tế - xã hội, là phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng cáchphát triển so với các nước đi trước”

- Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT về tăng cường giảngdạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục đã chỉ rõ: Nâng cao nhậnthức về vai trò của CNTT: Ứng dụng và phát triển CNTT trong giáo dục và đàotạo sẽ tạo một bước chuyển cơ bản trong quá trình đổi mới nội dung, chươngtrình, phương pháp giảng dạy, học tập và quản lí giáo dục

- Định hướng đổi mới phương pháp dạy học được xác định trong Nghịquyết Trung Ương 4 khóa VII, Nghị quyết Trung Ương 2 khóa VIII, Luật GiáoDục 2005 và các chỉ thị của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, đặc biệt là chỉ thị 14.

- Luật Giáo Dục điều 28.2 có ghi “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với từng đặc điểm lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức áp dụng thực hành trên máy tính, thực tiễn trong cuộc sống, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và lòng xay mê trong học tập chohọc sinh”

2.3 Cơ sở lí luận:

Thiết bị dạy học gắn liền với phương pháp dạy học, phương pháp dạy họcmôn Tin học không chỉ có lí thuyết mà phải có thực hành, cập nhập thông tin,trang Web, Internet, E-mail Vận dụng ứng dụng công nghệ thông tin, các kiếnthức đã học ở trên lớp, kĩ năng thực hành trên máy tính mà giáo viên phải trang

bị cho học viên

2.4 Cơ sở thực tiễn

Trung Tâm GDNN-GDTX Bá Thước đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cả về

cơ sở vật chất trang thiết bị, kế hoạch và con người phục vụ việc dạy tin học tạiTrung tâm Tuy nhiên học viên theo học Tin học ứng dụng tại Trung tâm đa sốlớn tuổi, người dân tộc thiểu số, ngại tiếp xúc với máy tính, ngại tư duy đặc biệt

kĩ năng thực hành trên máy của học viên còn kém, thậm chí một số học viên cònrất ngại khi sử dụng máy để rèn luyện các kĩ năng Đồng thời do điều kiện vềkinh tế còn khó khăn nên các học viên cũng không được tiếp xúc nhiều với máytính

- Trung Tâm được trang bị một phòng máy vi tính tương đối tốt, đủ đểmỗi học viên được thực hành một máy

- Trang bị máy chiếu Projector để giáo viên giảng dạy trong tất cả các tiết

lý thuyết cũng như thực hành

- Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn cao, nhiệt tình với nghề

3 Phạm vi, đối tượng và phương pháp

3.1 Phạm vi đề tài

Cải tiến phương pháp dạy các hàm trong phần mềm Microsoft Excel theophân phối chương trình Tin học ứng dụng trình độ A, B

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Học viên đang học Tin học ứng dụng trình độ A, B của Trung tâmGDNN-GDTX huyện Bá Thước

3.3 Phương pháp nghiên cứu

- Tìm tòi nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến các hàm trong Excel

- Nghiên cứu các phương pháp dạy học tích cực

- Quan sát dự giờ các đồng nghiệp

- Trực tiếp giảng dạy để rút kinh nghiệm

- Kiểm tra, đánh giá qua các giờ dạy

- Đối chiếu các kết quả thi của học viên qua các khóa học

4 Thực trạng của đề tài

4.1 Khái quát phạm vi

Từ nhiều lý do trên nếu như dạy học theo phương thức thầy giảng trò ghi,thầy đọc trò chép, thì hiệu quả lĩnh hội kiến thức rất thấp Cho nên việc giảngdạy bộ môn Tin học không chỉ dạy học theo hình thức đơn thuần, mà giáo viênphải là người hướng cho học viên cách giải, tự nghiên cứu, sáng tạo, kĩ năng vàphát triển tư duy thì hiệu quả đem lại kết quả học tập tốt hơn Đặc biệt là dạy lýthuyết phải đi đôi với thực hành

- Một số học viên đi học chỉ nghĩ đến việc lấy được chứng chỉ chứ khôngquan tâm kiến thức Vì vậy khi dạy giáo viên phải làm thế nào để tạo được hứngthú cho người học, để người học thấy việc học mang lại lợi ích trong thực tế nhưgiải quyết các bài toán quản lý, kế toán …

4.3 Nguyên nhân của thực trạng

- Học viên theo học các lớp Tin học ứng dụng trình độ A, B đa số làngười lớn tuổi, ngại tiếp xúc máy tính Tuy trình độ B dạy chương trình Excelnâng cao nhưng một số học viên theo học vẫn chưa học qua chương trình Excelcăn bản

- Chuẩn bị tốt những trang thiết bị dạy học cần thiết như: Bài tập thựchành, phần mềm, đĩa USB, mạng Lan, trong giờ thực hành của học viên

- Mỗi học viên được thực hành trên một máy tính

- Người giáo viên cần tiến hành kiểm tra các thiết bị trong phòng máytrước khi cho học viên vào thực hành

- Hướng dẫn thật kỹ về cách sử dụng hàm và công thức trong Excel

- Hướng dẫn cho học sinh điều kiện để tiết thực hành đạt kết quả chínhxác khoa học Sử dụng một hàm hoặc một công thức để tính toán.

- Môn Tin Học học là một môn khoa học công nghệ thông tin thựcnghiệm cơ sở học sinh phải nắm vững lý thuyết + thực hành, giữ một vai tròquan trọng như một bộ phận trong nhận thức, phát triển Giáo Dục

- Thực hành trên máy tính là cơ sở của việc học Tin Học Để rèn luyện kỹnăng thực hành, thao tác nhanh gọn, chính xác, logic Chính vì thế giáo viênphải sử dụng triệt để các dạng bài tập

- Khi thực hành cần phải chọn một bảng tính sử dụng kết hợp giữa cáchàm và công thức trong Excel Để đảm bảo tính khoa học, chính xác, tính hệthống logic, các dạng bài tập về bảng tính phải đảm bảo mục tiêu của bài học vàhọc viên dễ tiếp thu kiến thức và nhớ lâu hơn

- Giờ thực hành phải an toàn cho học viên và cho cả người giáo viên

Hàm SUM: (Tính tổng)

Cú pháp: SUM(đối số 1, đối số 2,…, đối số n) trong đó các đối số là các

giá trị số

Ý nghĩa: Cho kết quả là tổng của các đối số.

D BIỆN PHÁP, GIẢI PHÁP THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

I Sử dụng giáo án điện tử trình bày tiết dạy các hàm trong Excel theo trình

tự sau

1 Cú pháp chung của hàm

Trước khi trình bày cụ thể các hàm trong Excel cần trình bày cú phápchung của hàm như sau:

=Tên hàm(Đối số 1, Đối số 2, …, Đối số n)

2 Trình bày nhóm hàm theo trình tự sau:

- Nhóm hàm số học (Abs, Int, Mod, Sqrt, Round, Sum, Average)

- Nhóm hàm thống kê (Max, Min, Count, CountA, Rank)

- Nhóm hàm luận lý (If, And, Or, Not)

- Nhóm hàm xử lý chuỗi (Left, Right, Mid, Upper, Lower, Proper, Len)

- Nhóm hàm tìm kiếm (Vlookup, Hlookup)

- Nhóm hàm thời gian (Now, Today, Day, Month, Year)

3 Với mỗi hàm trong từng nhóm hàm phải trình bày cú pháp, ý nghĩa

và cho nhiều ví dụ minh họa để trình bày được hết các dạng của hàm

Trình bày hàm Sum trong nhóm hàm số học

Ví dụ:

Mở phần mềm Excel cho ví dụ bài toán đơn giản để minh họa thêm đốivới hàm khó

II Bài tập liên quan đến mỗi nhĩm hàm

- Sau khi học xong mỗi nhĩm hàm giáo viên cho học viên làm các bài tập

cĩ sử dụng các hàm liên quan để học viên cĩ thể vận dụng được các hàm mộtcách dễ dàng

- Khơng nên cho bài tập cĩ sử dụng quá nhiều hàm để tính tốn vì làmvậy học viên sẽ khĩ khăn trong việc lựa chọn các hàm

Ví dụ 1: Bài tập cĩ sử dụng các hàm số học

SỐNGÀY

SỐTUẦN

SỐNGÀ

8 Phan Văn Quân 14/10/1999 19/10/1999

9 Lê Trung Kiên 15/10/1999 16/10/1999

2 Tính số tuần ở cho từng khách hàng

(Dùng hàm INT)

3 Tính số ngày lẻ cho từng khách hàng

(Dùng hàm MOD)

Ví dụ 2: Bài tập cĩ sử dụng hàm xử lý chuỗi, hàm luận lý, hàm thống kê

KẾT QUẢ THI ĐẠI HỌC

STT MÃSỐ P.THI

KHỐITHI

ĐTTHI

KẾTQUẢ

- Kí tự đầu tiên chỉ khối thi

- Kí tự thứ 3 cho biết đối tượng dự thi

- Kí tự cuối cho biết phòng thi

Yêu cầu: 1 DựÏa vào mô tả hàng hoá dùng các hàm

LEFT, RIGHT, MID ghi kết quả cho các cột P THI, KHỐI THI, ĐT THI

2 Tính cột điểm kết quả, biết rằng: (Sử

dụng hàm IF)

- Đối tượng 1 được cộng

- Đối tượng còn lại giữ

nguyên điểm thi

3 Xếp hạng dựa vào điểm thi thực tế:

(Sử dụng hàm RANK)

III Bài tập tổng hợp liên quan đến nhiều nhóm hàm

- Để đánh giá học viên có hiểu và vận các hàm đã học để giải quyết cácdạng bài tập hay chưa? Giáo viên nên đưa ra các bài tập tổng hợp kết hợp nhiềuhàm để học viên tự lựa chọn các hàm phù hợp nhằm phát huy được tính tư duy,sáng tạo trong việc sử dụng hàm để giải quyết các bài toán

- Ví dụ: Bài tập dưới đây học viên phải sử dụng các hàm đã học như: hàmSum, Min, Left, Hlookup, If, Rank

KẾT QUẢ THI TUYỂN SINH

SBD HỌ VÀ TÊN NGÀY

SINH

MÔN THI

ĐIỂM THI

XẾP LOẠI

XẾP HẠN G

GHI CHÚ

1 Tính Điểm cao nhất, Điểm thấp nhất tại các ô có dấu ?

2 Điền Môn thi dựa vào ký tự cuối của SBD và BẢNG 1

3 Xếp loại thí sinh biết: ĐIỂM THI >=8 thì loại GIỎI; 7<=ĐIỂM THI <8

thì loại KHÁ; 6,5<=ĐIỂM THI <7 thì loại TBK; 5<=ĐIỂM THI <=6,5 thì loạiTRUNG BÌNH; ĐIỂM THI <5 thì loại YẾU

4 Xếp Thứ hạng dựa vào Điểm trung bình (Điểm trung bình lớn thứ

hạng nhỏ)

5 Đếm số thí sinh trong danh sách, số thí sinh xếp loại KHÁ và tính tỷ lệKHÁ

IV Câu hỏi trắc nghiệm

- Sau các buổi học các hàm, giáo viên cho một số câu hỏi trắc nghiệm cóliên quan đến các hàm để học viên có thể hiểu và nhớ lâu hơn tên hàm trongExcel

- Sau khi học hết các hàm Excel trong chương trình giáo viên cho họcmột số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan đến tất cả các hàm đã học

Ví dụ: Câu hỏi trắc nghiệm theo từng nhóm hàm như sau:

1 Nhóm hàm logic

Câu 1 Trong MS Excel, nếu thí sinh đạt từ 10 điểm trở lên thì xếp loại Đạt,

ngược lại xếp loại Không đạt Công thức nào dưới đây thể hiện đúng điều này

(Giả sử ô G6 đang chứa điểm thi)

A =IF(G6>=10,"Đạt", "Không đạt") B =IF(G6>10,"Đạt","Không Đạt")

C =IF(G6=<10,"Đạt", "Không đạt") D =IF(G6>=10;”Không đạt”, “Đạt”)

Câu 2 Trong MS Excel, cho các giá trị sau: B5=10; C5=20; D5=10; E5=40.

Nếu trong ô G8 ta viết: =IF((D5+E5)<50, "Không tuyển", "Tuyển") thì kết quảtrong ô G8 là:

Câu 3 Trong MS Excel, công thức =IF(AND(10>10,5>4),0,1) có kết quả là:

Câu 4 Trong MS Excel, A3 chứa chuỗi “A150”, ta nhập =IF(LEFT(A3,1)=

“A”,100,150) có kết quả là:

2 Nhóm hàm thống kê

Câu 1 Trong MS Excel, để xếp thứ hạng, ta dùng hàm:

Câu 2 Trong MS Excel, để đếm các ô chứa dữ liệu văn bản thỏa mãn một điều

kiện cho trước, ta dùng hàm:

Câu 3 Trong MS Excel, công thức nào sau đây đúng?

C =SUM(A1):SUM(A7) D =SUM(A1xA7)

Câu 4 Trong MS Excel, cho các giá trị sau: A5=8; B5=15; C5=10; D5=6;

E5=40 Nếu trong ô T40 ta viết =MIN(A5:E5)thì kết quả là:

Câu 5 Trong MS Excel, cho các giá trị sau: B5=10; C5=20; D5=15; E5=40.

Nếu trong ô G8 ta viết: =MAX(B5:D5) thì kết quả là:

Câu 6 Trong MS Excel, cho các giá trị sau: B5=10; C5=20; D5=15; E5=40.

Nếu trong ô G8 ta viết: =MAX(B5,D5) thì kết quả là:

Câu 7 Trong MS Excel, cho các giá trị sau: B5=10; C5=20; D5=30; E5=40.

Nếu trong ô G8 ta viết: =AVERAGE(D5,E5,C5) thì kết quả là:

Câu 8 Trong MS Excel, cho các giá trị sau: B5=10; C5=20; D5=30; E5=40.

Nếu trong ô G8 ta viết: =SUM(B5:E5) thì kết quả là:

Câu 9 Trong MS Excel, cho các giá trị sau: B5=10; C5=20; D5=30; E5=40.

Nếu trong ô G8 ta viết: =SUM(B5,D5) thì kết quả là:

Câu 10 Trong MS Excel, cho các giá trị sau: B5=10; C5=40; D5=30; E5=20.

Nếu trong ô G8 ta viết: =AVERAGE(B5:E5) thì kết quả là:

3 Nhóm hàm xử lý chuỗi