TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN Xác định ĐÚNGSAI và giải thích ngắn gọn (5 7 dòng) Câu 1 Vật chất là thực tại khách quan và con người không nhận thức được Sai Vật chất là cái tồn tại hiện thực bên ngoài và không phụ thuộc vào ý thức, là cái mà ý thức chẳng qua là sự phản ánh của nó ( vật chất có trước, ý thức có sau) và khi tác động vào các giác quan con người thì đem lại cho con người cảm giác
Trang 1KIỂM TRA GIỮA KỲ MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN
Xác định ĐÚNG/SAI và giải thích ngắn gọn (5-7 dòng):
Câu 1 Vật chất là thực tại khách quan và con người không nhận thức được.
Sai Vật chất là cái tồn tại hiện thực bên ngoài và không phụ thuộc vào ý thức, là cái mà ý thức chẳng qua là sự phản ánh của nó ( vật chất có trước, ý thức có sau)
và khi tác động vào các giác quan con người thì đem lại cho con người cảm giác Cảm giác là cơ sở duy nhất của mọi sự hiểu biết, song bản thân nó lại không ngừng chép lại, chụp lại, phản ánh hiện thực khách quan, nên về nguyên tắc con người có thể nhận thức được thế giới vật chất
Câu 2 Trong định nghĩa vật chất, V.I Lênin đã chỉ ra thuộc tính quan trọng nhất phân biệt vật chất với ý thức là tồn tại khách quan.
Đúng Vật chất là cái tồn tại hiện thực bên ngoài, không phụ thuộc vào ý thức, tồn tại một cách khách quan Còn ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan, tức ý thức phản ánh thế giới khách quan nhưng thế giới đó đã được cải biến thông qua lăng kính chủ quan của con người (chịu ảnh hưởng của các yếu tố: tâm tư, tình cảm, nguyện vọng, )
Câu 3 Ngôn ngữ là “cái vỏ vật chất” của ý thức, tư duy.
Đúng Vì ngôn ngữ là hệ thống tín hiệu vật chất mang nội dung ý thức, là công cụ thể hiện ý thức, tư tưởng Nhờ ngôn ngữ mà con người có thể khái quát hoá, trừu tượng hoá, suy nghĩ độc lập, tách khỏi sự vật cảm tính Cũng nhờ có ngôn ngữ mà con người có thể giao tiếp trao đổi tư tưởng, lưu trữ, kế thừa những tri thức, kinh nghiệm phong phú của xã hội đã tích luỹ được qua các thế hệ, thời kỳ lịch sử
Câu 4 Óc tiết ra tư tưởng cũng giống như gan tiết ra mật vậy.
Sai Vì theo chủ nghĩa duy vật biện chứng, sự ra đời của ý thức không phải chỉ có nguồn gốc tự nhiên là bộ não người và sự phản ánh hiện thực khách quan vào trong
bộ não người mà còn do nguồn gốc xã hội Sự phát triển của giới tự nhiên mới tạo
ra tiền đề vật chất có năng lực phản ánh, tuy nhiên đó chỉ là nguồn gốc sâu xa và là điều kiện cần cho sự hình thành ý thức Còn chính hoạt động thực tiễn của loài người, cơ bản nhất là lao động và ngôn ngữ, mới là nguồn gốc trực tiếp và điều kiện đủ quyết định sự ra đời của ý thức
Trang 2Câu 5 Bản chất của ý thức là sự hồi tưởng của ý niệm tuyệt đối Sự phản ánh thế giới khách quan vào trong đầu óc con người là quá trình tự nhận thức của con người
Sai Vì theo chủ nghĩa duy vật biện chứng, ý thức là sự phản ánh năng động, sáng tạo thế giới khách quan vào bộ óc con người, ý thức phản ánh thế giới khách quan không rập khuôn, máy móc mà có sự tiếp thu, xử lý thông tin có chọn lọc, định hướng Ý thức phản ánh thế giới khách quan, nhưng thế giới đó đã được cải biến thông qua lăng kính chủ quan của con người ( tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố: tâm tư, tình cảm,…) Và sự ra đời, phát triển của ý thức gắn liền với hoạt động thực tiễn của con người, chịu chi phối của các quy luật tự nhiên và chủ yếu là của quy luật
xã hội, do nhu cầu giao tiếp xã hội và các điều kiện sinh hoạt hiện thực của con người quy định
Câu 6: Một khối gỗ để nguyên và một khối gỗ cùng loại đã đóng thành bàn khác nhau về chất.
Sai Vì theo khái niệm “chất dùng để chỉ những thuộc tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng, là sự thống nhất hữu cơ của các thuộc tính làm cho
sự vật là nó, phân biệt nó với sự vật khác” Như vậy, khối gỗ để nguyên và khối gỗ
đã đóng thành bàn đều có cùng chất liệu là gỗ, không bị thay đổi về chất khi đóng thành bàn
Câu 7: Sự thay đổi về lượng và sự thay đổi về chất của sự vật có tính độc lập tương đối, không có mối quan hệ với nhau.
Sai Vì theo mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng thì bất kì sự vật, hiện tượng nào cũng là sự thống nhất của hai mặt chất và lượng, chúng có tác động qua lại lẫn nhau làm cho sự vật biến đổi, tức chất và lượng có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau và mối quan hệ đó được thể hiện qua: tính thống nhất giữa chất và lượng, quá trình chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất, chất mới ra đời tác động trở lại lượng của sự vật
Câu 8: Mâu thuẫn biện chứng là sự xung đột không thể dung hòa giữa các mặt đối lập
Sai Vì dựa vào khái niệm “mẫu thuận biện chứng là phạm trù triết học chỉ sự liên
hệ, sự tác động theo cách vừa thống nhất vừa đấu tranh, vừa đòi hỏi vừa loại trừ vừa chuyển hóa lẫn nhau giữa các mặt đối lập” thì trong mỗi mâu thuẫn biện
chứng, các mặt đối lập vừa thống nhất với nhau vừa đấu tranh lẫn nhau tạo nên trạng thái ổn định, tương đối của sự vật, hiện tượng
Trang 3Câu 9: Quy luật phủ định của phủ định chỉ ra rằng sự phát triển của mọi sự vật, hiện tượng đều phải trải qua hai lần phủ định.
Sai Vì số lượng các lần phủ định trong sự phát triển của mọi sự vật, hiện tượng có thể nhiều hơn hai, tuỳ theo tính chất của quá trình phát triển là đơn giản hay phức tạp, nhưng ít nhất cũng phải qua hai lần mới dẫn đến sự ra đời của sự vật, hiện tượng mới, hoàn thành được một chu kỳ phát triển Mỗi lần phủ định biện chứng thực hiện xong sẽ mang thêm những yếu tố tích cực mới; do vậy, sự phát triển thông qua những lần phủ định biện chứng sẽ tạo ra xu hướng phát triển không ngừng của sự vật, hiện tượng và sự phát triển đó có quỹ đạo tiến lên như đường xoáy ốc
Câu 10 Nhận thức lý tính quan trọng hơn nhận thức cảm tính
Sai Nhận thức lý tính và nhận thức cảm tính có sự thống nhất với nhau, liên hệ, bổ sung cho nhau trong quá trình nhận thức của con người Nhận thức cảm tính cung cấp những hình ảnh chân thực, bề ngoài của sự vật hiện tượng, là cơ sở của nhận thức lý tính Còn nhận thức lý tính lại cung cấp cơ sở lý luận và các phương pháp nhận thức cho nhận thức cảm tính nhanh và đầy đủ hơn Vì vậy, cần tránh tuyệt đối hoá nhận thức cảm tính vì sẽ rơi vào chủ nghĩa duy cảm; đồng thời cũng tránh cường điệu hóa thái quá vai trò của nhận thức lý tính, dẫn đến hạ thấp hoặc phủ nhận vai trò của nhận thức cảm tính vì sẽ rơi vào chủ nghĩa duy lý cực đoan